چرا دچار سکسکه می شویم؟

سکسکه

سکسکه چیست؟

سکسکه انقباض غیر ارادی دیافراگم(عضله ی موثر در تنفس که قفسه ی سینه را از حفره ی شکم جدا می کند) است. به دنبال هر انقباض طناب های صوتی نیز به طور ناگهانی بسته می شوند که موجب ایجاد صدای (هیک) در حین سکسکه می شود. سکسکه ممکن است در اثر مصرف یک وعده ی غذایی حجیم، نوشیدنی های الکلی و گازدار یا یک هیجان ناگهانی ایجاد شود و در بعضی موارد ممکن است به دلیل بیماری زمینه ای باشد. در اکثر موارد سکسکه چند دقیقه به طول می انجامد ولی ندرتا ممکن است به مدت چند ماه ادامه یابد، که می تواند موجب کاهش وزن و خستگی شود. اگر سکسکه بیش از ۴۸ ساعت طول بکشد، پایدار تلقی می شود و باید به پزشک مراجعه کرد. سکسکه ای که بیش از ۴۸ ساعت طول بکشد می تواند نشانه ی یک بیماری جدی و مهم باشد. جالب است بدانید بیشترین رکورد مدت زمان ادامه یافتن سکسکه ۶۰ سال است.

سکسکه چه علائمی دارد؟

سکسکه خود یک علامت است، که گاهی اوقات می تواند همراه با احساس سفتی و سنگینی در قفسه ی سینه، شکم یا گلو باشد.

سکسکه ی طولانی مدت ممکن است عوارضی داشته باشد، از جمله:

ایجاد اختلال در غذا خوردن، خوابیدن و صحبت کردن

تداخل در بهبودی زخم پس از عمل جراحی

در اغلب موارد سکسکه بدون درمان برطرف می شود، اما سکسکه ی طولانی مدت عوارضی چون کمبود آب بدن، بی خوابی و افسردگی به دنبال دارد.

علل ایجاد سکسکه چیست؟

علت دقیق سکسکه مشخص نیست، اما سکسکه ی مزمن طیف وسیعی از دلایل را داراست. سکسکه های طولانی مدت در مردان نسبت به زنان شایع تر است. سایر عواملی که شانس سکسکه را افزایش می دهد، عبارتند از:

مشکلات روحی و روانی: اضطراب، استرس و هیجان با ایجاد سکسکه های کوتاه مدت و بلند مدت مرتبط هستند.

عمل جراحی: بعضی افراد پس از بیهوشی عمومی و یا انجام عمل جراحی در حفره ی شکم و ارگان های آن ممکن است، دچار سکسکه شوند.

فاکتور های شیوه ی زندگی: مصرف غذاهای داغ و تند باعث تحریک عصب فرنیک که در نزدیکی مری است، می شود.

گاز معده: وجود گاز معده که به دیافراگم فشار می آورد.

سکسکه ی کمتر از ۴۸ ساعت:

شایع ترین عوامل ایجاد کننده ی سکسکه ای که کمتر از ۴۸ ساعت ادامه دارد، عبارتند از:

  • مصرف نوشیدنی های گازدار یا داغ
  • مصرف بیش از حد الکل
  • مصرف وعده های حجیم غذایی
  • هیجان یا استرس عاطفی، غم و اندوه، اضطراب، استرس و یا شوک
  • تغییر ناگهانی دما
  • بلع هوا همراه با جویدن آدامس یا مکیدن آب نبات

سکسکه ی بیشش از ۴۸ ساعت:

عوامل مختلفی در ایجاد سکسکه بیش از ۴۸ ساعت دخیلند، که در گروه های زیر دسته بندی می شوند:

آسیب یا تحریک عصب: آسیب یا تحریک اعصاب واگ و فرنیک (اعصاب کمک کننده به دیافراگم) موجب ایجاد سکسکه های طولانی مدت می شود.عواملی که ممکن است موجب آسیب یا تحریک این اعصاب شوند، عبارتند از:

  • تماس مو یا سایر موارد دیگر در گوش با پرده ی گوش (پرده ی صماخ)
  • وجود تومور، کیست یا گواتر در گردن
  • ریفلاکس معدوی-مروی (بازگشت غذا از معده به مری)
  • گلو درد یا لارنژیت (التهاب حنجره)

اختلالات سیستم عصبی مرکزی: وجود تومور یا عفونت در سیستم عصبی مرکزی و یا آسیب به سیستم عصبی مرکزی در اثر تروما می تواند موجب اختلال در کنترل طبیعی رفلکس سکسکه توسط بدن شود. علل آن عبارتند از:

  • انسفالیت: به معنی التهاب و تورم مغز است که عوامل آن باکتریایی یا ویروسی اند. علائمی همچون تب، سردرد، کاهش اشتها و انرژی دارد.
  • مننژیت: التهاب پرده های پوشاننده ی سطح مغز و نخاع (مننژ) را مننژیت می گویند، که رایج ترین علائم آن سردرد، خشکی گردن همراه با تب، گیجی و کاهش هوشیاری، استفراغ، حساسیت به نور و صدا می باشد.
  • مولتیپل اسکلروزیس یا ام اس: بیماری التهابی و خود ایمنی است، که در آن پوشش سلول های عصبی آسیب می بیند و شایع ترین علائم آن اختلال در بینایی، مشکلات حرکتی و حسی است.
  • سکته ی مغزی: زمانی که یک رگ خونی در مغز پاره یا مسدود شود، خون رسانی به بخشی از مغز متوقف شده، که باعث مرگ سلول های مغزی می شود.
  • آسیب تروماتیک مغز
  • تومورها
  • اختلالات متابولیک و دارویی

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

سکسکه ی طولانی مدت:

سکسکه ی طولانی مدت می تواند ناشی از:

  • مصرف بیش از حد الکل
  • بیهوشی
  • داروهای باربیتورات: داروهای تضعیف کننده ی سیستم عصبی مرکزی هستند، که امروزه در درمان تشنج استفاده می شوند.
  • دیابت ،هایپرگلیسمی یا هیپوگلیسمی (افزایش یا کاهش قند)
  • عدم تعادل الکترولیت های بدن
  • بیماری کلیوی و کبدی
  • داروهای کورتیکواستروئیدی: که مصرف آن در ورزشکاران جهت دستیابی به اندامی ورزیده و عضلانی به وفور دیده می شود.
  • داروهای آرام بخش: بنزودیازپین ها که شامل، دیازپام، کلرودیازپوکساید، آلپرازولام هستند.
  • متیل دوپا: داروی مورد استفاده در فشار خون بالا
  • مصرف مواد مخدر
  • بیماری های گوارشی از جمله بیماری التهابی روده،انسداد روده کوچک
  • بیماری های تنفسی مانند آسم، ذات الریه و پلورزی دیافراگم (التهاب پرده ی اطراف ریه)
  • تحریک مثانه
  • سرطان کبد
  • پانکراتیت یا التهاب پانکراس
  • بارداری
  • هپاتیت

سکسکه را چگونه درمان کنید؟

برخی از علل سکسکه قابل پیشگیری است.راه های پیشگیری از آن عبارتند از:

  • اجتناب از تغییرات ناگهانی دما
  • اجتناب از نوشیدن الکل یا نوشیدنی های گازدار
  • کنترل سرعت غذا خوردن، از غذا خوردن سریع اجتناب کنید.

در اغلب موارد سکسکه بدون درمان برطرف می شود و اگر ادامه یافت باید به پزشک مراجعه کرد.

پیشگیری از ابتلا به سکسکه:

در زیر نکاتی برای برطرف کردن سکسکه آورده شده است:

  • نوشیدن آرام آب سرد همراه با یخ یا غرغره کردن با آب بسیار سرد
  • نفس خود را برای مدت کوتاهی نگه دارید سپس خارج کنید و این کار را ۳-۴ بار هر ۲۰ دقیقه انجام دهید.
  • بینی خود را در زمان بلعیدن به آرامی فشار دهید.
  • به آرامی دیافراگم خود را فشار دهید.
  • یک لیمو را گاز بزنید.
  • مقداری شکر خرد شده بخورید
  • نوشیدن مقدار کمی سرکه، در حدی که طعم آن را بچشید، کافی است.
  • تنفس در داخل کیسه ی کاغذی،توجه داشته باشید که از کیسه ی پلاستیکی استفاده نکنید و هرگز سر خود را با کیسه نپوشانید.
  • برای مدت زمان کوتاهی بنشینید و زانوی خود را در بغل بگیرید و به قفسه ی سینه ی خود نزدیک کنید.
  • به جلو خم شوید و قفسه ی سینه ی خود را به آرامی فشار دهید.
  • درمان های جایگزینی دیگری مانند طب سوزنی و هیپنوتیزم نیز وجود دارد.
  • زبان خود را به آرامی بکشید.
  • چشم های خود را ماساژ دهید.
  • انگشت خود را در دهان کرده و گلوی خود را تحریک کنید، این کار باعث ایجاد رفلکس گگ یا اوغ زدن می شود.

تمامی اقدامات بالا نسل به نسل به ما منتقل شده است، اما تحقیقات کمی از کارآمد بودن آنها حمایت می کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که سکسکه بیش از ۴۸ ساعت ادامه یابد و یا سکسکه به حدی شدید باشد که موجب اختلال در غذا خوردن، خوابیدن یا نفس کشیدن شود، حتما به پزشک داخلی خود مراجعه نمایید.

تنظیم و ترجمه: مهشاد معظم

منابع: mayoclinic ، medicalnewstoday

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید