انواع اسهال و شایع ترین دلایل ابتلا به اسهال

دلایل-اسهال

اسهال چیست؟

اسهال(مدفوع شل، آبکی یا بیرون روی زیاد) اختلالی است که همه ی افراد در هر موقعیتی ممکن است دچار آن شوند. همچنین ممکن است هم زمان حجم زیادی مدفوع و گرفتگی شکمی داشته باشند. انواع اسهال علایم، شدت و مدت زمان متفاوتی دارد.
اسهال به دو دسته ی حاد و مزمن تقسیم بندی می شود:

اسهال حاد معمولا از ۲ روز تا ۲ هفته طول می کشد و ناشی از یک عفونت باکتریایی، ویروسی یا انگلی است. اسهال مزمن طولانی تر از اسهال حاد است و عموما بیشتر از ۴هفته طول می کشد. اسهال مزمن می تواند نشانه ی اختلالی بسیار جدی مانند کولیت زخمی (زخم روده) یا بیماری کرون یا یک بیماری جدی مانند سندرم روده ی تحریک پذیر باشد.

علایم اسهال:

علائم اصلی اسهال، دفع مدفوع شل و آبکی است که سه بار یا بیشتر در روز اتفاق می افتد. فرد مبتلا به اسهال ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را نیز تجربه کند:

  • درد یا گرفتگی شکم
  • نیاز فوری به دستشویی رفتن
  • حالت تهوع
  • از دست دادن کنترل حرکت روده
  • اگر اسهال ناشی از عفونت باشد، ممکن است افراد موارد زیر را نیز تجربه کنند:
  • مدفوع خونی
  • استفراغ
  • تب و لرز
  • سرگیجه
  • اسهال ممکن است باعث کمبود آب بدن و ضعف بدنی شود، که هر کدام علائم خاصی دارند.

دلایل اسهال چیست؟

علل اسهال حاد عبارتند از:

  • اسهال ناشی از مصرف آنتی بیوتیک
  • شیرین کننده های مصنوعی: شیرین کننده های جایگزین مانند فروکتوز و سوربیتول به دلیل جذب آهسته توسط روده باعث اسهال می شوند.
  • عفونت کلستریدیوم دیفیسل ( نوعی باکتری که در مدفوع بیماران مبتلا به اسهال ناشی از آنتی بیوتیک یافت می شود که بیماران مبتلا علاوه بر اسهال، حالت تهوع، بی اشتهایی، درد زیر شکم و تب با درجه ی پایین دارند.)
  • عفونت کریپتوسپوریدیوم(نوعی انگل که باعث بیماری های معده و روده ای می شود.) : این انگل در آب آشامیدنی وجود دارد و باعث اسهال همه گیر در مکان های عمومی از جمله مهدکودک ها می شود. اسهال ایجاد شده تا۲ هفته و یا بیشتر به طول می انجامد.
  • عفونت سیتومگالوویروس (CMV)
  • اشریشیا کلای : باکتری شایع دستگاه گوارش(E. coli) اغلب از طریق دست زدن به حیوانات، آب آلوده یا غذا هایی مانند گوشت خوب پخته نشده یا میوه ی نشسته منتقل می شود.
  • عدم تحمل غذایی
  • مسمومیت غذایی
  • عدم تحمل فروکتوز
  • عفونت ژیاردیایی(ژیاردیازیس): انگل روده ی باریک انسان که در آب آلوده یافت می شود و به دلیل مقاومت به کلر با کلرزنی آب نیز از بین نمی رود. در آب پارک ها، استخرها ، آکواریوم ها و آب آلوده ی رودخانه ها یافت می شود.
  • عدم تحمل لاکتوز : به دلیل فقدان آنزیم لاکتاز این افراد قادر به هضم و سوخت و ساز لاکتوز موجود در شیر نیستند.
  • داروهایی مانند آنتی اسیدهای حاوی منیزیم و برخی از داروهای درمانی سرطان
  • عفونت نوروویروس (شایع ترین ویروس التهاب دستگاه گوارش در بزرگسالان): عامل بیماری مسری گوارشی گاستروانتریت حاد (التهاب معده و روده)است. این ویروس بیشتردر مکان های عمومی پرازدحام بسته مثل مهدکودک، مدارس، خانه ی سالمندان سریعا گسترش می یابد. علائم آن شامل: اسهال،استفراغ، تب، سردرد، بدن درد و درد معده است.
  • روتا ویروس (شایع ترین ویروس التهاب دستگاه گوارش در کودکان): یکی از علل اسهال کودکان در مهدکودک و بیمارستان در فصول زمستان و بهار است. کودک ممکن است اسهال آبکی، استفراغ، درد شدید شکمی همراه با علائم سرماخوردگی داشته باشد.
  • عفونت سالمونلا یی: باعث مسمومیت غذایی به خصوص در تابستان می شود و در مرغ و تخم مرغ خام یا پخته نشده یافت می شود.
  • عفونت شیگلایی یا شیگلوزیس: شیوع آن در رده ی سنی ۲-۴ سال بیشتر است. عفونت با شیگلا در خانواده، مهدکودک و بیمارستان قابل انتقال است.
  • جراحی معده
  • اسهال مسافرتی: اشریشیاکلی شایع ترین عامل ایجاد این نوع اسهال است که معمولا در سفر به مناطق گرمسیر یا نیمه گرمسیر با وضعیت بهداشتی ضعیف به وجود می آید.

علل اسهال مزمن عبارتند از:

بیماری سلیاک: اختلال هاضمه است که سیستم ایمنی بدن به گلوتن (نوعی پروتئین) موجود در گندم و جو واکنش می دهد و به مرور زمان سبب آسیب به پوشش روده ی کوچک و ایجاد اسهال می شود. برای درمان بیماران مبتلا به سلیاک، رژیم غذایی بدون گلوتن به این افراد کمک کننده است.

سرطان کولون

بیماری التهابی روده (IBD) که به دو دسته ی زیر تقسیم می شود:

بیماری کرون: بیماری مزمن التهابی مرتبط با روده است و در هر قسمت از لوله ی گوارش می تواند تظاهر یابد، که آسیب به لایه های بافت روده سبب اسهال شدید، درد شکمی، کاهش وزن، خستگی و سوء تغذیه می شود.

کولیت زخمی (زخم روده): التهاب طولانی مدت و زخم پوشش درونی روده ی بزرگ و مقعد که به طور ناگهانی به وجود می آید. علائمی مانند اسهال، خونریزی مقعد، دل پیچه، کاهش وزن، کاهش رشد کودکان، خستگی و تب دارد.

سندرم روده ی تحریک پذیر(IBS): بیماری شایع گوارشی که با درد مزمن شکمی و تغییرات در اجابت مزاج همراه است. علت سندروم روده ی تحریک پذیرنامشخص است، اما عواملی همچون استرس و عفونت قبلی روده ای می تواند باعث ایجاد آن شود.

داروهای مصرفی برای درمان سوزش سر دل، مانند مهارکننده های پمپ پروتون و آنتاگونیست های گیرنده H2

بیماری ویپل: عفونت باکتریایی نادر دستگاه گوارش که تخریب پرزهای روده باعث اختلال در جذب و تجزیه ی مواد غذایی و در نتیجه اسهال می شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

اکثر موارد اسهال بدون درمان بهبود پیدا می کند. با این حال، اسهال شدید می تواند باعث کمبود آب بدن شود که در صورت عدم درمان، می تواند خطرناک باشد. از دست دادن آب بدن به خصوص در کودکان، افراد مسن و کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، خطرناک است.

در موارد زیر که کودک به اسهال مبتلا ست باید به دکتر عفونی کودکان مراجعه کنیم:

  • اگر اسهال پس از ۲۴ ساعت بهبود نیافت.
  • اسهالی که دارای مدفوع خونی یا سیاه رنگ است.
  • اگر کودکدهان یا زبان خشک یا گریه بدون اشک دارد.
  • کودک با تب ۳۹درجه که بعد از ۲ ساعت یا بیشتر، هنوز پوشک ش خیس نشده.
  • خواب آلودگی و بی توجهی غیر عادی یا تحریک پذیر شدن
  • شکم، چشم ها و گونه های فرو رفته (گودافتاده)
  • زمانی که پوست بچه را می کشیم و رها می کنیم، صاف نمی شود و به صورت چروک باقی می ماند.

چه زمانی یک فرد باید به متخصص گوارش مراجعه کند:

  • وقتی اسهال بعد از ۲روز بهبود نمی یابد.
  • وقتی دچار کمبود آب می شوید و علایمی مانند: تشنگی بیش از حد، خشکی دهان یا پوست، فقدان یا کم بودن ادرار، ضعف شدید، سرگیجه یا ادرار تیره رنگ دارید.
  • درد شدید شکم یا مقعددارید.
  • تب بیش از ۳۹ درجه
  • مدفوع خونی یا سیاه رنگ دارید.
  • مدفوع شل بیش از ۶ بار در ۲۴ساعت

تنظیم و ترجمه: مهشاد معظم

منبع: webMD , everydayhealth ، mayoclinic

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید