فهرست مطالب
مشکلات هضم یکی از چالشهایی است که کودکان، بزرگسالان، خانمهای باردار و افراد مسن ممکن است با آن روبرو شوند. مشک هضم و جذب غذا میتواند به بیماریهای مختلفی مربوط باشد. اگر دستگاه گوارش شما با مشکلی مواجه است و هضم غذا سخت شده است، تا انتهای این مطلب همراه ما باشید. در ادامه توضیح میدهیم که مشکلات هضم و گوارش چه علائمی دارند؟ چرا برخی افراد در طول زندگی خود با چنین مشکلی مواجه میشوند؟ کدام بیماریها روی هضم غذا تاثیر دارند؟ پزشک چگونه بیماری را تشخیص میدهد؟ برای درمان آن چه اقداماتی میتوان انجام داد؟ کدام غذاها مشکل هضم را بیشتر کرده و کدام از آنها این عارضه را بهبود میدهند؟
درصورتیکه دچار مشکلات گوارشی هستید و خوردن غذا برای شما سخت است، باید برای تشخیص و درمان بیماری خود به دکتر گوارش یا دکتر داخلی مراجعه کنید. بری ارتباط با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
مشکلات هضم و گوارش چیست؟
دستگاه گوارش بخش مهم و گستردهای از بدن است. از دهان تا راستروده را شامل میشود. یکی از شایع ترین بیماری های گوارشی مشکلات هضم است. دستگاه گوارش در طول هضم و جذب غذا مواد ضروری را جذب کرده و مواد زائد را دفع میکند. گاهی علائم بسیار کوچک و جزئی باعث مشکلات هضم میشود. اگر به این علائم توجه نشود، ممکن است بیماری جدی و مزمن شود. در این شرایط درمان آن چالشهای بیشتری دارد.
بیماریهای گوارشی هرساله میلیونها نفر را در جهان تحت تاثیر قرار میدهند. دستگاه گوارش شامل مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ، کبد، کیسه صفرا و پانکراس میشود. مشکل در هرکدام از این اندامها میتواند هضم و جذب غذا را با مشکل مواجه کند. اختلالات گوارشی میتوانند خفیف تا شدید باشند. ازآنجاییکه بسیاری از علائم آنها مشابه است، حتما باید برای بررسی دقیق به پزشک متخصص مراجعه کرد.
علائم مشکلات هضم
مشکلات هضم میتواند مربوط به اختلال در هر بخش دستگاه گوارش باشد. معمولا این بیماریها و اختلالات علائم مشابهی دارند. از شایعترین علائم مشکلات هضم میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- خونریزی
- نفخ
- یبوست
- اسهال
- سوزش سر دل
- درد معده
- حالت تهوع و استفراغ
- درد شکم
- مشکلات بلع
- افزایش یا کاهش وزن.
به نقل از healthline دررابطهبا علائم جدی مشکلات هضم:
برخی از علائم جدیتر هستند و میتوانند به معنای وجود یک مشکل پزشکی اورژانسی باشند. اگر علائمی مانند مدفوع خونی، استفراغ مداوم، گرفتگی شدید شکم، تعریق یا کاهش وزن ناگهانی و ناخواسته داشتید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
در صورت بروز علائم مشکلات هضم به کدام دکتر مراجعه کنیم؟
اگر دچار علائم بیماریهای گوارشی مانند یبوست، نفخ، معده درد یا دلدرد هستید، حتما برای بررسی علائم و تشخیص بیماری خود به متخصص گوارش و کبد یا متخصص داخلی مراجعه کنید. برای ارتباط با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
علت مشکلات هضم
مشکلات زیادی میتوانند روی هضم غذا تاثیر بگذارند. شرایط از خفیف تا جدی متغیر است. برخی مشکلات با درمان ساده برطرف شده و برخی خطرات و عوارض زیادی به همراه دارند. از شایعترین دلایل مشکلات هضم میتوان به بیماریهای زیر اشاره کرد.
- یبوست مزمن
- عدم تحمل غذا
- عدم تحمل لاکتوز
- استفراغ
- سوزش سر دل
- بیماری التهابی روده
- اسهال
- سندروم روده تحریک پذیر
- سنگ کیسه صفرا
- مشکلات مری مانند تنگی مری
- مشکلات کبدی مانند نارسایی کبد، سیروز کبدی و انواع هپاتیت
- پانکراتیت
- مشکلات روده مانند پولیپ و سرطان
- بیماری سلیاک
- بیماری زخم معده
- عفونت معده
- رفلاکس معده.
بیماریهای گوارشی از خفیف تا شدید میتوانند باعث مشکل در هضم غذا شوند.
تشخیص مشکلات هضم
برای تشخیص مشکلات هضم آزمایشهای مختلفی انجام میشود. پزشک باتوجهبه علائم و شرایط بیماری ممکن است هر یک از تستهای تشخیصی زیر را تجویز کند.
- آزمایش خون و مدفوع: برای تشخیص انواع عفونت این آزمایشها انجام میشوند.
- آندوسکوپی و کولونوسکوپی: پزشک برای مشاهده بافتهای مختلف این آزمایشها را تجویز میکند. آندوسکوپ لوله کوچک و منعطفی است که سر آن دوربین و نور تعبیه شده است. با واردشدن لوله به دستگاه گوارش هر نوع مشکل در این اندامها بررسی میشود.
- سونوگرافی: گاهی با تستهای تصویربرداری مانند سونوگرافی میتوان مشکلات دستگاه گوارش را تشخیص داد.
درمان مشکلات هضم
مشکلات هضم میتواند مربوط به بیماریهای مختلف باشد. اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت دستگاه گوارش باعث این مشکل شده است، داروهای آنتیبیوتیک تجویز میشود. گاهی ممکن است رژیم غذایی شما تغییر کند. بهعنوانمثال افرادی که دچار بیماری سلیاک هستند، نباید گلوتن مصرف کنند. با تشخیص بیماری میتوان اقدامات درمانی لازم را انجام داد.
معمولا پزشک برای رفع مشکلات هضم غذا برخی نکات را یادآور میشود. رعایت موارد زیر میتواند به درمان مشکل شما کمک کند.
۱. برنامه درمانی خود را رعایت کنید.
پس از تشخیص بیماری گوارشی پزشک داروهایی را تجویز کرده و رژیم غذایی خاصی را برای شما تهیه میکند. معمولا درمان بیماریهای گوارشی نیاز به صبر و حوصله دارد. بهموقع داروهای خود را مصرف کرده و نکات مربوط به برنامه غذایی را یادداشت کنید. رعایت رژیم غذایی تاثیر زیادی در سلامتی دستگاه گوارش دارد.
۲. محرک های گوارشی را شناسایی کنید.
برخی مواد غذایی میتوانند ناراحتی گوارشی را تشدید کنند. این محرکها از فردی به فرد دیگر متفاوت است. سعی کنید این محرکها را شناسایی کنید و تا جای ممکن خوردن آنها را محدود کنید. بهعنوانمثال مواد غذایی مانند قهوه، محصولات لبنی و نوشیدنیهای گازدار میتوانند باعث اسهال یا نفخ شوند. باید هر روز برنامه غذایی خود را یادداشت کنید تا متوجه شوید کدام مواد غذایی باعث مشکل هضم غذا میشود.
۳. عوارض داروها را بررسی کنید.
اگر بهتازگی دچار مشکلات هضم شده و سابقه خانوادگی این عارضه نیز در خانواده شما وجود ندارد، داروهای مصرفی خود را بررسی کنید. گاهی برخی داروها روی دستگاه گوارش تاثیر گذاشته و باعث مشکلات هضم یا جذب غذا میشوند. پزشک با جایگزینکردن داروها و تغییر دوز آنها میتواند این عارضه را درمان کند.
برخی داروها باعث مشکلات هضم شده و با جایگزین کردن آنها این عارضه برطرف میشود.
۴. رژیم غذایی متعادلی را رعایت کنید.
داشتن برنامه غذایی درست میتواند از مشکلات گوارشی جلوگیری کرده یا علائم آنها را تسکین دهد. به دستورالعملهای پزشک توجه داشته باشید. اگر مواد غذایی خاصی به دستگاه گوارش شما آسیب میزند، باید از آن دوری کنید. در برنامه غذایی به موارد زیر توجه داشته باشید.
- سعی کنید مصرف فیبر را بهمرور افزایش دهید. فیبر زیاد در غذا به سلامت روده کمک میکند و هضم غذا راحتتر میشود. این نوع غذاها از نفخ و اسهال جلوگیری میکنند.
- وعدههای غذایی خود را کوچک کرده و در تعداد وعده بیشتر بخورید. این کار از انقباضات ناگهانی روده جلوگیری میکند.
۵. مقدار کافی مایعات بنوشید.
برای سلامت و عملکرد درست روده باید به مقدار کافی آب بنوشید. نوشیدن آب زیاد از یبوست جلوگیری میکند. برخی نوشیدنیها مانند قهوه و نوشابههای گازدار باعث مشکلات گوارشی میشوند. این نوشیدنیها را باید از برنامه غذایی خود حذف کنید. اگر دچار اسهال هستید و این مشکل چند روز ادامه دارد، حتما نوشیدن آب را جدی بگیرید. در این شرایط باید از کمآبی بدن جلوگیری کنید. کافئین و الکل کمآبی را تشدید میکنند.
۶. برای هضم بهتر غذا به رعایت بهداشت اهمیت دهید.
همیشه قبل از خوردن یا تهیه غذا دستهای خود را با آب گرم و صابون بشویید. این کار احتمال انتقال باکتریهای خطرناک را به دستگاه گوارش شما کمتر میکند.
برای درمان مشکلات هضم به کدام تیم پزشکی می توان مراجعه کرد؟
مشکلات هضم علل مختلفی داشته و میتواند به هر بخش از دستگاه گوارش مربوط شود. به همین دلیل برای تشخیص دقیق بیماری و اقدامات درمانی باید به فوقتخصص گوارش و کبد یا دکتر داخلی مراجعه کنید. برای مشاوره با بهترین پزشکان میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.
پیشگیری از مشکلات هضم و جذب
از بسیاری از بیماریهای گوارشی میتوان با تغییر سبک زندگی پیشگیری کرد. اما برخی دیگر قابلکنترل نبوده و راهی برای جلوگیری از آنها وجود ندارد. برخی اقدامات موثر عبارتند از:
- اگر سابقه خانوادگی هر یک از سرطانهای دستگاه گوارش را دارید، حتما غربالگری آن را جدی بگیرید.
- وعدههای غذایی خود را کوچک کرده و در تعداد دفعات بیشتر بخورید. اما کالری دریافتی خود را افزایش ندهید.
- مقدار مصرف آب را افزایش دهید.
- از مصرف الکل خودداری کنید.
- فعالیت بدنی خود را افزایش دهید.
- وزن خود را در محدوده سالم نگه دارید.
- رژیم غذایی سالم داشته باشید.
- استرس و اضطراب خود را مدیریت کنید.
مشکلات هضم غذا در کودکان
طیف گستردهای از اختلالات گوارشی میتوانند کودکان را تحت تاثیر قرار دهند. حتی برخی از مشکلات هضم روی رشد کودک تاثیر میگذارند. اگر اشتهای کودک کمتر شده است، حالت تهوع و دلدرد دارد یا دچار علائمی مانند نفخ، اسهال یا یبوست است، باید برای تشخیص مشکل به پزشک مراجعه کنید.
مشکلات هضم در کودکان میتواند مربوط به بیماریهایی مانند سلیاک، بیماری کرون، عفونت معده یا روده، حساسیت غذایی، رفلاکس معده، سندروم روده تحریکپذیر یا انسداد کاذب روده باشد.
مشکلات هضم غذا در بارداری
یکی از عوارض شایع بارداری مشکلات هضم و جذب غذا است. در این دوره تغییرات هورمونی میتواند روی دستگاه گوارش تاثیر بگذارد. علاوه بر این با رشد جنین و فشار داخل شکم عملکرد معده و روده با مشکل روبرو میشود. برخی علائم مشکلات هضم در بارداری طبیعی بوده و بعد از مدتی از بین میروند. اما اگر علائم شما شدید است، باید به دکتر زنان اطلاع دهید.
از علائم مشکلات هضم در بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- حالت تهوع و استفراغ
- سوزش سر دل
- اسهال
- یبوست.
مشکل هضم گلوتن
برخی افراد در هضم و جذب گلوتن دچار مشکل میشوند. بیماری سلیاک نوعی بیماری خودایمنی است که روی پوشش روده کوچک تاثیر میگذارد. افراد مبتلا به این بیماری به گلوتن واکنش نشان میدهند. این ماده در گندم و جو و محصولات تهیه شده از این مواد وجود دارد. بیماری سلیاک میتواند افراد در هر سنی را تحت تاثیر قرار دهد. این افراد باید گلوتن را از رژیم غذایی خود حذف کنند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک
مشکلات هضم مربوط به اختلال یا بیماری در هر یک از بخشهای دستگاه گوارش است. دستگاه گوارش از دهان تا راستروده را شامل میشود. اگر علائمی مانند یبوست، اسهال، خونریزی، سوزش سر دل، نفخ، حالت تهوع و استفراغ، درد معده یا افزایش و کاهش وزن دارید، ممکن است در هضم و جذب غذا دچار مشکل شده باشید.
مشکل هضم میتواند مربوط به اختلالی خفیف یا شدید باشد. انواع مختلف بیماریها مانند یبوست مزمن، سندروم روده تحریکپذیر، رفلاکس معده، عفونت معده یا روده، زخم معده، بیماری التهابی روده یا پانکراتیت ممکن است باعث مشکل در هضم غذا شوند. پزشک برای تشخیص بیماری، علائم شما را بررسی کرده و در مورد سوابق پزشکی و داروهای مصرفی سوال میکند.
معمولا برای درمان مشکلات هضم پزشک برنامه غذایی به شما داده و برخی مواد غذایی مانند قهوه، نوشیدنیهای گازدار و الکل را محدود میکند. علاوهبرآن ممکن است داروهایی برای درمان بیماری زمینهای تجویز شود.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بیماریهای گوارشی و مشکلات هضم باید با دکتر گوارش و کبد مشاوره داشته باشید. شما میتوانید از طریق سایت دکترتو اقدام کرده و با پزشک خود به صورت حضوری، آنلاین یا تلفنی در ارتباط باشید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام ببخشید من غذا که میخورم رو معده ام سنگینی میکنه و احساس دیر دفع شدن دارم طوری که بدنم شل میکنه و فشارم انگار افتاده
سلام
علایم گاستریت و التهاب روده دارید
از طرفی بار میکروبی هلیکوباکتر هم باید چک شود
حجم غذا را کم کنید
تحرک تان را بیشتر کنید
و زیر نظر پزشک باشید
متخصص گوارش و کبد
سلام آقا دکتر من ۱۹ سالمه غدا میخورم شکم کار نه میکنه چیکار کنم
سلام
باید از نظر تنبلی روده
و مشکلات عفونت گوارشی معاینه شوید
در معرض استرس قرار نگیرید
از شیاف گلیسیرین می توانید استفاده کنید
ولی بهتر است زیر نظر پزشک باشید
متخصص گوارش و کبد
احساس میکنم معدم غذا رو هضم نمیکنه و احساس تهوع میکنم و حتما باید بالا بیارم تا حالم خوب شه
سلام
علایم ورم معده، پانکراتتیت و رفلاکس دارید
باید بررسی شود
از درمان خودسرانه بپرهیزید و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید
متخصص گوارش و کبد
احساس میکنم معدم غذا رو هضم نمیکنه
مریم عزیز
علایم ورم معده، پانکراتتیت و رفلاکس دارید
باید بررسی شود
از درمان خودسرانه بپرهیزید و در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید
متخصص گوارش و کبد
سلام وقتتون بخیر
اینجانب سی سالمه و دو بار آندوسکوپی شدم و آزمایش باکتری سه بار دادم که منفی بود طی آندوسکوپی پزشک گفتن که ورم معده دارین و من اگر یک روز پنتوپرازول ناشتا نخورم سوزش معده دارم من دقیقا چهار ساله بدون وقفه این دارو رو مصرف میکنم و اصلا نمیتونم قطع کنم مشکل چیست؟؟
سلام
به نظر می رسد نیاز به درمان دقیق تری نیاز دارید
تا مشکتان برطرف شود
اصلاح رژیم غذایی ضروری است
در صورتی که اضطراب یا اختلال اضطرابی دارد حتمن باید با دارو کنترل شود
از نظر معده درد با منشا عصبی هم بهتر است معاینه شوید
جدی بگیرید
متخصص گوارش و کبد
سلام وقتتون بخیر
اینجانب سی سالمه و دو بار آندوسکوپی شدم و آزمایش هلیکوباکتر سه بار دادم که منفی بود طی آندو پزشک گفتن که ورم معده دارین و من اگر یک روز پنتو درازپل یا امپرازول ناشتا نخورم سوزش معده دارم من دقیقا چهار ساله بدون وقفه این دارو رو مصرف میکنم و اصلا نمیتونم قطع کنم مشکل چیست؟؟
سلام
به نظر می رسد نیاز به درمان دقیق تری نیاز دارید
تا مشکتان برطرف شود
اصلاح رژیم غذایی ضروری است
در صورتی که اضطراب یا اختلال اضطرابی دارد حتمن باید با دارو کنترل شود
از نظر معده درد با منشا عصبی هم بهتر است معاینه شوید
جدی بگیرید
متخصص روانپزشک
متخصص گوارش و کبد
سلام وقت بخیر من ۳۰ ساله هستم و حدود یکسال پیش بعد از شکستن پا و مصرف دارو تقریبا ۲ هفته بعد از مصرف گلوم دچار مشکل شد طوری که نمیتونستم غذا رو ببلعم وحشت از غذا خوردن داشتم و فقط آب از گلوم پایین میرفت. چند تا دکتر بهم آرام بخش دادن مقدار کمی تاثیر داشت اما معده ضعیفی دارم تصور خودم این بود که از گوارش باشه هنوزم کامل حل نشده مشکل قرص و کپسول نمیتونم قورت بدم ولی غذا خوردنم راحتتر شده، گاهی خیلی کم پیش میاد احساس خفگی کنم. یادمه مادر بزرگم هم مشکل گوارش داشت خیلی. آزمایشات سالم تیروئید ندارم فقط ب ۱۲ کم بود ک آمپول داد دکتر. الان ۱۵۷ قدم وزن ۴۷. مشکل ترش کردن ندارم فقط بلعیدن و سرعت غذا خوردن خیلی کم شده همیشه نفر آخرم.پیشنهادتون چیه دکتر؟
سلام، وقت شما هم بخیر.
باتوجه به توضیحاتی که دادید و سابقهای که از مشکلات بلع و اضطراب در زمان خوردن غذا داشتید، به نظر میرسد که ممکن است عواملی مانند اضطراب، فشار عصبی، و ضعف دستگاه گوارش در این وضعیت نقش داشته باشند. مشکلاتی مثل این، بهخصوص بعد از یک رویداد استرسزا یا مصرف دارو، میتوانند بر سیستم عصبی گوارشی تأثیر بگذارند و باعث اختلال در عملکرد بلع شوند.
با توجه به سابقه خانوادگی مشکلات گوارشی و این که هنوز علائم کامل برطرف نشدهاند، ممکن است یک آندوسکوپی ساده یا مشاوره با پزشک گوارش در بررسی کاملتر و اطمینان از سلامت دستگاه گوارش شما کمک کند.
متخصص گوارش
پسرم ۱۲ سالشه، در عرض دوسال خیلی لاغر شده ، صبح ها هم پشت گلوش احساس خلط داره. همراه غدا باید همیشه نوشیدنی بخوره احساس می کنه غدا از گلوش پایین نمی ره. همیشه مدفوع اش نرم رو به اسهال هست و مواد غذایی هضم نشده داره و داخل مدفوع بلغم هم هست.
سلام
با توجه به علائمی که توصیف کردید، ممکن است پسر شما دچار مشکلات گوارشی مانند سوء هاضمه، بیماری روده یا اختلالات دیگر باشد. بلغم در مدفوع و احساس خلط در گلو میتواند نشانهای از مشکلات معده یا روده مانند التهاب، عفونت یا عدم هضم صحیح غذا باشد.
پیشنهاد میکنم پسر خود را نزد یک پزشک متخصص گوارش ببرید تا آزمایشهای لازم (مثل تستهای گوارشی، آزمایش مدفوع) انجام شود و تشخیص دقیقتری از وضعیت او داشته باشید. این کار میتواند به درمان مناسب و بهبود وضعیت او کمک کند.
متخصص گوارش
سلام خسته نباشید خانومم حدود دوساله غذا میخوره به ده دقیقه نمیکشه معدش درد میگیره بدون هضم پس میده کلی دکتر بردمش گفتن از استرس های هرچی دارو استفاده میکنه خوب نمیشه فشارش ده وقتی غذا میخوره میاد پایین احساس سرما هم داره لطفا راهنمایی کنین
مرتضی عزیز
مشکل خانم شما ممکن است به دلیل استرس و سندروم روده تحریک پذیر، مشکلات معده (مثل گاستریت یا رفلاکس) یا کاهش فشار خون پس از غذا باشد. پیشنهاد میکنم:
به متخصص گوارش مراجعه کنید تا مشکلات معده بررسی شوند.
از مدیریت استرس مثل مدیتیشن یا تمرینات تنفسی استفاده کنید.
غذاهای سبکتر و وعدههای کوچکتر مصرف کنند.
مشاوره پزشکی بیشتر برای تشخیص دقیقتر ضروری است.
متخصص گوارش
سلام اقای دکتر ۴۵سالمه چند وقته بیکارم یعنی تحرک ندارم وغذا کم میخورم بازم معدم هضم نمیکنه درست حسابی پزشک مراجعه کنم. یا نیاز نیست سوزش اینا ندارم
سلام
در صورت علایم گوارشی باید به پزشک مراجعه کنید
علایمی که توضیح داده اید مبهم است
و نیاز به معاینه دارد تا احتمال ورم معده بررسی شود
متخصص گوارش و کبد