فهرست مطالب
زانو یکی از پرکاربردترین مفاصل بدن است و نقش اساسی در راهرفتن، نشستن و حفظ تعادل دارد. به همین دلیل، هر آسیبی که عملکرد این مفصل را مختل کند، معمولاً با نگرانی و محدودیت جدی همراه میشود. برخی آسیبهای زانو بهتدریج بروز میکنند، اما بعضی دیگر کاملاً ناگهانی و شوکآور هستند و فرد را غافلگیر میکنند. در چنین شرایطی، تشخیص اینکه مشکل ایجادشده تا چه حد جدی است، به یک دغدغه فوری تبدیل میشود. بسیاری از افراد نمیدانند آسیبی که تجربه کردهاند یک ضربدیدگی ساده است یا مسئلهای مهمتر که نیاز به بررسی دقیق دارد. در ادامه این مطلب از دکترتو، با در رفتگی زانو بیشتر آشنا میشوید.
در رفتگی زانو چیست؟
دررفتگی زانو به حالتی گفته میشود که استخوانهای تشکیلدهنده مفصل زانو از موقعیت طبیعی خود خارج میشوند و همراستایی مفصل بهطور ناگهانی بههم میخورد. این وضعیت میتواند استخوان کشکک یا اجزای اصلی مفصل زانو را درگیر کند و معمولاً با جابهجایی قابل توجه ساختارهای مفصلی همراه است. زانو یکی از پیچیدهترین و پرتحرکترین مفاصل بدن است و پایداری آن به همکاری استخوانها، رباطها، تاندونها و عضلات وابسته است، بنابراین هرگونه خروج استخوان از جایگاه طبیعی و در رفتگی میتواند عملکرد طبیعی مفصل را مختل کند. دررفتگی زانو یک مشکل مهم ارتوپدی محسوب میشود که نیاز به ارزیابی دقیق پزشکی دارد، زیرا ممکن است ساختارهای اطراف مفصل نیز تحت تأثیر قرار بگیرند.
متن انگلیسی:
os.clinic
A dislocated kneecap occurs when the patella (kneecap) that sits over the front of the knee comes out of its groove at the end of the thigh bone (femur), coming to rest on the outside of the knee joint. This can cause stretching or tearing to the supporting ligaments and tendons.
ترجمه متن:
دررفتگی کاسه زانو زمانی اتفاق میافتد که کشکک (کاسه زانو) که در جلوی زانو قرار دارد از شیار خود در انتهای استخوان ران (فمور) خارج شده و در قسمت خارجی مفصل زانو قرار میگیرد. این میتواند باعث کشیدگی یا پارگی رباطها و تاندونهای حمایتکننده شود.
انواع در رفتگی زانو کدام است؟
دررفتگی زانو میتواند بخشهای مختلف این مفصل را درگیر کند و بسته به محل جابهجایی، شدت آسیب، خطر عوارض و روش درمان متفاوت است. برخی انواع دررفتگی بیشتر به ساختارهای نرم مانند رباطها و کشکک محدود میشوند، در حالی که انواع شدیدتر کل مفصل را درگیر کرده و ممکن است به عروق و اعصاب آسیب بزنند. شناخت انواع دررفتگی زانو برای تشخیص سریع، پیشگیری از عوارض جدی و انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد. شایعترین انواع آن را در ادامه بررسی میکنیم.
| نوع دررفتگی | توضیح | شدت و عوارض احتمالی |
|---|---|---|
| دررفتگی کشکک زانو | جابهجایی کشکک از شیار طبیعی خود که اغلب به سمت خارج رخ میدهد و معمولاً در اثر حرکات چرخشی ناگهانی یا ضربه ایجاد میشود. | شدت خفیف تا متوسط دارد و ممکن است باعث درد، تورم، محدودیت حرکت و عود مکرر ناپایداری زانو شود. |
| دررفتگی کامل مفصل زانو | جابهجایی استخوان ران نسبت به استخوان ساق که میتواند در جهات قدامی، خلفی، داخلی، خارجی یا بهصورت چرخشی رخ دهد. | بسیار شدید و اورژانسی است و خطر آسیب به عروق خونی، اعصاب و رباطهای اصلی زانو را به همراه دارد. |
| دررفتگی مادرزادی کشکک | جابهجایی دائمی کشکک که از بدو تولد وجود دارد و به علت اختلالات رشدی مفصل زانو ایجاد میشود. | شدت متغیر است و در صورت عدم درمان میتواند موجب اختلال در راه رفتن، بدشکلی اندام و درد مزمن شود. |
در رفتگی زانو چه علائمی دارد؟
دررفتگی زانو معمولاً با علائم شدید و ناگهانی بروز میکند، زیرا این آسیب اغلب در اثر ضربههای پرقدرت ایجاد میشود و میتواند به رباطها، اعصاب و عروق خونی اطراف مفصل آسیب برساند. این وضعیت باعث اختلال جدی در عملکرد زانو میشود و فرد معمولاً قادر به ایستادن یا راه رفتن نیست. شدت علائم میتواند متفاوت باشد، اما در اغلب موارد نشانهها واضح و نگرانکننده هستند و نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارند. علائم شایع دررفتگی زانو شامل موارد زیر است:
- درد شدید و غیرقابل تحمل که بلافاصله پس از آسیب ایجاد میشود و با حرکت بدتر میشود
- تغییر شکل ظاهری زانو که بهصورت کجشدگی یا غیرطبیعی بودن مفصل دیده میشود
- تورم سریع زانو به دلیل آسیب بافتها و خونریزی داخلی
- ناتوانی در حرکت دادن زانو یا تحمل وزن بدن روی پا
- بیحسی، گزگز یا ضعف در ساق و پا که میتواند نشانه آسیب عصبی باشد
- سردی، رنگپریدگی یا کاهش نبض پا که احتمال آسیب به عروق خونی را مطرح میکند
آیا شما هم علائم دررفتگی زانو دارین؟
برای اطمینان همین حالا مشاوره بگیرید.
علل در رفتگی زانو چیست؟
دررفتگی زانو معمولاً در اثر وارد شدن نیروی شدید به مفصل ایجاد میشود، زیرا مفصل زانو توسط رباطهای قوی پایدار شده و برای جابهجایی کامل استخوانها به ضربه قابل توجه نیاز دارد. این آسیب بیشتر در حوادث پرخطر دیده میشود و اغلب با صدمات همزمان به رباطها، استخوانها، اعصاب یا عروق خونی همراه است. شناخت علل دررفتگی زانو به درک بهتر میزان خطر و لزوم مراجعه فوری پزشکی کمک میکند. علل شایع دررفتگی زانو شامل موارد زیر است:
- ضعف یا آسیب قبلی رباطهای زانو که پایداری مفصل را کاهش میدهد
- تصادفات رانندگی که در آن زانو به داشبورد یا اجسام سخت برخورد میکند و نیروی مستقیم شدیدی به مفصل وارد میشود
- سقوط از ارتفاع که باعث وارد شدن فشار ناگهانی و غیرطبیعی به زانو میشود
- آسیبهای شدید ورزشی بهویژه در ورزشهای پربرخورد مانند فوتبال یا اسکی
- ضربه مستقیم و شدید به زانو در حوادث کاری یا درگیریهای فیزیکی
متن انگلیسی:
clevelandclinic
Some people have patellar instability, which means that the tendons and ligaments that hold the kneecap in place are already loose and unstable. This might be caused by a previous injury or by another preexisting anatomical condition. An unstable kneecap will dislocate more easily.
ترجمه متن:
برخی افراد ناپایداری کشکک زانو دارند، به این معنی که تاندونها و رباطهایی که کاسه زانو را در جای خود نگه میدارند از قبل شل و ناپایدار هستند. این ممکن است ناشی از یک آسیب قبلی یا یک بیماری آناتومیک قبلی باشد. کاسه زانو ناپایدار راحتتر دررفته میشود.
