اوتیسم چیست و چه علایمی دارد؟

اوتیسم

اوتیسم چیست؟

اوتیسم یا درخودماندگی یک بیماری پیچیده ی عصبی-رفتاری است که شامل اختلال در تعاملات اجتماعی، رشد کلامی و مهارت های ارتباطی همراه با رفتارهای سخت و تکرار شونده است و به دلیل گستردگی علائم، آن را اختلال طیف اوتیسم می نامند. این بیماری اختلال در طیف وسیعی از علائم و مهارت ها در سطوح مختلف را شامل می شود. درجات مختلف این بیماری می تواند از یک اختلال ساده که تا حدودی زندگی طبیعی بیمار را محدود می کند، تا یک ناتوانی شدید که به مراقبت های اساسی نیاز دارد، گستردگی داشته باشد. کودکان مبتلا به اوتیسم در برقراری ارتباط مشکل دارند و قادر به فهم افکار و احساسات دیگران نیستند، بنابراین در بیان احساسات خود از طریق کلمات، رفتارها، حالات صورت یا لمس کردن دچار مشکل هستند.

در نظر داشته باشید که کودکان اوتیسمی بسیار حساس اند مثلا ممکن است در مواجهه با صدا، لمس، بو یا دیدن مناظری که برای دیگران عادی است، دچار مشکلات جدی و یا دردناکی شوند. همچنین این کودکان ممکن است حرکاتی تکرار شونده و تقلیدی مانند تاب خوردن، قدم زدن یا دست زدن را انجام دهند و واکنش های غیرعادی نسبت به مردم یا وابستگی شدیدی به اشیا دارند و در برابر تغییرات معمول زندگی مقاومت داشته یا با رفتارهای پرخاشگرانه به خود آسیب می رسانند. ممکن است گاهی اوقات اصلا متوجه افراد، اشیا یا اتفاقات اطراف خود نشوند. برخی از این کودکان ممکن است دچار تشنج شوند که ممکن است اولین تشنج آن ها در زمان بلوغ باشد. به علاوه برخی مبتلایان به اوتیسم تا حدودی دچار اختلالات شناختی هستند، اما برخلاف دیگر اختلالات شناختی که با تاخیر رشد در تمامی زمینه ها شناخته می شود، اوتیسمی ها مهارت های مختلفی دارند، به طور مثال ممکن است فرد در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل است، اما در زمینه های دیگر مانند طراحی، ساخت موسیقی، حل مسائل ریاضی یا حفظ کردن مطالب مهارت بسیار بالایی دارند و در تست های هوش غیرکلامی دارای هوش متوسط یا بالایی هستند.

علائم و نشانه های اوتیسم چیست؟

علائم اوتیسم معمولا در سه سال اول زندگی ظاهر می شود و برخی کودکان این علائم را از بدو تولد نشان می دهند، با این حال بعضی ها در ابتدا نرمال به نظر میرسند، اما این علائم به طور ناگهانی از ۱۸ تا ۳۶ ماهگی ظاهر می شوند، به هر حال در برخی افراد تا زمانی که در جامعه حضور نیابند، علائم اختلالات ارتباطی بروز نخواهد کرد. شیوع اوتیسم در پسران چهار برابر دختران است. عوامل نژادی، قومی، اجتماعی، میزان درآمد خانواده، سبک زندگی یا تحصیلات بر ابتلای کودکان به اوتیسم هیچ تاثیری ندارد. این بیماری روندی رو به رشد دارد اما هنوز علت افزایش آن مشخص نیست، که آیا به دلیل افزایش تشخیص درست بیماری است یا بروز سایر بیماری ها؟

بیماری اوتیسم تاثیرات فراوانی بر تعاملات اجتماعی و ارتباطات فرد می گذارد، از جمله:

  • الگوهای گفتاری غیر معمول مانند حرف زدن شبیه به ربات
  • اجتناب از تماس چشمی با دیگران
  • عدم پاسخگویی در برابر صدا زدن اسم فرد مبتلا
  • توسعه ی دیررس مهارت های گفتاری
  • مشکل در حفظ مکالمه
  • تکرار مداوم عبارات
  • مشکل واضح در درک احساسات و بیان شان
  • علاوه بر اختلال در ارتباط، فرد مبتلا به اوتیسم ممکن است رفتارهای تکراری یا غیر معمول داشته باشد.

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

اوتیسم یک سندرم است که به عنوان اختلالات طیف اوتیسم شناخته می شود، سایر اختلالات ارتباط اجتماعی یا بیماری های شناخته شده در این محدوده، عبارتند از:

اختلال درخودماندگی: این اختلال همان چیزی است که با شنیدن کلمه ی اوتیسم به ذهن هر فردی می رسد و به اختلال در برقراری ارتباطات، تعاملات اجتماعی و بازی های تخیلی در کودکان زیر ۳ سال گفته می شود.

