پروتئینوری یا دفع پروتئین در ادرار چیست و چه دلایلی دارد؟

پروتئینوری

پروتئینوری چیست؟

پروتئین در ادرار که تحت عنوان پروتئینوری شناخته می شود به پروتئین بیش از حد در یک نمونه ادرار گفته می شود. پروتئین یکی از موادی است که در آزمایش تجزیه و تحلیل محتوای ادرار (آزمایش ادرار) شناسایی و اندازه گیری می شود. پروتئین یکی از قطعه های ساختمانی اصلی بدن است. بدن شما برای ساخت عضلات و استخوان ها، برای حفظ گردش مایعات و مبارزه با عفونت به پروتئین نیاز دارد. اما پروتئین در ادرار بعضی اوقات می تواند نشانه ای از عملکرد ضعیف کلیه یا سایر شرایط پزشکی باشد. هنگامی که خون در طول کلیه ها حرکت می کند، کلیه ها مواد زائد و آب اضافی را فیلتر می کنند. پروتئین ها برای خروج از فیلترهای کلیه (گلومرول ها) به ادرار بیش از حد بزرگ هستند، اما فیلتر های آسیب دیده می توانند باعث نشت آلبومین پروتئین به ادرار شوند. وجود مقدار غیر طبیعی پروتئین در ادرار شما به عنوان پروتئینوری یا آلبومینوری شناخته شده می شود. بعضی بیماری ها مانند دیابت یا فشار خون بالا می تواند باعث ایجاد آسیب گلومرولی شود. با اندازه گیری مقدار پروتئین در ادرار، پزشکان می توانند میزان آسیب کلیه ها و ریسک خطر نارسایی کلیه در آینده را تخمین بزنند.

تشخیص

آزمایش پروتئین در ادرار معمولا از طریق آزمایش ادرار انجام می شود. این آزمایش ساده ادرار می تواند سطوح پروتئین را در ادرار تشخیص دهد و می تواند در مطب دکتر نیز انجام شود. پس از جمع آوری نمونه ادرار، آن را با نوار کاغذ مخصوص آزمایش می کنند. هنگامی که ادرار دارای مقدار زیادی پروتئین است، نوار کاغذ تغییر رنگ می دهد. تکنسین ها ممکن است نمونه را با میکروسکوپ بررسی کنند.
اگر یک آزمایش ادرار پروتئین را در ادرار تشخیص دهد، پزشک احتمالا دستور تکرار آزمایش ادرار یا تست اضافی را برای تعیین اینکه آیا بیماری کلیوی دارید، بدهد. پزشک شما همچنین می تواند آزمایش خون را برای اندازه گیری میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) انجام دهد، که می تواند به پزشک بگوید که آیا کلیه های شما مواد زائد را فیلتر می کنند و همچنین سایر آزمایش های خون و زمایش های دیگری شامل سونوگرافی، سی تی اسکن یا بیوپسی کلیه ودر صورت نیاز برای شناسایی علت پروتئینوری ممکن است انجام شود.
اگر چه آزمایش ادرار ساده می تواند مقدار زیادی از پروتئین را تشخیص دهد، باید یک بررسی شیمیایی برای تشخیص مقادیر کوچکتر به نام میکروآلبومینوری انجام شود. افراد مبتلا به دیابت ممکن است یک یا دو بار در سال برای میکروآلبومینوری مورد آزمایش قرار بگیرند که می تواند نشانه ای از آسیب به کلیه های ناشی از دیابت باشد. میکروآلبومینوری همچنین می تواند نشان دهنده بیماری بالقوه قلب، فشار خون بالا و لخته خون باشد.
اگر یک نتیجه غیر طبیعی دریافت کنید که پروتئین را در ادرار تشخیص می دهد، پزشک همچنین احتمالا دستور کنترل میزان کلسترول، قند خون و فشار خون خود را می دهد تا مشخص شود چه شرایطی ممکن است به پروتئینوری کمک کند.
اگر مشکل پزشکیی دارید که با خطر ابتلا به بیماری کلیوی همراه است، از پزشک خود در مورد اینکه آیا شما نیاز به آزمایش ادرار به طور منظم دارید، بپرسید. شما همچنین می توانید از توصیه دکتر خود در مورد تغییرات شیوه زندگی که می تواند خطر ابتلا به بیماری کلیوی را کاهش دهد، بهره ببرید.

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

علائم پروتئینوری

ممکن است هنگامی که یک فرد دچار مشکلات کلیوی می شود، متوجه هیچ علامتی نشود. به همین دلیل است که آزمایش ادرار برای تشخیص پروتئین در ادرار که ممکن است نشان دهنده ی علائم اولیه بیماری کلیوی باشد، ضروری است.

علائم بیماری کلیوی علاوه بر پروتئینوری نیز شامل موارد زیر می باشد:

  • ادرار فوم شکل یا پودری شکل
  • تنگی نفس
  • تکرر ادرار
  • خستگی
  • تورم در دست، پا یا صورت
  • خشکی پوست
  • مشکل خواب
  • احساس طعم فلزی در دهان
  • سکسکه
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • مشکل تمرکز

اگر باردار هستید، پروتئین در ادرار نیز می تواند نشانه ای از پره اکلامپسی( مسمومیت بارداری) باشد که یک وضعیت بسیار خطرناک است که می تواند باعث فشار خون بالا و منجر به بستری شدن در بیمارستان شود. علائم دیگر پره اکلامپسی می تواند شامل سردرد، تغییرات بینایی، درد شکمی، حالت تهوع، کاهش میزان تولید ادرار و تنگی نفس باشد.

دلایل پروتئینوری

کلیه های شما مواد زائد را از خون فیلتر میکنند در حالیکه آنچه بدن نیاز دارد از جمله پروتئین ها، را نگه می دارد. با این حال، برخی از بیماری ها و شرایط اجازه می دهند پروتئین ها از فیلتر کلیه ها عبور کنند، که باعث پروتئینوری می شود.

شرایطی که می تواند باعث افزایش موقت پروتئین در ادرار شود، اما لزوما نشان دهنده آسیب کلیوی نیست، عبارتند از:

کم آبی

استرس احساسی

قرار گرفتن در معرض سرمای شدید

تب

ورزش سنگین

سطح پایین پروتئین در ادرار طبیعی است. بالا بودن سطح پروتئین در ادرار به طور موقت، به خصوص در افراد جوان بعد از ورزش و یا در طول بیماری نیز غیر معمول نیست.

میزان بالای پروتئین در ادرار ممکن است نشانه ای از بیماری کلیوی باشد.

بیماری ها و شرایطی که می توانند باعث افزایش سطح دائمی پروتئین در ادرار شوند، که ممکن است نشان دهنده بیماری کلیوی باشند، عبارتند از:

  • آمیلوئیدوز (ایجاد پروتئین های غیر طبیعی در ارگان های بدن)
  • بعضی از داروها، مانند داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی
  • بیماری مزمن کلیوی
  • دیابت
  • اندوکاردیت (عفونت پوشش داخلی قلب)
  • اسکلروز بخش مرکزی در گلومرول
  • گلومرولونفریت (التهاب در سلول های کلیه که مواد اضافی را از خون فیلتر می کنند)
  • بیماری قلبی
  • نارسایی قلبی
  • فشار خون بالا
  • لنفوم هوچکین (بیماری هوچکین)
  • نفروپاتی IgA (بیماری برگر) (التهاب کلیه ناشی از ایجاد آنتی بادی ایمونوگلوبولین A)
  • عفونت کلیوی (پیلونفریت)
  • لوپوس
  • مالاریا
  • مالتیپل میلوما
  • سندرم نفروتیک (آسیب به عروق خونی کوچک فیلتر کننده در کلیه ها)
  • پروتئینوری مربوط بخ راست ایستادن (سطح پروتئین ادرار در وضعیت ایستاده، افزایش می یابد)
  • پره اکلامپسی
  • بارداری
  • آرتریت روماتوئید (بیماری التهابی مفصل)
  • سارکوئیدوز (تجمع سلول های التهابی در بدن)
  • کم خونی سایکل سل

افراد مبتلا به سابقه خانوادگی بیماری کلیوی و گروه های خاصی از مردم، از جمله آفریقایی-آمریکایی، سرخپوستان آمریکایی، آمریکایی های اسپانیایی-آمریکایی، آمریکایی های ساکن اقیانوس آرام، افراد مسن و افرادی که دارای اضافه وزن هستند نیز در معرض خطر ابتلا به پروتئینوری و بیماری کلیوی هستند.

درمان پروتئینوری

اگر شما مبتلا به بیماری کلیوی باشید یا عملکرد کلیوی شما در حال کاهش باشد، توسط پزشک خود به یک متخصص کلیه، ارجاع داد خواهید شد. درمان به علت زمینه ای پروتئینوری بستگی دارد که شامل: دارو و تغییرات در رژیم غذایی و شیوه زندگی شما است.

دیابت و فشار خون بالا علل اصلی بیماری کلیوی هستند، بنابراین اگر این بیماری ها را داشته باشید، درمان شما شامل مواردی می شود که بیماری را تحت کنترل قرار دهد. برای بیماران دیابتی، درمان می تواند شامل مدیریت و تنظیم قند خون، دارو درمانی، تغذیه سالم و ورزش باشد.

برای افراد مبتلا به فشار خون بالا پزشکان ممکن است دارو و رژیم غذایی و تغییرات شیوه زندگی را توصیه کنند. توصیه می شود افراد مبتلا به فشارخون بالا و پروتئینوری فشار خونشان کمتر از ۱۳۰/۸۰ میلیمتر جیوه (mmHg) باشد.

داروهای تجویزی افراد مبتلا به دیابت و بیماری کلیوی یا مبتلا به فشار خون بالا و بیماری کلیوی اغلب شامل: مهارکننده آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین (مهارکننده های ACE) یا مسدود کننده گیرنده آنژیوتانسین (ARB) است. این داروها ممکن است برای افراد مبتلا به بیماری کلیوی که دیابت یا فشار خون بالا ندارند تجویز شود.

اگر آسیب کلیوی دائمی باشد، بیماران ممکن است نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه داشته باشند.

چه مواقعی برای درمان پروتئینوری به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر آزمایش ادرار، پروتئین را در ادرار نشان دهد، راجع به نیاز به آزمایش های بیشتر از پزشک خود سوال بپرسید. از آنجا که پروتئین در ادرار می تواند موقتی باشد، دکتر شما ممکن است درخواست تکرار آزمایش مجدد در صبح زود و یا چند روز بعد را دهد.

پزشک شما ممکن است آزمایش های دیگری مانند آزمایش ادرار ۲۴ ساعته را درخواست کند برای اینکه وجود مشکل نگران کننده را تعیین کند.

اگر دچار دیابت هستید، پزشک ممکن است سالانه یک یا دو بار در سال، وجود مقدار کمی پروتئین در ادرار (که با عنوان میکروآلبومینوری شناخته می شود) بررسی کند. پیدا کردن مقدار جدید پروتئین در ادرار یا پروتئینوری در حال افزایش ممکن است اولین علامت آسیب کلیوی دیابتی باشد.

تنظیم و ترجمه: نرجس خبازی

منابع: everydayhealth ، mayoclinic

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید