نفخ شکم چیست؟ شایع ترین دلایل و درمان های آن

دلایل نفخ شکم

نفخ شکم چیست؟

نفخ شکم در نتیجه ی گاز تولیدی در سیستم گوارش ایجاد می شود، گاز در نتیجه ی هضم غذای خورده شده، تولید می شود. سیستم گوارش هنگام هضم غذا گاز تولید می کند. معمولا افراد گاز تولید شده را یا از طریق دهان (آروغ زدن) یا از طریق مقعد (خروج گاز روده) خارج می کنند. این اتفاقات ممکن است تا بیست بار در روز رخ دهد، که طبیعی هستند اما ممکن است دردناک و آزار دهنده باشند. همچنین گاز از دو طریق ایجاد می شود: بلع هوا، هضم غذا به کمک باکتری های روده ی بزرگ، این باکتری ها هیدروژن، دی اکسید کربن و متان می سازند. البته سیستم گوارش همه ی افراد از غذاهای مشابه به یک میزان گاز تولید نمی کنند.

چه علائمی به همراه نفخ شکم ممکن است دیده شود؟

در کنار نفخ شکم برای خارج کردن گاز ممکن است آروغ زدن یا دفع مقعدی گاز وجود داشته باشد. همچنین ممکن است درد در شکم یا پهلوها وجود داشته باشد. این درد ممکن است با مشکلات دیگر مانند حمله ی قلبی یا آپاندیسیت (التهاب آپاندیس) اشتباه گرفته شود.

دلایل ایجاد نفخ شکم چیست؟

خوردن زیاد کربوهیدرات ها که در غذاهایی مانند باقلا و عدس، سبزیجات ( مخصوصا بروکلی، گل کلم، کلم برگ، کلم فندوقی و پیاز)، میوه ها، محصولات لبنی دارای لاکتوز، غذاهای سبوس دار، آب میوه ها، نوشیدنی های بدون الکل،وجود دارد با احتمال بیشتری فرد را دچار نفخ شکم می کند. همچنین سوربیتول موجود در آب نبات های بدون شکر، آدامس ها و شیرین کننده های مصنوعی و نوشیدنی های گازدار مانند نوشابه و آبجو، ممکن است باعث ایجاد نفخ شکم شود.

آروغ زدن های مزمن ممکن است نشانه ای از مشکل در قسمت فوقانی دستگاه گوارش، مانند زخم معده یا ریفلاکس معده ای مروی (بازگشت محتویات معده به درون مری که به GERD معروف است) باشند.

اختلالات گوارشی بسیاری باعث نفخ می شوند، از جمله:

  • سندروم روده ی تحریک پذیر (IBS)
  • بیماری های التهابی روده (IBD)
  • انسداد روده
  • بیماری کرون
  • کولیت اولسراتیو (نوعی بیماری التهابی روده)
  • دیابت
  • عدم تحمل لاکتوز
  • بیماری های ذخیره ای
  • فتق: بیرون زدگی قسمتی از روده از بافتهای سست مانند ناف
  • اختلالات غذا خوردن مانند بی اشتهایی عصبی
  • پانکراتیت خود ایمنی (التهاب لوزالمعده در اثر فعال شدن سلول های ایمنی بدن علیه آن)
  • گاستروپارزی (شرایطی که در آن ماهیچه های دیواره ی شکم به طور مناسب عمل نمی کنند و باعث اختلال در هضم می شوند، در واقع به نوعی فلج معده تلقی می شود.)
  • بیماری سلیاک: فرد مبتلا به بیماری سلیاک اختلال آنزیم های لازم برای هضم گلوتن دارد.
  • برخی سرطان ها

درمان نفخ شکم چیست؟

مشکلات گاز با تغییر رژیم غذایی و تلاش برای بلع کمتر گاز برطرف می شوند. داروهایی نیز برای رفع این مشکلات وجود دارند.

تغییر رژیم غذایی به معنای حذف غذاهایی است که ایجاد گاز می کنند. متاسفانه این کار ممکن است باعث شود ارزش غذایی غذاهای مصرفی پایین بیاید. برای انتخاب رژِیم غذایی که هم سالم باشد و هم گاز کمتری تولید کند به مشورت با پزشک نیاز است.

برخی داروها عبارتند از: ضد اسیدها مخصوصا آن هایی که حاوی سایمتیکون هستند، پروبیوتیک ها که برای از بین بردن باکتری های بد استفاده می شوند و باکتری های خوب را به سیستم گوارش اضافه می کنند، محصولات دارای لاکتاز که به عدم تحمل لاکتوز کمک می کنند، Beano حاوی آنزیمی است که به هضم قند باقلا و بسیاری از سبزیجات دیگر کمک می کند.

پزشک ممکن است داروهایی برای کمک به حرکت غذا در سیستم گوارش تجویز کند، این داروها به حرکت سریع تر گاز نیز کمک می کنند.

برای بلع کمتر گاز می توان مصرف آدامس یا آبنبات های سفت را کاهش داد، با سرعت کمتری غذا خورد، اگر از دندان مصنوعی استفاده می شود اطمینان حاصل شود که در جای خود قرار دارد، با نی چیزی نوشیده نشود.

چه زمانی لازم است برای نفخ شکم به پزشک مراجعه کنیم؟

به طور معمول، نفخ شکم مشکل نگران کننده ای نیست و اگر اذیت کننده باشد می توان با تغییر رژیم غذایی مشکل را برطرف کرد. اما اگر گاز دائمی یا شدید باشد، یا اگر به همراه تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، از دست دادن وزن بدن بدون علت، خون در مدفوع یا سوزش سردل باشد، لازم است به دکتر گوارش مراجعه شود.

تنظیم و ترجمه: فائزه باستان

منابع: webMD ، mayoclinic

دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید