راش پوستی، علل، علائم، راه پیشگیری و درمان آن

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید

تقریباً همه یک‌بار این تجربه آشنا را داشته‌اند که ناگهان با لکه‌ای قرمز، دانه‌های ریز یا ناحیه‌ای ملتهب روی پوست مواجه می‌شوند و از خود می‌پرسند اینها چیست؟ نکته مهم اینجاست که راش پوستی اسم یک بیماری مشخص نیست؛ بیشتر یک علامت است که پشت آن علت‌های کاملاً متفاوتی می‌تواند پنهان باشد. گاهی فقط پوست با یک محرک مثل صابون جدید یا تعریق زیاد واکنش نشان داده، اما گاهی راش بخشی از یک عفونت، حساسیت دارویی یا یک بیماری التهابی طولانی‌مدت است. حتی رنگ و شکل ضایعه هم بسته به رنگ پوست و محل درگیری فرق می‌کند. برای همین، فهمیدن اینکه راش دقیقاً چه نوعی است، از خود دیدن آن مهم‌تر است. راش پوستی یعنی یک پیام از طرف پوست که باید درست تفسیر شود. در این مطلب از دکترتو، با راش پوستی آشنا می‌شوید.

راش پوستی چیست؟

بیماری راش پوستی یا بثورات پوستی زمانی رخ می‌دهد که پوست دچار قرمزی، التهاب، دانه های پوستی برجستگی شود. در برخی موارد، این بثورات ممکن است خشک و خارش‌دار و در برخی دیگر، ممکن است همراه با درد باشند. عواملی مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها، آلرژن‌ها و بیماری‌های پوستی مانند اگزما می‌توانند موجب بروز راش های پوستی شوند. اگر پوست شما دچار برآمدگی یا لکه‌های غیرعادی شود، احتمالاً دچار راش پوستی شده‌اید. این لکه‌ها ممکن است روی پوست سفید قرمز به نظر برسند، در حالی که در پوست تیره‌تر، به شکل لکه‌های خاکی یا قهوه‌ای ظاهر می‌شوند.

اگر بثورات پوستی به سرعت ایجاد شوند و با علائم دیگر مانند تب همراه باشند، ممکن است نشانه‌ای از عفونت باشند. اگر راش بدون علائم دیگر ظاهر شود می‌تواند ناشی از آلرژی یا تحریک پوستی باشد، اما علل دیگری هم ممکن است مطرح باشند؛ تشخیص به شرح‌حال و معاینه بستگی دارد. همچنین، این بثورات می‌توانند نشانه‌ای از تماس پوست با یک محرک یا آلرژن خاص باشند. بثورات پوستی ممکن است ناشی از انواع بیماری‌ها و شرایط مختلف باشند؛ از آلرژی به پیچک سمی گرفته تا واکنش‌های ناخواسته به گرما. در بسیاری از موارد راش پوستی خودبه‌خود و با مراقبت ساده برطرف می‌شود، اما گاهی نشانه مشکل جدی‌تری مانند بیماری خودایمنی، عفونت خون یا واکنش دارویی شدید است.

راش پوستی مداوم کلافه‌ات کرده؟

برای درمان قطعی نوبت بگیر.

لیست پزشکان پوست و مو

علائم راش پوستی

راش پوستی معمولاً با تغییراتی در ظاهر، بافت یا رنگ پوست همراه است. شایع‌ترین علامت قرمزی پوست است که به صورت لکه، برآمدگی یا تورم ظاهر می‌شود. خارش هم یکی دیگر از علائم بارز بسیاری از انواع راش است که می‌تواند خفیف یا بسیار آزاردهنده باشد. در برخی موارد، پوست دچار خشکی، پوسته‌پوسته شدن یا ترک‌خوردگی می‌شود. تورم، حساسیت به لمس، یا سوزش نیز ممکن است همراه با راش تجربه شود. در موارد خاص، راش‌ها ممکن است به صورت تاول‌های پر از مایع، زخم‌های باز یا جوش‌های ریز نمایان شوند.

گاهی اوقات، راش با علائم عمومی‌تری مانند تب، سردرد یا احساس ضعف همراه است که نشان‌دهنده یک بیماری زمینه‌ای یا عفونت است. در برخی بیماری‌ها مانند سرخک، آبله مرغان، تب دنگی، لوپوس یا سرطان خون، راش پوستی تنها یکی از اجزای تصویر بالینی است. محل راش نیز می‌تواند در تشخیص نوع آن مؤثر باشد؛ به عنوان مثال، راش‌هایی که روی تنه یا دست‌ها ظاهر می‌شوند ممکن است با آلرژی یا ویروس مرتبط باشند. در حالی که راش‌های ناحیه تناسلی یا دهان می‌توانند نشانه‌ی عفونت‌های خاص باشند. به طور کلی، مهم‌ترین علائم راش یا بثورات پوستی شامل موارد زیر است:

• قرمزی، تغییر رنگ یا لکه‌های غیر طبیعی روی پوست
• دانه‌های ریز، برجسته، تاول، پوسته‌ریزی یا جوش‌های چرکی
• خارش، سوزش، درد یا حساسیت به لمس در ناحیه درگیر
• خشکی شدید یا برعکس، ترشح و رطوبت غیر طبیعی در محل راش
• در موارد شدید، تاول‌های گسترده، زخم، ترک‌های دردناک یا درگیری مخاط دهان و چشم

عکس راش پوستی

راش پوستی به تغییرات غیرعادی در رنگ، بافت یا شکل پوست اطلاق می‌شود که معمولاً با التهاب، قرمزی، خارش یا تاول همراه است. با مشاهده عکس راش پوستی می‌توانید در صورت ابتلا به این بیماری، آن را تشخیص دهید. به همین منظور در تصویر زیر یک نمونه راش پوستی را برای شما نمایش داده‌ایم. البته دیدن عکس راش پوستی می‌تواند فقط یک تصویر کلی از انواع بثورات پوستی به شما بدهد، اما به هیچ عنوان جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد. بسیاری از راش‌ها ظاهری شبیه هم دارند و تنها تفاوت‌های ریز در محل، حدود ضایعه، قوام، الگوی انتشار و علائم همراه است که پزشک با تجربه می‌تواند آنها را تشخیص دهد.

انواع راش پوستی

راش های پوستی به‌طور کلی به چند نوع مختلف تقسیم می‌شوند. این دسته‌بندی بر اساس علائم، علل و شدت راش‌ها انجام می‌شود. برخی از بثورات پوستی خفیف، محدود و گذرا هستند و بیشتر به علت تحریک یا حساسیت موقت رخ می‌دهند، در حالی که برخی دیگر تظاهر بیماری‌های جدی‌تری مانند عفونت‌های ویروسی، بیماری‌های خودایمنی، مشکلات خونی یا واکنش‌های شدید دارویی محسوب می‌شوند. شناخت الگوی کلی راش به پزشک کمک می‌کند دامنه تشخیص‌ها را محدود کند، اما همیشه برای قطعیت، شرح حال دقیق و گاهی آزمایش لازم است.

در کودکان و نوزادان، راش پوستی بسیار شایع است و اغلب با تب و علائم خفیف همراه می‌شود؛ مثل راش بعد از تب در ویروس‌های کودکی، حساسیت‌های غذایی یا راش پوشک. برای بزرگسالان نیز راش خفیف ممکن است تنها نشانه اگزما، خشکی پوست یا حساسیت تماسی باشد، اما اگر با تب بالا، درد مفصل، تنگی نفس یا کبودی همراه شود باید جدی گرفته شود. در ادامه، برخی دسته‌های مهم انواع بثورات پوستی را مرور می‌کنیم:

• راش پوستی خفیف
• بثورات پوستی خارش دار
• راش پوستی بدون خارش
• بثورات پوستی در کودکان
• راش پوستی نوزاد

۱. راش پوستی خفیف

راش‌های خفیف معمولاً به صورت لکه‌های کوچک، قرمز یا صورتی روی پوست ظاهر می‌شوند که بدون خارش یا درد زیاد هستند. این نوع راش‌ها ممکن است ناشی از تغییرات دمایی، آلرژی‌های خفیف یا عرق سوز شدن باشند و معمولاً بدون نیاز به درمانی خاص طی چند روز بهبود می‌یابند. اگر راش خفیف با علائم شدیدتر همراه نشود، معمولاً نیازی به نگرانی ندارد.

۲. راش پوستی همراه با خارش

راش‌هایی که همراه با خارش هستند، می‌توانند ناشی از آلرژی‌ها، اگزما، کهیر یا عفونت‌های ویروسی باشند. خارش می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد و فرد را مجبور به خراشیدن پوست کند، که ممکن است منجر به تحریک بیشتر پوست و بروز عفونت‌های ثانویه شود مانند راش پوستی در ناحیه تناسلی. درمان بثورات پوستی خارش دار معمولاً شامل استفاده از کرم‌های ضد التهاب، آنتی‌هیستامین‌ها و دیگر داروهای ضد خارش است.

۳. راش پوستی بدون خارش

برخی از راش‌ها ممکن است بدون خارش باشند و بیشتر به صورت لکه‌های قرمز یا بنفش بر روی پوست ظاهر شوند. برخی راش‌های بدون خارش ممکن است در عفونت‌های ویروسی دیده شوند، اما علل دیگری مثل علل خونی یا عروقی هم ممکن است مطرح باشد و در صورت الگوی غیرمعمول یا علائم همراه باید بررسی شود. در صورتی که این نوع راش‌ها به سرعت گسترش یابند یا با علائم سیستمیک مانند تب همراه باشند، باید به پزشک مراجعه کرد. تغییر رنگ، الگوی پخش شدن راش، محل درگیری و علائم عمومی مانند تب، کاهش وزن یا ضعف سرنخ‌های مهمی به پزشک می‌دهند. هر راش بدون خارش که مدتی طولانی باقی بماند یا تغییر شکل بدهد، نیازمند بررسی است.

۴. راش پوستی در کودکان

از عرق سوز شدن و حساسیت به پوشک گرفته تا بیماری‌های ویروسی مانند سرخک، سرخجه، روزئولا و آبله مرغان، همگی می‌توانند با بثورات پوستی در کودکان همراه باشند. بسیاری از این راش‌ها همراه تب و بی‌حالی خفیف هستند و طی چند روز بهبود می‌یابند، اما برخی مانند مننژیت یا واکنش‌های دارویی شدید می‌توانند خطرناک باشند. والدین باید به علائمی مثل تب بالا، سفتی گردن، تنفس سخت، خواب‌آلودگی غیر معمول یا راش‌های کبودی توجه ویژه داشته باشند.

۵. راش پوستی نوزاد

بثورات پوستی نوزاد می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله ابتلا به برخی عفونت‌ها، آلرژی‌ها یا شرایط پوستی مانند اگزما رخ دهد. اگزمای نوزادی معمولاً به صورت لکه‌های خشک و خارش‌دار روی صورت، پوست سر یا اندام‌ها ظاهر می‌شود. همچنین، عفونت‌هایی مانند آبله‌مرغان یا سرخک هم باعث بروز راش در نوزادان می‌شوند که باید توسط پزشک متخصص بررسی شوند.

بیشتر این بثورات پوستی به‌مرور و بدون اقدام خاصی درمان می‌شوند و تنها با مراقبت صحیح، تعویض مرتب پوشک، استفاده از کرم محافظ و پرهیز از شوینده‌های معطر کنترل می‌شوند. با این حال، هر راش همراه تب، بی‌اشتهایی شدید، بی‌قراری غیر معمول، تاول‌های وسیع یا ترشح چرکی در نوزاد باید جدی گرفته شود و سریعا توسط پزشک ارزیابی شود، چون نوزادان نسبت به عفونت و کم‌آبی حساس‌تر هستند.

نوع راش پوستی بر اساس ناحیه	توضیح
راش پوستی صورت	بثورات پوستی صورت می‌تواند ناشی از آکنه، درماتیت تماسی، روزاسه، اگزما، لوپوس، حساسیت به لوازم آرایشی یا عفونت‌های ویروسی باشد و درگیری اطراف چشم و دهان اهمیت بیشتری دارد.
راش پوستی گردن	اغلب به علت حساسیت به زیورآلات، عطر، لباس، تعریق، گزش حشرات یا عفونت‌های ویروسی دیده می‌شود و در درماتیت آتوپیک هم شایع است.
بثورات پوستی در ناحیه تناسلی	می‌تواند ناشی از عفونت‌های قارچی، واژینیت، بیماری‌های پوستی مزمن، عفونت‌های مقاربتی، حساسیت به نوار بهداشتی یا صابون باشد و نیاز به معاینه دقیق دارد.
بثورات پوستی داخل دهان	در بیماری‌هایی مانند آفت، عفونت‌های ویروسی، بیماری‌های خودایمنی، کمبود ویتامین‌ها و واکنش‌های دارویی دیده می‌شود و همراه با راش پوستی بدن می‌تواند نشانه بیماری‌های جدی‌تر باشد.
بثورات پوستی روی دست	ممکن است نشانه درماتیت تماسی شغلی، اگزما، پسوریازیس، عفونت‌های ویروسی، گال یا بیماری‌های روماتیسمی باشد و در ارزیابی، تماس‌های شغلی و خانگی اهمیت دارد.

علت راش پوستی چیست؟

دلیل راش پوستی بسیار متنوع است و از عوامل بی‌خطر محیطی تا بیماری‌های سیستمیک جدی را در بر می‌گیرد. برخی راش‌ها در اثر تحریک مستقیم پوست توسط مواد شیمیایی، آفتاب، گرما، تعریق یا اصطکاک ایجاد می‌شوند و با اصلاح سبک زندگی بهبود می‌یابند. گروه دیگر نتیجه واکنش سیستم ایمنی به آلرژن‌ها، داروها، عفونت‌ها یا بیماری‌های خودایمنی است و معمولا با علائم عمومی‌تر همراه می‌شود. عفونت‌های ویروسی مثل سرخک، آبله مرغان، روزئولا، کرونا و اچ آی وی، عفونت‌های باکتریایی و قارچی، همگی می‌توانند روی پوست اثر بگذارند.

از طرف دیگر، برخی بیماری‌های داخلی مانند مشکلات تیروئید، نارسایی کبد و کلیه، سرطان خون، بیماری‌های روماتیسمی مانند لوپوس و بعضی اختلالات خونی نیز می‌توانند علت بثورات پوستی باشند. واکنش‌های دارویی یکی از مهم‌ترین و گاهی خطرناک‌ترین علل بثورات پوستی هستند و می‌توانند از یک راش خفیف تا سندرم‌های شدید همراه با درگیری وسیع پوست و مخاط پیش بروند. به طور کلی، مهم‌ترین گروه‌های علت بثورات پوستی را می‌توان این طور خلاصه کرد:

• عوامل تحریک کننده محیطی مانند گرما، تعریق، مواد شوینده، فلزات و لوازم آرایشی
• آلرژی‌ها و حساسیت‌ها به غذا، دارو، نیش حشرات یا مواد تماسی
• عفونت‌های ویروسی، باکتریال، قارچی و انگلی
• بیماری‌های پوستی مزمن مانند اگزما، پسوریازیس، درماتیت سبورئیک و کهیر
• بیماری‌های سیستمیک مانند لوپوس، روماتیسم، سرطان خون، مشکلات کبد و کلیه
• واکنش‌های دارویی خفیف تا شدید
• عوامل روانی و استرس که می‌توانند خارش و بعضی راش‌ها را تشدید کنند

۱. راش پوستی بعد از تب

راش پوستی بعد از تب در بسیاری از عفونت‌های ویروسی به ویژه در کودکان دیده می‌شود. در این الگو، ابتدا چند روز تب، بی‌حالی و علائم خفیف تنفسی یا گوارشی وجود دارد و پس از کاهش تب، دانه‌های ریز قرمز روی تنه و گاهی صورت و اندام‌ها ظاهر می‌شوند. این وضعیت در بیماری‌هایی مانند روزئولا، بعضی عفونت‌های ویروسی تنفسی و گاهی سرخجه دیده می‌شود و معمولا خودبه‌خود طی چند روز برطرف می‌شود. با این حال، اگر راش همراه با تب مداوم، بی‌حالی شدید، سفتی گردن یا لکه‌های کبودی باشد، باید جدی گرفته شود.

۲. راش پوستی hiv

بثورات پوستی ایدز، به ویژه در مرحله حاد، می‌تواند به صورت دانه‌های پوستی قرمز پراکنده روی تنه و اندام‌ها همراه با تب، گلودرد، درد عضلات و بزرگ شدن غدد لنفاوی ظاهر شود. در مراحل مزمن، ضعف سیستم ایمنی باعث می‌شود فرد مستعد انواع عفونت‌های پوستی، عفونت‌های قارچی، زونا، مولوسکوم و سایر بیماری‌های پوستی شود که خود را با راش نشان می‌دهند. انواع راش‌ پوستی ایدز از نظر شکل و محل بسیار متنوع هستند و تشخیص آنها تنها با دیدن ضایعه امکان‌پذیر نیست. در صورت وجود رفتار پرخطر و راش غیر معمول، انجام آزمایش‌های اختصاصی به توصیه پزشک لازم است.

