مدفوع خونی چیست و چه دلایلی دارد؟

تنظیم و ترجمه:

مدفوع خونی

مدفوع خونی چیست؟

مدفوع خونی معمولا به دو دسته‌ی ملنا (مدفوع تیره رنگ) و هماتوشزی (وجود خون روشن در مدفوع) طبقه بندی می‌شود. ملنا به مدفوع سیاه رنگ اشاره دارد که معمولا ناشی از خونریزی در مکان‌های بالاتری در دستگاه گوارش نسبت به هماتوشزی است؛ در حالی که هماتوشزی به معنای وجود خون تازه و قرمز به صورت ترکیب با مدفوع یا جداگانه است، که معمولا نشان دهنده‌ی خونریزی در کولون است. ملنا و هماتوشزی علائمی هستند، که بسیاری از دلایل می‌توانند باعث ایجاد هر دو نوع خونریزی شود. برخی از این علل بسیار جدی هستند، بنابراین اگر مکررا در مدفوع خود خون مشاهده می‌کنید، حتما به دکتر گوارش مراجعه کنید.

ملنا به مدفوع سیاه رنگ اشاره دارد که معمولا ناشی از خونریزی در مکان‌های بالاتری در دستگاه گوارش نسبت به هماتوشزی است؛ در حالی که هماتوشزی به معنای وجود خون تازه و قرمز به صورت ترکیب با مدفوع یا جداگانه است، که معمولا نشان دهنده‌ی خونریزی در کولون است.

علائم خونریزی مقعدی چیست؟

هماتوشزی

رنگ خون در هماتوشزی قرمز روشن است، چون خونریزی مقعدی در روده‌ی بزرگ که نسبتا نزدیک به مقعد است، رخ می‌دهد، بنابراین خون فاصله‌ی کوتاهی را تا خروج از مقعد طی می‌کند، که علت تازه و روشن بودن آن همین است. خون را به صورت ترکیب با مدفوع یا جداگانه از آن خواهید دید. خونریزی در هماتوشزی نسبت به ملنا جزئی تر است. علائم دیگر که ممکن است همراه با هماتوشزی باشد، عبارتند از:

  • اسهال
  • تغییر در اجابت مزاج
  • درد شکمی
  • تب
  • کاهش وزن

ملنا

ملنا سبب ایجاد مدفوع سیاه و قیری می‌شود، که از خون روشن مرتبط با هماتوشزی به سادگی قابل افتراق است. رنگ خون معمولا سیاه و به رنگ جوهر خودکار است. ممکن است مدفوع چسبنده به نظر برسد. در این حالت چون خون فاصله‌ی زیادی طی می‌کند تا به مقعد برسد و از آن خارج شود، با گذشت زمان خون اکسیژن خود را از دست می‌دهد و تیره رنگ می‌شود.
علاوه بر ملنا ممکن است، هماتمز یا استفراغ خونی را نیز تجربه کنید.

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

علل ایجاد ملنا و هماتوشزی چیست؟

هر چند ملنا و هماتوشزی باعث ایجاد مدفوع خونی می‌شوند، اما هر کدام علل مختلفی دارند.

هماتوشزی

منشا هماتوشزی قسمت تحتانی دستگاه گوارش و معمولا روده بزرگ است.

موارد زیادی می‌تواند باعث مدفوع خونی شود، از جمله:

  • هموروئید داخلی: هموروئید یا بواسیر عارضه ایست که در آن وریدهای مقعدی گشاد و واریسی شده و هنگام دفع مدفوع موجب درد و خونریزی می‌شود. هموروئید داخلی در زیر پوست کنار مقعد ایجاد شده و حساس تر است. احساس درد و خارش بیشتری نیز دارد.
  • بیماری دیورتیکولار، مانند دیورتیکولیت: ایجاد فتق در دیواره‌ی کولون که معمولا ناشی از یبوست طولانی مدت است.
  • شقاق مقعدی: به صورت بروز یک زخم باز یا پارگی در پوست اطراف مقعد است.
  • سرطان کولون
  • کولیت ایسکمیک: در اثر انسداد عروق تغذیه کننده‌ی روده (مزانتریک) یا مکانیسم‌های غیر انسدادی رخ می‌دهد.مبتلایان از شروع ناگهانی درد شکم و اسهال خونی شکایت می‌کنند.
  • بیماری التهابی روده: دسته‌ای از بیماری‌ها که موجب التهاب جدار روده باریک و روده بزرگ می‌شود.
  • پولیپ‌های نئوپلاستیکی: بافتی که به علت رشد بیش از حد سلول در داخل روده ایجاد می‌شوند و باعث تغییرات بافتی روده‌ی بزرگ در جهت سرطانی شدن می‌شوند.
  • تومورهای خوش خیم
  • دیورتیکول مکل یاپولیپ روده‌ی جوانان: در کودکان، هماتوشزی معمولا توسط بیماری التهابی روده، دیورتیکول مکل (یک اختلال مادرزادی که در نزدیکی انتهای روده‌ی باریک، کیسه‌ای از جنس بافت معده ایجاد می‌شود.) یا پولیپ روده‌ی جوانان ایجاد می‌شود.

ملنا

منشا ملنا خونریزی در قسمت‌های فوقانی دستگاه گوارش است. علل آن شامل:

  • زخم معده: زخم باز در سطح داخلی معده و قسمت فوقانی روده‌ی باریک است.
  • واریس معده یا مری: گشاد شدگی عروق انتهایی مری که اغلب به دنبال سیروز پیشرفته‌ی کبدی رخ می‌دهد و پارگی این عروق سبب خونریزی می‌شود.
  • گاستریت یا ورم معده: حالتی که معده دچار التهاب و عفونت خفیف در لایه مخاطی می‌شود.شایع ترین نشانه‌ی آن احساس درد و ناراحتی در بالای شکم است.
  • سرطان معده
  • سندرم مالوری ویس: به دنبال عق زدن‌های شدید و ناگهانی یک پارگی ۱-۴ سانتی متری در نزدیکی محل اتصال مری به معده ایجاد می‌شود.
  • بلع خون : ملنا در برخی نوزادان به دلیل بلع خون در حین زایمان، دیده می‌شود.

درمان مدفوع خونی چیست؟

معمولا هماتوشزی و ملنا علل مختلفی دارند، اما درمان آنها بسیار مشابه است. پزشک درمان را با متوقف کردن خونریزی شروع خواهد کرد.پزشک با توجه به منشا خونریزی مقعدی، از یک یا چند درمان زیر استفاده می‌کند:

  • پروب حرارتی اندوسکوپیک: شامل سوزاندن رگ‌های خونی یا بافتی که باعث زخم می‌شود، است.
  • استفاده از گیره و کلیپس: با استفاده از آن عروق خونریزی دهنده و یا دیگر منابع خونریزی در دستگاه گوارش را مسدود می‌کنند.
  • تزریق اندوسکوپیک : پزشک یک مایع در نزدیکی منبع خونریزی تزریق می‌کند که جریان خون را متوقف می‌کند.
  • آمبولیزاسیون از طریق آنژیوگرافی: در این تکنیک مواد را به داخل رگ‌های آسیب دیده تزریق می‌کنند.
  • تزریق سیانواکریلات داخل واریس‌های معده: تزریق در نزدیکی منطقه آسیب دیده است، که حاوی یک چسب مخصوص جهت متوقف کردن خونریزی در رگ‌های واریسی معده است.
  • لیگاسیون اندوسکوپیک واریس: این روش شامل قرار دادن نوارهای لاستیکی کوچک در اطراف هموروئید یا عروق متورم (واریس مری) جهت قطع جریان خون آنهاست که به مرور زمان خشک شده و می‌افتند.

صرف نظر از علائم، در صورت مشاهده‌ی هر نشانه‌ای از خون در مدفوع، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید.

منبع: healthline

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید
  1. سلام
    من دو روز کلیه درد دارم .امروز همراه مدفوع م خون دیدم .نگران شدم

    ممنون میشم راهنمایی م کنید که خون دفع شده میتونه از کلیه باشه؟

    1. سلام دوست عزیز
      وقت بخیر
      مشاهده‌ی خون در مدفوع به علت مشکلات گوارشیه و به دستگاه ادراری و کلیه‌ها مربوط نمی‌شه. برای معاینه و بررسی‌های بیش‌تر لازمه که به یک متخصص جراح عمومی مراجعه کنین.
      پایدار باشید
      لیست پزشکان جراح
      لیست متخصصین جراحی عمومی

  2. سلام خسته نباشید یک ماه موقع دفع مدفوع کناره های مقعدم درد میگیره و امروز هنگام دفع دیدم که اخر مدفوع خونی شده

      1. سلام.
        ببخشید مادر من ۶۰ ساله هست و الان حدود ۳ ماه هست که در مدفوع خون میبینن.
        به پزشک هم مراجعه کرد آزمایش هم داده و مشکل خونی نداشته .وپزشک چند بسته پودر به ایشون داده و قرص مترونیدازولو بهش گفت که باید کلونوسکپی انجام بشه .ایا می تونه مشکل حادتری داشته باشن

        1. سلام دوست عزیز
          با توجه به سن ایشون ممکنه لازم باشه برای بررسی علت زمینه‌ای کولونسکوپی انجام بدن. با توجه به معاینات بالینی و نتیجه‌ی کولونوسکوپی می‌شه نظر قطعی داد.

    1. سلام خسته نباشید من حدود ۳ سالی میشه بیشتر مواقع یبوست دارم یعنی آب و اینا زیاد نمی‌خورم دکتر هم رفته بودم قرص داد ی مدت خوب شدم بعدش دوباره اونطوری شدم هموروئید هم دارم چند روزی میشه موقع آخرای دفع زور که میزنم همراهش خون هم میاد میترسم سرطان باشه

      1. سلام دوست عزیز
        علت هموروئید در شما برمیگرده به یبوست درمان نشده. یکی از علائم هموروئید دفع خون روشن در موقع اجابت مزاجه. برای برطرف شدن علائمتون لازمه که حتما یبوستتون درمان بشه.
        در مورد یبوست می‌تونین در مجله‌ی سلامت دکترتو اطلاعات لازم رو کسب کنین:
        یبوست و راه‌های درمان آن
        برای مشکلتون می‌تونین به متخصص جراح عمومی مراجعه کنین:
        لیست متخصصین جراح عمومی

  3. علی یزدانی

    سلام وقت بخیر امیدوارم حال شما خوب باشه اینکه طی ۱ هفته هنگام خارج کردن مدفوع سوزش داشتم و تا امروز که دیگه سوزشی احساس نشد و بهتر شد ولیکن لخته خونی در مدفوع مشاهده شد و به شکل قرمز یا قرمز تیره
    ممنون میشم پاسخ بنده رو بدید

  4. سلام وقت بخیر، من سندروم روده تحریک پذیر دارم، همراه با عفونت هلیکوباکتر،دائم روده هام صدا میدن حتی وقتی گرسنه نیستم، دو روزه همراه مدفوع صبحم خون میبینم، و با اینکه اکثرا یبوست داشتم این مدفوع دفعش برام سخت نبود هم اینکه شل بود هم اینکه رنگ قهوه ای روشن . ممنون میشم راهنمایی کنین چ باید کرد،چون فعلا با توجه به هزینه های بالا، برام امکان دکتر رفتن و آزمایش دادن وجود نداره.

    1. سلام دوست عزیز
      علت‌های مدفوع خونی در این مقاله بررسی شدن اما برای تشخیص علت زمینه‌ای لازمه به پزشک مراجعه کنین.
      پایدار باشین

  5. سلام
    من امروز صبح خون روشن کنار مدفوع نه مخلوط با مدفوع بدون هیچ درد یا علائم دیگه ای دیدم و هیچ بیماری خاصی در رابطه با این موضوع ندارم و برام عجیب بود لازمه به دکتر مراجعه کنم ؟

    1. نسیم هاشمی

      سلام من امروز پریودیم تموم که شد از مدفوع هم خون امد چیکار کنم خیلی میترسم

      1. سلام دوست عزیز
        اگه منشا خونریزی از مقعد بوده، ممکنه به علت یبوست یا زور زدن پیش اومده باشه. از فیبر در غذاهاتون بیش‌تر استفاده کنین و در صورت یبوست باید یبوست رو درمان کنین.
        در مورد یبوست می‌تونین در مجله‌ی سلامت اطلاعات لازم رو کسب کنین:
        یبوست

  6. معصومه بصیری

    سلام خسته نباشید من ۲۰سالمه دیشب که رفتم دستشویی هنگام مدفوع مدفوعم یکم خون دورش بود و رنگ خونه روشن بود و هنگام مدفوع یکمم سوزش داشتم.ولی امروز که رفتم دستشویی نه سوزش داشتم نه مدفوعم خونی بود.بنظره شما مشکلم چیه؟و لازمه که دکتر برم؟واینکه میتونه سرطان روده باشه یا بیماری سادس؟

    1. سلام همراه گرامی
      دلایل وجود خون روشن در مقاله ذکر شد. اما برای پیدا کردن علت بروز این علامت لازمه که به متخصص جراح عمومی مراجعه کنین تا معاینات لازم رو انجام بدن:
      لیست متخصصین جراح عمومی

  7. نیکا شناوری

    سلام .دختر من ۴ سالشه امروز برای اولین بار داخل مدفوع خون شفاف وجدا دیدم .نمیدونم چرا اینجوری شده چند روز سرما خورده سفکسیم ۱۰۰ می خوره از اون احتمال داره یا نه مسئله جدیه باید به پزشک مراجع کنم

    1. سلام دوست عزیز
      سفکسیم باعث خون ریزی گوارشی نمی‌شود. منبع خون روشن در مدفوع، انتهای دستگاه گوارش است. ممکن است در حین دفع مدفوع به دلیل فشار وارده به دیواره‌ی دستگاه گوارش و اسفنگتر مقعد، خون ریزی ایجاد شده باشه. در صورت تکرار این موضوع به متخصص اطفال مراجعه کنین:
      لیست متخصصین اطفال

  8. منوچهر قویدل

    سلام چند روزه تو مدفوعم خون میبینم ولی هیچ دردی ندارم ثابقه بیماری هم ندارم به نظرتون دلیلش چی میتونه باشه

    1. سلام دوست گرامی
      لازمه از نظر وجود هموروئید، فیشر (شقاق) یا دیگر بیماری‌های مربوط به روده‌ی بزرگ بررسی بشین. برای این مشکلتون می‌تونین به متخصص جراح عمومی مراجعه کنین:
      لیست متخصصین جراح عمومی

  9. نسیم هاشمی

    سلام من امروز پریودیم تموم که شد از مدفوع هم خون امد چیکار کنم خیلی میترسم
    بعد ببخشید من دیروز پیاده روی کردم طناب هم زدم مممکنه بخاطر ورزش سنگین بوده چون پریود بودم

  10. فرشیدنظری

    سلام چندساله مدفوع من سیاه یاتیره هستش وچندماهی هست موقع دفع مدفوع هم شکمم خیلی سفت میشه هم ازمقعددفع مدفوع به سختی خارج میشه بعضی وقتهاهم به دوتاسه روزطول میکشه خلاصه بگم بایدخیلی توتوالت بنشینم تادفع مدفوع کنم حالاهم که مدفوع روشن ولی بامقداری خون که مقعدهم به سوزش وخارشت اومدالبته سوزش وخارش وهم تا۱۵روزپیش هم داشتم پیش دکترداخلی دراستان فارس همون شیرازرفتم فورااندوسکوپی وکلونوسکپی کردم که زخم معده دارم وهمون لحظه هم برام سوزوندش بعدازیک ماه دوباره رفتم پیش همون دکتربازبهم گفت بایداندوسکوپی کنم منم ترسیدم وگفتم تویک ماه نمیتونم دوباراندوسکوپی کنم یه چدتادارونوشت برام اماهیچ فایده ای دردفع مدفوع نداشت فرستادم پیش دکتراعصاب اونم چندتاداروبهم داد ولی بازم بی فایده بودمشکل ازکجاست لطفاراهنماییم کنید

    1. سلام دوست عزیز
      در مورد یبوست می‌تونین در مجله‌ی سلامت دکتر تو اطلاعات لازم رو کسب کنین:
      یبوست

  11. سلام من دچار بیماری بولیمیا هستم و در دوماه اخیر ۲ بار در مدفوعم به صورت خطی خون دیدم یکیشو همین امشب دیدم
    به نظرتون زخم روده یا معده گرفتم یا خدانکرده سرطان گرفتم
    (۱۵ سالمه )
    یبوست داشتم تا هفته ی پیش،برطرف شد

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک
دیدگاه شما

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب