مدفوع خونی چیست و چه دلایلی دارد؟

تنظیم و ترجمه:

مدفوع خونی

مدفوع خونی چیست؟

مدفوع خونی معمولا به دو دسته‌ی ملنا (مدفوع تیره رنگ) و هماتوشزی (وجود خون روشن در مدفوع) طبقه بندی می‌شود. ملنا به مدفوع سیاه رنگ اشاره دارد که معمولا ناشی از خونریزی در مکان‌های بالاتری در دستگاه گوارش نسبت به هماتوشزی است؛ در حالی که هماتوشزی به معنای وجود خون تازه و قرمز به صورت ترکیب با مدفوع یا جداگانه است، که معمولا نشان دهنده‌ی خونریزی در کولون است. ملنا و هماتوشزی علائمی هستند، که بسیاری از دلایل می‌توانند باعث ایجاد هر دو نوع خونریزی شود. برخی از این علل بسیار جدی هستند، بنابراین اگر مکررا در مدفوع خود خون مشاهده می‌کنید، حتما به دکتر گوارش مراجعه کنید.

ملنا به مدفوع سیاه رنگ اشاره دارد که معمولا ناشی از خونریزی در مکان‌های بالاتری در دستگاه گوارش نسبت به هماتوشزی است؛ در حالی که هماتوشزی به معنای وجود خون تازه و قرمز به صورت ترکیب با مدفوع یا جداگانه است، که معمولا نشان دهنده‌ی خونریزی در کولون است.

علائم خونریزی مقعدی چیست؟

هماتوشزی

رنگ خون در هماتوشزی قرمز روشن است، چون خونریزی مقعدی در روده‌ی بزرگ که نسبتا نزدیک به مقعد است، رخ می‌دهد، بنابراین خون فاصله‌ی کوتاهی را تا خروج از مقعد طی می‌کند، که علت تازه و روشن بودن آن همین است. خون را به صورت ترکیب با مدفوع یا جداگانه از آن خواهید دید. خونریزی در هماتوشزی نسبت به ملنا جزئی تر است. علائم دیگر که ممکن است همراه با هماتوشزی باشد، عبارتند از:

  • اسهال
  • تغییر در اجابت مزاج
  • درد شکمی
  • تب
  • کاهش وزن

ملنا

ملنا سبب ایجاد مدفوع سیاه و قیری می‌شود، که از خون روشن مرتبط با هماتوشزی به سادگی قابل افتراق است. رنگ خون معمولا سیاه و به رنگ جوهر خودکار است. ممکن است مدفوع چسبنده به نظر برسد. در این حالت چون خون فاصله‌ی زیادی طی می‌کند تا به مقعد برسد و از آن خارج شود، با گذشت زمان خون اکسیژن خود را از دست می‌دهد و تیره رنگ می‌شود.
علاوه بر ملنا ممکن است، هماتمز یا استفراغ خونی را نیز تجربه کنید.

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

علل ایجاد ملنا و هماتوشزی چیست؟

هر چند ملنا و هماتوشزی باعث ایجاد مدفوع خونی می‌شوند، اما هر کدام علل مختلفی دارند.

هماتوشزی

منشا هماتوشزی قسمت تحتانی دستگاه گوارش و معمولا روده بزرگ است.

موارد زیادی می‌تواند باعث مدفوع خونی شود، از جمله:

  • هموروئید داخلی: هموروئید یا بواسیر عارضه ایست که در آن وریدهای مقعدی گشاد و واریسی شده و هنگام دفع مدفوع موجب درد و خونریزی می‌شود. هموروئید داخلی در زیر پوست کنار مقعد ایجاد شده و حساس تر است. احساس درد و خارش بیشتری نیز دارد.
  • بیماری دیورتیکولار، مانند دیورتیکولیت: ایجاد فتق در دیواره‌ی کولون که معمولا ناشی از یبوست طولانی مدت است.
  • شقاق مقعدی: به صورت بروز یک زخم باز یا پارگی در پوست اطراف مقعد است.
  • سرطان کولون
  • کولیت ایسکمیک: در اثر انسداد عروق تغذیه کننده‌ی روده (مزانتریک) یا مکانیسم‌های غیر انسدادی رخ می‌دهد.مبتلایان از شروع ناگهانی درد شکم و اسهال خونی شکایت می‌کنند.
  • بیماری التهابی روده: دسته‌ای از بیماری‌ها که موجب التهاب جدار روده باریک و روده بزرگ می‌شود.
  • پولیپ‌های نئوپلاستیکی: بافتی که به علت رشد بیش از حد سلول در داخل روده ایجاد می‌شوند و باعث تغییرات بافتی روده‌ی بزرگ در جهت سرطانی شدن می‌شوند.
  • تومورهای خوش خیم
  • دیورتیکول مکل یاپولیپ روده‌ی جوانان: در کودکان، هماتوشزی معمولا توسط بیماری التهابی روده، دیورتیکول مکل (یک اختلال مادرزادی که در نزدیکی انتهای روده‌ی باریک، کیسه‌ای از جنس بافت معده ایجاد می‌شود.) یا پولیپ روده‌ی جوانان ایجاد می‌شود.

ملنا

منشا ملنا خونریزی در قسمت‌های فوقانی دستگاه گوارش است. علل آن شامل:

  • زخم معده: زخم باز در سطح داخلی معده و قسمت فوقانی روده‌ی باریک است.
  • واریس معده یا مری: گشاد شدگی عروق انتهایی مری که اغلب به دنبال سیروز پیشرفته‌ی کبدی رخ می‌دهد و پارگی این عروق سبب خونریزی می‌شود.
  • گاستریت یا ورم معده: حالتی که معده دچار التهاب و عفونت خفیف در لایه مخاطی می‌شود.شایع ترین نشانه‌ی آن احساس درد و ناراحتی در بالای شکم است.
  • سرطان معده
  • سندرم مالوری ویس: به دنبال عق زدن‌های شدید و ناگهانی یک پارگی ۱-۴ سانتی متری در نزدیکی محل اتصال مری به معده ایجاد می‌شود.
  • بلع خون : ملنا در برخی نوزادان به دلیل بلع خون در حین زایمان، دیده می‌شود.

درمان مدفوع خونی چیست؟

معمولا هماتوشزی و ملنا علل مختلفی دارند، اما درمان آنها بسیار مشابه است. پزشک درمان را با متوقف کردن خونریزی شروع خواهد کرد.پزشک با توجه به منشا خونریزی مقعدی، از یک یا چند درمان زیر استفاده می‌کند:

  • پروب حرارتی اندوسکوپیک: شامل سوزاندن رگ‌های خونی یا بافتی که باعث زخم می‌شود، است.
  • استفاده از گیره و کلیپس: با استفاده از آن عروق خونریزی دهنده و یا دیگر منابع خونریزی در دستگاه گوارش را مسدود می‌کنند.
  • تزریق اندوسکوپیک : پزشک یک مایع در نزدیکی منبع خونریزی تزریق می‌کند که جریان خون را متوقف می‌کند.
  • آمبولیزاسیون از طریق آنژیوگرافی: در این تکنیک مواد را به داخل رگ‌های آسیب دیده تزریق می‌کنند.
  • تزریق سیانواکریلات داخل واریس‌های معده: تزریق در نزدیکی منطقه آسیب دیده است، که حاوی یک چسب مخصوص جهت متوقف کردن خونریزی در رگ‌های واریسی معده است.
  • لیگاسیون اندوسکوپیک واریس: این روش شامل قرار دادن نوارهای لاستیکی کوچک در اطراف هموروئید یا عروق متورم (واریس مری) جهت قطع جریان خون آنهاست که به مرور زمان خشک شده و می‌افتند.

صرف نظر از علائم، در صورت مشاهده‌ی هر نشانه‌ای از خون در مدفوع، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید.

منبع: healthline

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب