اکوکاردیوگرام یا اکو قلب چیست؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

اکو قلب یا اکوکاردیوگرام، آزمایشی است که با استفاده از امواج صوتی، تصاویر دقیقی از ساختار و عملکرد قلب ایجاد می‌کند. پزشک با این تصاویر می‌تواند اندازه حفره‌های قلب، حرکت دیواره‌ها، عملکرد دریچه‌ها و قدرت پمپاژ قلب را بررسی کند. اکو قلب در بررسی علائم و تشخیص و پیگیری برخی بیماری‌های قلبی کاربرد دارد و انواع مختلفی مانند اکو از روی قفسه سینه، اکو از راه مری و اکو استرس دارد. در این مطلب از دکترتو با کاربردها، انواع، نحوه انجام، تفسیر نتایج و آمادگی قبل از اکو قلب آشنا می‌شوید. اگر فکر می‌کنید به اکو قلب نیازد دارید، بهتر است از بهترین پزشکان متخصص قلب و عروق در شهر خود مثل دکتر قلب و عروق تهران یا دکتر اکوکاردیوگرافی (اکوی قلب) تهران کمک بگیرید.

اکو قلب برای چیست؟

اکو قلب یا اکوکاردیوگرام (echocardiography) یکی از روش‌های چکاپ قلب است که برای بررسی ساختار و عملکرد قلب و شناسایی تغییرات یا مشکلات احتمالی در آن انجام می‌شود. این آزمایش با استفاده از امواج صوتی، تصاویر متحرکی از قلب ایجاد می‌کند و به پزشک اجازه می‌دهد اندازه حفره‌های قلب، ضخامت و حرکت دیواره‌ها، قدرت پمپاژ و وضعیت دریچه‌های قلب را بررسی کند. به این آزمایش سونوگرافی تشخیصی قلب هم گفته می‌شود.

اکوکاردیوگرام همچنین اطلاعاتی درباره جریان خون در قلب، عملکرد دریچه‌ها و برخی تغییرات ساختاری قلب در اختیار پزشک قرار می‌دهد. به همین دلیل، اکو قلب یکی از روش‌های تصویربرداری مهم برای ارزیابی وضعیت قلب و بررسی عملکرد آن است.

متن انگلیسی:
Echocardiography uses ultrasound waves to produce an image of the heart, the heart valves, and the great vessels
ترجمه فارسی:
اکوکاردیوگرافی با استفاده از امواج اولتراسوند (فراصوت)، تصویری از قلب، دریچه‌های قلب و عروق بزرگ ایجاد می‌کند.

به نقل از سایت msdmanuals

فرق اکو قلب و نوار قلب چیست؟

اکو با نوار قلب (ECG)، که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می‌کند، متفاوت است. اکوکاردیوگرام (برخلاف نوار قلب) تصویری با جزئیات کامل از ماهیچه‌ی قلب و دریچه‌های قلب ارائه می‌دهد و اطلاعاتی را در مورد نحوه‌ی حرکت جریان خون در قسمت‌های مختلف قلب و رگ‌های خونی اصلی ارائه می‌دهد. در جدول زیر، تفاوت اکو قلب و نوار قلب از نظر نوع بررسی، کاربرد و نحوه انجام را مشاهده می‌کنید.

ویژگی	اکو قلب	نوار قلب
بررسی	ساختار و عملکرد قلب	فعالیت الکتریکی قلب
موارد بررسی	دریچه‌ها، حفره‌ها و دیواره قلب	ضربان و ریتم قلب
روش انجام	امواج صوتی و پروب	الکترودهای پوستی
نتیجه	تصویر قلب	نمودار فعالیت قلب

چه زمانی اکو قلب لازم است؟

اکو قلب زمانی لازم است که پزشک بخواهد ساختار و عملکرد قلب را با جزئیات بیشتری بررسی کند یا علت برخی علائم و یافته‌های غیرطبیعی را مشخص کند. برای مثال، در صورت وجود علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب، خستگی غیرعادی یا تورم اندام‌ها، ممکن است اکو قلب برای بررسی وضعیت قلب درخواست شود. همچنین این آزمایش می‌تواند برای ارزیابی اندازه حفره‌های قلب، ضخامت دیواره‌ها، قدرت پمپاژ قلب و عملکرد دریچه‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

پزشک ممکن است اکو قلب را برای پیگیری بیماری‌های قلبی شناخته‌شده یا بررسی تغییرات ایجادشده در قلب نیز تجویز کند. این آزمایش در بررسی برخی مشکلات دریچه‌ای، اختلال عملکرد بطن‌ها، بعضی ناهنجاری‌های مادرزادی قلب و ارزیابی وضعیت قلب پس از برخی بیماری‌ها یا آسیب‌های قلبی کاربرد دارد. نیاز به انجام اکو و زمان مناسب آن به علائم، سابقه پزشکی و تشخیص پزشک بستگی دارد.

چه زمانی از اکوکاردیوگرافی جنین استفاده می‌شود؟

همه زنان باردار به اکو قلب جنین نیاز ندارند. این آزمایش معمولاً زمانی انجام می‌شود که احتمال نقص قلبی جنین وجود داشته باشد یا سونوگرافی‌های قبلی نتیجه غیرطبیعی یا نامشخصی داشته باشند. همچنین در مواردی مانند سابقه خانوادگی بیماری قلبی مادرزادی، داشتن فرزند قبلی مبتلا به بیماری قلبی، مصرف برخی داروها یا ابتلا به بیماری‌های خاص در دوران بارداری، پزشک ممکن است اکو قلب جنین را توصیه کند. نتایج این آزمایش معمولاً توسط متخصص قلب کودکان بررسی می‌شود.

انواع اکو قلب کدامند؟

یونوگرافی تشخیصی قلب انواع مختلفی دارد و هر روش برای بررسی بخش خاصی از ساختار یا عملکرد قلب به کار می‌رود. انتخاب نوع اکو به هدف پزشک، علائم و شرایط بیمار و میزان جزئیاتی که برای بررسی قلب نیاز است بستگی دارد. اکو ترانس‌توراسیک روش استاندارد و رایج است، در حالی که روش‌هایی مانند اکو از راه مری یا اکو استرس برای بررسی دقیق‌تر برخی مشکلات قلبی استفاده می‌شوند.

برخی انواع اکو بر اساس روش تصویربرداری و محل قرارگیری پروب و برخی دیگر بر اساس تکنیک مورد استفاده برای بررسی قلب، مانند داپلر، کنتراست یا تصویربرداری سه‌بعدی، از یکدیگر متفاوت هستند. در جدول زیر، برخی از انواع اکو قلب و تحوه انجام هرکدام را بررسی می‌کنیم.

نوع اکو	نحوه انجام
اکو قلب معمولی	قرار دادن پروب روی قفسه سینه
اکو قلب از راه مری	ورود پروب از طریق مری
اکو قلب جنین	بررسی قلب جنین با پروب روی شکم مادر
اکو استرس یا ورزش	انجام اکو قبل و هنگام فعالیت یا استرس قلب
اکو داپلر	بررسی جریان خون با امواج داپلر
اکو سه‌بعدی	ایجاد تصاویر سه‌بعدی از قلب

اکوکاردیوگرافی قفسه گذر یا ترانس توراسیک (TTE) چیست؟

اکوکاردیوگرافی قفسه گذر یا ترانس توراسیک (Transthoracic Echocardiography)، رایج‌ترین نوع اکو قلب است و از طریق قرار دادن ترانسدیوسر روی قفسه سینه انجام می‌شود. این یک اکوی استاندارد است. این آزمایش بدون درد و غیرتهاجمی است و با استفاده از امواج اولتراسوند و بدون هیچ‌گونه اشعه یونیزان انجام می‌شود و از نظر ماهیت و تکنیک با تصویربرداری با اشعه ایکس تفاوت دارد. امواج سونوگرافی به سمت قلب فرستاده شده و پس از بازتاب از ساختارهای قلبی دریافت می‌شوند تا تصاویر و صداهایی را ایجاد کنند. این تصاویر به متخصص قلب و عروق کمک می‌کنند تا درباره‌ی سلامت قلبتان تصمیم‌گیری کند. در اکو ترانس‌توراسیک که شایع‌ترین نوع اکو قلب است، معمولاً تصاویر دوبعدی از قلب به دست می‌آید.

متن انگلیسی:
This is the standard echo test. It’s like an X-ray but without the radiation
ترجمه فارسی:
این آزمایش (اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک) استاندارد اکو قلب است. اکو شبیه تصویربرداری با اشعه ایکس است، با این تفاوت که از اشعه استفاده نمی‌کند.

به نقل از سایت webmd

اکوکاردیوگرافی از راه مری چیست؟

در اکوکاردیوگرافی از راه مری (TEE)، ترانسدیوسر باریکی از طریق دهان وارد مری می‌شود. چون مری درست پشت قلب قرار دارد، این روش می‌تواند تصاویر دقیق‌تری از برخی بخش‌های قلب، دریچه‌ها و عروق بزرگ نسبت به اکو از روی قفسه سینه ایجاد کند. پزشک ممکن است از اکو از راه مری برای بررسی دقیق‌تر مشکلاتی مانند لخته‌های داخل قلب، بیماری دریچه‌ها و عفونت قلبی استفاده کند.

تست استرس اکو با ورزش چیست؟

تست ورزش اکو زمانی انجام می‌شود که شما روی تردمیل یا دوچرخه ثابت در حال ورزش و تمرین هستید. در واقع این تست ترکیبی از تست ورزش قلب و اکو قلب است. این آزمایش می‌تواند حرکت دیواره‌های قلب و عملکرد پمپاژ قلب در هنگام استرس را نشان دهد. این آزمایش می‌تواند نواحی با کاهش خون‌رسانی (ایسکمی) قلب را در حین استرس مشخص کند؛ نواحی‌ای که ممکن است در برخی آزمایش‌های روتین قلب به‌خوبی دیده نشوند. اکو درست قبل و بعد از ورزش انجام می‌شود.

برای بررسی اکوی قلب، دکترت رو انتخاب کردی؟

همین حالا از دکترتو نوبت بگیر

بهترین دکتر قلب و عروق ایران

تست استرس اکو با دارو (دوبوتامین یا آدنوزین) چیست؟

این نوع دیگری از تست استرس اکو است. در این روش، به‌طور معمول از داروی دوبوتامین برای افزایش ضربان و قدرت پمپاژ قلب و شبیه‌سازی اثر ورزش استفاده می‌شود؛ وازودیلاتورهایی مانند آدنوزین بیشتر در تست‌های استرس هسته‌ای پرفیوژن کاربرد دارند و به‌صورت روتین در اکو استرس به‌کار نمی‌روند. انتخاب نوع دارو بر اساس شرایط بیمار و هدف تست انجام می‌شود. این آزمایش نشان می‌دهد که قلبتان تا چه حد تحمل فعالیت را دارد. همچنین می‌تواند احتمال ابتلا به بیماری شریان کرونری را نشان دهد، تغییرات عملکردی قلب ناشی از کاهش خون‌رسانی را بررسی کند و میزان مؤثر بودن برنامه‌ی درمان قلب را مشخص کند.

اکوکاردیوگرافی داپلر چیست؟

هنگامی که امواج صوتی به سلول‌های خونی که در حال حرکت در قلب و رگ‌های خونی هستند برخورد می‌کنند، شیب آن‌ها تغییر می‌کند. این تغییرات (سیگنال‌های داپلر) در اندازه‌گیری سرعت و جهت جریان خون در قلب به پزشک کمک می‌کنند.

تکنیک‌های داپلر معمولاً در اکوکاردیوگرافی قفسه گذر و اکوکاردیوگرافی از راه مری استفاده می‌شوند. از تکنیک‌های داپلر همچنین می‌توان برای بررسی مشکلات جریان خون و فشارخون در عروق قلب هم استفاده کرد. مشکلاتی که ممکن است سونوگرافی سنتی قادر به تشخیص آن‌ها نباشد. جریان خون به صورت رنگ‌آمیزی‌شده، روی مانیتور نمایش داده می‌شود تا به پزشک در تشخیص هرگونه مشکلی کمک کند.

اکو قلب دو بعدی چیست؟

اکوکاردیوگرافی دو بعدی، یکی از پرکاربردترین روش‌های رایج در اکو قلب است و اغلب به‌عنوان پایه‌ اصلی تصویربرداری به‌کار می‌رود. در بسیاری از بیماران، همین روش به همراه داپلر و در صورت لزوم کنتراست، اطلاعات کافی درباره ساختار و عملکرد قلب فراهم می‌کند.

در اين ويديو دكتر کامبیز پرآذران بطور كامل در مورد اكو قلب و كاربردش برای شما توضيح مي‌دهند.

View this post on Instagram

A post shared by دکترتو، نوبت و مشاوره آنلاین (@doctoreto)

اکوکاردیوگرافی با کنتراست چیست؟

اکوکاردیوگرافی با کنتراست یک اکوکاردیوگرام دو بعدی است و در حالی انجام می‌شود که محلول سالین (یا یک عامل کنتراست سونوگرافی دیگر) به‌سرعت به گردش خون قلب تزریق می‌شود. محلول سالین تکان‌داده‌شده میکروحباب‌هایی ایجاد می‌کند که به صورت نقاط اکوژن در حفره‌های راست قلب دیده می‌شوند و اگر شانت یا نقص جداری وجود داشته باشد، این میکروحباب‌ها به طور گذرا در حفره‌های سمت چپ هم ظاهر می‌شوند.

معمولاً میکروحباب‌های حاصل از سالین از مویرگ‌های ریه عبور نمی‌کنند، اما عوامل کنتراست اختصاصی اکوکاردیوگرافی که حاوی میکروحباب‌ها هستند می‌توانند از بستر مویرگی عبور کرده و حفره‌های سمت چپ قلب، به‌ویژه بطن چپ، را واضح‌تر نشان دهند؛ این عوامل باید با نام و مشخصات دارویی استاندارد معرفی شوند.

اکو قلب داپلر طیفی چیست؟

اکوکاردیوگرافی داپلر طیفی می‌تواند سرعت، جهت و نوع جریان خون را ثبت کند. این تکنیک برای تشخیص جریان خون غیرطبیعی (برای مثال به دلیل نارسایی) یا سرعت (برای مثال به دلیل تنگی دریچه‌ها یا مجاری خروجی قلب) مفید است. اکوکاردیوگرافی داپلر طیفی اطلاعات مکانی در مورد اندازه یا شکل قلب یا ساختارهای آن ارائه نمی‌دهد.

اکوکاردیوگرافی داپلر رنگی چیست؟

اکوکاردیوگرافی داپلر رنگی، ترکیبی از اکوکاردیوگرافی دو بعدی و داپلر طیفی است که اطلاعاتی در مورد اندازه و شکل قلب و ساختارهای آن و همچنین سرعت و جهت جریان خون در اطراف دریچه‌ها و مجاری خروجی فراهم می‌کند. در این روش، از رنگ برای کدگذاری اطلاعات جریان خون استفاده می‌شود. به‌طور معمول، در تنظیم استاندارد، قرمز جریان به سمت ترانسدیوسر و آبی جریان دورشونده را نشان می‌دهد، اما تفسیر نهایی به جهت پروب و تنظیمات دستگاه بستگی دارد.

حرکت بافت میوکارد را می‌توان با روش‌هایی مانند تصویربرداری داپلر بافت و اکوکاردیوگرافی ردیابی لکه‌ای (speckle tracking) ارزیابی کرد؛ در speckle tracking، الگوریتم‌های نرم‌افزاری، لکه‌های اکو در میوکارد را برای سنجش تغییر شکل (strain) عضله قلب دنبال می‌کنند. تصویربرداری کرنشی (Strain imaging) از این داده‌ها برای محاسبه‌ی کشش میوکارد (درصد تغییر طول بین حالت انقباض و استراحت) و نرخ کشش میوکارد (نرخ تغییر طول) استفاده می‌کند. اندازه‌گیری کشش و نرخ کشش می‌تواند به ارزیابی عملکرد سیستولیک و دیاستولیک و شناسایی ایسکمی در طول آزمایش استرس کمک کند.

اکو قلب سه‌ بعدی چیست؟

اکوکاردیوگرافی سه‌بعدی قلب به طور گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. ترانسدیوسرهای خاص می‌توانند تصاویر سه بعدی و واقعی از ساختارهای قلب ایجاد کنند. اکوکاردیوگرافی سه بعدی خصوصا در ارزیابی دریچه‌ی میترال برای اصلاح با جراحی مفید است. این تکنیک همچنان در حال تکامل است.

اکو تخصصی قلب چیست؟

اکوی تخصصی قلب به اکوهایی گفته می‌شود که برای بررسی دقیق‌تر یک مشکل مشخص یا با استفاده از روش‌های پیشرفته‌تر انجام می‌شوند. بسته به شرایط بیمار، ممکن است روش‌هایی مانند اکو از راه مری (TEE)، اکو استرس، اکو با کنتراست یا تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری مورد استفاده قرار گیرند. البته اکو قلب فقط برای تشخیص بیماری‌های قلبی پس از تولد انجام نمی‌شود. پزشکان برای تشخیص نقایص مادرزادی قلب جنین، قبل از تولد اکوکاردیوگرام جنین را انجام می‌دهند.

اکو قلب زنان چیست؟

اکو قلب زنان برای بررسی ساختار و عملکرد قلب و تشخیص یا پیگیری برخی مشکلات قلبی انجام می‌شود. روش انجام اکو در زنان مانند سایر افراد است و با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از حفره‌ها، دیواره‌ها، دریچه‌ها و جریان خون قلب تهیه می‌شود.

پزشک ممکن است در صورت وجود علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب یا در صورت شک به بیماری‌های دریچه‌ای و اختلال عملکرد قلب، انجام اکو را برای زنان تجویز کند. در دوران بارداری نیز اکو قلب مادر در صورت نیاز قابل انجام است و از امواج صوتی استفاده می‌کند، نه اشعه یونیزان.

اکو قلب در دوران بارداری چیست؟

اکو قلب مادر و اکو قلب جنین دو بررسی متفاوت هستند. اکو قلب مادر در صورت وجود علائم یا بیماری قلبی برای بررسی ساختار و عملکرد قلب مادر انجام می‌شود، درحالی‌که اکو قلب جنین برای بررسی قلب جنین است. اکو از امواج صوتی استفاده می‌کند و برخلاف تصویربرداری‌هایی که با اشعه یونیزان انجام می‌شوند، از اشعه یونیزان استفاده نمی‌کند. در صورت نیاز پزشکی، پزشک می‌تواند اکو قلب مادر را در دوران بارداری درخواست کند.

اکو قلب جنین چیست؟

اکوکاردیوگرافی جنین یک آزمایش مشابه سونوگرافی است. این معاینه به پزشک اجازه می‌دهد ساختار و عملکرد قلب کودک متولد نشده را بهتر بررسی کند. این آزمایش معمولاً در سه ماه دوم بارداری (بین هفته‌های ۱۸ تا ۲۴) انجام می‌شود.

در این آزمایش از امواج صوتی استفاده می‌شود که از ساختار قلب جنین منعکس می‌شوند. یک دستگاه، این امواج صوتی را تجزیه و تحلیل می‌کند و تصویر یا اکوکاردیوگرامی از داخل قلب جنین ایجاد می‌کند. این تصویر اطلاعاتی در مورد نحوه‌ی شکل گیری قلب جنین و عملکرد آن ارائه می‌دهد. همچنین پزشک شما را قادر می‌سازد که جریان خون در قلب جنین را مشاهده کنید. این نگاه جزئی به پزشک این امکان را می‌دهد تا هرگونه ناهنجاری در جریان خون یا ضربان قلب نوزاد را تشخیص دهد.

۱. اکوکاردیوگرافی شکم

اکوکاردیوگرافی شکمی معمولاً از روی شکم مادر انجام می‌شود و با حرکت دادن ترانسدیوسر روی پوست شکم، تصاویر قلب جنین ثبت و بررسی می‌شوند. این روش مشابه سونوگرافی است و از امواج صوتی برای تصویربرداری از قلب جنین استفاده می‌کند.

۲. اکوکاردیوگرافی ترانس واژینال

اکوکاردیوگرافی ترانس واژینال با قرار دادن پروب سونوگرافی در واژن انجام می‌شود و با استفاده از امواج صوتی، تصاویر قلب جنین را ثبت می‌کند. این روش معمولاً در مراحل اولیه بارداری و برای دستیابی به تصاویر دقیق‌تر از قلب جنین استفاده می‌شود.

چطور برای انجام اکو قلب آماده شویم؟

آمادگی قبل از اکو قلب به نوع اکو بستگی دارد. برای اکو معمولی از روی قفسه سینه، معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست و می‌توانید طبق روال معمول غذا و نوشیدنی مصرف کنید، مگر اینکه پزشک یا مرکز انجام‌دهنده دستور دیگری داده باشد.

در روزی که باید اکو قلب انجام دهید، مثل همیشه غذا بخورید و نوشیدنی بنوشید. تمام داروهای خود را در زمان‌های مشخص شده طبق دستور پزشک مصرف کنید. ناشتایی چندساعته معمولاً برای اکوهای خاص مانند اکو از راه مری یا برخی اکوهای استرس مطرح است و نباید آن را به اکو معمولی تعمیم داد. برای اکو قلب نوزاد نیز دستور تغذیه را از مرکز انجام‌دهنده دریافت کنید، زیرا ممکن است بسته به نوع آزمایش و شرایط نوزاد متفاوت باشد.

نحوه آماده شدن برای اکو استرس قلب چگونه است؟

معمولاً لازم است حدود ۴ ساعت قبل از اکو استرس چیزی نخورید و ننوشید، مگر آب. درباره مصرف داروهای قلب نیز حتماً از پزشک یا مرکز انجام آزمایش سؤال کنید؛ ممکن است بسته به شرایط شما، مصرف برخی داروها در روز آزمایش نیاز به تغییر داشته باشد. این داروها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• مسدودکننده‌های بتا مانند ایندرال، لوپرسور، تنورمین یا توپرول
• ایزوسورباید دی‌نیترات مانند ایزوردیل و سوربیترات
• ایزوسورباید مونونیترات مانند Imdur، Ismo و Monoket
• نیتروگلیسیرین مانند دپونیت و نیترو استات

هیچ‌یک از داروهای قلبی یا سایر داروهای تجویزشده را بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید. اگر درباره داروهای مصرفی یا نحوه آمادگی برای آزمایش سؤال دارید، پیش از انجام اکو با پزشک یا مرکز مربوطه هماهنگ کنید.

افراد مبتلا به دیابت برای انجام اکو قلب نیاز به آمادگی خاصی دارند؟

اگر دیابت دارید، دستورهای مربوط به غذا و دارو قبل از اکو باید با توجه به نوع اکو و برنامه درمانی شما تنظیم شود. اگر انسولین یا داروهای خوراکی دیابت مصرف می‌کنید، پیش از آزمایش از پزشک یا مرکز انجام‌دهنده درباره زمان مصرف دارو و وعده غذایی سؤال کنید. دوز یا زمان مصرف انسولین و داروهای دیابت را بدون نظر پزشک تغییر ندهید.

اگر دستگاه اندازه‌گیری قند خون یا پایش مداوم گلوکز دارید، بهتر است آن را همراه خود داشته باشید تا در صورت نیاز قند خونتان قبل و بعد از آزمایش بررسی شود. اگر علائم افت قند خون مانند لرزش، تعریق، ضعف یا سرگیجه دارید، پیش از انجام آزمایش به پرسنل مرکز اطلاع دهید. همچنین درباره زمان مناسب شروع دوباره برنامه معمول غذا و دارو پس از آزمایش، از پزشک خود راهنمایی بگیرید.

انجام اکو قلب چگونه است؟

نحوه انجام آزمایش اکوی قلب به نوع اکو بستگی دارد و معمولاً در مطب پزشک، کلینیک یا بیمارستان انجام می‌شود. در اکو قلب معمولی، پزشک یا تکنسین با قرار دادن پروب روی قفسه سینه، تصاویر متحرکی از قلب تهیه می‌کند. در روش‌های دیگر مانند اکو از راه مری یا اکو استرس، مراحل انجام آزمایش متفاوت است و متناسب با روش انتخاب‌شده، آمادگی و اقدامات لازم انجام می‌شود. در ادامه، نحوه انجام برخی از انواع اکو قلب را بررسی می‌کنیم.

نحوه انجام اکوکاردیوگرام قفسه گذر استاندارد چگونه است؟

در اکوکاردیوگرام قفسه سینه استاندارد، ترانسدیوسر روی پوست قفسه سینه قرار می‌گیرد و با استفاده از امواج صوتی، تصاویر متحرکی از قلب ثبت می‌شود. برای انجام آزمایش، ابتدا لباس‌های قسمت بالاتنه را درمی‌آورید و روی تخت معاینه دراز می‌کشید. سپس الکترودهایی روی قفسه سینه قرار می‌گیرند تا ضربان قلب هم‌زمان پایش شود.

تکنسین ژل مخصوصی روی ترانسدیوسر می‌زند و آن را در نقاط مختلف قفسه سینه حرکت می‌دهد تا تصاویر بخش‌های مختلف قلب ثبت شود. ممکن است هنگام انجام اکو صداهایی شبیه ضربان یا جریان خون بشنوید که طبیعی است. همچنین ممکن است از شما خواسته شود نفس خود را برای چند لحظه نگه دارید یا به پهلوی چپ دراز بکشید تا تصاویر واضح‌تری از قلب تهیه شود.

نحوه انجام اکوکاردیوگرام مری چگونه است؟

اکوکاردیوگرام مری با قرار دادن یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر حاوی ترانسدیوسر از طریق دهان و مری انجام می‌شود. پیش از شروع آزمایش، معمولاً گلوی بیمار با اسپری بی‌حس‌کننده بی‌حس می‌شود و در صورت نیاز داروی آرام‌بخش برای کاهش ناراحتی و اضطراب تجویز می‌شود. سپس ترانسدیوسر به‌آرامی از طریق دهان وارد مری می‌شود تا تصاویر دقیق‌تری از قلب، به‌ویژه دریچه‌ها و بخش‌های نزدیک به مری، ثبت کند.

پس از پایان آزمایش، ترانسدیوسر خارج می‌شود و بیمار تا برطرف شدن اثر داروی آرام‌بخش و بی‌حسی تحت نظر می‌ماند. به دلیل استفاده از آرام‌بخش، معمولاً نباید بلافاصله پس از آزمایش رانندگی کنید. مدت انجام خود اکو معمولاً کوتاه است، اما ممکن است چند ساعت برای مراقبت و ریکاوری در مرکز درمانی بمانید.

اکو قلب زنان چگونه انجام می‌شود؟

اکو قلب در زنان معمولاً مانند سایر افراد و با استفاده از امواج صوتی انجام می‌شود و روش انجام آن به نوع اکو بستگی دارد. در اکو قلب معمولی، بیمار به پشت یا پهلوی چپ روی تخت دراز می‌کشد و قسمت بالاتنه را برای دسترسی به قفسه سینه آماده می‌کند. سپس تکنسین ژل مخصوصی روی قفسه سینه قرار می‌دهد و پروب دستگاه را روی نقاط مختلف سینه حرکت می‌دهد تا تصاویر قلب و جریان خون ثبت شود.

در زنان باردار نیز در صورت نیاز می‌توان اکو قلب را انجام داد و این روش از امواج صوتی استفاده می‌کند و اشعه ایکس ندارد. با این حال، نوع اکو و نحوه انجام آن باید بر اساس علت درخواست آزمایش و شرایط فرد توسط پزشک تعیین شود.

اکو قلب چقدر طول می‌کشد؟

اکو قلب معمولی معمولاً حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد. مدت زمان انجام آزمایش به نوع اکو و تعداد تصاویری که پزشک نیاز دارد بستگی دارد. اکوهای تخصصی مانند اکو از راه مری یا اکو استرس ممکن است به زمان بیشتری برای آماده‌سازی و مراقبت پس از آزمایش نیاز داشته باشند.

در اکو از راه مری، علاوه بر زمان تصویربرداری، ممکن است لازم باشد بیمار مدتی پس از آزمایش برای برطرف شدن اثر داروی آرام‌بخش تحت نظر بماند. بنابراین مدت حضور در مرکز درمانی می‌تواند بیشتر از زمان خود آزمایش باشد.

ریکاوری پس از اکو قلب به چه شکل است؟

اکثر افراد می‌توانند پس از سونوگرافی‌، فعالیت‌های روزمره‌ی همیشگی خود را از سر بگیرند. پس از اکو معمولی معمولاً محدودیت خاصی برای فعالیت‌های روزمره وجود ندارد. اگر اکو از راه مری همراه با آرام‌بخش انجام شده باشد، ممکن است لازم باشد تا زمان برطرف شدن اثر دارو تحت نظر بمانید و برای مدتی رانندگی نکنید.

اگر نتایج اکوکاردیوگرام شما عادی است، معمولاً نیازی به انجام آزمایش‌های دیگری نیست. اگر نتایج نگران‌کننده باشند، ممکن است نیاز باشد برای آزمایش‌های بیشتر به یک پزشک مجرب در زمینه‌ی بیماری‌های قلبی (متخصص قلب و عروق) مراجعه کنید.

نتیجه اکو قلب چه چیزی را نشان می‌دهد؟

نتیجه اکو قلب می‌تواند اطلاعات دقیقی درباره ساختار و عملکرد قلب، قدرت پمپاژ، وضعیت دریچه‌ها و جریان خون در قلب ارائه دهد. پزشک با بررسی تصاویر و اندازه‌گیری‌های اکو می‌تواند اندازه حفره‌های قلب و ضخامت دیواره‌ها مانند کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک ، حرکت دیواره قلب، عملکرد بطن‌ها و برخی تغییرات غیرطبیعی را ارزیابی کند.

اکوکاردیوگرام همچنین می‌تواند برخی ناهنجاری‌های مادرزادی قلب، مشکلات دریچه‌ای، وجود مایع اطراف قلب، لخته یا توده در حفره‌های قلب و بعضی تغییرات ناشی از بیماری‌های قلبی را نشان دهد. مهم‌ترین یافته‌هایی که ممکن است در نتیجه اکو مشخص شوند عبارت‌اند از:

• تغییر در اندازه قلب: بررسی بزرگ شدن حفره‌های قلب یا ضخیم شدن غیرطبیعی دیواره‌های آن.
• قدرت پمپاژ قلب: ارزیابی عملکرد بطن‌ها و شاخص‌هایی مانند کسر جهشی (EF) و برون‌ده قلبی.
• آسیب به عضله قلب: بررسی نحوه حرکت دیواره‌های قلب و شناسایی نواحی آسیب‌دیده یا دارای کاهش عملکرد.
• مشکلات دریچه قلب: بررسی باز و بسته شدن دریچه‌ها و تشخیص مشکلاتی مانند افتادگی یا نشت دریچه‌ای.
• نقص‌های قلبی: شناسایی برخی ناهنجاری‌های ساختاری، نقص‌های مادرزادی و ارتباط غیرطبیعی بین حفره‌ها یا عروق قلب.

چه چیز دیگری را می‌توان در گزارش اکوکاردیوگرام یافت؟

علاوه بر بررسی ساختار و عملکرد قلب، گزارش اکوکاردیوگرام ممکن است شامل اطلاعاتی درباره عروق اصلی، فشارهای داخل قلب و وجود مایع یا توده‌های غیرطبیعی باشد. از جمله مواردی که ممکن است در گزارش ذکر شوند عبارت‌اند از:

• اندازه و وضعیت عروق اصلی مانند آئورت، شریان ریوی و ورید اجوف تحتانی
• فشار سیستولیک بطن راست (RVSP) و برآورد فشار شریان ریوی
• وجود مایع اطراف قلب (افیوژن پریکارد)
• وجود مایع در فضای اطراف ریه‌ها (افیوژن پلور)
• برخی نقایص مادرزادی قلب
• وجود لخته خون یا توده‌های غیرطبیعی در حفره‌های قلب

اگر در اکوکاردیوگرام یافته غیرطبیعی یا قابل‌توجهی مانند فشار خون ریوی دیده شود، متخصص قلب آن را با توجه به علائم و شرایط بیمار تفسیر می‌کند و در صورت نیاز، بررسی‌ها یا اقدامات درمانی بعدی را توضیح می‌دهد.

تفسیر اکو قلب توسط متخصص قلب به چه شکل است؟

خواندن جواب اکو قلب باید بر اساس مجموعه یافته‌های گزارش و شرایط بیمار انجام شود، نه یک عدد یا عبارت به‌تنهایی. گزارش اکوکاردیوگرام معمولاً ساختار و عملکرد حفره‌های قلب، دیواره‌ها، دریچه‌ها، جریان خون و شاخص‌های مختلف عملکرد قلب را توصیف می‌کند و در پایان، خلاصه‌ای از مهم‌ترین یافته‌ها ارائه می‌دهد.

برای تفسیر اکو قلب، متخصص قلب نتایج گزارش را در کنار علائم، سابقه پزشکی و سایر بررسی‌های بیمار ارزیابی می‌کند تا مشخص شود یافته‌های مشاهده‌شده طبیعی هستند یا می‌توانند نشانه یک مشکل قلبی باشند. اصطلاحات تخصصی موجود در گزارش ممکن است برای بیمار قابل درک نباشند؛ بنابراین بهتر است خواندن جواب اکو قلب و تفسیر نهایی آن را به متخصص قلب و عروق بسپارید و درباره معنی هر یافته از بهترین دکتر جراحی قلب و عروق ایران سؤال کنید.

جواب اکو قلب نرمال چیست؟

جواب اکو قلب نرمال نشان می‌دهد که ساختار و عملکرد قلب در محدوده طبیعی قرار دارد. در یک گزارش طبیعی، اندازه حفره‌های قلب و ضخامت دیواره‌ها معمولاً طبیعی است، بطن‌ها عملکرد مناسبی دارند و قدرت پمپاژ قلب، از جمله کسر جهشی (EF)، در محدوده مورد انتظار قرار دارد. همچنین دریچه‌های قلب باید عملکرد طبیعی داشته باشند و نشانه قابل‌توجهی از تنگی یا نشت دریچه‌ها دیده نشود.

در اکو قلب طبیعی، حرکت دیواره‌های قلب و جریان خون نیز وضعیت مناسبی دارد و معمولاً مایع غیرطبیعی در اطراف قلب یا برخی ناهنجاری‌های ساختاری گزارش نمی‌شود. با این حال، نرمال بودن هر یک از شاخص‌های اکو باید با توجه به سن، شرایط فرد و سایر یافته‌های گزارش ارزیابی شود و تفسیر نهایی بر عهده متخصص قلب و عروق است.

برگه اکو قلب ناسالم چگونه است؟

برگه اکو قلب ناسالم ممکن است وجود تغییر یا اختلال در ساختار و عملکرد قلب را نشان دهد. برای مثال، در گزارش ممکن است اختلال عملکرد بطن‌ها، کاهش قدرت پمپاژ قلب، مشکل در عملکرد دریچه‌ها، بزرگ شدن حفره‌های قلب، تجمع مایع اطراف قلب یا برخی ناهنجاری‌های ساختاری ذکر شود. با این حال، وجود یک عبارت غیرطبیعی در گزارش به‌تنهایی به معنی بیماری جدی نیست و باید توسط بهترین دکتر سکته قلبی ایران و با توجه به سایر شرایط بیمار تفسیر شود.

کسر جهشی یا Ejection fraction چیست؟

کسر جهشی (EF) قدرت پمپاژ بطن چپ یا حفره‌ی قلب که خون اکسیژن دار را به بقیه بدن پمپ می‌کند را توصیف می کند. کسر جهشی، درصدی از خون است که با هر انقباض از بطن چپ پر شده به بیرون پمپ می‌شود. کسر جهشی طبیعی بین ۵۰ تا ۷۰ درصد است، که به این معناست که بطن چپ بین ۵۰ تا ۷۰ درصد حجم کل خود را پمپاژ می‌کند. برای مثال کسر جهشی بین ۴۰ تا ۴۹ درصد “روی مرز” در نظر گرفته می‌شود.

آیا بطن راست کسر جهشی دارد؟

بطن راست نیز مانند بطن چپ کسر جهشی (EF) دارد، اما اندازه‌گیری دقیق آن با اکوکاردیوگرافی معمولی دشوارتر است. شکل و ساختار بطن راست پیچیده است و به همین دلیل، متخصص قلب معمولاً برای ارزیابی عملکرد آن از شاخص‌های دیگری مانند TAPSE و سرعت حرکت بافتی بطن راست استفاده می‌کند.

در گزارش اکو ممکن است عملکرد بطن راست به‌صورت طبیعی، خفیفاً کاهش‌یافته یا کاهش‌یافته توصیف شود. بنابراین، برای ارزیابی عملکرد بطن راست نباید فقط به عدد EF تکیه کرد و باید مجموعه یافته‌های اکو توسط متخصص قلب تفسیر شود.

نشتی دریچه‌ های قلب در اکو قلب قابل تشخیص است؟

دریچه‌های قلب، دریچه‌هایی هستند که مانند درهایی بین حفره‌های قلب عمل می‌کنند. دریچه‌های معمولی آزادانه باز می‌شوند و با هر ضربان قلب کاملا بسته می‌شوند. گزارش اکوکاردیوگرام، ظاهر و عملکرد هر یک از دریچه‌های زیر را توصیف می‌کند:

• دریچه‌ی آئورت: دریچه‌ی بین بطن چپ و آئورت
• دریچه‌ی میترال: دریچه‌ی بین دهلیز چپ و بطن چپ
• دریچه‌ی تریکوسپید (دریچه‌ی سه لتی): دریچه‌ی بین دهلیز راست و بطن راست
• دریچه‌ی ریوی: دریچه بین بطن راست و شریان ریوی

اگر دریچه‌ها دچار نشتی یا افتادگی باشند مانند افتادگی دریچه میترال، این حالت را نارسایی می‌نامند. اگر خیلی سفت باشند، این حالت استنوزیس نامیده می‌شود. کاملا طبیعی است که به میزان کمی نارسایی در دریچه‌های قلب وجود داشته باشد. اگر دریچه‌های قلب مشکل قابل توجهی در خصوص نارسایی قلبی یا استنوزیس داشته باشند (که متوسط تا شدید توصیف می‌شود)، پزشک این موضوع را با شما در میان می‌گذارد و به شما می‌گوید که در ادامه چه کاری انجام دهید.

تشخیص گرفتگی عروق قلب با اکو قلب چگونه است؟

اکو معمولی روش اصلی برای تشخیص مستقیم گرفتگی عروق کرونر نیست. بااین‌حال، اکو استرس می‌تواند در برخی افراد تغییرات حرکت دیواره قلب را که در اثر کاهش خون‌رسانی هنگام فعالیت یا تحریک دارویی ایجاد می‌شود، نشان دهد. برای تشخیص بیماری عروق کرونر ممکن است بر اساس شرایط بیمار به آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های دیگری نیز نیاز باشد. در بیماری عروق کرونر، عواملی مانند آترواسکلروز نیز می‌توانند در ایجاد تنگی عروق نقش داشته باشند.

برای انجام اکوی قلبت، همین الان از دکتر متخصص مشاوره بگیر 

بهترین دکتر سکته قلبی ایران

آیا اکوکاردیوگرام می‌تواند نارسایی قلبی را نشان دهد؟

اکوکاردیوگرام می‌تواند تغییرات مرتبط با نارسایی قلب را نشان دهد و به پزشک در تشخیص نوع و شدت آن کمک کند. در این آزمایش، قدرت پمپاژ قلب، عملکرد بطن‌ها، اندازه حفره‌های قلب و وضعیت دریچه‌ها بررسی می‌شود. کسر جهشی (EF) نیز یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی عملکرد بطن چپ است.

در نارسایی سمت چپ قلب، بطن چپ نمی‌تواند خون را به‌خوبی دریافت یا به سراسر بدن پمپ کند. اکو می‌تواند کاهش قدرت پمپاژ، کاهش کسر جهشی یا اختلال در پر شدن و شل شدن بطن چپ را نشان دهد. در نارسایی سمت راست قلب نیز بطن راست توانایی کافی برای پمپاژ خون به ریه‌ها ندارد و اکو می‌تواند عملکرد و اندازه بطن راست و برخی فشارهای داخل قلب را ارزیابی کند. همچنین مشکلاتی مانند اختلال عملکرد دریچه‌ها و برخی عوارض ناشی از بیماری‌های قلبی ممکن است در اکو دیده شوند.

عوارض اکو قلب چیست؟

اکو قلب معمولی از روی قفسه سینه روشی غیرتهاجمی و معمولاً بدون عارضه جدی است و بیشتر افراد پس از انجام آن می‌توانند فعالیت‌های روزمره خود را ادامه دهند. بااین‌حال، بعضی روش‌های تخصصی اکو ممکن است عوارضی داشته باشند. برای مثال، در اکو از راه مری ممکن است به‌دلیل ورود پروب به مری، گلودرد یا ناراحتی موقت ایجاد شود. اکو با کنتراست نیز در موارد نادر می‌تواند باعث واکنش به ماده کنتراست شود. در صورت بروز علائم غیرعادی یا شدید پس از اکو، با پزشک یا مرکز انجام‌دهنده آزمایش تماس بگیرید.

برای اکو قلب یا اکوکاردیوگرام قلب به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

برای انجام اکو قلب یا تفسیر نتیجه اکوکاردیوگرام، بهتر است به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید. پزشک با توجه به علائم، سابقه پزشکی و شرایط شما تشخیص می‌دهد که آیا انجام اکو لازم است و در صورت نیاز، مناسب‌ترین نوع اکوکاردیوگرام را برایتان تجویز می‌کند. برای دریافت نوبت می‌توانید از فهرست بهترین دکتر قلب و عروق ایران پزشک موردنظر خود را انتخاب کنید.

در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان قلب و عروق در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید:

• دکتر قلب کرمانشاه
• دکتر قلب اهواز
• دکتر قلب بابل

پزشکان پیشنهادی

۴.۷ (۶۳۲۷ نظر)

دکتر بهروز مقدادی

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۴.۸ (۶۰۵۶ نظر)

دکتر بهنام مقدادی

تخصص کودکان و اطفال

نوبت بگیرید

۴.۸ (۵۳۵۵ نظر)

دکتر مهدی قاضی

تخصص اورولوژی

نوبت بگیرید

۴.۹ (۴۴۴۲ نظر)

دکتر محمود هادی زاده

فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی

نوبت بگیرید

۴.۸ (۳۵۸۷ نظر)

دکتر رامین اسدی

فوق تخصص غدد کودکان

نوبت بگیرید

۴.۹ (۳۳۶۸ نظر)

دکتر حمیدرضا شرکت العباسیه

فوق تخصص عفونی کودکان

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

اکو قلب یا اکوکاردیوگرام قلب، یک روش تصویربرداری با امواج صوتی برای بررسی ساختار و عملکرد قلب است و می‌تواند اطلاعاتی درباره اندازه حفره‌ها، قدرت پمپاژ، عملکرد دریچه‌ها، حرکت دیواره قلب و جریان خون ارائه دهد. اکو معمولی معمولاً به آمادگی خاصی نیاز ندارد، اما روش‌هایی مانند اکو مری یا اکو استرس ممکن است دستورهای متفاوتی داشته باشند. اگر نتیجه اکو غیرطبیعی باشد، متخصص قلب بر اساس نوع یافته ممکن است پیگیری یا آزمایش‌های تکمیلی را توصیه کند. برای تفسیر دقیق جواب اکو و تصمیم‌گیری درباره نیاز به بررسی بیشتر، مراجعه به متخصص قلب اهمیت دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!