۳. راش پوستی عصبی

استرس و اضطراب می‌توانند منجر به بروز یا تشدید راش های پوستی مانند اگزما یا کهیر شوند. فرد ممکن است بدون وجود بیماری پوستی واضح، به طور مداوم پوست خود را بخاراند یا بکند و همین کار باعث ایجاد دانه‌ها، زخم‌ها و ضخیم شدن موضعی پوست شود. در برخی موارد، خارش مزمن با هیچ علت جسمی مشخصی توجیه نمی‌شود و نقش سیستم عصبی و روان در آن برجسته است. مدیریت استرس می‌تواند به کاهش این نوع راش‌ها کمک کند.

۴. راش پوستی ناشی از دارو

راش پوستی حساسیت دارویی ناشی از عوارض برخی از داروها است. در حقیقت برخی داروها می‌توانند باعث واکنش‌های آلرژیک یا تحریکات پوستی شوند که به شکل راش نمایان می‌شود. داروهایی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدتشنج، داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) و برخی داروهای شیمی‌درمانی ممکن است باعث بروز راش شوند. این نوع راش‌ها معمولاً با خارش، قرمزی یا تاول‌های کوچک همراه هستند. در برخی موارد، این راش‌ها می‌توانند شدیدتر شده و به سندرم استیونز-جانسون یا نکولیز اپیدرمال سمی که شرایطی بحرانی برای سلامت و جان هستند، تبدیل شوند.

۵. اگزما راش پوستی

در اگزمای آتوپیک، پوست خشک، حساس و مستعد خارش و التهاب است و راش به شکل قرمزی، پوسته‌ریزی، ترک و گاهی تاول‌های ریز دیده می‌شود. عوامل ژنتیکی، آلرژی‌های محیطی، استرس، صابون‌های قوی و تغییرات آب و هوا در ایجاد و تشدید اگزما نقش دارند. درمان بر مرطوب نگه داشتن مداوم پوست، پرهیز از محرک‌ها و در موارد شعله‌ور شدن استفاده دوره‌ای از داروهای ضد التهاب موضعی و گاهی خوراکی متمرکز است.

۶. راش پوستی کرونا

در عفونت کرونا و کووید، علاوه بر علائم تنفسی و عمومی، در برخی بیماران انواع راش پوستی هم گزارش شده است. این راش‌ها می‌توانند به شکل دانه‌های قرمز شبیه سرخک، کهیر، لکه‌های تیره مانند کبودی، تاول‌های کوچک یا ضایعات شبیه سرمازدگی در انگشتان دست و پا ظاهر شوند. راش‌های پوستی مرتبط با کووید می‌توانند همزمان با علائم یا حتی پس از آن ظاهر شوند و سیرشان متغیر است. در صورت شدت، گسترش سریع، درد و تاول یا علائم عمومی باید ارزیابی پزشکی انجام شود.

۷. راش پوستی سرخک

سرخک یک عفونت ویروسی بسیار مسری است که با تب بالا، سرفه، آبریزش چشم و بینی و سپس بروز راش مشخصی روی صورت و تنه شناخته می‌شود. راش سرخک ابتدا از صورت شروع می‌شود و در چند روز به سمت پایین بدن گسترش می‌یابد و به صورت لکه‌های قرمز درهم‌رفته دیده می‌شود. در دهان نیز دانه‌های کوچک سفید روی زمینه قرمز ممکن است مشاهده شود که به تشخیص کمک می‌کند. واکسیناسیون نقش کلیدی در پیشگیری دارد و هر کودک واکسن نزده با تب و راش منتشر باید از نظر سرخک بررسی شود.

متن انگلیسی:
Most rashes are not life-threatening, but some are a symptom of a serious underlying condition. 
ترجمه متن:
بیشتر بثورات پوستی تهدید کننده زندگی نیستند، اما برخی از آن‌ها نشانه‌ای از ابتلا به یک بیماری زمینه‌ای جدی هستند.

uchealth

۸. بثورات پوستی سرطان خون

در برخی بیماران مبتلا به سرطان خون، ممکن است پوست هم درگیر شود. در این شرایط بثورات پوستی غیر مشخصی به صورت لکه‌های قرمز یا بنفش، برجستگی‌ها یا کبودی‌های غیر معمول ظاهر شود. علاوه بر این، ضعف سیستم ایمنی در این بیماران باعث می‌شود مستعد عفونت‌های پوستی و خونریزی زیر پوستی باشند. همراهی علائمی مانند خستگی شدید، تب طولانی، تعریق شبانه، کاهش وزن، بزرگی غدد لنفاوی یا خونریزی‌های خودبه‌خودی باید حساسیت را بالا ببرد. در چنین مواردی، راش پوستی تنها بخشی از تصویر یک بیماری جدی‌تر است و نیاز به ارزیابی جامع خونی و داخلی دارد.

۹. بثورات پوستی لوپوس

لوپوس و برخی بیماری‌های روماتیسمی می‌توانند با بثورات پوستی مشخصی همراه باشند، مانند راش پروانه‌ای روی گونه‌ها و پل بینی در لوپوس. این راش‌ها معمولا با نور آفتاب تشدید می‌شوند و همراه با علائم دیگری مانند درد مفصل، خستگی، تب خفیف و گاهی درگیری کلیه یا سایر اندام‌ها هستند. در سایر بیماری‌های روماتیسمی نیز ضایعات پوستی متعدد از لکه‌های قرمز تا زخم‌های دردناک ممکن است دیده شود. تشخیص این موارد نیاز به همکاری متخصص روماتولوژی و پوست دارد و درمان بر کنترل بیماری زمینه‌ای تمرکز دارد.

۱۰. بثورات پوستی در بارداری

در دوران بارداری برخی زنان دچار بثورات پوستی خاص این دوره می‌شوند که اغلب خوش خیم و خود محدود شونده‌اند، مانند راش خارش دار و برجسته بارداری. تغییرات هورمونی، کشش پوست، حساسیت بیشتر و گاهی بیماری‌های خاص بارداری در بروز این ضایعات نقش دارند. با این حال، برخی راش‌ها همراه با خارش شدید کف دست و پا یا علائم عمومی می‌توانند نشانه مشکلات جدی کبدی یا سایر اختلالات باشند. به همین دلیل، هر راش جدید در بارداری باید توسط پزشک ارزیابی شود تا بین انواع بی‌خطر و موارد نیازمند پیگیری ویژه تفاوت گذاشته شود.

۱۱. بثورات پوستی آبله مرغان

در آبله مرغان ضایعات ابتدا روی تنه و صورت ظاهر می‌شوند و به تدریج در تمام بدن پخش می‌شوند و در مراحل بعدی خشک شده و دلمه می‌بندند. خاراندن می‌تواند باعث عفونت باکتریال ثانویه و جای زخم شود. در بزرگسالان و افراد با ضعف سیستم ایمنی، آبله مرغان می‌تواند شدیدتر و همراه با عوارض باشد و در این موارد درمان ضد ویروس اهمیت دارد.

۱۲. بثورات پوستی سرخک

بثورات پوستی سرخک معمولا از پشت گوش و صورت شروع می‌شود و ظرف یک تا دو روز به تنه و اندام‌ها گسترش می‌یابد. این لکه‌ها تمایل دارند در هم ادغام شوند و یک زمینه قرمز یکپارچه ایجاد کنند. همزمان علائمی مثل سرفه خشک، چشم‌های قرمز، حساسیت به نور و تب بالا دیده می‌شود. در کودکان واکسن نزده، این راش یکی از نشانه‌های مهم سرخک است و مشاهده آن باید سریع به پزشک گزارش شود.

۱۳. بثورات پوستی تب دنگی

در تب دنگی راش معمولا چند روز بعد از شروع تب، درد شدید عضلات و مفاصل ظاهر می‌شود و به صورت لکه‌های قرمز منتشر روی تنه و اندام‌ها دیده می‌شود. برای برخی بیماران نیز لکه‌های شبیه کبودی یا خونریزی زیر پوستی ظاهر می‌شود که نشانه درگیری عروقی و کاهش پلاکت است. در افرادی که به مناطق درگیر سفر کرده‌اند، تب همراه راش و درد شدید بدنی باید از نظر تب دنگی بررسی شود.

۱۴. بثورات پوستی مونونوکلئوز

در بخشی از بیماران، به خصوص اگر در حین بیماری آمپی‌سیلین یا برخی آنتی بیوتیک‌ها مصرف شود، بثورات پوستی منتشر روی تنه و اندام‌ها ظاهر می‌شود. این راش موقتی است و پس از قطع دارو و فروکش عفونت، برطرف می‌شود، اما می‌تواند بیمار را نگران حساسیت دارویی کند. تشخیص دقیق مونونوکلئوز با شرح حال، معاینه و گاهی آزمایش‌های خون انجام می‌شود.

علت راش پوستی در کودکان چیست؟

تب و راش پوستی در کودکان ترکیب بسیار شایعی است و اغلب ناشی از عفونت‌های ویروسی خوش خیم مانند سرخجه، روزئولا، آبله مرغان و بسیاری ویروس‌های تنفسی است. سیستم ایمنی در حال رشد آنها به بسیاری از ویروس‌ها با تب چند روزه و سپس راش پاسخ می‌دهد که معمولا بدون عارضه خاصی طی می‌شود. با این حال، بعضی بیماری‌های جدی مثل مننژیت، برخی عفونت‌های باکتریال خون و واکنش‌های دارویی شدید نیز می‌توانند با تب و راش همراه باشند. والدین باید به علائمی مانند سفتی گردن، لکه‌های کبودی، خواب‌آلودگی غیر معمول، تنفس سخت، استفراغ مکرر یا بدتر شدن حال عمومی کودک توجه ویژه داشته باشند.

راه‌ های تشخیص راش پوستی

تشخیص راش پوستی به دلیل وجود انواع مختلف آن، گاهی پیچیده می‌شود. اولین قدم در تشخیص، معاینه فیزیکی دقیق توسط پزشک است. پزشک ممکن است تاریخچه پزشکی شما را بررسی کند تا مشخص کند آیا در معرض عواملی مانند آلرژن‌ها یا داروهای خاص بوده‌اید یا نه. در برخی موارد، پزشک ممکن است آزمایش‌های پوست یا خون را برای بررسی علل زمینه‌ای تجویز کند. در صورتی که راش با علائمی مانند تب، درد یا تورم همراه باشد، ممکن است نیاز به بررسی‌های تخصصی‌تر مانند بیوپسی پوست باشد تا تشخیص دقیق‌تری از وضعیت بیمار و سلامت او به دست آید.

دنبال کرم بی‌خطر برای درمان راش پوستی هستی؟ با یک کلیک ویزیت شو.

دکتر راش پوستی

راه‌ های درمان راش پوستی

درمان راش پوستی بستگی به علت آن دارد. در بسیاری از موارد، درمان‌های خانگی و دارویی برای کاهش علائم کافی هستند. استفاده از کرم‌ها و پمادهای ضد التهاب می‌تواند به کاهش قرمزی و تورم کمک کند. در صورتی که راش ناشی از آلرژی باشد، مصرف آنتی‌هیستامین‌های مختلف هم می‌تواند خارش را کاهش دهد. همچنین، در صورت بروز راش‌های ناشی از عفونت‌های باکتریایی یا قارچی، درمان‌های دارویی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای ضد قارچ تجویز می‌شود. اگر راش شدید باشد یا در نواحی حساس پوست مانند صورت یا ناحیه تناسلی ظاهر شود، مراجعه به پزشک ضروری است تا درمان مناسب‌تری تجویز شود.

عوارض راش پوستی

در راش‌های خفیف و موقتی، معمولا هیچ عارضه طولانی مدت مهمی دیده نمی‌شود و ضایعه بدون مشکل خاصی برطرف می‌شود. اما در راش‌های شدید یا همراه با خاراندن مداوم، پوست می‌تواند دچار زخم، عفونت ثانویه، ضخیم شدن و تغییر رنگ شود و گاهی اسکار و لکه‌های پایدار باقی می‌ماند. اگر راش پوستی درمان نشود یا به موقع تحت نظر پزشک قرار نگیرد، منجر به عوارض جدی خواهد‌ شد. برخی از این عوارض شامل عفونت‌های پوستی ثانویه ناشی از خراشیدن مداوم، ایجاد اسکار یا زخم‌های دائمی و شیوع راش به سایر نواحی بدن است.

از نظر روانی و اجتماعی نیز راش پوستی، به ویژه در صورت، دست‌ها یا ناحیه تناسلی، می‌تواند روی اعتماد به نفس، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی فرد اثر بگذارد. خارش مزمن و ظاهر ناخوشایند پوست ممکن است باعث اضطراب، افسردگی خفیف و انزوای اجتماعی شود. در موارد نادر، برخی از انواع راش های پوستی می‌توانند نشان‌دهنده شرایط پزشکی جدی مانند واکنش‌های آلرژیک شدید، بیماری‌های خودایمنی یا عفونت‌های خطرناک باشند (عفونت‌هایی که منجر به مرگ می‌شوند.). بنابراین، تشخیص و درمان به‌موقع بسیار مهم است و از بروز عوارض جدی‌تر جلوگیری می‌کند.

چطور از ایجاد راش پوستی پیشگیری کنیم؟

اگر از سد دفاعی طبیعی پوست مراقبت کنیم تا در معرض محرک‌ها، عفونت‌ها و آسیب‌های مکرر قرار نگیرد، می‌توانیم از ایجاد بثورات پوستی جلوگیری کنیم. اگر پوست با شوینده‌های ملایم شسته شود، به خوبی مرطوب بماند، در برابر آفتاب و تعریق شدید محافظت شود و بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت و آلرژی کنترل شوند، احتمال بروز بثورات پوستی به شکل قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند. در کنار این‌ها، رعایت بهداشت فردی، پرهیز از خوددرمانی طولانی با پمادهای قوی و مراجعه به موقع به پزشک در صورت راش‌های مکرر یا غیر معمول، بخش مهمی از استراتژی هوشمندانه برای پیشگیری از راش پوستی است. راهکارهای پیشگیری از راش پوستی عبارت است از:

• شستشوی پوست با شوینده ملایم غیر معطر و آب ولرم، بدون سابیدن خشن
• استفاده منظم از مرطوب کننده مناسب نوع پوست، به ویژه بعد از حمام
• انتخاب لباس زیر و لباس روزانه نخی، خنک و نسبتاً گشاد
• تعویض سریع لباس‌های خیس یا عرق کرده و خشک نگه داشتن چین‌های پوستی
• پرهیز از استفاده مشترک از حوله، تیغ اصلاح، شانه و سایر وسایل شخصی
• محدود کردن تماس با مواد حساسیت‌زا مثل عطرها، فلزات ارزان، شوینده‌های تند و رنگ مو
• استفاده از ضد آفتاب و پوشش مناسب برای پیشگیری از آفتاب سوختگی و راش‌های ناشی از نور
• کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مثل دیابت، مشکلات تیروئید و بیماری‌های خودایمنی طبق نظر پزشک
• رعایت اصول رابطه جنسی ایمن برای کاهش عفونت‌های پوستی و تناسلی
• مراجعه به پزشک در صورت راش‌های شدید، همراه تب، ماندگار یا عودکننده و خودداری از مصرف خودسرانه پمادهای حاوی کورتون

پزشکان پیشنهادی

۴.۶ (۹۸۲ نظر)

دکتر سید محمد ناصر حسینی

تخصص پوست و مو

نوبت بگیرید

۴.۵ (۹۲۱ نظر)

دکتر عبدالرضا عرفانی

تخصص پوست و مو

نوبت بگیرید

۴.۵ (۹۲۹ نظر)

دکتر سعیده فرج زاده

تخصص پوست و مو

نوبت بگیرید

۴.۶ (۷۲۱ نظر)

دکتر حمیدرضا محمودی

تخصص پوست و مو

نوبت بگیرید

۳.۸ (۸۸۷ نظر)

دکتر محمدرضا شهسواری

تخصص پوست و مو

نوبت بگیرید

۴.۲ (۷۲۶ نظر)

دکتر پردیس ساسانی

تخصص پوست و مو

نوبت بگیرید

نتیجه گیری

‌راش پوستی یکی از رایج‌ترین مشکلات پوستی است که ناشی از دلایل ساده و موقتی یا حتی بیماری‌های جدی و سیستمیک خواهد بود. آگاهی از علائم، علت‌های احتمالی و نوع راش به فرد کمک می‌کند تا بتواند به‌موقع واکنش مناسبی نشان دهد. بسیاری از راش‌ها با درمان‌های خانگی یا دارویی ساده بهبود می‌یابند، اما در برخی موارد ممکن است نیاز به بررسی پزشکی دقیق‌تر وجود داشته باشد؛ به‌ویژه اگر راش با علائم شدید همراه باشد. در صورتی که راش به‌سرعت گسترش یابد، با تب یا درد شدید همراه باشد، یا پس از مصرف دارو یا تماس با مواد خاص ایجاد شده باشد، مراجعه به پزشک اهمیت زیادی دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!