مبندازول یک داروی ضد انگلی است که عفونت‌های کرم‌هایی مانند کرم سنجاق یا سایر انگل‌ها را درمان می‌کند. کرم‌های سوزنی که کرم نخی نیز نامیده می‌شوند، در روده‌ها و راست‌روده افراد آلوده به این انگل زندگی می‌کنند و باعث خارش مقعد و بی‌خوابی می‌شوند. از این دارو می‌توان برای درمان این نوع عفونت‌های کرمی نیز استفاده کرد. در این مقاله بیشتر با مبندازول و کاربردهای این دارو آشنا می‌شویم. برای مدیریت این بیماری می‌توانید از باتجربه‌ترین دکتر عفونی تهران، دکتر گوارش و کبد تهران یا دکتر انگل روده تهران و یا شهر خود در سایت دکترتو نوبت ویزیت حضوری یا مشاوره آنلاین بگیرید.
قرص مبندازول چیست؟
مبندازول (me BEN da zole) یک داروی ضد انگلی است که برای درمان عفونت کرم‌های خاص یا سایر موارد انگل روده استفاده می‌شود. نام تجاری این دارو vermox یا Emverm است. داروی مبندازول به شکل قرص‌های جویدنی در دسترس است و معمولا به‌صورت مبندازول ۱۰۰ میلی‌گرمی در بسته‌بندی‌های ۱۲ عددی عرضه می‌شود. جذب دارو به‌صورت خوراکی و از طریق دستگاه گوارش است.
| شناسنامه دارویی | توضیحات |
|---|---|
| نام عمومی دارو | مبندازول (Mebendazole) |
| نام تجاری | Vermox، Ovex |
| نوع دارو | ضد انگل |
| فرمول شیمیایی | C16H13N3O3 |
| دسته‌بندی بارداری | دسته C (با احتیاط استفاده شود) |
| نیمه عمر | حدود ۳ تا ۶ ساعت |
| دفع دارو | بیشتر از طریق مدفوع، مقدار کمی از راه ادرار |
| مکانیسم اثر | مهار جذب گلوکز در انگل، که باعث از بین رفتن انرژی آن می‌شود |
| نحوه مصرف | معمولا به صورت خوراکی و جویدنی یا بلع‌شدنی |
| حداکثر دوز مجاز | بسته به نوع عفونت، معمولا تا ۵۰۰ میلی‌گرم در روز |
| موارد منع مصرف | حساسیت دارویی، نارسایی کبد، بارداری (با احتیاط) |
| اشکال دارویی | قرص جویدنی، قرص بلع‌شدنی، سوسپانسیون خوراکی |
| داروهای هم‌گروه | آلبندازول، پیرانتل پاموات، نیتازوکساناید |
طریقه مصرف قرص مبندازول ۱۰۰
قرص مبندازول ۱۰۰ بسته به تجویز پزشک برای انواع مختلفی از عفونت‌های انگلی مصرف می‌شود. اگر دارو به شکل جویدنی باشد، باید کاملا جویده شود و با مقدار کمی آب بلعیده شود. اگر به شکل قرص معمولی باشد، می‌توان آن را به طور کامل با آب بلعید، بدون نیاز به غذا. معمولا نیازی به رژیم غذایی خاص یا مصرف ملین نیست. برای اثربخشی بهتر، زمان مصرف باید منظم باشد.
تمام این دارو را به‌صورت کامل مصرف کنید، مگر اینکه پزشک به شما بگوید که باید زودتر مصرف آن را قطع کنید. در غیر این صورت مصرف آن را ادامه دهید حتی اگر فکر می‌کنید بهتر هستید.
شما معمولا مبندازول را به‌عنوان یک دوز واحد برای درمان کرم‌های نخی مصرف می‌کنید اما ممکن است برای برخی دیگر از انواع عفونت‌های کرمی نیاز به مصرف آن حدود ۳ روز داشته‌باشید. این دارو سریع اثر خود را می‌گذارد اما ممکن است چند روز طول بکشد تا همه کرم‌ها از بین بروند. مبندازول کرم‌ها را می‌کشد اما تخم آنها را نمی‌کشد. ممکن است لازم باشد دوز دوم را بعد از ۲ هفته مصرف کنید. همچنین رعایت بهداشت شخصی مناسب برای جلوگیری از بازگشت کرم‌ها بسیار مهم است.
طریقه مصرف قرص مبندازول ۱۰۰ برای بزرگسالان
بزرگسالان معمولا برای درمان کرمک تنها به یک دوز ۱۰۰ میلی‌گرمی نیاز دارند. برای سایر عفونت‌های انگلی ممکن است مصرف دو بار در روز به مدت سه روز توصیه شود. قرص می‌تواند جویده شود یا به‌طور کامل بلعیده شود. مصرف دارو باید طبق دستور پزشک انجام شود و بهتر است هر روز در ساعت مشخصی مصرف شود تا اثربخشی آن حفظ شود.
طریقه مصرف قرص مبندازول ۱۰۰ برای کودکان
کودکان بالای دو سال می‌توانند از قرص ۱۰۰ میلی‌گرمی مبندازول استفاده کنند. برای کرمک، یک دوز کافی است. برای سایر عفونت‌ها، مصرف دارو دو بار در روز به مدت سه روز انجام می‌شود. اگر کودک نتواند قرص را بجود، می‌توان آن را خرد کرد و با غذا یا آب‌میوه مخلوط کرد. مصرف دارو در کودکان زیر دو سال فقط باید با نظر پزشک انجام شود.
دستور مصرف قرص مبندازول برای کودکان
برای درمان کرمک، کودکان بالای دو سال فقط یک قرص ۱۰۰ میلی‌گرمی مصرف می‌کنند. اگر نوع انگل شدیدتر باشد، مصرف قرص دو بار در روز به مدت سه روز انجام می‌شود. اگر کودک مشکل بلع دارد، می‌توان قرص را خرد کرد. بهتر است دارو در همان ساعت هر روز مصرف شود و دوره درمان کامل شود، حتی اگر علائم زودتر برطرف شده باشند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medlineplus
Mebendazole is in a class of medications called anthelmintics. It works by killing the worms
ترجمه فارسی:
مبندازول در دسته‌ای از داروها به نام ضد کرم‌ها قرار دارد و با کشتن کرم‌ها کار می‌کند.
بهترین زمان مصرف قرص مبندازول
بهترین زمان برای مصرف قرص مبندازول معمولا بعد از غذا یا همراه با غذا است، مخصوصا برای جذب بهتر در درمان بعضی از عفونت‌های شدید. در موارد ساده مانند کرمک، زمان خاصی مطرح نیست و می‌توان قرص را در هر ساعتی از روز مصرف کرد. مهم این است که دارو در ساعت‌های منظم مصرف شود و دوره درمان کامل شود.
قرص مبندازول ۱۰۰ برای چیست؟
مبندازول نوعی دارو برای درمان کرم‌ها است. این دارو بیشتر برای درمان میکروب معده و عفونت‌های روده مانند کرم‌های نخی (گاهی اوقات به‌عنوان کرم سوزنی نیز شناخته می‌شود) و سایر عفونت‌های کرمی کمتر رایج (کرم شلاقی، کرم گرد و کرم قلاب‌دار) استفاده می‌شود. در مواردی هم برای خارش مقعد کاربرد دارد و در دسته دارو برای خارش مقعد قرار می‌گیرد. در کل می‌توان عفونت کرم‌های زیر را با مبندازول درمان کرد:
- کرم‌های گرد رایج (آسکریازیس)
- کرم‌های قلاب‌دار (آنسیلوستومیازیس، نکاتوریازیس، uncinariasis)
- کرم‌های سوزنی (انتروبیازیس، اکسیوریازیس)
- کرم شلاقی (تریکوریازیس)
قرص انگل مبندازول
قرص انگل مبندازول یک داروی مؤثر برای درمان انواع عفونت‌های انگلی روده است. این دارو روی سیستم انرژی انگل اثر می‌گذارد و آن را از بین می‌برد. برای درمان کرمک، آسکاریس، تنیا و سایر کرم‌های روده استفاده می‌شود. مبندازول معمولا به صورت یک دوز یا چند دوز مصرف می‌شود. مصرف آن راحت است و در بیشتر موارد به‌خوبی تحمل می‌شود.
درمان کرمک با مبندازول
مبندازول گاهی اوقات برای درمان عفونت‌های ناشی از کرم نواری یا کرمک و کرم روده در کودکان استفاده می‌شود. این دارو برای درمان کرمک معمولا به‌صورت تک‌دوز در یک بار استفاده تجویز شده و سپس در صورت نیاز چند هفته بعد مجدد یک دوز دیگر تجویز می‌شود.
زمانی که از این دارو برای درمان کرمک استفاده می‌شود باید در دوره درمان به‌صورت دقیق نواحی اطراف مقعد چک شود تا در صورت وجود هر نوع تخم کرم یا خود کرم‌ها درمان ادامه یابد. اگر از این دارو برای درمان کرمک استفاده می‌شود معمولا باید به‌صورت همزمان تمامی اعضای یک خانواده که با هم در یک مکان زندگی می‌کنند از این دارو با نظر پزشک استفاده کنند.
مقدار مصرف داروی مبندازول
دوز مصرفی مبندازول بسته به نوع عفونت و میزان پاسخ‌گویی هر فرد به درمان متفاوت است. در برخی از انواع عفونت‌های کرمی به‌صورت تک دوز تجویز می‌شود و برای برخی دیگر دوزهای ۱۰۰ میلی‌گرمی دو بار در روز و برای مدت سه روز باید مصرف شوند.
| نوع عفونت | سن مصرف‌کننده | دوز توصیه‌شده | مدت زمان |
|---|---|---|---|
| کرمک (Pinworm) | بالای ۲ سال | ۱۰۰ میلی‌گرم | یک دوز |
| آسکاریس، تنیا، هوک‌ورم | بالای ۲ سال | ۱۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز | ۳ روز |
| عفونت‌های شدید یا ترکیبی | با تجویز پزشک | ممکن است دوز افزایش یابد | بسته به نوع انگل |
عوارض قرص مبندازول ۱۰۰ چیست؟
عوارض قرص مبندازول معمولا خفیف هستند اما در بعضی افراد می‌توانند بروز پیدا کنند. شایع‌ترین عوارض شامل درد شکم، اسهال، تهوع و سردرد هستند. در مصرف طولانی‌مدت یا دوز بالا، احتمال آسیب کبدی یا کاهش گلبول‌های سفید خون نیز وجود دارد. راش پوستی، خارش یا واکنش‌های حساسیتی نادر هستند اما ممکن است دیده شوند. اگر علائم شدید یا مداوم ظاهر شوند، باید به پزشک مراجعه شود:
- واکنش‌های آلرژیک (بثورات پوستی، خارش یا کهیر، تورم صورت، لب‌ها یا زبان)
- عفونت (تب، لرز، سرفه، گلودرد، درد یا مشکل در دفع ادرار)
- قرمزی، تاول، لایه‌برداری یا شل شدن پوست، از جمله داخل دهان
- لرز
- سکسکه
- فشارخون پایین
- صدای زنگ در گوش
- سرگیجه
- ادرار تیره
- خونریزی غیرمعمول
- ضربان قلب بالا
علاوه بر این عوارض مبندازول، مشکلات و عوارض جانبی احتمالی دیگری هم وجود دارد که معمولا نیازی به مراقبت پزشکی خاصی ندارند و شامل موارد زیر می‌شوند:
- اسهال
- کم شدن یا از دست دادن اشتها
- حالت تهوع و استفراغ
- نفخ
- دل‌درد
عوارض قرص مبندازول در بزرگسالان
بزرگسالان معمولا قرص مبندازول را به‌خوبی تحمل می‌کنند اما برخی افراد ممکن است دچار عوارضی شوند. شایع‌ترین عوارض شامل درد شکم، اسهال، سردرد یا تهوع هستند. در موارد نادر، ممکن است التهاب کبد یا کاهش گلبول سفید اتفاق بیفتد. راش پوستی، خارش و واکنش‌های آلرژیک نیز ممکن است دیده شوند.
موارد هشدار و احتیاطات ویژه حین مصرف داروی مبندازول
در زمان مصرف مبندازول باید به چند نکته مهم توجه شود. اگر فرد دچار بیماری کبدی یا سابقه حساسیت دارویی باشد، باید پزشک را مطلع کند. مصرف همزمان این دارو با داروهای ضدصرع یا داروهای مؤثر بر کبد ممکن است اثر دارو را کاهش دهد. در دوران بارداری به‌ویژه در سه‌ماهه اول نباید بدون مشورت با پزشک از مبندازول استفاده شود. در صورت بروز علائم غیرعادی مانند تب، کهیر یا زردی پوست، باید مصرف دارو متوقف شود:
- در بیماران با نارسایی کبدی باید با احتیاط مصرف شود
- در دوران بارداری (به‌ویژه سه‌ماهه اول) منع مصرف دارد
- در دوران شیردهی فقط با نظر پزشک باید استفاده شود
- در صورت حساسیت دارویی قبلی، مصرف دارو ممنوع است
- مصرف همزمان با داروهای ضدصرع ممکن است باعث کاهش اثر دارو شود
- در صورت بروز علائم آلرژیک مانند راش، کهیر یا تورم، باید مصرف قطع شود
- مصرف طولانی‌مدت نیاز به آزمایشهای دوره‌ای کبد دارد
قرص مبندازول در بارداری و شیردهی
مصرف قرص مبندازول در دوران بارداری به‌خصوص در سه‌ماهه اول توصیه نمی‌شود، مگر اینکه پزشک تشخیص دهد که فایده آن بیشتر از خطراتش است. این دارو می‌تواند به جنین آسیب برساند. در دوران شیردهی، مبندازول به مقدار کمی وارد شیر مادر می‌شود اما معمولا مشکلی برای نوزاد ایجاد نمی‌کند. با این حال، مادر باید حتما پزشک را از وضعیت شیردهی خود مطلع کند تا مصرف دارو به‌درستی تنظیم شود.
موارد منع مصرف داروی مبندازول
مصرف مبندازول در برخی شرایط خاص باید متوقف شود. اگر فرد به این دارو یا ترکیبات مشابه آن حساسیت داشته‌باشد، نباید از آن استفاده کند:
- حساسیت به مبندازول یا داروهای مشابه
- ابتلا به بیماری‌های شدید کبدی
- دوران بارداری، به خصوص در سه‌ماهه اول
- کودکان زیر دو سال (بدون نظر پزشک)
- سابقه واکنش‌های آلرژیک به دارو
- مصرف همزمان با داروهای خاص بدون هماهنگی با پزشک
- اختلالات خونی کنترل‌نشده
پزشکان پیشنهادی
دکتر مرتضی آقاجان پورپاشا
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان
دکتر افشین محمد باقری
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان
دکتر محمد تلک آبادی
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان
دکتر احد اشراقیان
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان
دکتر سید محمد سلیمانی
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان
دکتر سید علا کاظمینی
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالانتداخلات دارویی مبندازول
اختلالات دارویی می‌تواند روی اثر گذاری یک دارو تاثیر بگذارد یا اینکه ریسک بروز عوارض جانبی را افزایش دهد. در خصوص مبندازول باید حتما در صورت مصرف داروهای زیر با پزشک در ارتباط باشید:
- سایمتیدین
- ریتوناویر
- فنی‌توئین
- کاربامازپین
- مترونیدازول
- مکمل‌های گیاهی، داروهای سنتی و غیرتجویزی
| اسامی رایج دارو | عوارض جانبی | تداخلات دارویی |
|---|---|---|
| قرص مبندازول مهردارو ۱۰۰ میلی گرم | معده درد شدید | سایمتیدین |
| قرص مبندازول مفید ۱۰۰ میلی گرم | تهوع و استفراغ | ریتوناویر |
| قرص مبندازول مداوا ۱۰۰ میلی گرم | دل‌درد | فنی توئین |
| قرص مبندازول روزدارو ۱۰۰ میلی گرم | نفخ | کاربامازپین |
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
مبندازول را می‌توان یک داروی ضد انگل و ضد کرم بسیار موثر در نظر گرفت که در درمان طیف وسیعی از عفونت‌های کرمی و انگلی کاربرد دارد. با این حال هر دارویی در کنار مزیت‌هایی که دارد ممکن است یک سری عوارض را هم به دنبال داشته‌باشد و حتی برای برخی از افراد مانند زنان باردار ممنوع شود.
به همین دلیل بهتر است با در نظر گرفتن عوارض جانبی بالقوه و با بهترین دکتر عفونی ایران یا بهترین دکتر گوارش و کبد ایران از داروی مبندازول در درمان عفونت‌های کرمی و انگلی استفاده کرد. مهم‌ترین نکته این است که این دارو به‌تنهایی نمی‌تواند کرم‌ها و انگل‌ها را کاملا از بین ببرد و در کنار آن رعایت بهداشت فردی و خانوادگی هم اهمیت زیادی دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
قرص مبندازول معمولا یک یا دو بار در روز و به‌صورت جویدنی یا بلع‌شدنی مصرف می‌شود. می‌توان آن را با یا بدون غذا خورد. اگر جویدنی باشد، باید کامل جویده شود. درمان با توجه به نوع انگل بین یک تا سه روز ادامه پیدا می‌کند. مصرف دقیق و کامل طبق تجویز پزشک اهمیت زیادی دارد.
مبندازول برای درمان انگلهای کرمی روده‌ای مانند کرمک و آسکاریس استفاده می‌شود، در حالی که مترونیدازول بیشتر برای عفونت‌های باکتریایی و تک‌یاخته‌ای مانند آمیب یا ژیاردیا کاربرد دارد. این دو دارو عملکرد، نوع اثر و موارد مصرف متفاوتی دارند. هرکدام باید طبق تشخیص پزشک و برای عفونت‌های خاص استفاده شوند.
استفاده از مبندازول در حیوانات، به‌ویژه گربه‌ها، باید تحت نظر دامپزشک انجام شود. دوز دارو بر اساس وزن گربه و نوع انگل تنظیم می‌شود. قرص را می‌توان خرد کرد و با غذا ترکیب کرد تا حیوان راحت‌تر آن را بخورد. مصرف خودسرانه یا بیش از حد ممکن است باعث مسمومیت شود، پس حتما باید مشورت شود.
قرص مبندازول خاصیت چاق‌کنندگی ندارد. این دارو برای درمان انگلهای روده‌ای استفاده می‌شود و تأثیر مستقیمی بر اشتها یا متابولیسم ندارد. گاهی افراد پس از درمان انگل احساس بهتری پیدا می‌کنند و اشتها بیشتر می‌شود اما این اثر مربوط به سلامت بدن است نه خاصیت چاق‌کنندگی دارو. وزن معمولاً ثابت می‌ماند.
بله، برخی از اشکال قرص مبندازول ۱۰۰ به صورت جویدنی تولید می‌شوند، به‌ویژه برای کودکان یا افرادی که بلع قرص برایشان سخت است. اگر روی بسته‌بندی ذکر شده باشد که جویدنی است، باید آن را کاملا جوید. اما برخی نسخه‌ها بلعیدنی هستند.
اثر اولیه قرص مبندازول معمولا طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت پس از مصرف آغاز می‌شود. برای برخی انگل‌ها یک دوز کافی است اما در عفونت‌های شدیدتر ممکن است نیاز به درمان سه‌روزه یا بیشتر باشد.
قرص مبندازول را می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد اما در برخی موارد مصرف آن بعد از غذا جذب بهتری دارد. خوردن دارو به صورت ناشتا مشکلی ایجاد نمی‌کند اما برای جلوگیری از ناراحتی گوارشی، بهتر است با وعده غذایی سبک همراه باشد. مهم‌تر از زمان مصرف، کامل کردن دوره درمان است.
مصرف این قرص به‌صورت جویدنی و خوراکی است و نباید به‌صورت کامل آن را قورت داد.
در صورت مصرف بیش از حد این دارو احتمالا ناراحتی شدید معده و تهوع و استفراغ را تجربه می‌کنید و باید سریع به پزشک مراجعه کنید.
در صورتی که یک نوبت را فراموش کردید، در اسرع وقت آن را مصرف کنید. اگر تقریبا زمان مصرف نوبت بعدی فرارسیده است، فقط آن دوز را مصرف کنید. از مصرف دوز اضافی خودداری کنید.
