یبوست چیست؟ شایع ترین دلایل و درمان یبوست

دلایل-یبوست

 دلایل و درمان های یبوست چیست؟

یبوست یکی از شایع ترین مشکلات گوارشی است که در آن حرکات روده سخت تر و کم تر می شود. دستگاه گوارش از دهان شروع شده و به مقعد ختم می شود. همچنین مسئولیت هضم و جذب مواد مغذی و دفع مواد زاید را بر عهده دارد.روده ی بزرگ در انتهای دستگاه گوارش قرار دارد، در روده ی بزرگ آب از مواد هضم شده جذب می شود و مدفوع از حالت مایع به جامد تغییر پیدا می کند. هر چه مواد هضم شده مدت زمان طولانی تری در روده ی بزرگ بمانند، به دلیل جذب آب توسط روده، مدفوع سفت تر می شود و یبوست به وجود می آید.نیاز به دفع مدفوع در هر فرد متفاوت است مثلا بعضی افراد ممکن است روزانه ۳ بار احساس نیاز به دفع داشته باشند در حالی که بعضی افراد ممکن است چند بار در هفته دفع مدفوع داشته باشند. در صورتی که بیش از ۳ روز شکم تان کار نکند، مدفوع سفت شده و در دفع آن مشکل به وجود می آید.

علایم یبوست:

شما ممکن است در صورت ابتلا به یبوست علایم زیر را داشته باشید:

  • کاهش نیاز به دفع مدفوع
  • دشواری در دفع مدفوع (نیاز به فشار بیش از حد جهت خروج مدفوع)
  • مدفوع سفت یا کوچک
  • احساس عدم تخلیه ی کامل روده
  • کاهش اشتها
  • نفخ شکم
  • احساس وجود انسداد در راست روده و روده ها
  • بی حالی و کرختی
  • همچنین ممکن است احساس کنید که برای خالی کردن روده خود نیاز به کمک هایی مانند فشار دادن روی شکم یا استفاده از انگشت برای خارج کردن مدفوع دارید.

اگر یبوست مزمن شود و یا طول کشنده باشد، عوارض زیر را به همراه خواهد داشت:

  • بواسیر یا هموروئید (تورم، التهاب سیاهرگ های راست روده یا اطراف مقعد که ممکن است باعث دردراست رودهو خون ریزی شود.)
  • شقاق مقعدی یا فیشر (شیار های کوچک در پوست اطراف مقعد که اغلب همراه با خارش، درد و خون ریزی هستند.)
  • گیرافتادگی مدفوع (ناتوانی در فشار دادن مدفوع به دلیل اینکه به سختی در روده بزرگ و راست روده چسبیده است.)
  • بیرون زدگی راست روده (پرولاپس رکتوم،وضعیتی که در آن راست روده از مقعد بیرون زده است.)

دلایل یبوست چیست؟

هر کسی ممکن است دچار یبوست شود، اماریسک ابتلا به یبوست در جنسیت مؤنث، افراد با سن بیشتر از۶۵ سال، افراد با وضعیت اقتصادی ضعیف و نژادهای غیر اروپایی بیشتر است.
برخی از علل یبوست عبارتند از:

  • تغییرات در مواد غذایی مصرفی یا فعالیت ها
  • عدم وجود میزان کافی آب و فیبر در مواد غذایی مصرفی
  • مصرف زیاد لبنیات
  • عدم فعالیت فیزیکی و تحرک مثل ورزش
  • مقاومت در دفع مدفوع
  • استرس
  • استفاده ی بیش از حد دارو های ملین
  • مصرف بعضی داروها به ویژه داروهای ضد درد مانند مواد مخدر، داروهای ضد افسردگی ،قرص آهن و داروهای ضد اسید (آنتی اسیدها) که
  • دارای کلسیم یا آلومینیوم هستند.
  • اختلالات خوردن
  • سندرم روده تحریک پذیر(IBS)
  • بارداری
  • مشکلات عصبی و عضلانی دستگاه گوارش
  • بیماری های انسدادی
  • بیماری سلیاک (آسیب پرزهای روده ی باریک)
  • پولیپ کولون
  • سرطان کولون
  • بیماری های عصبی مانند بیماری پارکینسون یا مولتیپل اسکلروزیس(ام اس)
  • کم کاری تیروئید (به نام هیپوتیروئید)
  • دیابت
  • سکته ی قلبی

چگونه یبوست را درمان کنیم؟

برای پیشگیری و درمان یبوست مراحل زیر را انجام دهید:

جهت پیشگیری از ابتلا به یبوست، دو تا چهار لیوان آب اضافی در روز بخورید، مگر اینکه پزشک به شما توصیه کرده باشد که به خاطر دلایل دیگر مصرف مایعات را محدود کنید.به خصوص در صبح، مایعات گرم را امتحان کنید.

اضافه کردن میوه ها و سبزیجات به رژیم غذایی خود و پیروی ازیک رژیم غذایی متعادل و سرشار از فیبر بسیار کمک کننده است. منابع خوب فیبر دار عبارتند از میوه ها، سبزیجات، حبوبات و نان و غلات کامل (به ویژه سبوس)آلوبخارا و غلات سبوس دار

اجتناب از مصرف کافئین (جالب است بدانید مصرف کافئین باعث کاهش آب بدن می شود.)

کاهش مصرف شیر (مصرف محصولات لبنی باعث یبوست می شود.)

اکثر روزهای هفته را ورزش کنید،سعی کنید روزانه حداقل ۳۰ دقیقهبه ورزش کردن اختصاص دهید، هنگامی که بدن خود را حرکت می دهید، عضلات روده شما نیز فعال تر می شوند.

زمانی که احساس دفع مدفوع داشتید، دفع مدفوع را به تعویق نیندازید و در اولین زمان ممکن اقدام به دفع مدفوع کنید.سعی کنید زمان مشخصی در هر روز را به دفع مدفوع اختصاص دهید، مثلا ۱۵-۴۵ دقیقه بعد از صبحانه ( مصرف غذا فعالیت روده را تحریک می کند.)

شما می توانید از یک ملین نیز استفاده کنید. مسهل ها انواع مختلفی دارند وبسیاری از آن ها داروهای بدون نسخه هستند. هر یک ازملین هابه شیوه ای متفاوت جهت برطرف کردن یبوست عمل می کنند. از دکتر یا داروساز خود بپرسید که کدام مسهلممکن است برای شما مفید باشد و چه مدت باید آن را مصرف کنید.

برای درمان یبوست چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر به صورت ناگهانی دچار یبوست همراه با درد و کرامپ شکمی شدید و قادر به دفع مدفوع و یا خارج کردن گاز از خود نشدید سریعا باید با پزشک خود تماس بگیرید.
در صورت مواجهه با موارد زیر نیز باید به دکتر گوارش مراجعه کنید:

  • اگر برای اولین بار دچار یبوست شده اید و تغییر در شیوه ی زندگی کمک کننده نبوده است.
  • وجود خون در مدفوع
  • کاهش وزن بدون هرگونه تلاش در این راستا
  • درد شدید هنگام دفع مدفوع
  • اگر یبوست شما بیش از ۲ هفته طول بکشد.
  • تغییر چشمگیر اندازه، شکل و قوام مدفوع
  • پزشک شما ممکن است جهت تشخیص علت یبوست انجام تست های زیر را توصیه کند:
  • آزمایش خون جهت چک کردن سطح هورمون
  • تست جهت چک کردن ماهیچه های مقعد
  • تست جهت مشاهده ی چگونگی خروج مواد زاید از روده بزرگ
  • کولونوسکوپی جهت چک کردن وجود احتمالی انسداد در روده ی بزرگ

 تنظیم و ترجمه: مهشاد معظم

 منبع: webMD

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید