کیست مویی یا کیست پیلونیدال چیست و چه راه های درمانی دارد؟

تنظیم و ترجمه:

کیست مویی چیست؟

کیست پیلونیدال یا کیست مویی چیست؟

کیست پیلونیدال یا بیماری رانندگان جیپ، یک کیسه‌ی غیرطبیعی حاوی مو و تکه‌های مرده‌ی پوست است که درون پوست تشکیل می‌شود. کیست پیلونیدال یا کیست مویی همیشه در نزدیکی دنبالچه یا کوکسیکس در بالای شکاف بین باسن قرار دارد. لازم است بدانید که کیست مویی بر اثر رشد مو و به دام افتادن آن در زیر پوست، سینوس یا کیست تشکیل می‌شود که اگر این کیست عفونی شود به آبسه پیلونیدال (آبسه زیرپوستی) تبدیل می‌شود و می‌تواند بسیار دردناک باشد. در این وضعیت برای تسکین درد می‌توان با جراحی و یا ایجاد برش کوچکی در پوست، کیست را تخلیه کرد.

کیست پیلونیدال یا کیست مویی همیشه در نزدیکی دنبالچه یا کوکسیکس در بالای شکاف بین باسن قرار دارد.

این بیماری دارای عوارضی مانند عود کیست، عفونت سیستمیک (گسترش عفونت از طریق خون به کل بدن) و سرطان پوست می‌باشد. عود کیست در ۵۰-۴۰ درصد از کسانی که جراحی انجام داده اند، اتفاق می‌افتد.کیست پیلونیدال یا کیست مویی در مردان و جوانان شیوع بیشتری دارد و احتمال عود نیز در آن‌ها بیشتر است. در طی جنگ جهانی دوم، بیش از ۸۰،۰۰۰ سرباز به کیست پیلونیدال یا کیست مویی دچار شدند که عقیده بر این بود که علت آن تحریک شدن دائم پوست ناحیه دنبالچه، ناشی از سوار شدن در جیپ در راه‌های ناهموار بود. به همین دلیل این بیماری یه نام بیماری رانندگان جیپ، نامیده شد. پیلونیدال به معنای لانه‌ی مو است، گاهی اوقات پزشکان درون کیست فولیکول‌های مو را پیدا می‌‌کنند.

در طی جنگ جهانی دوم، بیش از ۸۰،۰۰۰ سرباز به کیست پیلونیدال یا کیست مویی دچار شدند که عقیده بر این بود که علت آن تحریک شدن دائم پوست ناحیه دنبالچه، ناشی از سوار شدن در جیپ در راه‌های ناهموار بود. به همین دلیل این بیماری یه نام بیماری رانندگان جیپ، نامیده شد.
در طی جنگ جهانی دوم، بیش از ۸۰،۰۰۰ سرباز به کیست پیلونیدال یا کیست مویی دچار شدند که عقیده بر این بود که علت آن تحریک شدن دائم پوست ناحیه دنبالچه، ناشی از سوار شدن در جیپ در راه‌های ناهموار بود. به همین دلیل این بیماری یه نام بیماری رانندگان جیپ، نامیده شد.

علائم و نشانه‌های کیست پیلونیدال یا کیست مویی

کیست‌های پیلونیدال اندازه‌های مختلفی دارند و از یک کیست کوچک تا یک کیست بسیار بزرگ را شامل می‌شوند. در حالتی که کیست پیلونیدال یا کیست مویی عفونی نباشد، علامتی ایجاد نمی‌کند اما در صورت بروز عفونت می‌تواند علائم زیر را ایجاد کند:

  • کمر درد
  • درد، قرمزی و تورم در پایین ستون فقرات در ناحیه‌ی دنبالچه
  • حساسیت به لمس
  • خروج چرک و خون از یک سوراخ باز در پوست
  • تخلیه خون یا چرک
  • بوی بد هنگام تخلیه‌ی چرک
  • تب

اگر متوجه هر کدام از علامت و نشانه‌‌های کیست پیلونیدال یا کیست مویی شدید، به دکتر مراجعه کنید تا با بررسی ضایعه، کیست را تشخیص دهد.

عوامل موثر در ابتلا به کیست پیلونیدال یا کیست مویی

علت دقیق بروز کیست‌های پیلونیدال مشخص نیست. زمانی تصور می‌شد کیست پیلونیدال یا کیست مویی مادرزادی هستند و به علت قرار گیری سلول‌های جنینی در محل اشتباه و یا به علت تکرار تروما و ضربه (بیماری رانندگان جیپ) ایجاد می‌شوند. اما به نظر می‌رسد بیشتر کیست‌های پیلونیدال ناشی از نفوذ موی سست به داخل پوست باشد. اصطکاک و فشار باعث برگشت مو به داخل بدن شده و عامل اصلی برای شروع التهاب است. بدن مو را به عنوان جسم خارجی شناسایی می‌کند و در برابر آن کیست ایجاد می‌کند.

افرادی که لباس‌های تنگ می‌پوشند، دوچرخه سواران، کسانی که مدت زمان طولانی می‌نشینند مانند رانندگان کامیون، افراد با آسیب و تحریک در ناحیه‌ی دنبالچه و مالش پوست در برابر پوست، افراد دارای اضافه وزن و کم تحرک و افرادی که موی بدن فراوانی دارند در معرض خطر بالای ابتلا به کیست پیلونیدال یا کیست مویی هستند. در موارد نادر کیست‌های پیلونیدال در قسمت‌هایی به غیر از نزدیک دنبالچه ایجاد می‌شوند.

افرادی که لباس‌های تنگ می‌پوشند، افراد دارای اضافه وزن و کم تحرک و افرادی که موی بدن فراوانی دارند در معرض خطر بالای ابتلا به کیست پیلونیدال یا کیست مویی هستند.

به عنوان مثال، آرایشگران و افرادی که پشم و موی حیوانات را کوتاه می‌کنند، دچار کیست‌های پیلونیدال در پوست بین انگشتان می‌شوند. برخی نوزادان در بدو تولد در قسمت بالای شکاف باسن دارای یک گودی یا چال هستند که اگر این گودی عفونی شود می‌تواند منجر به کیست پیلونیدال یا کیست مویی شود.

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

ریسک فاکتورهای موثر در ابتلا به کیست پیلونیدال یا کیست مویی

عوامل خاصی، فرد را در معرض خطر بالای ابتلا به کیست پیلونیدال یا کیست مویی قرار می‌دهند که عبارتند از:

  • جنس مذکر (مردان چهار برابر بیشتر از زنان به کیست پیلونیدال یا کیست مویی دچار می‌شوند)
  • سن کم (کیست‌های پیلونیدال در سن ۲۰ تا ۳۰ سالگی بیشتر شایع هستند)
  • چاقی و سبک زندگی غیر فعال و کم تحرک
  • شغل‌هایی که به نشستن طولانی مدت نیاز دارند
  • پرمویی بدن و موی ضخیم
  • سابقه‌ی خانوادگی
  • اصلاح و شیو کردن مو در محل یا آسیب به پوست ناشی از اصطکاک
  • سابقه‌ی کیست پیلونیدال یا کیست مویی قبلی

بررسی‌های تشخیصی

جهت تشخیص و درمان کیست پیلونیدال یا کیست مویی می‌توانید به پزشک عمومی، متخصص داخلی، متخصص جراحی عمومی، متخصص پوست، متخصص اورژانس پزشکی مراجعه کنید، جراح عمومی و جراح کولورکتال کیست را جراحی خواهند نمود. تشخیص کیست پیلونیدال یا کیست مویی توسط پزشک از طریق معاینه‌ی فیزیکی صورت می‌گیرد. کیست پیلونیدال یا کیست مویی در معاینه، یک آبسه یا توده‌ی متورم در بالای شکاف باسن است که در هنگام لمس حساس و دردناک می‌باشد و ممکن است دارای تخلیه چرک یا خون ریزی باشد. وجود کیست در بالای خط باسن (دنبالچه)، ویژگی اختصاصی کیست پیلونیدال یا کیست مویی است. اگر عفونت شدید باشد، آزمایش خون نیز باید انجام شود. معمولا برای تشخیص کیست‌های پیلونیدال، به آزمایشات تصویربرداری نیازی نیست. پرسش‌هایی از قبیل آنچه در زیر آورده شده اند، می‌توانند پزشک را به تشخیص نزدیک کند:

  • چه زمانی اولین بار علائم را احساس کردید؟
  • آیا قبلا این مشکل را داشتید؟
  • آیا تب داشتید؟
  • چه داروها یا مکمل‌هایی را مصرف می‌کنید؟

مدیریت و درمان کیست پیلونیدال یا کیست مویی

اگر کیست پیلونیدال یا کیست مویی آلوده به طور کامل درمان نشود، خطر ابتلا به سرطان پوستی به نام کارسینوم سلول سنگفرشی افزایش می‌یابد. کیست پیلونیدال یا کیست مویی، آبسه یا جوشی است که درمان آن شامل مصرف آنتی بیوتیک، کمپرس گرم و درمان موضعی با کرم مو بر می‌باشد. در موارد شدیدتر که دیگر کیست به آنتی بیوتیک پاسخ نمی‌دهد، به تخلیه و جراحی نیاز است.
درمان غیر جراحی زمانی کاربرد دارد که کیست کوچک و علائم خفیف باشد. درمان اولیه‌ی کیست پیلونیدال یا کیست مویی شامل روشی است که در مطب پزشک جراح عمومی قابل انجام است. در این روش ابتدا ناحیه‌ی درگیر به صورت موضعی بی حس می‌گردد و سپس برشی در محل داده می‌شود تا کیست تخلیه شود. در صورت عود مجدد کیست که امری شایع است، باید کل کیست سینوس‌هایی که تا سطح پوست راه دارند را با جراحی خارج کرد. پس از پایان جراحی، پزشک دو انتخاب دارد که مدت زمان بستری و نقاهت به آن بستگی دارد:

باز گذاشتن زخم: در این حالت برشی که برای خارج کردن کیست از بدن ایجاد شده، باز می‌ماند و پانسمان می‌شود. زخم از داخل به خارج ترمیم شده و جوش می‌خورد. اگرچه این روش دوره‌ی نقاهت طولانی دارد، ترمیم زخم تقریبا ۸ هفته طول می‌کشد و نیازمند نگهداری و مراقبت زیادی است، اما ریسک عود کیست و تشکیل مجدد کیست بسیار پایین است.

بخیه کردن زخم: پزشک برش ایجاد شده را بخیه می‌زند. این روش دوره‌ی نقاهت کوتاه‌تری نسبت به روش قبلی دارد، حدود ۴ هفته، اما خطر عود کیست در این روش بسیار بالاست.

مراقبت‌های بعد از عمل

به یاد داشته باشید در صورت انجام جراحی، احتمال عود کیست پیلونیدال یا کیست مویی وجود دارد. به طور کلی التهاب ناشی از جراحی ۶ روز ادامه دارد و ترمیم بافتی ۲ ماه زمان لازم دارد. در هر دو روش نگهداری از زخم بسیار مهم است. اصلاح ناحیه برای جلوگیری از رشد مو، رعایت بهداشت و تمیزی منطقه، رعایت زمان ملاقات با پزشک و توجه به نشانه‌های عفونت مانند قرمزی و چرک، از مواردی هستند که باید رعایت شوند. در مواقع عفونت شدید (سلولیت و سپسیس) و یا ضعف سیستم ایمنی (بیماران مبتلا به اچ آی وی و ایدز، شیمی درمانی، درمان با استروئید یا سایر داروهای تضعیف کننده‌ی سیستم ایمنی) بیمار باید در بیمارستان بستری شود و تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار گیرد.

درمان‌‌‌های خانگی کیست پیلونیدال یا کیست مویی

برخی درمان‌های خانگی با هدف کاهش درد و تورم نیز قابل انجام هستند که به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

  • نشستن در وان کوچک آب گرم: قرار دادن باسن و کمر در وان آب گرم، می‌تواند درد را کاهش دهد و احتمال تشدید کیست را کمتر کند. گاهی نیز باعث تخلیه خود به خودی کیست می‌شود.
  • رعایت بهداشت فردی: کیست و ناحیه‌ی اطراف آن را تمیز و خشک نگه دارید.
  • مصرف مکمل‌ها: ویتامین C، ویتامین A و روی در روند بهبودی و ترمیم بافتی نقش دارند.
  • روغن‌های مالشی: روغن درخت چای، روغن کرچک و روغن نارگیل ممکن است به بهبود کیست و مبارزه با عفونت کمک کنند.
  • ورزش منظم: ورزش کردن باعث به جریان افتادن خون می‌شود که می‌تواند به بهبودی کمک کند.
  • حمایت از باسن: هنگام نشستن طولانی مدت، قرار دادن کوسن یا بالش در زیر باسن می‌تواند برای شما پشتیبانی و راحتی فراهم کند.
  • پیشگیری از کیست پیلونیدال یا کیست مویی
  • برای کمک به جلوگیری از کیست‌های پیلونیدال، موارد زیر می‌توانند مفید باشند:
  • رعایت بهداشت شخصی: منطقه را پاکیزه نگه دارید.
  • کاهش وزن
  • اجتناب از نشستن طولانی مدت و استفاده از کوسن جهت کاهش فشار در ناحیه‌ی دنبالچه
  • در صورت وجود سابقه‌ی کیست پیلونیدال یا کیست مویی در گذشته، اصلاح منظم منطقه و یا استفاده از محصولات حذف مو برای کاهش خطر عود، موثر هستند.

منابع: mayoclinic ، webMD ، medicalnewstoday ، medicinenet

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب