فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
دیابت پنهان یعنی چه؟ دیابت خاموش یا دیابت پنهان به زبان ساده به این معنی است که قند خون از حد طبیعی بالاتر رفته است اما بدن هنوز علامت واضح نمیدهد یا نشانهها آنقدر خفیفاند که جدی گرفته نمیشوند. این وضعیت بیشتر در پیشدیابت و مراحل اولیه دیابت نوع ۲ دیده میشود و ممکن است ماهها یا حتی سالها بدون تشخیص باقی بماند. به این دلیل که تشخیص فقط با آزمایش خون ممکن است. اما از کجا بفهمیم دیابت خاموش داریم و باید چه کنیم؟ در ادامه این مطلب از دکترتو، علائم هشدار و راههای درمان و کنترل را دقیقتر بررسی میکنیم.
دیابت خاموش یا دیابت پنهان چگونه است؟
در دیابت خاموش یا دیابت پنهان، معمولا مقاومت به انسولین بهتدریج بالا میرود و سلولها به انسولین کمتر پاسخ میدهند بنابراین قند در خون بیشتر میماند. بدن ابتدا با ترشح انسولین بیشتر این اتفاق را جبران میکند اما با گذر زمان این جبران کافی نیست و قند خون بالا میرود. در این مرحله ممکن است هیچ علامتی وجود نداشتهباشد یا علائم مبهمی مانند خستگی یا تاری دید خفیف دیده شود. به همین دلیل، غربالگری و آزمایش نقش اصلی را در تشخیص دیابت نهفته دارد.
| علل | عوارض |
|---|---|
| مقاومت به انسولین و اضافهوزن یا چاقی شکمی | آسیب تدریجی به رگها و افزایش خطر بیماری قلبی و سکته |
| کمتحرکی و نشستن طولانی | تشدید مقاومت به انسولین و بالا ماندن قند |
| سابقه خانوادگی دیابت نوع ۲ | افزایش احتمال ابتلا |
| افزایش سن (و در برخی افراد حتی سنین پایینتر) | بالا رفتن ریسک دیابت نوع ۲ کمعلامت؛ با تاخیر در تشخیص، احتمال عوارض مزمن بیشتر میشود |
| پیشدیابت | پیشرفت تدریجی به دیابت نوع ۲ در بخشی از افراد |
| سابقه دیابت بارداری | ریسک بالاتر ابتلا به دیابت نوع ۲ در سالهای بعد |
| عوامل متابولیک همراه (مانند فشارخون بالا) | آسیب رگها؛ افزایش ریسک بیماریهای قلبیعروقی |
دیابت خاموش همان پیش دیابت است؟
پیش دیابت یک وضعیت تعریفشده است به این معنا که قند خون بالاتر از طبیعی است اما هنوز به محدوده تشخیصی دیابت نرسیده و معمولا هم بدون علامت است. اما دیابت خاموش اصطلاح رسمی بیماری نیست؛ یک حالت توصیفی است برای زمانی که افزایش قند خون (چه در پیشدیابت، چه در دیابت نوع ۲ تشخیص داده نشده) بدون علامت واضح مانده است. بنابراین پیشدیابت معمولا خاموش است اما دیابت خاموش فقط محدود به پیشدیابت نیست.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhearthospital
Diabetes often develops quietly—but early recognition empowers you to take control of your health. Persistent thirst, fatigue, unexplained weight loss, blurred vision, slow-healing wounds, or tingling sensations should never be ignored.
ترجمه فارسی:
دیابت معمولا بهصورت تدریجی و بیصدا ایجاد میشود اما تشخیص زودهنگام آن نقش مهمی در کنترل سلامت دارد. تشنگی مداوم، خستگی، کاهش وزن بدون دلیل، تاری دید، دیر خوب شدن زخمها یا احساس گزگز از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
تفاوت دیابت خاموش با دیابت نوع ۲
دیابت نوع دو یک تشخیص پزشکی مشخص است و حالتی است که قند خون در محدوده دیابت قرار دارد. اما دیابت خاموش نوع جداگانهای از دیابت نیست؛ بیشتر به مرحلهای اشاره میکند که قند خون بالا رفته است اما فرد هنوز علامت واضح ندارد یا متوجه آن نشده است. دیابت نوع ۲ میتواند در شروع، آرام و کمعلامت باشد بنابراین ممکن است فرد دیابت نوع ۲ داشتهباشد اما تا وقتی تست نداده است، متوجه آن نشود.
چرا دیابت خاموش خطرناک است؟
خطر دیابت نهفته این است که بیعلامت بودن آن باعث تاخیر در تشخیص میشود و ممکن است قند خون بالا بهمرور به رگها و اعصاب آسیب بزند. با گذشت زمان، دیابت کنترلنشده به مشکلات قلبیعروقی، آسیب کلیه، آسیب عصبی، مشکلات چشمی و زخمهای پا ربط پیدا میکند. زمانی که علائم واضح ظاهر میشوند، ممکن است بخشی از این آسیبها از قبل شروع شده باشند.
انواع دیابت چه هستند؟
علائم دیابت خاموش چیست؟
در بسیاری از افراد مبتلا به دیابت پنهان، علامت مشخصی وجود ندارد. اگر هم نشانهای باشد، معمولا مبهم و عمومی است و میتواند با خستگی روزمره یا استرس اشتباه گرفته شود. علائم دیابت شامل خستگی و بیحالی، تشنگی یا تکرر ادرار خفیفتر از حالت کلاسیک، تاری دید خفیف، دیر خوب شدن زخمها و عفونتهای مکرر (مانند عفونت پوستی یا ادراری) است. اگر این نشانهها از علائم قند پنهان را دیدید، بهتر است آزمایش بدهید.
نگرانی دیابت خاموش داشته باشی؟
وقتشه برای بررسی دقیق از پزشک نوبت بگیری!
علت دیابت خاموش چیست؟
دیابت نهفته معمولا بهدلیل مقاومت تدریجی سلولها به انسولین و کاهش عملکرد سلولهای بتای پانکراس ایجاد میشود. در این وضعیت، قند خون بهآرامی افزایش مییابد، بدون اینکه علائم واضحی بروز کند. عوامل ژنتیکی، اضافهوزن، کمتحرکی، رژیم غذایی پرکالری و افزایش چربی خون هم نقش مهمی دارند. از آنجا که بدن تا مدتها قادر به جبران اختلالات متابولیک است، بیماری میتواند سالها پنهان بماند و فقط در آزمایشهای خون شناسایی شود.
به طور کلی، موارد زیر ممکن است علل و عوامل خطر بروز دیابت پنهان باشند:
- مقاومت به انسولین
- اضافهوزن و چاقی (به خصوص چاقی شکمی)
- کمتحرکی
- سابقه خانوادگی دیابت نوع ۲
- افزایش سن (اما در جوانان هم ممکن است)
- سابقه دیابت بارداری
- داشتن پیشدیابت
- برخی عوامل متابولیک همراه مانند فشار خون بالا یا چربی خون بالا
تشخیص دیابت خاموش یا دیابت نهفته
تشخیص دیابت خاموش با حدس از روی علائم قابل اتکا نیست و تشخیص اصلی قند پنهان در ازمایش خون است. معمولا پزشک باتوجه به شرایط فرد، یکی یا چند مورد را درخواست میکند: قند خون ناشتا، HbA1C (میانگین قند ۲ تا ۳ ماه اخیر) و در برخی موارد تست تحمل گلوکز خوراکی (OGTT). اگر نتیجه در محدوده پیشدیابت یا دیابت باشد، معمولا نیاز به تکرار یا تائید تشخیص دیابت و انتخاب برنامه درمانی وجود دارد.
درمان دیابت خاموش یا درمان قند پنهان چیست؟
درمان دیابت خاموش به این مورد بستگی دارد که فرد در محدوده پیشدیابت یا دیابت نوع ۲ قرار دارد یا خیر. در هر دو حالت، درمان اصلی، اصلاح سبک زندگی است. کاهش وزن حتی در حد متوسط، فعالیت بدنی منظم و الگوی غذایی سالم میتواند قند خون را بهتر کند و خطر پیشرفت بیماری را کم کند. در پیشدیابت، بسیاری از برنامهها ابتدا روی همین تغییرات تمرکز دارند و در افراد پرخطر، پزشک ممکن است دارو هم در نظر بگیرد. اگر وارد محدوده دیابت نوع ۲ شده باشید، ممکن است علاوه بر سبک زندگی به دارو هم نیاز باشد.
داروی دیابت خاموش
برخی مبتلایان برای کنترل و درمان دیابت خاموش در کنار ورزش و رژیم غذایی، دارو مصرف میکنند. دکتر داخلی یا دکتر غدد میتواند داروهای دیابت خاموش نوع خوراکی مانند قرص یا شربت تجویز کند. متفورمین (metformin) داروی رایج و اولین داروی تجویزی پزشک برای دیابت خاموش تیپ ۲ است که میزان گلوکز تولیدی کبد را کنترل میکند.
متفورمین میزان قند خونی که کبد منتشر کرده را پایین میآورد. به علاوه اینکه مصرف متفورمین میتواند پاسخ بدن به انسولین را بهبود ببخشد. برای اینکه بدن بهتر از قند خون استفاده کند، پزشک میتواند انسولین تزریقی یا استنشاقی، هم تجویز کند.
برای تشخیص و کنترل دیابت خاموش، نوبتت رو همین الان بگیر.
راهی برای پیشگیری از دیابت خاموش وجود دارد؟
برای پیشگیری از دیابت خاموش یا دیابت پنهان مهمترین کارها کنترل وزن (حتی کاهش ۵ تا ۷ درصد وزن میتواند اثرگذار باشد)، افزایش فعالیت بدنی، کاهش غذاهای پرکالری و قندهای افزوده، افزایش سبزیجات و فیبر و مدیریت عوامل همراه مانند فشار خون و چربی خون است. اگر در گروه پرخطر هستید، غربالگری دورهای هم بخشی از پیشگیری محسوب میشود زیرا تشخیص زودهنگام جلوی عوارض را میگیرد.
۴.۶ (۱۸۹۳ نظر)۴.۷ (۱۷۵۳ نظر)۴.۳ (۱۸۶۹ نظر)۴.۹ (۱۳۶۹ نظر)۳.۸ (۱۷۶۳ نظر)۴.۶ (۱۲۲۶ نظر)نتیجه گیری
دیابت خاموش یا پنهان به این معنا است که قند خون در حال بالا رفتن است اما بدن هنوز هشدار واضح نمیدهد؛ همین موضوع تشخیص آن را جدیتر و مهمتر میکند. اگر اضافهوزن دارید، کمتحرک هستید، سابقه خانوادگی دیابت نوع ۲ یا سابقه دیابت بارداری داشتهاید، حتی بدون علامت هم بهتر است درباره انجام آزمایش قند خون با پزشک صحبت کنید. همچنین اگر تشنگی یا ادرار زیاد، خستگی غیرعادی، تاری دید یا عفونتهای مکرر را تجربه میکنید، حتما با پزشک متخصص غدد یا داخلی مشورت کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام وقتتون بخیر
مامانم قند خون ناشتاش۱۵۰ و دوساعتش۲۵۰و هموگلوبینa1cیش ۷هستش هیچ علایمی از دیابت رو ندارە،دکتر متفورمین تجویز کردە من همزمان رژیم کتو رو شروع کردم براشون ،احتمالش هست ک وضعیتشون به غیر دیابتیک برگرده؟
سلام
بله رژیم و تحرک بدنی خیلی مهم است
مصرف کربوهیدرات به حداقل برسد
هر ماه ازمایش ها تکرار شوند
بهتر است برای اطمینان زیر نظر متخصص غدد باشیدمتخصص غدد
سلام وخداقوت به راهنما های عزیز من یکبارقندم برااولین بارچشام میسوخت فهمیدم قندم بالاست سه ماهی میشه رعایت میکنم ولی بعضیی وقتهاچشام اصلانمیبینه اکثراصبحها تاری دیددارم وخستگی وبیخوابی وزخمی که یه دفعه به دستم باوسیله ای بریده بشه دوهفته بیشترمیکشه تاخوب بشه ان شاالله خداکمک کنه خوب بشیم مطمئنم قنددارم ولی چندبارگرفتیم ۹۰ نشون داده. وپای چپم پام یخ میزنه بعضی وقتهاو گلوم خشک میشه تاری دیدخیلی اذیتم میکنه خیلی قران دوستدارم ومیخوندم متاسفانه نمیتونم راهنماییم کنیدلطفا تاری دیدم خوب بشه ان شاالله ممنون وسپاسگذارم
سلام
علاوه بر دیابت باید بطور جداگانه از نظر خستگی چشم و کاتاراکت معاینه شوید
سلام من ازمایش قند خون ناشتا ۹۰ بود ولی خودم تو خونه میگیرم همیشه بین ۹۰ تا ۱۰۰ ولی بعد از شام قندم بالای ۱۵۰ تا ۱۷۰ میره سریع خوابم میگیره مدام تا صبح میرم دستشویی دهنم خشک میشه خیلی هم از نظر غذایی رعایت میکنم ورزش میکنم وزنم ۴۷ کیلو با قد ۱۶۰ واقعا از نظر روحی حالم خوب نیست همه اش بی انرژی هستم
سلام
گلوکز شما نرمال است
احتمالا سژح برخی ویتامین ها و یا سروتونین شما پایین است
یک دوره یونیزینک مصرف نمایید
سلام من مادرم حدود ۴۶ سالشه و قند خونش ناشتا ۱۱۸ تا بوده امکان داره دیابت گرفته باشه
سلام،بنده آزمایش قند ناشتا دادم،روی ۸۶بود،ولی احساس تشنگی بیش از حد آزارم میده،یعنی دیابت خاموش دارم؟؟!!
دوست عزیز
فاکتورهای عفونی و التهابی نیز چک شود. عفونت در بدن نیز عطش ایجاد می کند.
سلام همسرم ازمایش نداده ولی حس،میکنه دیابت داره علایمش هم نداره
همراه عزیز سلام
تشخیص دیابت بر اساس آزمایش خون و علائم هست
توصیه میکنم برای چکاپ و معاینه به متخصص داخلی مراجعه کنند.
دکتر متخصص داخلی
سلام آیا زخم های روی دست از علائم دیابت است