تشخیص در رفتگی زانو چگونه است؟
تشخیص دررفتگی زانو معمولاً بهصورت اورژانسی و بلافاصله پس از آسیب انجام میشود، زیرا این عارضه میتواند با آسیبهای جدی عروقی و عصبی همراه باشد. پزشک ابتدا با معاینه بالینی به بررسی شکل ظاهری زانو، میزان درد، تورم، دامنه حرکت و وضعیت نبض و حس در پا میپردازد. بررسی جریان خون و عملکرد اعصاب اهمیت زیادی دارد، چون دررفتگی زانو میتواند باعث آسیب شریان پوپلیته یا اعصاب اطراف مفصل شود. برای تأیید تشخیص و ارزیابی میزان آسیب، معمولاً از روشهای تصویربرداری استفاده میشود. روشهای تشخیصی دررفتگی زانو شامل موارد زیر است:
- سونوگرافی داپلر یا آنژیوگرافی برای بررسی آسیب احتمالی به عروق خونی پا
- معاینه بالینی برای بررسی تغییر شکل مفصل، درد، ناپایداری و علائم عصبی یا عروقی
- رادیوگرافی ساده برای تأیید جابهجایی استخوانها و بررسی شکستگیهای همراه
- MRI جهت ارزیابی آسیب رباطها، منیسکها، غضروف و بافتهای نرم اطراف زانو
درمان در رفتگی زانو چگونه است؟
درمان دررفتگی زانو یک اقدام اورژانسی محسوب میشود و باید هرچه سریعتر در مرکز درمانی انجام شود، زیرا تأخیر میتواند خطر آسیب دائمی به عروق، اعصاب و مفصل را افزایش دهد. هدف اصلی درمان، بازگرداندن استخوانها به موقعیت طبیعی، حفظ جریان خون و ترمیم آسیبهای همراه است. نوع درمان به شدت دررفتگی، میزان آسیب رباطها و وجود صدمات عروقی یا عصبی بستگی دارد و معمولاً ترکیبی از اقدامات فوری و درمانهای تکمیلی است. روشهای درمان دررفتگی زانو شامل موارد زیر است:
- جااندازی فوری مفصل توسط پزشک برای بازگرداندن استخوانها به وضعیت طبیعی
- بیحرکتسازی زانو با آتل یا بریس برای کاهش درد و جلوگیری از آسیب بیشتر
- ارزیابی و درمان آسیبهای عروقی یا عصبی که در صورت لزوم نیاز به جراحی فوری دارند
- جراحی ترمیمی برای بازسازی رباطهای پارهشده یا ساختارهای آسیبدیده
- فیزیوتراپی تدریجی پس از تثبیت زانو برای بازگرداندن قدرت، انعطافپذیری و عملکرد مفصل
درمان دررفتگی زانو با طب سنتی
درمان دررفتگی زانو با طب سنتی بهعنوان درمان اصلی توصیه نمیشود، زیرا دررفتگی زانو یک آسیب جدی و اورژانسی است که نیاز به جااندازی و بررسی تخصصی پزشکی دارد و هرگونه تأخیر میتواند باعث آسیب دائمی به مفصل، اعصاب یا عروق شود. با این حال، برخی روشهای طب سنتی فقط میتوانند پس از درمان پزشکی و با تأیید پزشک، بهعنوان درمان کمکی برای کاهش درد، التهاب و تسریع بهبود مورد استفاده قرار گیرند و هرگز جایگزین درمان علمی نیستند. روشهای کمکی طب سنتی شامل موارد زیر است:
- کمپرس سرد در روزهای ابتدایی برای کاهش تورم و درد زانو
- استفاده محدود از کمپرس گرم پس از فروکش کردن التهاب برای کمک به شل شدن عضلات
- ماساژ ملایم اطراف زانو با روغنهایی مانند روغن زیتون یا سیاهدانه فقط پس از تثبیت مفصل
- مصرف خوراکیهای ضدالتهاب طبیعی مانند زردچوبه یا زنجبیل در حد متعادل و در صورت نداشتن منع پزشکی
اموزش جا انداختن دررفتگی زانو
جا انداختن دررفتگی زانو یک اقدام کاملاً تخصصی و اورژانسی است و آموزش یا انجام آن بهصورت خانگی بههیچوجه توصیه نمیشود، زیرا دررفتگی زانو برخلاف دررفتگیهای ساده، میتواند با آسیب جدی به عروق خونی، اعصاب و رباطهای اصلی مفصل همراه باشد. هرگونه تلاش نادرست برای جااندازی ممکن است باعث پارگی شریان پوپلیته، آسیب دائمی عصبی، بدتر شدن ناپایداری مفصل یا حتی از دست رفتن عملکرد پا شود. به همین دلیل، جااندازی دررفتگی زانو فقط باید توسط پزشک متخصص و در محیط بیمارستان، پس از بررسی دقیق وضعیت عروقی و عصبی و با استفاده از روشهای استاندارد پزشکی انجام شود. در صورت مشاهده علائم دررفتگی زانو، تنها اقدام صحیح بیحرکت نگهداشتن مفصل و مراجعه فوری به اورژانس است.
دررفتگی زانو دردناکه و نیاز به درمان فوری داره. فورا از دکتر نوبت بگیر.
برای در رفتگی زانو به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
برای اطلاع بیشتر درباره در رفتگی زانو می توانید از بهترین دکتر ارتوپد ایران و بهترین دکتر فیزیوتراپی ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان ارتوپد و فیزیدر شهرهای مختلف ایران را مشاهده میکنید.
۴.۵ (۱۳۰۲ نظر)۴.۷ (۱۰۴۷ نظر)۴.۹ (۸۷۲ نظر)۴.۶ (۸۹۲ نظر)۴.۴ (۹۳۶ نظر)۴.۸ (۷۷۵ نظر)نتیجه گیری
در رفتگی زانو آسیبی است که بهدلیل درگیری مستقیم مفصل، میتواند پیامدهای مهمی برای حرکت، تعادل و عملکرد روزمره فرد داشته باشد. شناخت درست این وضعیت کمک میکند تفاوت آن با آسیبهای خفیفتر زانو بهتر درک شود و اهمیت توجه به علائم نادیده گرفته نشود. پرداختن به موضوع در رفتگی زانو از زاویه آگاهی عمومی، مانع سادهانگاری آسیبی میشود که در صورت بیتوجهی میتواند مشکلات طولانیمدت ایجاد کند. درک کلی از این آسیب، زمینه تصمیمگیری آگاهانهتر و نگاه واقعبینانهتر نسبت به سلامت مفصل زانو را فراهم میسازد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام سه چهار ماه پیش تو فوتبال توی چرخش ناگهانی رفت به سمت داخل یعنی به طرف اون یکی زانوم یکی دو هفته درد میکرد و خوب شد الان امروز توی فوتبال داشتم میچرخیدم دوباره و یک صدایی از توش اومد و دوباره درد گرفت
ولی میتونم راه برم و یکم درد میکنه
باید چکار کنم
سلام، صدای زانو همراه با درد بعد از چرخش ناگهانی میتواند نشانه کشیدگی یا آسیب رباط، منیسک یا غضروف زانو باشد. تا زمان بررسی بهتر است ورزشهای سنگین و چرخشهای شدید زانو را متوقف کنید، از کمپرس یخ و استراحت استفاده کنید و در صورت تورم یا درد شدید، به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید. پزشک ممکن است با معاینه و تصویربرداری (مثل MRI) شدت آسیب را مشخص و درمان مناسب را تجویز کند.
متخصص ارتوپدی
با سلام موقع فوتبال با بازیکن مقابل همزمان باهم به توپ ضربه زدیم دقیق توپ ما بین پاهای جفتمون بود ولی پای من یه زره از زمین بلند بود در حال پاس دادن طرف مقابل محکم به توپ و پا ضربه زده که از سمت داخلی زانو مابین دوتا منظورمه صدا داده رفتم جاش هم انداختم به قولا ولی بازهم به همون که شیوه که ضربه خورده اگه به چیزی برخورد کنه یا به همان سمت تکونش بدم انگار می خواد دوباره از جاش در بیاد سریع خودمو و پامه کنترل میکنم.دلیل چیست؟
آیا قسمتی که گفتم اصلا در رفتگی داره یا رباط زدم؟
سلام، صدای زانو هنگام ضربه و احساس ناپایداری که توصیف کردید میتواند ناشی از کشیدگی یا آسیب رباطها، غضروف یا حتی مفصل زانو باشد و لزوماً به معنای دررفتگی کامل نیست؛ برای تشخیص دقیق توصیه میشود به پزشک ارتوپد یا فیزیوتراپ مراجعه کنید تا معاینه بالینی و در صورت نیاز تصویربرداری انجام شود و برنامه مناسب فیزیوتراپی یا محافظت از زانو برای جلوگیری از آسیب بیشتر تعیین شود.
متخصص ارتوپدی
سلام من تو والیبال زانوم پیچ خورد کشکک از جاش در رفت بلافاصله برگشت درد بسیار شدیدی داشتم الان یک هفته اس ک هنوز درد داره
سلام، وقتی کشکک زانو از جای خود خارج میشود حتی اگر بلافاصله برگردد، معمولاً آسیب به رباطها، تاندونها یا غضروف ایجاد میشود و درد طولانیمدت شایع است. بهتر است هر چه سریعتر به پزشک متخصص ارتوپدی مراجعه کنید تا با معاینه و تصویربرداری (مثل MRI یا رادیوگرافی) شدت آسیب مشخص شود و برنامه درمانی مناسب، شامل استراحت، فیزیوتراپی یا در صورت نیاز اقدامات دیگر، شروع شود. تا مراجعه، از فشار آوردن روی زانو و فعالیت سنگین خودداری کنید.
متخصص ارتوپدی
سلام من زانوم تو فوتبال آسیب دیده .. الان دردش خوب شده ولی هروقت میرم دستشویی وقتی میشینم کشکک زانوم در میره . وقتی بلند میشم پام رو صاف میکنم جا میافته .الان دقیقا باید چکار کنم
سلام، حالتی که شما توضیح دادید شبیه جابجایی یا ناپایداری کشکک زانو است که بعد از آسیب ورزشی شایع است. حتی اگر درد زانو کاهش یافته باشد، این مشکل میتواند باعث آسیب بیشتر به مفصل شود. بهتر است هرچه زودتر به پزشک ارتوپد یا فیزیوتراپیست مراجعه کنید تا معاینه شود و برنامه تقویت عضلات اطراف زانو، تمرینات ثباتدهنده و در صورت نیاز وسایل حمایتی مثل زانوبند توصیه شود. خوددرمانی یا ادامه ورزش بدون کنترل میتواند مشکل را بدتر کند.
متخصص ارتوپدی
سلام من زانوم تو فوتبال آسیب دیده .. الان دردش خوب شده ولی هروقت میرم دستشویی وقتی میشینم کشکک زانوم در میره . وقتی بلند میشم پام رو صاف میکنم جا میافته
سلام اقای۴۱ساله هستم ۱۲سال پیش استخوان نی بزرگ زیر زانوم میشکنه بعداز کلی بدبختی و عذاب یه خورده پایینتر جوش میخوره بعداز۱۲ سال الان چند ماه پام از زانو درمیاد حالا یا با فشار یا تکون دادن خود به خود جا میفته دیگه الان طوری شده میشینم بلند میشم زانوم درمیاد ودوباره جا میفته وهر موقع رو موتور سوار میشم دوباره از سر جاش درمیاد که این سری اخر خواستم از موتور بیفتم پامو گذاشتم زمین وچون سر جاش نبود فشار اومد به کشکک زانوم ودرنتیجه شکست حالا خدارو شکر شکستگی کوچیکه اما برای درمان چیکار باید بکنم پای من شاید در روز۲۰مرتبه از جاش بزنه بیرون و دوباره جا بیفته اما خب فک کنم کامل در نمیاد
سلام، با توجه به سابقه شکستگی استخوان نی بزرگ و جوش نخوردن کامل آن، و مشکل مکرر جا به جایی زانو که حتی باعث شکستگی جدید شده است، احتمال وجود ناپایداری شدید مفصل و آسیب ساختاری جدی وجود دارد. این وضعیت نیازمند بررسی دقیق توسط جراح ارتوپد و احتمالاً انجام تصویربرداریهای پیشرفته مثل MRI است تا میزان آسیب و ناپایداری مشخص شود. درمان ممکن است شامل جراحی ترمیمی یا تثبیت مفصل باشد تا از بروز آسیبهای بیشتر جلوگیری شود و عملکرد پا بهبود یابد. توصیه میشود هرچه سریعتر به متخصص ارتوپدی مراجعه کنید تا طرح درمان مناسب آغاز شود.
متخصص ارتوپدی
با سلام من تو فوتبال خوردم زمین زانوی چپ خالی کرد راه نمیتونستم برم الان بعد گذشت پنج ماه خیلی خوب شده به راحتی راه میرم میشینم بدون درد ولی بعضی موقع ها بیشتر موقع خواب زانوم از حالت طبیعی خارج میشه با یه کمی درد دوباره پاهام صاف ک میکنم برمیگرده حالت عادی ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام، با توجه به توضیحات شما، احتمال آسیب به رباطهای زانو بهخصوص رباط صلیبی یا مینیسک وجود دارد، چون حس خالی کردن زانو و جابهجایی مختصر از علائم آسیب رباطی است، حتی اگر الان درد یا مشکل در راه رفتن نداشته باشید. بهتر است زانوی شما توسط متخصص ارتوپدی معاینه شود و در صورت نیاز امآرآی انجام دهید تا از بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری شود. فعلاً هم توصیه میشود از ورزشهای سنگین و حرکات چرخشی زانو پرهیز کنید.
متخصص ارتوپدی