اتساع یا گشادی مردمک چیست؟

گشادی مردمک

اتساع یا گشادی مردمک چیست؟

مردمک ها دایره های سیاه در چشم هستند. مردمک ها نور را جمع می کنند و آن را به شبکیه منتقل می کنند تا شبکیه تصاویر اجسام را ایجاد کند. به طور معمول، در پاسخ به نور کم، مردمک ها منبسط یا گشاد می گردند تا بتوانند نور بیش تری را جمع آوری کنند. گاهی اوقات مردمک ها به دلایلی که به میزان نور محیط ارتباطی ندارد متسع می شوند و حتی ممکن است در محیط های روشن نیز گشاد و متسع باقی بمانند. پزشکان به این شرایط میدریاز یا اتساع یا گشادی مردمک می گویند. برعکس میدریاز، زمانی است که مردمک ها منقبض شده و تنگ و کوچک تر می شوند، که به نام میوز یا انقباض مردمک شناخته می شود. گشادی مردمک ها می تواند در نتیجه ی بسیاری از دلایل مختلف رخ بدهد. در صورت مشاهده ی اتساع یا گشادی مردمک ها حتما به متخصص اپتومیتریست یا چشم پزشک مراجعه کنید. علت زمینه ای ممکن است از علل کم تر جدی، از جمله اثر جانبی داروها، تا علل جدی تر مانند تروما و آسیب مغز یا آسیب عصبی، متغیر باشد. در کل هرچه زود تر علت را کشف کنید، بهتر است.

تشخیص:

پس از بررسی تاریخچه ی پزشکی و داروهای مصرفی و سابقه ی ضربه و آسیب به چشم، چشم پزشک در معاینه، میزان بینایی شما را بررسی خواهد کرد. این بررسی ها شامل آزمون تست بینایی و آزمون حرکتی چشم برای بررسی عضلات چشم می باشد. پزشک همچنین ممکن است برای رد کردن بیماری های دیگر آزمایش خون نیز درخواست دهد.

دلایل اتساع یا گشادی مردمک ها

گشادی مردمک ها می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد که برخی از آنها عبارتند از:

آنتی کولینرژیک ها: آنتی کولینرژیک ها موادی هستند که مواد شیمیایی خاصی را مسدود کرده و از انتقال آن ها به چشم ها، عضلات و غدد جلوگیری می کنند. آنتی کولینرژیک باعث اتساع بیش تر مردمک ها، یبوست، خشکی دهان و کاهش تعریق می شوند. اگر گشادی مردمک ها به علت مصرف داروهای آنتی کولینرژیک ایجاد شود، ممکن است تاری دید و سرگیجه را نیز به دنبال داشته باشند. متوقف کردن مصرف این داروها سبب بازگشت مردمک ها به حالت عادی می شود.

آسیب به چشم: آسیب به چشم، مانند ترومای غیرنافذ، ممکن است به عصب های کنترل کننده ی مردمک ها و عنبیه (قسمت رنگدانه ای چشم) صدمه وارد کند که می تواند موجب اختلال در پاسخ طبیعی مردمک ها به نور محیط شود.علایم دیگر ممکن است بسته به علت آسیب، متفاوت باشد.

افزایش اکسی توسین: افزایش سطح اکسی توسین ممکن است منجر به اتساع خفیف تا متوسط مردمک ها شود. اکسی توسین به علت تمرینات بدنی و ورزش، تعاملات فیزیکی و اجتماعی با دیگر افراد، آزاد می شود و همچنین نقش قابل توجهی در پروسه ی زایمان ایفا می کند. تحقیقات نشان می دهد که سطوح بالای اکسی توسین به افزایش پاسخ و عکس العمل در چهره ی افراد کمک می کند. اکسی توسین عمدتا سبب اثرات روان شناختی مانند افزایش وابستگی عاطفی و تحریکات جنسی می شود.

استفاده از مواد مخدر: استفاده از مواد مخدر مانند کوکائین، اکستازی، توهم زاها و کریستال مت آمفتامین، می تواند منجر به گشادی مردمک ها شوند. داروهای توهم زا مثل ال اس دی، بر گیرنده های سروتونین در مغز که باعث اتساع یا گشادی مردمک ها می شوند، اثر می گذارند. محرک هایی مانند کوکائین نیز سطح سروتونین را افزایش می دهند و باعث تاثیر مشابه بر روی چشم می شوند. میزان سوء مصرف مواد، شدت علائم را تعیین می کند.

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

اثرات دیگر استفاده از مواد مخدر عبارتند از:

  • ضعف سیستم ایمنی
  • حالت تهوع
  • ریتم غیر طبیعی قلب
  • آسیب کبدی
  • مشکلات رفتاری
  • اعتیاد

اتساع یک طرفه ی خوش خیم دوره ای مردمک ها: اتساع یک طرفه ی خوش خیم دوره ای مردمک ها (BEUM) یک وضعیت موقت است که باعث گشادی دوره ای مردمک در یک چشم می شود. اغلب افراد مبتلا به این بیماری سردرد خفیف، چشم درد، حساسیت به نور و تاری دید را در طول دوره های اتساع یا گشادی مردمک ها تجربه می کنند. در برخی موارد اتساع یک طرفه ی خوش خیم دوره ای مردمک ها، در طی یک سردرد میگرنی نیز اتفاق می افتد. در حالی که اتساع یک طرفه ی خوش خیم دوره ای مردمک ها، یک وضعیت خطرناک نیست، اما بررسی کامل چشم و سیستم عصبی جهت اطمینان از نبود علل زمینه ای خطرناک تر، لازم است.

نوروپاتی عصب مغزی: نوروپاتی عصب مغزی، به آسیب تدریجی اعصابی که به چشم می آیند، اشاره می کند. عصب اوکولوموتور (عصب حرکتی چشم) بر انقباض و اتساع یا گشادی مردمک ها تاثیر می گذارد، بنابراین آسیب به آن می تواند منجر به گشادی مردمک ها شود. نوروپاتی عصب جمجمه ای می تواند بر روی یک یا هر دو چشم تاثیر بگذارد. در نوروپاتی عصب مغزی علاوه بر اتساع یا گشادی مردمک ها، علائم دیگری مانند اختلال بینایی نیز دیده می شود.

آسیب ناشی از ضربه به مغز: آسیب ضربه ای به مغز باعث افزایش فشار داخل جمجمه ای شود که می تواند روی چشم ها تأثیر بگذارد. علل اصلی این نوع آسیب عبارتند از آسیب تروماتیک یا ضربه ای، تومور یا سکته مغزی که معمولا تنها یک چشم تحت تاثیر قرار می گیرد. اتساع یا گشادی مردمک ناشی از آسیب مغزی، گاهی اوقات به عنوان “ورم مردمک” نیز نامیده می شود.

متسع کننده ها: گاهی چشم پزشک یا متخصص اپتومتریست، بعضی مواد متسع کننده مردمک را داخل چشم می ریزند. پزشکان از گشاد کننده های مردمک برای بررسی شبکیه و سایر ساختارهای عمقی چشم برای ارزیابی سلامت چشم استفاده می کنند. معاینه سالانه چشم با گشاد کننده های مردمک، برای افرادی که دارای فشار خون بالا یا دیابت هستند توصیه می شود. پزشکان همچنین از متسع کننده ها برای کاهش اسپاسم دردناک عضلات مژگانی چشم استفاده می کنند. به طور معمول اتساع یا گشادی مردمک ناشی از استفاده از گشاد کننده های مردمک، طی چهار تا هشت ساعت از بین می رود ولی ممکن است تا ۲۴ ساعت نیز طول بکشد که در این مدت که مردمک ها متسع هستند، دچار حساسیت به نور می شوید. متسع کننده های مردمک ها به ندرت اثرات دیگری بر بدن دارند.

درمان اتساع یا گشادی مردمک

درمان گشادی مردمک ها بستگی به علت بروز آن دارد. پزشک ممکن است لنزهای تماسی یا عینک آفتابی حساس به نور را جهت کمک درمان تجویز کند. در بعضی موارد ممکن است به عمل جراحی نیاز داشته باشید. نکته ی مهم، پیدا کردن علت زمینه ای اتساع یا گشادی مردمک ها است تا بتوان درمان مناسب را آغاز کرد.

راه هایی وجود دارد که می توانید علائم گشادی مردمک ها را مدیریت کنید:

  • اجتناب از نور مستقیم خورشید
  • در طول روز رانندگی نکنید
  • در محیط هایی با نور زیاد و روشن، از عینک های آفتابی که توسط یک متخصص اپتومتریست تجویز شده، استفاده کنید
  • از خواندن متونی که بیش از حد به چشم نزدیک هستند، خودداری کنید

چه مواقعی برای درمان اتساع یا گشادی مردمک ها به پزشک مراجعه کنیم؟

  • اگر متوجه باز ماندن مکرر مردمک هایتان در محیط هایی با نور زیاد شدید، به متخصص چشم پزشکی مراجعه کنید.
  • اگر متوجه شدید یکی از مردمک هایتان از دیگری گشاد تر و بزرگ تر است، برای تشخیص علت زمینه ای به چشم پزشک مراجعه کنید.

تنظیم و ترجمه: نرجس خبازی

منبع: healthline

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید