همه چیز را درباره سکته قلبی بدانید – مجله سلامت دکترتو

همه چیز را درباره سکته قلبی بدانید

آنچه در این مقاله می‌خوانید

سکته قلبی یکی از جدی‌ترین بیماری‌های قلبی است که می‌تواند به مرگ ناگهانی منجر شود، اما در صورت تشخیص و درمان به‌موقع، بیش از ۹۰٪ بیماران از آن جان سالم به‌در می‌برند. کلید نجات، شناخت علائم اولیه مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس و عرق سرد و مراجعه فوری به پزشک است. پیروی از درمان دارویی، تغییر سبک زندگی و مراقبت‌های منظم بعد از سکته نقش مهمی در پیشگیری از حمله مجدد دارد.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 12 دقیقه
همه چیز را درباره سکته قلبی بدانید

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

ادامه پادکست را می‌توانید در این بخش گوش دهید:

سکته قلبی یکی از رایج‌ترین انواع بیماری قلبی و یکی از اصلی‌ترین عوامل مرگ‌ومیر در دنیاست و متأسفانه افراد بسیار زیادی به این مشکل دچار می‌شوند. با‌وجودی که به لطف اقدامات به‌موقع و مراقبت‌های با کیفیت پزشکی ده‌ها هزار نفر در دنیا از مرگ ناشی از حملات قلبی جان سالم به در می‌برند، اما با‌این‌حال هنوز هم درصد مرگ بر اثر سکته قلبی بسیار بالاست. برای اینکه درک بهتری در خصوص این بیماری و مشکلات ناشی از آن داشته‌باشید، در اینجا می‌خواهیم به‌صورت کامل و با تمام جزئیات در خصوص سکته قلبی و عوارض و نشانه‌های آن صحبت کنیم.

سکته قلبی چیست؟

قلب یکی از حیاتی‌ترین اندام‌های بدن است و اختلال در عملکرد آن می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد؛ از این‌رو، انجام چکاپ‌های منظم قلب و ارزیابی عوامل خطر به‌ویژه در شناسایی مشکلات خاموش قلب از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از شایع‌ترین و خطرناک‌ترین این اختلالات، سکته قلبی است که به‌دلیل انسداد شریان‌های کرونری رخ می‌دهد. در این وضعیت، جریان خون و اکسیژن‌رسانی به بخشی از عضله قلب مختل شده و اگر درمان فوری صورت نگیرد، آسیب جدی و دائمی به بافت قلب وارد می‌شود. بیماری شریان کرونر (CAD) به‌عنوان علت اصلی بروز سکته شناخته می‌شود.

انسداد عرق خون‌رسان به قلب یا عروق کرونری عامل اصلی سکته قلبی است.

تفاوت حمله قلبی و سکته قلبی

حمله قلبی و سکته قلبی دو وضعیت کاملاً متفاوت هستند، هرچند بسیاری از افراد آن‌ها را به‌اشتباه معادل یکدیگر می‌دانند. حمله قلبی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به عضله قلب به دلیل انسداد رگ کاهش یا قطع می‌شود، اما قلب همچنان می‌تپد. در مقابل، سکته قلبی (ایست قلبی) به توقف ناگهانی و کامل فعالیت الکتریکی قلب گفته می‌شود که باعث قطع کامل ضربان قلب و جریان خون در بدن می‌شود. حمله قلبی می‌تواند یکی از دلایل سکته قلبی باشد، اما این دو عارضه از نظر مکانیسم و شدت بسیار متفاوت هستند.

ویژگیحمله قلبی (Heart Attack)سکته قلبی (Cardiac Arrest)
تعریفانسداد در رگ‌های خون‌رسان به قلبتوقف کامل فعالیت قلب
علت اصلیگرفتگی عروق کرونریاختلال الکتریکی در قلب
وضعیت ضربان قلبمعمولاً ادامه داردمتوقف می‌شود
علائم اولیهدرد قفسه سینه، تنگی نفس، تهوعبیهوشی ناگهانی، قطع تنفس، نبض نداشتن
نیاز فوری به احیای قلبینه در بیشتر مواردبله، نیاز به CPR و شوک الکتریکی
خطر مرگ در کوتاه‌مدتپایین‌تر از سکته قلبیبسیار بالا اگر فوراً درمان نشود
تفاوت حمله قلبی و سکته قلبی

سکته قلبی چگونه اتفاق می افتد؟

سکته قلبی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به بخشی از عضله قلب قطع یا کاهش یابد، که معمولاً به دلیل مسدود شدن یکی از رگ‌های کرونری است که مسئول تأمین خون و اکسیژن به قلب هستند. این انسداد ممکن است به علت تجمع چربی، کلسیم و مواد زائد در دیواره رگ‌ها (پلاک آترواسکلروتیک) یا تشکیل لخته خون ایجاد شود. زمانی که لخته خون یا پلاک به طور کامل یک رگ کرونری را مسدود می‌کند، عضله قلب که تحت تأثیر این رگ قرار دارد، به اندازه کافی اکسیژن دریافت نمی‌کند و آسیب می‌بیند. این آسیب می‌تواند به عضله قلبی منجر به مرگ سلول‌ها و نارسایی قلبی شود، که در صورت عدم درمان فوری ممکن است باعث ایست قلبی و مرگ شود.

رد كردن سكته قلبی يعني چه؟

رد کردن سکته قلبی به معنای آن است که فرد از وقوع سکته قلبی نجات یافته یا از بروز آسیب‌های جدی ناشی از آن جلوگیری شده است. این عبارت معمولاً به‌طور غیررسمی برای توصیف زمانی به‌کار می‌رود که فرد به دلیل اقدام سریع، تشخیص به‌موقع یا درمان مؤثر، از عواقب شدید سکته قلبی مانند مرگ یا آسیب دائمی به عضله قلب نجات پیدا می‌کند. به عبارت دیگر، فردی که “سکته قلبی را رد کرده” یعنی به‌طور موفقیت‌آمیز از این وضعیت خطرناک جان سالم به در برده است.

نشانه های سکته قلبی چه هستند؟

سکته قلبی علائم و نشانه‌های مختلفی دارد. برخی از علائم سکته قلبی جزء علائم اولیه است و می‌توان آن را به عنوان اولین نشانه سکته قلبی در نظر گرفت. به‌تدریج و بر اساس شدت و گرفتگی سرخرگ‌ها، علائم می‌توانند از خفیف تا شدید متغیر باشند.

علائم سکته‌ی قلبی داری؟

همین الان با دکتر متخصص قلب مشورت کن

علت سکته قلبی چیست؟

عوامل متعددی را می‌توان به‌عنوان عوامل زمینه‌ساز سکته قلبی در نظر گرفت. گاهی اوقات سن و جنس می‌توانند به عنوان فاکتورهای اصلی و تاثیرگذار در سکته قلبی محسوب شوند.

  • بیماری‌های زمینه‌ای مانند سابقه فشارخون بالا، چربی‌خون و آریتمی‌های قلبی می‌توانند از عوامل مهم در بروز سکته قلبی باشند. سن فاکتور بسیار مهمی است که می‌تواند موجب سکته قلبی در افراد شود. فشار خون بالا، چربی خون، دیابت و مواردی از این دست را می‌توان از عوامل مهم بروز سکته در نظر گرفت.
  • جدای از عوامل زمینه‌ساز سکته قلبی، یک سری دلایل ثانویه هم می‌توانند موجب سکته قلبی خصوصا در افراد بدون بیماری‌های زمینه‌ای باشد. چاقی و اضافه وزن و نداشتن تحرک کافی یکی از مهم‌ترین دلایل برای انواع سکته‌های قلبی است.
  • سبک زندگی ناسالم و مصرف بیش‌از‌حد غذاهای چرب و فست‌فودها از مهم‌ترین دلایل سکته قلبی در افراد است. خصوصا بی‌تحرکی و ورزش نکردن را می‌توان اصلی‌ترین علت سکته قلبی جوانان دانست. این سبک زندگی باعث آزما می‌شود. مصرف بیش‌از‌حد الکل، مصرف دخانیات خصوصا قلیان و سیگار و انتخاب‌های نادرست سبک زندگی می‌تواند به شدت افراد را در معرض خطر بیشتری برای سکته قلبی قرار دهد.
  • در مواردی، زمانی که فرد زمینه بیماری قلبی یا حتی سکته قلبی دارد، استرس، فشارهای عصبی، بلند کردن وسایل بسیار سنگین، فراموش کردن مصرف داروها، افزایش فشارخون و مواردی از این دست می‌تواند از دلایل اصلی بروز سکته قلبی مجدد در این بیماران شود.

چه چیزی باعث سکته قلبی سریع میشود؟

سکته قلبی ناگهانی معمولاً به دلیل انسداد ناگهانی یکی از رگ‌های کرونری قلب رخ می‌دهد که باعث قطع جریان خون به بخشی از عضله قلب می‌شود. این انسداد اغلب به‌دلیل پارگی پلاک چربی در دیواره رگ و تشکیل لخته خون ایجاد می‌شود. برخی عوامل می‌توانند احتمال بروز سکته قلبی سریع یا ناگهانی را به‌طور قابل توجهی افزایش دهند:

  • فشار خون بالا کنترل‌نشده
  • کلسترول بالا و چربی خون غیرطبیعی
  • سیگار کشیدن
  • دیابت یا قند خون بالا
  • استرس شدید یا ناگهانی
  • فعالیت بدنی شدید در افراد با قلب آسیب‌دیده
  • مصرف مواد مخدر محرک مانند کوکائین یا آمفتامین
  • سابقه خانوادگی بیماری قلبی زودرس
  • چاقی و نداشتن تحرک بدنی
چه چیزی باعث سکته قلبی سریع میشود؟
انسداد ناگهانی یکی از رگ‌های کرونری قلب، مهم‌ترین عامل سکته قلبی سریع است.

تشخیص سکته قلبی چگونه انجام می شود؟

یکی از موارد مهم در درمان سکته قلبی و انجام اقدامات مورد نیاز، تشخیص بروز سکته قلبی در افراد است. چرا که گاهی اوقات خصوصا در سکته قلبی خاموش یا خفیف، ممکن است شرایط بیمار در حدی باشد که برای درمان به یک تشخیص قطعی نیاز باشد.

آنژیوگرافی یکی از روش‌های مهم تشخیص بروز حملات قلبی است. آنژیوگرافی مشخص می‌کند که آیا گرفتگی عروق وجود دارد؟ یا این که چه میزان از رگ‌ها دچار انسداد شده‌اند؟ بررسی ریتم ضربان قلب، بررسی نوار قلب و اکو قلبی نیز می‌تواند به پزشک برای تشخیص بیماری قلبی کمک کند. الکتروکاردیوگرام، سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌ای قلب هم می‌تواند برای تشخیص به پزشک کمک کند.

علاوه‌بر اینها، علائم و نشانه‌های بیمار قبل از سکته و سابقه بیماری فرد و سوابق ژنتیکی و خانوادگی هم می‌تواند در تشخیص درست بیماری قلبی کمک‌کننده باشد. درد قفسه سینه به صورت پی‌در‌پی و مداوم، تنگی نفس و آریتمی قلبی می‌تواند برای تشخیص بیماری و بروز سکته قلبی در افراد کمک‌کننده باشد. سعی کنید علائم بیماری قلبی را بشناسید.
کنار نوار قلب (ECG)، اندازه‌گیری تروپونین و CK-MB مهم‌ترین آزمایش‌های خونی برای تأیید آسیب عضله قلب هستند. اگر در تهران هستید و به ارزیابی فوری نیاز دارید، می‌توانید از خدمات آزمایشگاه شبانه روزی تهران برای انجام سریع این آزمایش‌ها استفاده کنید.

درمان سکته قلبی چگونه است؟

درمان سکته قلبی بسته به شدت حمله و میزان آسیب واردشده به عضله قلب متفاوت است. زمانی‌که بیمار به بیمارستان منتقل می‌شود، پزشک با بررسی وضعیت عمومی، نوار قلب، آزمایش خون و تصویربرداری‌ها، تصمیم‌ می‌گیرد که چه روش درمانی برای بیمار مناسب است. این درمان‌ها می‌توانند شامل تجویز داروهای اورژانسی، باز کردن رگ‌های مسدودشده یا در برخی موارد، انجام آنژیوپلاستی یا جراحی بای‌پس باشند. به همین دلیل، آگاهی از اینکه هنگام سکته قلبی چه باید کرد اهمیت زیادی دارد، چراکه تشخیص و درمان سریع می‌تواند جان بیمار را نجات دهد. در ادامه، به مهم‌ترین روش‌های درمان سکته قلبی می‌پردازیم.

  • اولین روش‌های درمانی و اقدامات اولیه سکته قلبی در راستای برگرداندن هر چه سریع‌تر جریان خون به بافت قلبی باشد. هر ثانیه‌ای که از وقوع سکته می‌گذرد و ماهیچه قلب بدون خون و اکسیژن باقی می‌ماند، میزان بافت بیشتری از قلب بیمار تحلیل می‌رود. ماساژ قلبی و احیای قلبی ریوی یکی از روش‌های درمانی مهم است.
  • درمان‌های رایج دیگری که برای بیمار دچار سکته قلبی تجویز می شود شامل داروهایی است که اختصاصا برای سکته قلبی در نظر گرفته می‌شوند. البته باز هم نوع داروها، تعداد و دوز مصرف آنها بستگی به شدت حملات قلبی دارد.
  • روش‌های درمانی مهم دیگری که انجام می‌شود، شامل روش‌های جراحی و درمان‌های ترکیبی همراه آن است. آنژیوپلاستی عروق کرونر یکی از روش‌های درمانی بسیار رایج و مهم است. استنت‌ قلب هم ممکن است برای درمان بیماران در نظر گرفته‌شود. در آنژیوپلاستی که همان بالن‌ قلب است، پزشک به کمک بالن‌گذاری انسداد شریان‌ها را برطرف خواهد‌کرد. این روش را می‌توان به کمک لیزر هم انجام‌داد.
  • برخی درمان‌هایی که برای بیماران جراحی قلب انجام می‌شود، شامل گذاشتن یک دریچه قلب مصنوعی به جای دریچه آسیب‌دیده است. از دیگر روش‌های درمانی است که بسته به شرایط بیمار و میزان آسیب وارد‌شده ممکن است مورد استفاده قرار بگیرند، عبارتند از:
    • عمل جراحی بای‌پس
    • آتروکتومی
    • کاتتریزاسیون قلبی
    • عمل قلب باز
    • پیوند قلب.

برای پیشگیری از سکته‌ی قلبی همین حالا اقدام کن.

درمان سکته قلبی خفیف

درمان سکته قلبی خفیف معمولاً با داروهای فوری آغاز می‌شود و سپس با اقدامات بلندمدت برای جلوگیری از سکته‌های بعدی ادامه می‌یابد. مراقبت‌های بیمارستانی و تغییر سبک زندگی نقش مهمی در بهبود وضعیت بیمار دارند. مراحل درمان شامل موارد زیر است:

  1. ارزیابی اولیه و مانیتورینگ
  2. اکسیژن‌درمانی (در صورت نیاز)
  3. کنترل درد قفسه سینه
  4. درمان ضد پلاکت اولیه
  5. درمان ضد انعقاد
  6. داروهای مسدودکننده بتا
  7. ارزیابی خطر و تصمیم‌گیری برای آنژیوگرافی
  8. بازسازی عروق (در صورت نیاز)
  9. درمان‌های حمایتی بلندمدت
  10. آموزش و تغییر سبک زندگی
  11. پیگیری منظم پزشکی

داروهای بیماران سکته قلبی چه هستند؟

دارودرمانی از جمله درمان‌هایی است که باید برای بیماران دچار سکته قلبی در نظر گرفته‌شود. در واقع درمان‌های دارویی در موارد سکته خفیف یا خاموش و سکته‌هایی با شدت کم، بسیار مهم است.

داروهای مختلفی ممکن است برای درمان سکته قلبی مانند داروی آتنولول تجویز شوند که باز هم نظر پزشک و شرایط بیمار در آن لحاظ می‌شود. از طرفی شرایط جسمی بیمار، سن و جنسیت و سایر داروها و بیماری‌های زمینه‌ای بیمار هم می‌تواند در نوع داروی تجویزی مؤثر باشد.

داروهای بیماران سکته قلبی چه هستند؟
داروهای بیماران سکته قلبی شامل آسپرین، استاتین، بتابلاکر و داروهای ضدپلاکت هستند که باید طبق نظر پزشک مصرف شوند.

قرص برای سکته قلبی

پس از سکته قلبی، مصرف دارو به‌عنوان بخش اصلی درمان آغاز می‌شود تا از آسیب بیشتر به عضله قلب جلوگیری کند، خطر سکته‌های بعدی را کاهش دهد و عملکرد قلب بهبود یابد. این داروها معمولاً بلافاصله پس از بروز علائم و سپس به‌صورت بلندمدت تجویز می‌شوند. برخی داروها به‌صورت روزانه مصرف می‌شوند و هدفشان جلوگیری از تشکیل لخته خون، کاهش بار قلب، تنظیم فشار خون، کنترل کلسترول و بهبود جریان خون در عروق کرونر است. رعایت دقیق زمان و دوز مصرف دارو طبق نظر پزشک، نقش بسیار مهمی در کاهش خطر مرگ و ناتوانی‌های ناشی از سکته قلبی دارد.

  • آسپرین: برای رقیق کردن خون و جلوگیری از تشکیل لخته
  • کلوپیدوگرل (Plavix): داروی ضدپلاکت برای جلوگیری از انسداد مجدد رگ‌ها
  • بتابلاکرها (مثل متوپرولول): برای کاهش فشار و ضربان قلب
  • استاتین‌ها (مثل آتورواستاتین): برای کاهش کلسترول خون
  • مهارکننده‌های ACE (مثل انالاپریل یا لیزینوپریل): برای محافظت از قلب و کاهش فشار خون
  • داروهای ضدانعقاد (مثل ریواروکسابان یا وارفارین): در برخی بیماران برای جلوگیری از لخته‌های ثانویه
  • نیتروگلیسیرین: برای باز کردن عروق کرونر و کاهش درد قفسه سینه (معمولاً به صورت زیرزبانی، اما گاهی قرصی)

پروپرانول و سکته قلبی

پروپرانولول یک داروی بتابلاکر است که برای درمان فشار خون بالا، آنژین (درد قفسه سینه)، آریتمی قلبی و پیشگیری از حمله قلبی تجویز می‌شود. برخلاف تصور برخی افراد، این دارو سبب سکته قلبی نمی‌شود؛ بلکه در بسیاری از بیماران برای کاهش احتمال سکته قلبی و مرگ ناگهانی قلبی استفاده می‌شود.

اما در برخی شرایط خاص، اگر پروپرانول به‌صورت خودسرانه، با دوز بالا یا بدون تجویز پزشک مصرف یا قطع شود، ممکن است باعث افت شدید فشار خون یا ضربان قلب شده و در افراد با بیماری‌های زمینه‌ای قلبی، خطرناک باشد.

متن انگلیسی:
Propranolol may cause heart failure in some patients. Check with your doctor right away if you are having chest pain or discomfort, dilated neck veins, extreme fatigue, irregular breathing, an irregular heartbeat, swelling of the face, fingers, feet, or lower legs, or weight gain.
ترجمه فارسی:
پروپرانولول ممکن است در برخی بیماران باعث نارسایی قلبی شود. اگر دچار درد یا ناراحتی قفسه سینه، ورم رگ‌های گردن، خستگی شدید، تنفس نامنظم، ضربان قلب نامنظم، تورم در صورت، انگشتان، پاها یا ساق پا، یا افزایش وزن شدید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

به نقل از mayo clinic

درمان سکته قلبی در خانه

سکته قلبی از آن دست بیماری‌هایی نیست که بتوان آن را بدون مراجعه به پزشک در خانه درمان کرد. اما یک سری اقدامات اولیه در مواجهه با سکته قلبی می‌تواند در خانه انجام شود. مهم‌ترین کاری که می‌توانید در خانه انجام دهید، احیای قلبی ریوی یا CPR است. البته زمانی برای انجام CPR اقدام کنید که آموزش‌های لازم را دیده‌اید. CPR زمانی باید انجام شود که فرد به دنبال سکته دچار ایست قلبی هم شده‌باشد و هوشیاری‌اش را از دست داده‌باشد.

دیگر درمان‌های خانگی سکته قلبی شامل موارد زیر است:

  • مصرف داروهای قلبی مانند آسپرین و گلیسیریل تری‌نیترات
  • باز‌کردن مسیر تنفس بیمار
  • خلوت‌کردن فضای دور بیمار
  • دراز‌کشیدن
  • آرام‌کردن بیمار.

بخش دیگر درمان‌های سکته قلبی در خانه هم شامل مصرف داروها و مراقبت‌هایی است که بعد از ترخیص شدن از بیمارستان باید انجام شود. علاوه‌بر مصرف به‌موقع داروها باید حواستان به رژیم‌های غذایی و درمان‌های مکمل هم باشد. برای مثال برای برخی از بیماران انجام روش‌های ریلکسیشن و یوگا می‌تواند با کاهش فشار و استرس موجب بهبود شرایط جسمی شود. البته تمام این موارد حتما باید تحت نظر و تجویز پزشک متخصص قلب و عروق باشد.

رژیم غذایی پس از سکته قلبی (خفیف یا شدید)

رعایت رژیم غذایی سالم پس از سکته قلبی نقش بسیار مهمی در کاهش خطر حمله مجدد، بهبود عملکرد قلب و کنترل عوامل خطر مانند چربی خون، فشار خون و دیابت دارد. پس از ترخیص از بیمارستان، در کنار مصرف منظم داروهای تجویزشده توسط پزشک، پیروی از سبک زندگی سالم و رژیم غذایی مناسب، بخش حیاتی روند درمان محسوب می‌شود.

مواد غذایی پرخطر که باید حذف یا محدود شوند:

  • غذاهای چرب و پرروغن، به‌ویژه فست‌فودها و غذاهای سرخ‌کردنی
  • قند و شیرینی‌جات، نوشیدنی‌های شیرین و محصولات قندی فرآوری‌شده
  • گوشت قرمز پرچرب و فرآورده‌های گوشتی مانند سوسیس و کالباس
  • لبنیات پرچرب مانند خامه، پنیر چرب و کره
  • نمک زیاد، چون سدیم بالا می‌تواند فشار خون را افزایش دهد

مواد غذایی مفید که توصیه می‌شود مصرف شوند:

  • میوه‌ها و سبزیجات تازه به‌عنوان منابع غنی از فیبر، آنتی‌اکسیدان و پتاسیم
  • غلات کامل مانند جو، نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای و بلغور
  • حبوبات مثل عدس، نخود و لوبیا، و آجیل بدون نمک و روغن افزوده
  • روغن‌های گیاهی سالم مانند روغن زیتون و روغن کانولا
  • ماهی‌های چرب مانند سالمون، قزل‌آلا یا ماهی بخارپز به‌عنوان منبع امگا-۳
  • تخم‌مرغ آب‌پز یا پخته‌شده بدون روغن در حد اعتدال
  • گوشت سفید بدون پوست و کم‌چرب مانند مرغ بخارپز یا کبابی

در کنار رژیم غذایی، نوشیدن آب کافی، پرهیز از مصرف الکل، و کاهش استرس نیز اهمیت بالایی دارد. توصیه می‌شود برنامه غذایی افراد سکته‌کرده توسط متخصص تغذیه و پزشک قلب تنظیم شود تا با شرایط جسمی بیمار هماهنگ باشد.

رژیم غذایی پس از سکته قلبی (خفیف یا شدید)
برای جلوگیری از سکته قلبی، غذاهای کم‌چرب، میوه و سبزیجات تازه، ماهی و غلات کامل مصرف کنید.

عوارض سکته قلبی چیست؟

سکته قلبی می‌تواند بسته به شدت و وسعت آسیب، عوارض کوتاه‌مدت و بلندمدتی برای بیمار ایجاد کند. میزان آسیب به عضله قلبی معمولاً به عواملی مانند شدت حمله، میزان انسداد عروق کرونری، تعداد رگ‌های درگیر و فاصله زمانی بین شروع علائم و دریافت درمان بستگی دارد.

پس از سکته، بخشی از عضله قلب ممکن است دچار آسیب دائمی شده و بافت اسکار (جای زخم) در ناحیه آسیب‌دیده تشکیل شود. فرآیند بهبود عضله قلبی معمولاً طی چند هفته آغاز می‌شود، اما شدت بهبود بستگی به وضعیت کلی سلامت بیمار و مراقبت‌های درمانی دارد.

از جمله عوارض شایع سکته قلبی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نارسایی قلبی (کاهش توان پمپاژ مؤثر قلب)
  • آریتمی قلبی (اختلال در نظم ضربان قلب)
  • تنگی نفس موقت یا پایدار
  • اختلال در عملکرد کلیه‌ها
  • افت توان عمومی بدن و کاهش تحمل فعالیت
  • نارسایی شریانی در اندام‌ها یا مغز

شدت و نوع عوارض به میزان آسیب واردشده به قلب وابسته است. در موارد خفیف، بیمار ممکن است تنها محدودیت‌هایی در فعالیت بدنی احساس کند، اما در موارد شدید، نیاز به پیگیری مداوم، داروهای قلبی و حتی دستگاه‌های کمکی وجود دارد.

سن سکته قلبی در زنان چند سال است؟

سن سکته قلبی در زنان معمولاً ۱۰ سال دیرتر از مردان است و به‌طور میانگین بین ۵۵ تا ۶۵ سالگی رخ می‌دهد. این تأخیر به‌دلیل تأثیر محافظتی هورمون استروژن در دوران پیش از یائسگی است. با این حال، پس از یائسگی و کاهش سطح استروژن، خطر سکته قلبی در زنان به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

عواملی مانند دیابت، فشار خون بالا، چاقی، مصرف سیگار و استرس می‌توانند باعث بروز سکته قلبی در سنین پایین‌تر نیز شوند، حتی در زنان زیر ۵۰ سال.

چگونه از سکته قلبی جلوگیری کنیم؟

از آنجایی که زمان و سرعت درمان در میزان آسیب در حملات قلبی اهمیت بسیار زیادی دارد، راه‌های پیشگیری از بروز این حملات قلبی بسیار مهمتر است. در اغلب موارد می‌توان با یک رژیم غذایی بسیار سالم و تحت نظر پزشک پیشگیری از بیماری قلبی را انجام داد. این کارها می‌تواند تا حدودی شانس بروز سکته قلبی را کاهش دهد:

  • ورزش‌کردن به صورت اصولی
  • کاهش وزن
  • کاهش مصرف مواد غذایی مضر و چرب
  • افزایش مصرف سبزیجات
  • کاهش مصرف تنقلات و شیرینی‌جات
  • حذف سیگار و الکل.

چکاپ‌های دوره‌ای تحت نظر پزشک متخصص قلب یکی از کارهایی است که می‌توان برای پیشگیری از سکته قلبی انجام داد. اگر زمینه‌های وراثتی یا خانوادگی سکته قلبی را دارید یا اینکه سن و شرایط زندگی شما به‌گونه‌ای است که می‌تواند زمینه‌ساز بروز سکته قلبی شود، باید زیر نظر یک متخصص قلب باشید. دنبال‌کردن این موارد برای تشخیص و پیشگیری می‌تواند اهمیت زیادی داشته‌باشد.

برای جلوگیری از سکته قلبی چه بخوریم؟

برای جلوگیری از سکته قلبی، رژیم غذایی باید بر پایه غذاهای سالم، طبیعی و کم‌چرب باشد تا به کاهش کلسترول، کنترل فشار خون و بهبود سلامت عروق کمک کند. انتخاب مواد غذایی مناسب می‌تواند به شکل مؤثری خطر حمله قلبی را کاهش دهد. مواد غذایی مفید برای پیشگیری از سکته قلبی:

  • میوه‌ها و سبزیجات تازه، به‌ویژه سبزیجات برگ سبز، توت‌ها، مرکبات و گوجه‌فرنگی
  • غلات کامل مانند نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای، جو دوسر و بلغور
  • ماهی‌های چرب مانند سالمون، قزل‌آلا و تن ماهی (منبع امگا-۳)
  • حبوبات مثل عدس، لوبیا، نخود و ماش
  • مغزها و دانه‌ها مانند گردو، بادام، تخم کتان و چیا
  • روغن‌های گیاهی سالم مانند روغن زیتون و روغن کلزا
  • لبنیات کم‌چرب یا بدون چربی
  • سیر، زردچوبه و زنجبیل که خواص ضدالتهابی و محافظت از عروق دارند
  • نوشیدن آب کافی و محدود کردن نوشیدنی‌های قندی یا پرکافئین

جلوگیری از سکته قلبی فوری در خانه

در صورت مشکوک شدن به سکته قلبی، اولین و مهم‌ترین اقدام تماس فوری با اورژانس است. مصرف آسپرین (در صورت عدم حساسیت) می‌تواند به رقیق شدن خون کمک کند و از تشکیل لخته خون جلوگیری کند. فرد باید به آرامی استراحت کرده و از هرگونه فعالیت بدنی خودداری کند. در صورت بیهوش شدن فرد و توقف ضربان قلب، انجام CPR (احیای قلبی-ریوی) فوراً ضروری است تا جریان خون به مغز و اندام‌ها حفظ شود. همچنین، فرد باید از خوردن یا نوشیدن هر چیزی جز داروهای تجویز شده خودداری کند. اقدامات سریع و دریافت کمک‌های پزشکی فوری می‌تواند شانس بهبودی فرد را به طور قابل توجهی افزایش دهد.

برای جلوگیری از سکته قلبی چه قرصی بخوریم؟

برای جلوگیری از سکته قلبی، پزشک ممکن است داروهایی مانند آسپرین کم‌دوز، استاتین برای کاهش کلسترول، بتابلاکرها و داروهای کنترل فشار خون تجویز کند. این داروها به کاهش التهاب عروق، پیشگیری از تشکیل لخته خون و محافظت از عضله قلب کمک می‌کنند. مصرف این قرص‌ها باید تنها با نظر پزشک متخصص باشد، زیرا مصرف خودسرانه می‌تواند خطرناک باشد و نتیجه معکوس داشته باشد.

پیشگیری از سکته قلبی در خواب

برای پیشگیری از سکته قلبی در خواب، باید فشار خون، قند خون و چربی خون را به‌خوبی کنترل کرد، داروهای قلبی را به‌موقع مصرف کرد و از مصرف غذای سنگین، سیگار و استرس قبل از خواب پرهیز نمود. خواب کافی، درمان اختلالات خواب مانند آپنه، و مراجعه منظم به متخصص قلب نقش مهمی در کاهش خطر سکته شبانه دارند. رعایت این نکات ساده می‌تواند از بروز سکته قلبی ناگهانی در خواب جلوگیری کند.

پزشکان پیشنهادی

برای سکته قلبی به کدام دکتر مراجعه کنیم؟

برای اطلاع بیشتر درباره سکته قلبی می توانید از بهترین دکترهای قلب ایران نوبت بگیرید.
در ادامه لیستی از برجسته ترین پزشکان قلب و عروق در برخی شهرهای مختلف ایران را مشاهده می‌کنید:

دکتر قلب تهران

دکتر قلب اهواز

دکتر قلب قزوین

دکتر قلب رشت

سخن پایانی دکترتو درباره سکته قلبی

مرگ ناشی از سکته قلبی یکی از علل اصلی مرگ در سراسر جهان است و با توجه به شیوه زندگی نادرست، تغذیه نامناسب، عدم تحرک و استرس‌های روزافزون، خطر سکته قلبی برای بسیاری از افراد افزایش یافته است. به‌ویژه در دنیای امروز که فشارهای روانی و مشکلات اقتصادی و اجتماعی در حال افزایش است، سکته قلبی به یک تهدید جدی برای سلامتی تبدیل شده است. با این حال، آگاهی از عوامل خطر، شناخت علائم اولیه سکته قلبی و سکته خاموش، و آموزش تکنیک‌های حیاتی مانند CPR می‌تواند گام‌های مهمی در پیشگیری از این بیماری‌ها و کاهش نرخ مرگ و میر ناشی از آن‌ها بردارد. داشتن اطلاعات کافی در این زمینه می‌تواند کمک شایانی به حفظ سلامت فردی و حتی نجات جان عزیزانمان کند. بنابراین، به‌کارگیری این اطلاعات و اقدام به موقع در مواقع اضطراری می‌تواند به‌طور چشمگیری شانس بهبودی و نجات زندگی افراد را افزایش دهد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

علائمی مانند خستگی مفرط و دائمی، بی‌خوابی، دردهای مداوم و غیرطبیعی در نواحی شکمی و قفسه سینه، آریتمی‌های قلبی، تپش قلب شدید و تنگی نفس در زمان انجام برخی از فعالیت‌ها یا حتی در زمان استراحت و خواب می‌تواند از علائم هشداردهنده قبل از شروع حمله قلبی باشد. با دنبال کردن هر یک از این نشانه‌ها و مشورت با پزشک می‌توان شانس و احتمال سکته را به میزان قابل‌توجهی کاهش داد. بهتر است که بیماری‌های قلبی را در خود تشخیص دهید و از ابتلا به سکته پیشگیری کنید. آزمایش های چکاپ قلبی انتخاب خوبی برای تشخیص بیماری‌های قلبی هستند.

یکی از عوامل پنهان سکته قلبی، بی‌توجهی به درد قفسه سینه است که بسیاری آن را با معده‌درد یا سوزش سر دل اشتباه می‌گیرند. در حالی‌که دردهای گوارشی معمولاً پس از غذا خوردن و در حالت درازکش تشدید می‌شوند و با داروهای ضداسید تسکین می‌یابند، دردهای قلبی ممکن است با تیر کشیدن شانه چپ، تنگی نفس، عرق سرد و ضعف همراه باشند. نادیده گرفتن این علائم، به‌ویژه هنگام شب، می‌تواند به سکته قلبی در خواب منجر شود. بنابراین، هرگونه درد مداوم قفسه سینه باید جدی گرفته شده و با پزشک متخصص قلب مشورت شود.

برخی داروها در شرایط خاص و در صورت مصرف نادرست یا بدون تجویز پزشک می‌توانند خطر سکته قلبی را افزایش دهند، اما هیچ قرصی به‌طور مستقیم برای «ایجاد سکته قلبی» تجویز نمی‌شود. داروهایی مانند ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی (NSAIDs) مثل ایبوپروفن و دیکلوفناک، یا برخی داروهای محرک مانند داروهای ADHD (مثلاً متیل‌فنیدات) در افراد با سابقه بیماری قلبی ممکن است خطر حمله قلبی را بالا ببرند. همچنین مصرف قرص‌های هورمونی (مثل قرص‌های ضدبارداری حاوی استروژن) نیز در برخی افراد می‌تواند ریسک سکته قلبی را افزایش دهد. همیشه پیش از مصرف هر دارویی با پزشک مشورت کنید، به‌ویژه اگر سابقه مشکلات قلبی دارید.

سکته قلبی به‌طور کامل «درمان» نمی‌شود، اما با درمان به‌موقع و مراقبت‌های صحیح، می‌توان آسیب به عضله قلب را کنترل و از پیشرفت آن جلوگیری کرد. بسیاری از بیماران پس از سکته، با مصرف منظم دارو، اصلاح سبک زندگی و پیگیری پزشکی منظم، به زندگی عادی بازمی‌گردند و حتی سال‌ها بدون سکته مجدد زندگی می‌کنند. بنابراین، تشخیص سریع، درمان مؤثر و پایبندی به مراقبت‌های پس از سکته، نقش کلیدی در بهبود کیفیت زندگی دارد.

تعداد دفعات سکته قلبی در انسان محدودیتی مشخص ندارد و ممکن است یک فرد در طول عمر خود بیش از یک بار دچار حمله قلبی شود. احتمال تکرار سکته قلبی در افرادی که پس از سکته اول مراقبت‌های لازم مانند مصرف دارو، تغییر سبک زندگی، رژیم غذایی مناسب و ترک دخانیات را رعایت نمی‌کنند، بیشتر است. هر بار سکته جدید می‌تواند آسیب بیشتری به عضله قلب وارد کرده و خطر نارسایی قلبی یا مرگ را افزایش دهد. بنابراین پیشگیری و پایبندی به درمان پس از سکته اول اهمیت حیاتی دارد.

سکته قلبی می‌تواند منجر به مرگ شود، به ویژه اگر درمان فوری و مناسب دریافت نشود. در صورت عدم توجه به علائم یا تأخیر در دریافت کمک‌های پزشکی، آسیب به عضله قلب می‌تواند شدیدتر شده و عملکرد قلب را مختل کند. با این حال، اگر اقدامات پزشکی به موقع انجام شود، شانس نجات فرد و کاهش عوارض جدی افزایش می‌یابد. بنابراین، تشخیص سریع و درمان فوری سکته قلبی می‌تواند از مرگ جلوگیری کرده و به بهبود وضعیت فرد کمک کند.

مصرف قهوه در میزان معتدل می‌تواند برای سلامت قلب مفید باشد، زیرا حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی است که به کاهش التهاب و بهبود عملکرد عروق کمک می‌کنند. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف متوسط قهوه ممکن است خطر برخی بیماری‌های قلبی را کاهش دهد. با این حال، مصرف بیش از حد قهوه، به‌ویژه در افرادی که مستعد فشار خون بالا یا مشکلات قلبی هستند، می‌تواند موجب افزایش فشار خون و ضربان قلب شود و خطر سکته قلبی را بالا ببرد. بنابراین، مصرف قهوه به‌طور معتدل و آگاهانه بهترین روش برای بهره‌برداری از فواید آن است.

امتیاز شما به مقاله:
(4.2از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
پزشکان پیشنهادی
فاطمه هستم؛ یک مامای 25 ساله که همیشه از به‌روز بودن و آپدیت کردن خودش و دانسته‌هاش در زمینه پزشکی و پیراپزشکی لذت برده. به خاطر همین مسئله، مدتیه که با دکترتو همکاری می‌کنم و درباره موضوعات مختلف بهداشت و درمان مطالعه می‌کنم، می‌نویسم و با شما به اشتراک می‌گذارم.
مطالب مرتبط

پاسخ دادن

نظرات درباره سکته قلبی

  1. محمد گفت:

    سلام وقتتون بخیر یکی از اقوام در صبح اول وقت پیش از صبحانه گفتن احساس درد در ناحیه ی گلو دارن مثل اینکه چیزی در گلوشون گیر کرده باشه و با گذشت زمان رنگشون پریده شد و هوشیاری پایین آمد به حدی که تقریبا در حالت بیهوش قرار گرفتند که بلافاصله بعد از مراجعه اورژانس معاینه شدن و گفتند که فشار خون ناگهانی خیلی بالا رفته و سکته ی قلبی بوده ضمنا قبل از اینکه این وضعیت براشون پیش بیاد از لحاظ روانی تحت فشار و حرص بودن با توجه به سن پایین (زیر ۳۵ سال ) و نداشتن دیگر علائم ممکنه سکته نباشه یا حمله ی عصبی باشه؟

    1. همیار دکترتو گفت:

      سلام، با توجه به شدت و خطر بالای وضعیت، تشخیص فوری اورژانسی توسط پزشک ضروری است و نمی‌توان با خیال راحت گفت حمله عصبی بوده است. حتی اگر سن کم است، سکته قلبی در جوانان هم ممکن است اتفاق بیفتد، به‌خصوص اگر عوامل زمینه‌ای مثل استرس شدید، فشار خون یا مشکلات عروقی وجود داشته باشد.

  2. ناشناس گفت:

    سلام آقای حدود ۳۲ ساله هستند بدون سابقه بیماری البته با مصرف سیگار که دو شب گذشته به طور ناگهانی در هنگام خواب دچار سنگینی و درد در قفسه سینه و تنگی نفس شدن به طوری که خیلی به سختی صحبت میکردند و تقریبا نیمه بیهوش بودند که با حضور اورژانس به بیمارستان منتقل شدن و تشخیصشون سکته قلبی بوده الان دستور به جراحی باز دادند که خواستم بدونم در این سن و بدون سابقه بیماری آیا جراحی به صلاحه؟

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام. در موارد سکته قلبی (به ویژه نوع STEMI) که نیاز به جراحی باز (احتمالاً بای‌پس) تشخیص داده شده، این تصمیم براساس یافته‌های آنژیوگرافی و وضعیت عروق قلب توسط متخصصان قلب و جراح گرفته می‌شود. در سن جوانی و با وجود مصرف سیگار، جراحی می‌تواند بهترین راه برای بازگرداندن جریان خون و پیشگیری از سکته‌های بعدی باشد.
      حتماً با تیم پزشکی معالج (متخصص قلب و جراح قفسه صدری) تمام سوالات و نگرانی‌های خود را مطرح کنید تا بر اساس جزئیات دقیق‌تر وضعیت بیمار، شما را راهنمایی کنند.
      متخصص قلب و عروق

  3. مرضیه گفت:

    سلام من ۴۵ سال دارم شب ها با درد شدید پا از خواب بیدار میشم و در طول روز هم تنگی نفس و درد قفسه سینه که بعد این درد منتقل میشه به سمت چپ پشتم رو دارم با کوچکترین فعالیتی نفس نفس میزنم.ممنون میشم بگید چیکار کنم

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام. توصیه می‌کنم در اسرع وقت به یک متخصص قلب و عروق مراجعه کنید. مجموعه علائمی که توصیف کردید، شامل درد قفسه سینه، تنگی نفس و دردی که به پشت و پاها می‌زنه، نیاز به بررسی فوری و دقیق پزشکی داره تا علت اصلی تشخیص داده بشه. بهتره تا زمان ویزیت، از فعالیت‌های سنگین پرهیز کنید و استراحت داشته باشید.
      متخصص قلب و عروق

  4. یاسمین گفت:

    سلام من ۱۵ سالمه
    نزدیک یک ساله قلب درد شدید میگیرم
    با درد دست چپ
    تنگی نفسم دارم
    و حالت تهوع
    ولی این درد از چند روز پیش بیشتر شد یهو قلب درد خیلی شدید گرفتم و با درد دست چپم و حالت تهوع و سرگیجه شدید و تنگی نفس
    اصلا نمی‌تونستم نفس بکشم
    جوری که مطمئن بودم یه اتفاقی برام میوفته هرچی به خانوادم هم گفتم خیلی اهمیت ندادن فقط یه مسکن دادن و گفتن بخواب
    همون
    ولی از اون روز حالم خیلی بد تره
    اما هرچی میگم برای کسی مهم نیست

  5. Yasamin گفت:

    سلام من ۱۵ سالمه
    نزدیک یک ساله قلب درد شدید میگیرم
    با درد دست چپ
    تنگی نفسم دارم
    و حالت تهوع
    ولی این درد از چند روز پیش بیشتر شد یهو قلب درد خیلی شدید گرفتم و با درد دست چپم و حالت تهوع و سرگیجه شدید و تنگی نفس
    اصلا نمی‌تونستم نفس بکشم
    جوری که مطمئن بودم یه اتفاقی برام میوفته هرچی به خانوادم هم گفتم خیلی اهمیت ندادن فقط یه مسکن دادن و گفتن بخواب
    همون
    ولی از اون روز حالم خیلی بد تره
    اما هرچی میگم برای کسی مهم نیست

    1. همیارِ دکترِتو گفت:

      سلام. با توجه به توضیحات شما، این مجموعه علائم (درد شدید قلب و دست چپ، تنگی نفس، حالت تهوع، سرگیجه) نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد و نباید نادیده گرفته شود. در اولین فرصت، حتماً به یک پزشک عمومی مراجعه کنید یا در صورت دسترسی، به اورژانس مراجعه نمایید تا با معاینه و نوار قلب، وضعیت شما بررسی شود. دراین شرایط حاد، می‌توانید با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید
      امیداورم حالتون خوب باشه