کندن وسواسی مو که به آن تریکوتیلومانیا یا مو کنی هم می‌گویند، نوعی اختلال روانی است که فرد تمایل زیادی برای کندن موهای سر، ابرو، مژه یا سایر قسمت‌های بدن دارد. در برخی از افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا ممکن است شدت موکنی خفیف و قابل کنترل باشد. اما در برخی دیگر کندن مو به‌قدری شدید است که باعث میشود تکه‌هایی از سر دچار طاسی شود. در نتیجه فرد اعتمادبه‌نفسش را از دست می‌دهد و احساس نازیبایی می‌کند. اگر شما هم دچار این علائم هستید و نیاز به ترک این اختلال دارید، حتما با روانشناس صحبت کنید تا علت آن را پیدا کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری یا مشاوره با بهترین پزشکان شهر خود مثل دکتر درمان وسواس تهران، دکتر روانشناس تهران یا دکتر روانپزشک تهران وجود دارد.
کندن وسواسی مو چیست؟
کندن وسواسی مو یا تریکوتیلومانیا یک نوع بیماری روانی و اختلال ocd یا وسواس است که با تمایل اجباری به بیرون کشیدن موهای بدن از ریشه مشخص میشود. این اتفاق به‌مرور باعث ریزش سکه‌ای یا خالی شدن بعضی قسمت‌های بدن از مو به‌خصوص در قسمت سر یا ابرو میشود.
تریکوتیلومانیا معمولا در پاسخ به استرس عاطفی، کسالت یا اضطراب به وجود می‌آید و افراد ممکن است توانایی کنترل آن را نداشته باشند یا بعد از کشیدن مو احساس رضایت کنند. به‌همین دلیل در بیشتر موارد نیاز به مراجعه به روانشناس احساس میشود.
عکس کندن موی سر
اختلال کندن مو نوعی مسئله روحی روانی است که در آن فرد به‌صورت اجباری و براساس عادت یا به دلخواه، موهای خود را می‌کَند. این اتفاق معمولا اثرات منفی شدیدی بر سلامت روان فرد می‌گذارد به‌خصوص اگر در زمان کودکی یا نوجوانی رخ دهد. با این حال، خوشبختانه قابل درمان است.
انواع اختلال مو کنی یا تریکوتیلومانیا
فرد مبتلا به اختلال کندن مو باتوجه به موقعیت و شرایطی که دارد ممکن است به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه اقدام به کندن مو کند. کسانی که مبتلا به تریکوتیلومانیا هستند کشیدن مو را به صورت زیر انجام می‌دهند:
- خود آگاه (متمرکز): بعضی افراد عمدا و برای از بین‌بردن تنش یا استرس، موی خود را می‌کنند.
- نا خود آگاه (خودکار): برخی از افراد بدون اینکه متوجه شوند موهای خود را می‌کنند؛ مثلا هنگام خستگی، مطالعه یا تماشای تلویزیون.
اختلال کندن مو می‌تواند به احساسات فرد نیز مرتبط باشد:
- احساسات مثبت: برخی افراد با کندن موی خود احساس رضایت، خشنودی و آسودگی می‌کنند به همین دلیل به کندن موی خود ادامه می‌دهند تا این احساس مثبت را حفظ کنند.
- احساسات منفی: برای بسیاری از مردم کندن موی راهی برای مقابله با احساساتی مانند استرس، عصبانیت، بی‌حوصلگی، خستگی و درماندگی است.
| نوع کندن وسواسی مو | توضیحات |
|---|---|
| کشیدن خودکار مو | افراد معمولا موها را بدون آگاهی کامل از کار خود در زمان مطالعه یا دیدن تلویزیون می‌کشند. |
| کشیدن موی متمرکز | افراد برای کاهش اضطراب و استرس اقدام به کندن موی بدن می‌کنند. |
علائم کندن وسواسی مو یا تریکوتیلومانیا چیست؟
کندن مداوم موها مخصوصا موی سر، ابرو و مژه‌ها مهم‌ترین نشانه تریکوتیلومانیا است که فرد با گذشت زمان ممکن است روی کندن مو از قسمت‌های دیگر بدن تمرکز کند. سایر نشانه‌های کندن وسواسی مو شامل موارد زیر است:
- احساس تنش و فشار عصبی قبل از کندن مو یا زمان مقاومت در برابر کندن مو
- احساس رضایت یا آسودگی بعد از کشیدن مو
- کم‌شدن موها یا کچلی موضعی در سر یا قسمت‌های دیگر بدن مانند ابرو یا مژه‌ها
- کندن، جویدن یا خوردن موی کنده‌شده
- بازی کردن با موی کنده‌شده یا کشیدن آن به صورت و لب‌ها
- تصمیم مکرر برای ترک کندن مو یا کاهش دادن آن و موفق نبودن در انجام آن
- مشکلات و استرس‌های محل کار، مدرسه یا شرایط اجتماعی به دلیل کندن موی سر
بسیاری از افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا همچنین ممکن است کندن پوست، جویدن ناخن یا گاز گرفتن لب‌هایشان را نیز تجربه کنند. گاهی اوقات نیز موی عروسک یا حیوانات خانگی را می‌کنند یا پرز پتو و لباس را از آن جدا می‌کنند. بیشتر افراد مبتلا به کندن وسواسی مو، موی خود را در تنهایی می‌کَنند و معمولا سعی می‌کنند این کار را از بقیه مخفی کنند.
دلایل کندن وسواسی مو یا علت کندن موی سر چیست؟
دلیل مشخصی برای اختلال کندن موی وسواسی وجود ندارد اما مانند سایر اختلالات ممکن است به دلیل ژنتیک و فاکتورهای محیطی ایجاد شود. اختلال کندن مو در زنان بیشتر از مردان دیده میشود و این ممکن است به این دلیل باشد که زنان بیشتر به دنبال سلامت خود هستند و به پزشک مراجعه می‌کنند. به نظر می‌رسد که این اختلال در کودکان دختر و پسر به یک میزان دیده میشود.
با این وجود، هر کدام از عوامل زیر می‌تواند احتمال ابتلا به تریکوتیلومانیا را افزایش دهد:
- سابقه خانوادگی: ژنتیک ممکن است نقش مهمی را در ابتلای فرد به تریکوتیلومانیا ایفا کند مخصوصا در افرادی که نزدیکان آنها مبتلا به اختلال مو کنی هستند احتمال ابتلا بیشتر است.
- سن: اختلال کندن موی وسواسی در دوران قبل از نوجوانی یا در طول آن و معمولا در سنین ۱۰ تا ۱۳ سالگی بروز می‌کند که می‌تواند تا آخر عمر با فرد باقی بماند. نوزادان نیز مستعد کندن موی خود هستند اما خفیف است و بدون نیاز به درمان خودبه خود بهبود می‌یابند.
- وجود اختلالات روانی دیگر: افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا ممکن است مبتلا به اختلالات دیگری مانند افسردگی، اضطراب یا اختلال وسواس اجباری باشند.
- استرس: موقعیت یا اتفاقات پر استرس می‌توانند باعث کندن موی وسواسی در برخی افراد شوند.
| علائم | علت | درمان |
|---|---|---|
| کم‌شدن مو | ژنتیک | رفتار درمانی |
| احساس تنش و فشار عصبی | سن | تغییر عادت |
| بازی کردن با موی کنده‌شده | اختلالات روانی | دارو درمانی |
| جویدن یا خوردن موی کنده‌شده | استرس | نوروفیدبک |
علت کندن مو در نوجوانان و کودکان
علت تریکوتیلومانیا در کودکان و نوجوانان هنوز مشخص نیست. برای برخی از کودکان، کنترل تریکوتیلومانیا بسیار دشوار است و می‌تواند در هر زمانی رخ دهد اما در شرایط استرس‌زا بدتر میشود. بیشتر نوجوانان مبتلا به تریکوتیلومانیا نیز احساس شرم، خجالت یا گناه در مورد کندن موهایشان می‌کنند.
تریکوتیلومانیا معمولا بین سنین ۱۰ تا ۱۳ سالگی شروع میشود.
درمان وسواس کندن مو: آیا اختلال مو کنی درمان دارد؟
درمان کندن موی سر یا تریکوتیلومانیا شامل ترکیبی از درمان شناختی رفتاری، مشاوره و دارو درمانی است. با توجه به اینکه این بیماری زیر مجموعه وسواس است، بهترین کار درمان ریشه این بیماری یعنی درمان وسواس فکری است. آموزش تغییر عادت یا آموزش رفتارهای معکوس (HRT) نیز معمولا برای کمک به افراد در تشخیص محرک‌های خود و یادگیری رفتارهای جایگزین استفاده میشود. درمان پذیرش و تعهد (ACT) هم رویکرد دیگری است که به افراد مبتلا به وسواس کندن مو کمک می‌کند تا به جای از بین‌بردن خواسته‌های درونی، با آنها مقابله کنند.
| روش درمان | توضیحات |
|---|---|
| آموزش رفتارهای معکوس | آموزش رفتارهای معکوس از درمان‌های اولیه تریکوتیلومانیا است. در این روش فرد یاد می‌گیرد زمانی‌که می‌خواهد موی خود را بکشد آن را با رفتار دیگری جایگزین کند. برای مثال به جای کندن مو، دست خود را مشت کند. |
| رفتار درمانی | این روش درمانی می‌تواند به شناسایی و بررسی باورهای فرد که باعث کندن مو میشود، کمک کند. |
| درمان سایر اختلالات روانشناختی | مانند افسردگی، اضطراب و سو مصرف مواد که بخش مهمی از درمان اختلال مو کنی هستند. |
| درمان دارویی | اگرچه تاکنون هیچ دارویی به‌طور خاص برای درمان تریکوتیلومانیا تایید نشده است اما برخی داروهای ضد افسردگی مانند کلومیفن، N-استیل سیستئین و الانزاپین به کنترل علائم کمک می‌کنند. |
جدیدترین درمان کندن وسواسی مو: درمان اختلال مو کنی با نوروفیدبک
پیشرفت‌های اخیر علمی نشان دادند که نوروفیدبک یک روش موثر برای درمان تریکوتیلومانیا است که روی آموزش افراد برای تشخیص و تنظیم فعالیت مغزی آنها در ارتباط با کشیدن مو تمرکز دارد. هدف این روش افزایش خود تنظیمی و کنترل انگیزه است که می‌تواند باعث کاهش تمایلات اجباری با گذشت زمان شود.
عوارض کندن وسواسی مو: عوارض کندن موی سر از ریشه
اگرچه اختلال تریکوتیلومانیا ممکن است خیلی مساله جدی و مهمی نباشد اما می‌تواند تاثیرات منفی زیادی روی زندگی فرد بگذارد. بسیاری از افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا احساس شرم، خجالت و تحقیر را تجربه کردند. همچنین این افراد به‌طور دائم با کاهش اعتماد به‌نفس، افسردگی، اضطراب و اعتیاد به الکل و مواد مخدر روبه‌رو هستند. سایر عوارضی که به‌دنبال کندن موی وسواسی ممکن است ایجاد شوند عبارت‌اند از:
- مشکلات مربوط به عملکرد شغلی
- کم‌شدن ارتباطات اجتماعی
- ایجاد زخم و عفونت پوست سر و نواحی دیگر
- آسیب دائمی به ریشه مو
- کاهش وزن، تهوع و استفراغ و حتی مرگ به‌دلیل خوردن موهای کنده شده
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthdirect
If trichotillomania is left untreated, hair pulling can cause permanent damage to your skin and hair follicles.
ترجمه فارسی:
اگر تریکوتیلومانیا درمان نشود، کشیدن وسواسی مو می‌تواند باعث آسیب دائمی به پوست و فولیکول‌های مو شود.
پیشگیری از کندن وسواسی مو
معمولا جلوگیری از یک عادت مانند اختلال مو کنی سخت است اما با روش‌هایی مانند تمرین تنفس، مدیتیشن یا آموزش یک ورزش جدید می‌توانید تا حد زیادی آن را کنترل کنید:
- یک توپ استرس یا چیزی شبیه به آن را فشار دهید.
- هر چند دقیقه یکبار دستتان را مشت کنید و عضلات بازو را منقبض کنید.
- یک کلاه تنگ بپوشید.
- برای کاهش استرس یا اضطراب، حمام آب گرم بگیرید.
- تنفس عمیق را تمرین کنید.
هزینه کاشت مو در دکترِتو کلینیک
باتوجه به اینکه وسواس کندن مو می‌تواند بخش‌هایی از موهای بدن به‌خصوص موهای کف سر را بکَند و آن بخش را خالی کند، می‌تواند روی ظاهر و اعتمادبه‌نفس افراد تاثیر بگذارد. کاشتن مو در بخش‌های خالی سر می‌تواند یک گزینه درمانی در کنار تلاش برای ترک این عادت به‌صورت ریشه‌ای کنار یک روانشناس باتجربه باشد. اگر احساس می‌کنید نیاز به کاشتن مو در قسمت‌های خالی‌شده سر دارید، می‌توانید برای اطلاع از هزینه کاشت مو به دکترِتو کلینیک مراجعه کنید.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
وسواس کندن مو یک اختلال مزمن و طولانی مدت است که فرد را دچار کندن موی قسمت‌های مخلف بدن مانند سر و ابرو می‌کند. این اختلال می‌تواند به دلیل استرس، فشار روحی یا ابتلا به سایر اختلالات روانی مثل افسردگی ایجاد شود. اگر کندن وسواسی مو درمان نشود، ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی مانند یائسگی، بدتر شود.
اگر علائم کندن موی وسواسی را دارید بهتر است به بهترین دکتر روانشناس ایران یا بهترین دکتر روانپزشک ایران مراجعه کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری از بهترین پزشکان برای شما وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
اگر ریشه مو نیز با مو کشیده شود، آن فولیکول دیگر توانایی رشد مو را ندارد. حتی اگر باز هم رشد کند، موها نازک‌تر هستند.
تریکوتیلومانیا که به آن اختلال کشیدن مو نیز گفته میشود، یک بیماری روانی است.
افراد مبتلا به اختلال مو کنی، تمایلات مکرر و غیرقابل مقاومت برای بیرون کشیدن مو از پوست سر، ابروها یا سایر مناطق بدن دارند. ممکن است سعی کنند در برابر خواسته‌هایشان مقاومت کنند اما بدون درمان درست، این اتفاق می‌تواند سخت باشد.
رفتار درمانی، دارو درمانی و نوروفیدبک، از روش‌های جدید درمان اختلال کندن مو هستند.
اختلال کندن موی سر می‌تواند به دلیل استرس و اضطراب یا حتی در مواردی عفونت پوست سر باشد.