سندرم اسپرگر: کودکان با این اختلال مشکل زبانی ندارند و میانگین هوشی آن ها در تست هوش، بالاتر از متوسط است، اما مانند کودکان اوتیسمی در برقراری ارتباطات اجتماعی مشکل و محدودیت دارند.

اختلال فراگیر رشد (اوتیسم آتیپیک یا غیرمعمول): یک دسته ی عمومی و فراگیر برای کودکان دارای برخی رفتارهای اوتیسمی است، که در سایر دسته ها قرار نمی گیرند.

اختلال تخریب دوران کودکی: این کودکان حداقل در دو سال اول زندگی رشد طبیعی دارند، اما پس از آن بخش بزرگی از مهارت های ارتباطی خود را از دست می دهند. اختلال بسیار نادری است و پیرامون در نظر گرفتن این اختلال به عنوان یک بیماری در بین بسیاری از متخصصین بیماری های ذهنی تردید وجود دارد.

سندرم رت: این سندرم قبلا در گستره ی اختلالات اوتیسمی بود، اما در حال حاضر زمینه ی ژنتیک آن تایید شده است، بنابراین دیگر جزو اختلالات اوتیسمی قرار نمی گیرد. کودکان مبتلا به سندرم رت عمدتا دختران هستند که رشد آن ها در ابتدا طبیعی است، اما این اختلالات از سن ۱ تا ۴ سالگی شروع می شوند و در ارتباطات و مهارت های اجتماعی دچار مشکل می شوند.به علاوه حرکات تکراری دست جایگزین حرکات هدفمند می شوند و این افراد به شدت دچار اختلال شناختی می شوند.

عوامل ایجاد اوتیسم چیست؟

عامل اوتیسم دقیقا مشخص نیست، اما محققان معتقدند که اختلال در بخش هایی از مغز که مسئول تفسیر پیام های دریافتی از اندام های حسی و پردازش گفتار در مغزاست، منجر به اوتیسم می شود. همچنین هیچ شواهدی مبنی بر تاثیر محیط روانی اطراف کودک مانند مراقبان او بر ایجاد اوتیسم وجود ندارد.

ژنتیک: اوتیسم با سابقه ی خانوادگی مثبت، ارتباط دارد، محققان ترکیب خاصی از ژن ها را عامل آن می دانند.

سن بالا: اما عوامل دیگری مانند سن بالای پدر یا مادر شانس ابتلای کودکان به اوتیسم را افزایش می دهد.

برخی داروها: استفاده از برخی داروها و مواد شیمیایی در زمان بارداری مانند داروهای ضد تشنج، مصرف مشروبات الکلی نیز شانس ابتلای فرزند به اوتیسم را افزایش می دهد.

اختلالات متابولیسمی: اختلالات متابولیسمی مانند دیابت یا چاقی مادر حتی باعث افزایش احتمال ابتلای کودک به اوتیسم می شود.

نقص آنزیمی: در برخی موارد اوتیسم به دلیل برخی اختلالات مانند فنیل کتونوریای درمان نشده ( نقص متابولیکی مادرزادی که به دلیل کمبود آنزیم فنیل الانین هیدروکسیلاز، سطح فنیل الانین در خون افزایش یافته همچنین ادرار و تنفس آن ها بوی کپک می دهد.) و سرخچه رخ می دهد.

واکسیناسیون: گرچه برخی بعضی اوقات واکسیناسیون را علت اوتیسم می دانند، اما هیچگونه شواهدی مبنی بر تایید این فرضیه پیدا نشده است!

چگونه اوتیسم را تشخیص می دهند؟

هیچ آزمون خاصی جهت تشخیص اوتیسم وجود ندارد، در عوض، پزشکان این اختلال را در دوران کودکی و قبل از ۳ سالگی از طریق گزارشات والدین از رفتارها، مشاهدات و رد  سایر بیماری ها و مشکلات، تشخیص می دهند.

تشخیص افتراقی اوتیسم چیست؟

اگر کودکی دچار مشکلات شنوایی باشد، می تواند علائمی شبیه به اوتیسم داشته باشد.

درمان اوتیسم چیست؟

هیچ درمانی برای اوتیسم وجود ندارد. درمان اوتیسم در هر فرد با توجه به وجود علائم متفاوت است و درمان ها و راه حل هایی جهت مدیریت مشکلات همراه با اوتیسم وجود دارد، که این مشکلات می تواند شامل صرع، افسردگی، اختلال وسواسی-اجباری و اختلالات خواب باشد. در حالی که ممکن است این درمان ها برای همه ی افراد مبتلا به اوتیسم موثر واقع نشود، گزینه های کمک کننده ی بسیاری به مردم وجود دارد.دکتر مغز و اعصاب و روانشناسان می توانند بیماران را جهت دریافت درمان مناسب به دکتر روانپزشک ارجاع دهند.

مداخلات درمانی سودمند عبارتند از:

تحلیل رفتار کاربردی: مربی در ابتدا سعی میکند که پیرامون رفتارهای خاص فرد مبتلا به اوتیسم و تاثیر محیط بر این رفتارها و نحوه ی یادگیری اطلاعاتی به دست آورد و هدف این درمان تقویت رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای منفی است، همچنین می تواند به بهبود ارتباطات، حافظه، تمرکز و عملکرد تحصیلی کمک کند. مربی می تواند با تجزیه و تحلیل رفتارهای فعلی و آموزش گام به گام رفتارهای جدید، باعث بهبود عملکرد فرد مبتلا و همچنین اطرافیان او شود.

رویکرد مبتنی بر روابط و تفاوت های فردی و توسعه ای: درمانی که بیشتر با نام فلورتایم شناخته می شود. در این روش کودک و والدین با هم در زمین بازی قرار می گیرند و به فعالیت هایی که کودک دوست دارد، مشغول می شوند و اجازه می دهند که کودک بازی را هدایت کند که منجر به توسعه ی توانایی های کودک می شود، از طریق این مشارکت، یک کودک مبتلا به اوتیسم، ارتباطات دو طرفه و پیچیده، تفکر احساسی و صمیمیت، چگونگی کنترل خود و ارتباط با محیط پیرامون را یاد می گیرد. همچنین در روش تحلیل رفتار کاربردی نیز جهت حمایت از درمان از این رویکرد استفاده می کنند.

کاردرمانی: به کودک مبتلا به اوتیسم کمک می کند تا مهارت های روزمره ی زندگی مانند پوشیدن لباس بدون کمک دیگران، رعایت نظافت و بهداشت و سایر مهارت های حرکتی را یاد بگیرد، که آموزش این مهارت ها به کسب استقلال او کمک می کند. افراد مبتلا به اوتیسم این حرکات را به مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه خارج از جلسات درمانی تمرین می کنند.

آموزش پاسخ محور: هدف از این درمان تقویت انگیزه جهت یادگیری و برقراری ارتباط در کودکان اوتیسم است و درمانی مبنی بر بازی ست که بر تقویت طبیعی متمرکز است. به عنوان مثال، اگر کودک یک ماشین اسباب بازی بخواهد و خواسته ی خود را از راه مناسبی بیان کند، آنها به جای یک پاداش غیر مرتبط مانند آبنبات، ماشین اسباب بازی را دریافت می کنند، که این اقدام باعث تشویق کودکان اوتیسم به شروع تعاملات اجتماعی می شود و تنها به آن ها پاسخ می دهند.

مداخله در توسعه ی روابط: این درمان متمرکز بر اهمیت تفکر پویا یا توانایی انعطاف پذیری افکار و موقعیت های پردازشی برای کمک به بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به اوتیسم است. هدف این نوع مداخله شامل درک دیدگاه های دیگران، تغییر پردازش و دریافت اطلاعات از چندین منبع به طور همزمان، نظیر بینایی و شنوایی، بدون احساس سردرگمی است.

گفتار درمانی: به چالش های ارتباطی که افراد مبتلا به اوتیسم با آن مواجه می شوند، کمک می کند و این کمک ها ممکن است شامل تطبیق احساسات با حالت چهره، یادگیری نحوه تفسیر زبان بدن و پاسخ به سوالات باشد. گفتار درمان نیز ممکن است سعی کند تناقضات تون صدا را آموزش دهد و به فرد کمک کند که سخن و وضوح صدای خود را تقویت کند.

درمان و آموزش کودکان اوتیسمی و کودکان دارای نقص ارتباطی وابسته: این برنامه با تاکید بر یادگیری بصری و حمایت از مشکلات توجه و ارتباطات که ممکن است به وجود آید، به ادغام نیازهای کودکان مبتلا به اوتیسم با محیط کلاس درس کمک می کند. ارائه دهندگان خدمات ویژه و کارکنان اجتماعی و همچنین متخصصین پزشکی که از سایر روش های درمانی مانند روانشناسان و گفتار درمانگران استفاده می کنند، می توانند از این سیستم برای حمایت از کودکان مبتلا به اوتیسم استفاده کنند.

مداخله ی رفتاری شفاهی: باعث کمک در ارتباط زبان و معانی می شود. مربی ها بر روی کلمات تمرکز نمی کنند بلکه تمرکز بر دلایل استفاده از آن هاست.

داروها: داروهای تجویز شده معمولا به درمان تشنج، افسردگی یا اختلالات خواب کمک می کند، با این حال این داروها در هر فرد مبتلا به اوتیسم متفاوت است.

تنظیم و ترجمه: مهشاد معظم

منابع: medicalnewstoday ، webMD

دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید