انواع اسهال و شایع ترین دلایل ابتلا به اسهال

30
دلایل-اسهال

اسهال چیست؟

اسهال(مدفوع شل، آبکی یا بیرون روی زیاد) اختلالی است که همه ی افراد در هر موقعیتی ممکن است دچار آن شوند. همچنین ممکن است هم زمان حجم زیادی مدفوع و گرفتگی شکمی داشته باشند. انواع اسهال علایم، شدت و مدت زمان متفاوتی دارد.
اسهال به دو دسته ی حاد و مزمن تقسیم بندی می شود:

اسهال حاد معمولا از ۲ روز تا ۲ هفته طول می کشد و ناشی از یک عفونت باکتریایی، ویروسی یا انگلی است. اسهال مزمن طولانی تر از اسهال حاد است و عموما بیشتر از ۴هفته طول می کشد. اسهال مزمن می تواند نشانه ی اختلالی بسیار جدی مانند کولیت زخمی (زخم روده) یا بیماری کرون یا یک بیماری جدی مانند سندرم روده ی تحریک پذیر باشد.

علایم اسهال:

علائم اصلی اسهال، دفع مدفوع شل و آبکی است که سه بار یا بیشتر در روز اتفاق می افتد. فرد مبتلا به اسهال ممکن است یک یا چند مورد از علائم زیر را نیز تجربه کند:

  • درد یا گرفتگی شکم
  • نیاز فوری به دستشویی رفتن
  • حالت تهوع
  • از دست دادن کنترل حرکت روده

اگر اسهال ناشی از عفونت باشد، ممکن است افراد موارد زیر را نیز تجربه کنند:

اسهال ممکن است باعث کمبود آب بدن و ضعف بدنی شود، که هر کدام علائم خاصی دارند.

دلایل اسهال چیست؟

علل اسهال حاد عبارتند از:

  • اسهال ناشی از مصرف آنتی بیوتیک
  • شیرین کننده های مصنوعی: شیرین کننده های جایگزین مانند فروکتوز و سوربیتول به دلیل جذب آهسته توسط روده باعث اسهال می شوند.
  • عفونت کلستریدیوم دیفیسل ( نوعی باکتری که در مدفوع بیماران مبتلا به اسهال ناشی از آنتی بیوتیک یافت می شود که بیماران مبتلا علاوه بر اسهال، حالت تهوع، بی اشتهایی، درد زیر شکم و تب با درجه ی پایین دارند.)
  • عفونت کریپتوسپوریدیوم(نوعی انگل که باعث بیماری های معده و روده ای می شود.) : این انگل در آب آشامیدنی وجود دارد و باعث اسهال همه گیر در مکان های عمومی از جمله مهدکودک ها می شود. اسهال ایجاد شده تا۲ هفته و یا بیشتر به طول می انجامد.
  • عفونت سیتومگالوویروس (CMV)
  • اشریشیا کلای : باکتری شایع دستگاه گوارش(E. coli) اغلب از طریق دست زدن به حیوانات، آب آلوده یا غذا هایی مانند گوشت خوب پخته نشده یا میوه ی نشسته منتقل می شود.
  • عدم تحمل غذایی
  • مسمومیت غذایی
  • عدم تحمل فروکتوز
  • عفونت ژیاردیایی(ژیاردیازیس): انگل روده ی باریک انسان که در آب آلوده یافت می شود و به دلیل مقاومت به کلر با کلرزنی آب نیز از بین نمی رود. در آب پارک ها، استخرها ، آکواریوم ها و آب آلوده ی رودخانه ها یافت می شود.
  • عدم تحمل لاکتوز : به دلیل فقدان آنزیم لاکتاز این افراد قادر به هضم و سوخت و ساز لاکتوز موجود در شیر نیستند.
  • داروهایی مانند آنتی اسیدهای حاوی منیزیم و برخی از داروهای درمانی سرطان
  • عفونت نوروویروس (شایع ترین ویروس التهاب دستگاه گوارش در بزرگسالان): عامل بیماری مسری گوارشی گاستروانتریت حاد (التهاب معده و روده)است. این ویروس بیشتردر مکان های عمومی پرازدحام بسته مثل مهدکودک، مدارس، خانه ی سالمندان سریعا گسترش می یابد. علائم آن شامل: اسهال،استفراغ، تب، سردرد، بدن درد و درد معده است.
  • روتا ویروس (شایع ترین ویروس التهاب دستگاه گوارش در کودکان): یکی از علل اسهال کودکان در مهدکودک و بیمارستان در فصول زمستان و بهار است. کودک ممکن است اسهال آبکی، استفراغ، درد شدید شکمی همراه با علائم سرماخوردگی داشته باشد.
  • عفونت سالمونلا یی: باعث مسمومیت غذایی به خصوص در تابستان می شود و در مرغ و تخم مرغ خام یا پخته نشده یافت می شود.
  • عفونت شیگلایی یا شیگلوزیس: شیوع آن در رده ی سنی ۲-۴ سال بیشتر است. عفونت با شیگلا در خانواده، مهدکودک و بیمارستان قابل انتقال است.
  • جراحی معده
  • اسهال مسافرتی: اشریشیاکلی شایع ترین عامل ایجاد این نوع اسهال است که معمولا در سفر به مناطق گرمسیر یا نیمه گرمسیر با وضعیت بهداشتی ضعیف به وجود می آید.

علل اسهال مزمن عبارتند از:

بیماری سلیاک: اختلال هاضمه است که سیستم ایمنی بدن به گلوتن (نوعی پروتئین) موجود در گندم و جو واکنش می دهد و به مرور زمان سبب آسیب به پوشش روده ی کوچک و ایجاد اسهال می شود. برای درمان بیماران مبتلا به سلیاک، رژیم غذایی بدون گلوتن به این افراد کمک کننده است.

سرطان کولون

بیماری التهابی روده (IBD) که به دو دسته ی زیر تقسیم می شود:

بیماری کرون: بیماری مزمن التهابی مرتبط با روده است و در هر قسمت از لوله ی گوارش می تواند تظاهر یابد، که آسیب به لایه های بافت روده سبب اسهال شدید، درد شکمی، کاهش وزن، خستگی و سوء تغذیه می شود.

کولیت زخمی (زخم روده): التهاب طولانی مدت و زخم پوشش درونی روده ی بزرگ و مقعد که به طور ناگهانی به وجود می آید. علائمی مانند اسهال، خونریزی مقعد، دل پیچه، کاهش وزن، کاهش رشد کودکان، خستگی و تب دارد.

سندرم روده ی تحریک پذیر(IBS): بیماری شایع گوارشی که با درد مزمن شکمی و تغییرات در اجابت مزاج همراه است. علت سندروم روده ی تحریک پذیرنامشخص است، اما عواملی همچون استرس و عفونت قبلی روده ای می تواند باعث ایجاد آن شود و با داروی دی سیکلومین قابل درمان است.

داروهای مصرفی برای درمان سوزش سر دل، مانند مهارکننده های پمپ پروتون و آنتاگونیست های گیرنده H2

بیماری ویپل: عفونت باکتریایی نادر دستگاه گوارش که تخریب پرزهای روده باعث اختلال در جذب و تجزیه ی مواد غذایی و در نتیجه اسهال می شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

اکثر موارد اسهال بدون درمان بهبود پیدا می کند. با این حال، اسهال شدید می تواند باعث کمبود آب بدن شود که در صورت عدم درمان، می تواند خطرناک باشد. از دست دادن آب بدن به خصوص در کودکان، افراد مسن و کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، خطرناک است.

در موارد زیر که کودک به اسهال مبتلا ست باید به دکتر عفونی کودکان مراجعه کنیم:

  • اگر اسهال پس از ۲۴ ساعت بهبود نیافت.
  • اسهالی که دارای مدفوع خونی یا سیاه رنگ است.
  • اگر کودکدهان یا زبان خشک یا گریه بدون اشک دارد.
  • کودک با تب ۳۹درجه که بعد از ۲ ساعت یا بیشتر، هنوز پوشک ش خیس نشده.
  • خواب آلودگی و بی توجهی غیر عادی یا تحریک پذیر شدن
  • شکم، چشم ها و گونه های فرو رفته (گودافتاده)
  • زمانی که پوست بچه را می کشیم و رها می کنیم، صاف نمی شود و به صورت چروک باقی می ماند.

چه زمانی یک فرد باید به متخصص گوارش مراجعه کند:

  • وقتی اسهال بعد از ۲روز بهبود نمی یابد.
  • وقتی دچار کمبود آب می شوید و علایمی مانند: تشنگی بیش از حد، خشکی دهان یا پوست، فقدان یا کم بودن ادرار، ضعف شدید، سرگیجه یا ادرار تیره رنگ دارید.
  • درد شدید شکم یا مقعددارید.
  • تب بیش از ۳۹ درجه
  • مدفوع خونی یا سیاه رنگ دارید.
  • مدفوع شل بیش از ۶ بار در ۲۴ساعت

تنظیم و ترجمه: مهشاد معظم

منبع: webMD , everydayhealth ، mayoclinic

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

30 دیدگاه‌ها

  1. سلام خسته نباشید ببخشید من یک ماه و خورده ای میشه که هر شب با دل پیچه و اسهال بیدار میشم و اصلا دلیلش رو نمیدونم
    تا دستشویی نرم آروم نمیشم
    باید چکار کنم خسته شدم قبلا اینجوری نبودم

  2. سلام خواستم راهنماییم کنید که بروز اسهال طولانی مدت میتونه دلیلش ایدز باشه؟

  3. سلام سه روز اسهال هستم وهنوز تموم نشده ونگران هستم مشکل جدی داشته باشمم لطفا راهنماییم کنید

    • سلام
      در صورتی که اسهال به رنگ قیر هست، لازمه که مراکز درمانی مراجعه کنین تا از نظر خونریزی گوارشی بررسی بشین.

    • سلام خسته نباشید
      از ابتدای سال حدود ۱۲ فروردین دخترم که ۱۳ سالشه دچار اسهال شدید و حالت تهوع و دل پیچه شد که بعد از سه روز خوب شد
      حدود دهم اردیبهشت دوباره همه علائم و داشت و همچنین اسهال شدید که پیش پزشک بردم و سرم و چند تا آمپول و قرص دادند و سریع خوب شد
      دوباره امروز صبح دچار اسهال و حالت تهوع شده
      میشه راهنمایی کنید چکارکنم؟
      احتمال داره خطرناک باشه؟

      • سلام همراه گرامی
        ممکنه دچار عفونت گوارشی شده باشن یا مسمومیت غذایی
        لازمه قرص ضدتهوع و ضداسهال هم مصرف کنن

      • ۶ماه از کوروناگرفتنم گذشته و و۶ماه که اسحال و درد شکمی دارم ؟!!!

      • سلام دوست عزیز
        گاهی علامت های باقی مانده کرونا 6 ماه تا 1 سال طول میکشه ولی اسهال طول کشیده نشان از مشکل جدی در سیستم گوارش شماست. اسهال باعث دفع آب زیاد از بدن و بهم خوردن تعادل مواد معدنی و الکترولیت ها میشه. توصیه میکنم هر چه سریعتر از متخصص گوارش جهت ویزیت نوبت بگیری.
        متخصص گوارش

  4. سلام سه ماه پیش کرونا گرفتم واسهال شدم چند بار دکتر رفتم وبا خوردن دارو خوب نشدم بعد رفتم دکتر گوارش داروی پنتوس ومترونیدازول وکلدنیوم سی بهم داد که با مصرف ان یک هفته خوب شدم ودوباره مدفوعم به حالت شل برگشت و رنگ زرد دارد لطفا راهنمایی کنید چکار کنم

    • سلام همراه گرامی
      متاسفانه یکی از مشکلاتی که بعد از بهبودی از بیماری کرونا در بیماران دیده می‌شه، اسهال طولانی مدت هست. می‌تونین از داروهای قبلی دوباره استفاده کنین.

  5. سلام من اویل تابستان کرونا گرفتم و بعد از خوب شدن اسهال گرفتم و حتی آزمایش دادم گفتن عوارض کرونا س اما من حالا مدت ۹مال اسهال روان ‌حتی بعضی مواقع همراه با شکم درد و هضم ناقض غذا مواج میشم لطفا راهنمای کنید ممنون

    • سلام دوست عزیز
      می‌تونین از داروهایی مثل لوپرامید برای درمان اسهال کمک بگیرین.

      • سلام دکتر من ۱۸ سالمه ۴روز پیش حالت تهوع دل پیچه شدید ضعف و بی‌حالی بی اشتهایی وسرگیجه وسوزش بین ناف و معده داشتم و اسهال بسیار شدید رفتم دکتر گفتن ویروس گوارشی هست دارو دادن اثر نکرد دارو هارو قطع کردم با دارو گیاهی درمان شد ولی اسهال من خوب نشده و بین ناف و معده یه درد و سوزش میگیره که باعث میشه حالم بد بشه و خیلی ببخشید اسهال من خیلی رقیق شده من چیکار کنم حالا با دارو میشه درمان کرد اگه میشه من بچه شیرخواره دارم یه دارویی بگین ضرر نداشته باشه واسش یا باید رفت پیش دکتر…. تشکر

      • سلام
        اگه اسهالتون به این شکل هست که فقط آب دفع میکنین لازمه به مراکز بهداشت مراجعه کنین تا آزمایش مدفوع بدین که رایگان هم هست. برای کنترل اسهال از لوپرامید کمک بگیرین.

  6. سلام خسته نباشین من دو ماه بیش دچار اختلالات گوارشی اعم از حالت تهوع و استفراغ ، اسهال ، مدفوع شل و مخاط دار ، افزایش باد معده و روده ، درد خفیف و کوتاه مدت در ناحیه شکم و معده ، سوزش سر دل و طمع تلاخ دهان و …. شدم الان حدودا دو هفتس که علائم خوب شدن بجز اسهال ، اسهال مزمن و بعضی وقتا هم خیلییی آبکی و بی رنگ ، مشکلم چی میتونه باشه

    • سلام دوست عزیز
      می‌تونین از داروهایی مثل لوپرامید و دیفنوکسیلات استفاده کنین.

  7. با سلام بنده مرد و 51 ساله مدت یک ساله که در صورت سرد برداشتن بدنم ( حتی شستن دست با آب سرد یا باد سرد به صورت خوردن در فصل گرما با کولر ماشین یا ماست و نوشیدنی سرد خوردن) سریعا دچار ورم کردن شکم میشم و اسهال و نفخ شدید می گیرم . یعنی در واقع همون کاری رو که کلیه ها موقع سرما انجام میدن و با تنگ شدن عروق آب بدن را از طریق ادرار دفع می کنند در من از طریق ادرار و مدفوع( حتی اگه یبوست داشته باشم اون لحظه ) انجام میشه و شکمم چنان برآمده میشه که کاملا مشهوده و اگه در روز 10 بار هم سرد بردارم همین وضعیت ادامه ‍‍داره چندین بار به ‍پزشک مراجعه کرده و آزمایش دادم که آزمایشات همه سالم بوده الان به من میگن باید سی تی اسکن اندوسکوپی و کولونوسکوپی بشی . البته یکی به من گفته دچار سندرم روده تحریک پذیرهستی و درمان خاصی نداره و باید مدارا کنی . آیا سیتی و اندوسکوپی می تونه کمک کنه و آیا این بیماری من که نشانه هاش منحصر بفرده درمان خاصی داره ؟ باسپاس

    • سلام دوست عزیز
      لازمه که آزمایشات درخواستی انجام بشن تا علت علائم شما مشخص بشه.
      در مورد سندروم روده‌ی تحریک پذیر می‌تونین در مجله‌ی سلامت دکترتو اطلاعات لازم رو کسب کنین:
      سندروم روده‌ی تحریک پذیر

      • سلام من یک سال پیش خارش مقعد گرفتم بعد از چند وقت فهمیدم ک انگله. یه قرص که شامل ۲ تا دونه بود رو به فاصله یک هفته مصرف کردم حدود ۴ ۵ ماهی خبری از سوزش مقعد یا دیده شدن در مدفوع نبود ولی دوباره الان سوزش مقعد همراه مدفون خونی دارم نظر شما چیه دکتر

      • سلام دوست عزیز
        در مورد مدفو خونی می‌تونین در مجله‌ی سلامت دکترتو اطلاعات لازم رو کسب کنین:
        مدفوع خونی

  8. باسلام همسر م پنجاه ساله خان داريك ماه پيش به علت درد عمقي مفصل ران دوعدد شياف ديكلو فناك استفاده كرد بعداز يك روز دچار اسهال ابكيب به تعداد چهار بار درروز بدونه دردشكم وعلاىم زورپيچ شد با استفاد از قرص سيپرو فلوكساسين دوهفته ودر اخرين دفع اسهالي حالت دفع موكوسي با رگه هاي خوني داشت وبعداز ان علاىم بهبود تسبي داشت ومجددا با خوردن يك ليوان اب هويج از چند روز قبل بعد از بيدار شدن از خواب احساس دفع سريع دارد دفع كاملا ابكي وشل مي باشد رتا چهار بار درروز ديده مي شود نه كاهش ورن داشته ونه دلدرد واضح ضمنا دراين مدت سبزيجات خام وفذاي سرخ كردني نخورده واز انتي اسيد هم استفاده نمي كند

    • سلام دوست گرامی
      برای بهبود اسهال می‌تونین از داروهایی مثل لوپرامید استفاده کنین. مایعات زیاد مصرف کنین. در صورت عدم بهبودی به متخصص داخلی مراجعه کنین:
      لیست متخصصین داخلی

      • سلام، بنده حدودا ۱۵۰ روزه که دچار اسهال شدم گاهی بهتر میشه و گاهی بدتر در کل اسهالن، سه بار به پزشک عمومی مراجعه کردم، دارو نوشتن ولی بیفایدس، خواستم‌بدونم دلیل این چی میتونه باشه؟

      • سلام منم دقیقا همین مشکل و دارم و نمیدونم باید چیکار کنم شما جواب گرفتید؟مشکلتون حل شد؟

      • سلام مادرم ۶۰ سالشه حدود یه ماهی هست که اسهال داره درروز یک بارحداقل همراه باد زیاد شکم درد داره دکتر عمومی هم بردم آزمایش خون ادرار ومدفوع هم گرفتن ولی خوب نمیشه نبات و..استفاده کرده ولی خوب نمیشه ممنون میشم راهنمایی کنید

      • سلام دوست عزیز
        نیازه ایشون رو متخصص گوارش ویزیت کنند و جهت ایشون کلونوسکوپی انجام بشه. در سنین بالا اسهال مداوم پیامد خوبی نداره و علامت جدی بیماری هست. مصرف مایعات بیشتر باشه که با دفع زیاد مایعات در اسهال دچار شوک نشوند.
        فوق تخصص گوارش

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید