فهرست مطالب
سبکی سر حالتی است که در آن فرد ممکن است احساس کند محیط اطراف یا خود او در حال چرخش است یا ناپایدار به نظر میرسد. این حالت میتواند به صورت موقتی یا مکرر رخ دهد و اغلب با احساس ناخوشایندی همراه است که ممکن است تعادل فرد را بر هم زده و موجب شود که راه رفتن یا ایستادن برای او دشوار شود. در برخی موارد، سبکی سر میتواند با علائم دیگری همچون تهوع، استفراغ، تعریق یا ضعف عمومی همراه باشد. این علائم ممکن است نشاندهنده وضعیتهای پزشکی مختلفی باشند و بررسی آنها توسط پزشک ضروری است. اگر به این احساس دچار شدهاید، از بهترین دکتر عمومی در دکترتو نوبت حضوری یا مشاوره آنلاین دریافت کنید.
احساس سبکی سر یعنی چه؟
سبکی سر زمانی است که احساس میکنید در حال ضعف و غش کردن هستید. هنگامی که سر کمبود خونرسانی دارد بدن شما ممکن است احساس سنگینی کند. روش دیگر برای توصیف سبکی سر عنوان “احساس تلو تلو خوردن” است. این مسئله ممکن است با دید تار و از دست دادن تعادل همراه باشد. در حالیکه همیشه سبکی سر باعث ایجاد نگرانی نمیشود، اما گاهی میتواند نشاندهنده یک مشکل پزشکی زمینهای باشد و خطر سقوط و افتادن را افزایش دهد.
به همین دلیل، هنگامی که احساس سبکی سر میکنید، باید احتیاط کنید. این عارضه اغلب هنگامی رخ میدهد که شما به سرعت از موقعیت نشسته به موقعیت ایستاده تغییر وضعیت میدهید. این تغییر وضعیت موجب کاهش جریان خون به مغز میشود، همچنین میتواند یک افت فشار خون ایجاد کند که موجب احساس ضعف و غش کردن نیز میشود. شما احتمالا این وضعیت را هنگامی که به علت بیماری یا کمبود آب مصرفی دچار کم آبی شوید تجربه خواهید کرد که با نشستن یا دراز کشیدن به پشت، حالتان بهتر خواهد شد.
سبکی سر ممکن است با تهوع همراه باشد. این مسئله ناشی از احساس عدم تعادل یا ناپایداری است که اغلب به علت مشکلات گوش داخلی، مغز، قلب یا استفاده از داروهای خاصی ایجاد میشود. این مسئله میتواند خطرناک باشد، زیرا احساس تعادل شما را تغییر میدهد و میتواند منجر به سقوط و افتادن شما شود.
متن انگلیسی:
healthdirect
«Lightheadedness is when you feel dizzy and like you might faint.»
ترجمه متن:
«سبکی سر یعنی وقتی که احساس سرگیجه دارید و ممکن است غش کنید.»
کمبود چه ویتامینی باعث سبکی سر میشود؟
تجربه سبکی سر میتواند هم گیجکننده و هم ترسناک باشد. اغلب، این حالت به عنوان نشانهای از بدن شما عمل میکند که چیزی به خوبی پیش نمیرود. یکی از عواملی که میتواند باعث سبکی سر شود، کمبود ویتامینها است. در این مقاله به بررسی کمبود ویتامینهایی که میتوانند به سبکی سر منجر شوند، پرداخته میشود و راهکارهایی برای مقابله با این وضعیت ارائه خواهد شد.
علت سبکی سر | علائم کمبود ویتامین | راهکار درمانی |
---|---|---|
کمبود ویتامین D | خستگی مزمن درد استخوان و ضعف عضلانی افزایش خطر افسردگی سبکی سر و سرگیجه | افزایش مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین D مانند ماهی آزاد، روغن کبد ماهی، و تخممرغ استفاده از مکملهای ویتامین D با توصیه پزشک قرار گرفتن در معرض نور خورشید به مدت مناسب |
کمبود ویتامین B12 | سبکی سر خستگی و ضعف عمومی تنگی نفس کمخونی | مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین B12 مانند گوشت، مرغ، ماهی، و لبنیات استفاده از مکملهای ویتامین B12 در صورت نیاز و با نظر پزشک |
کمبود ویتامین C | خستگی کبودی آسان تضعیف سیستم ایمنی سبکی سر به علت ضعف عمومی | افزایش مصرف مرکبات و سایر میوهها و سبزیجات غنی از ویتامین C استفاده از مکملهای ویتامین C با مشورت پزشک |
کمبود آهن (ماده معدنی) | سبکی سر خستگی شدید پوست رنگپریده تپش قلب | مصرف مواد غذایی غنی از آهن مانند گوشت قرمز، حبوبات، و اسفناج استفاده از مکملهای آهن در صورت تجویز پزشک |
کمبود ویتامین E | ضعف عضلانی بیثباتی در راه رفتن مشکلات بینایی سبکی سر | مصرف مواد غذایی غنی از ویتامین E مانند بادام زمینی، اسفناج، و روغن جوانه گندم استفاده از مکملهای ویتامین E با توصیه پزشک |
علت سبکی سر چیست؟ (سایر دلایل سبکی سر)
سبکی سر دلایل مختلفی دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره کردهایم:
۱. سبکی سر و تپش قلب (فشار خون پایین)
شایعترین علت سبکی سر، هیپوتانسیون ارتواسپتیک است. (کاهش ناگهانی در فشار خون زمانی که فرد تغییر وضعیت میدهد و میایستد.) سبکی سر همراه با تپش قلب میتواند نشاندهنده موارد زیر باشد:
- استرس و سبکی سر: اضطراب میتواند باعث هر دوی این علائم شود، که تپش قلب و سبکی سر را شامل میشود.
- سبکی سر و کم خونی: کم خونی، به ویژه ناشی از کمبود آهن، میتواند سبب کاهش اکسیژنرسانی به مغز و افزایش تپش قلب شود تا جبران کمبود اکسیژن صورت گیرد.
- هیپوگلیسمی: کاهش سطح قند خون میتواند تپش قلب و سبکی سر را به همراه داشته باشد.
- بیماریهای قلبی: بیماریهای قلبی مانند بیماریهای دریچهای قلب یا فیبریلاسیون دهلیزی میتوانند باعث تپش قلب و سبکی سر شوند.
- اختلالات حجم خونی: دهیدراتاسیون یا سایر موارد که باعث کاهش حجم خون میشوند، میتوانند به تپش قلب و سبکی سر منجر شوند.
۲. افسردگی و سبکی سر به هم ربط دارند؟
افسردگی و سبکی سر میتوانند به یکدیگر مرتبط باشند. افسردگی یک اختلال خلقی است که میتواند تأثیرات متعددی بر سلامت جسمانی فرد داشته باشد، از جمله ایجاد احساس سبکی سر یا سرگیجه. این رابطه ممکن است به دلایل زیر رخ دهد:
- تغییرات هورمونی و نوروشیمیایی: افسردگی میتواند باعث تغییر در سطوح هورمونها و ناقلهای عصبی در مغز شود که این تغییرات میتوانند بر حفظ تعادل و احساس ثبات فیزیکی تأثیر بگذارند.
- داروهای ضد افسردگی: برخی از داروهای ضد افسردگی ممکن است عوارض جانبی مانند سرگیجه یا سبکی سر ایجاد کنند، خصوصاً در ابتدای شروع مصرف یا تغییر دوز.
- اضطراب همراه: افراد مبتلا به افسردگی اغلب دچار اضطراب نیز هستند، که خود اضطراب میتواند منجر به تجربه سرگیجه و ناپایداری شود.
- کاهش فعالیت فیزیکی و ضعف عمومی: افسردگی میتواند موجب کاهش سطح فعالیت فیزیکی و ضعف عمومی شود، که هر دو میتوانند به سبکی سر منجر شوند.
۳. احساس سبکی سر و خوابآلودگی چه علتی دارند؟
احساس سبکی سر و خوابآلودگی میتوانند ناشی از دلایل متعددی باشند که شامل موارد زیر میگردد:
- کمبود خواب یا خواب آشفته: نرسیدن به خواب کافی یا مشکلات مرتبط با کیفیت خواب میتواند باعث سبکی سر و خوابآلودگی در طول روز شود.
- اختلالات تیروئید: هیپوتیروئیدی یا فعالیت کم تیروئید میتواند باعث خستگی مفرط و سبکی سر شود.
۴. احساس سبکی سر و سرگیجه نشانه چیست؟
احساس سبکی سر و سرگیجه ناگهانی ممکن است ناشی از شرایط مختلفی باشد، از جمله اختلالات گوش داخلی، افت فشار خون، مشکلات بینایی، یا حتی اختلالات عصبی. این شرایط میتواند علامتی از بیماریهای جدیتر مانند بیماری منییر، ورتیگو، یا ضعف عمومی نیز باشد.
۵. علت سبکی سر در طب سنتی چیست؟
در طب سنتی، سبکی سر غالباً ناشی از عدم تعادل در بدن تلقی میشود. علل متداول شامل ضعف عمومی بدن، کمبود مایعات، عدم تعادل در خون یا بلغم و مشکلات مرتبط با هضم هستند. درمانها شامل تقویت بدن و تعادلبخشی به عناصر مختلف بدن است.
۶. احساس سبکی سر و حالت تهوع نشانه چیست؟
احساس سبکی سر همراه با حالت تهوع اغلب نشاندهنده مشکلاتی در گوش داخلی یا مسائل مربوط به سیستم عصبی مرکزی است. این علائم میتوانند نشانههایی از ورتیگو، میگرن، یا حتی اختلالات گوارشی باشند.
۷. علت سبکی سر در بارداری چیست؟
سبکی سر در دوران بارداری میتواند به دلایل متفاوتی رخ دهد، از جمله تغییرات هورمونی، کاهش قند خون، افزایش نیاز به آهن، یا حتی کاهش فشار خون ناشی از تغییرات گردش خون در بدن. مراقبتهای دوران بارداری باید این عوامل را شناسایی و درمان کنند.
۸. سبکی سر و معده به هم مرتبط هستند؟
مشکلاتی مانند رفلاکس معده به مری (GERD)، زخم معده، و گاستریت میتوانند باعث ایجاد حالت تهوع و سبکی سر شوند. این شرایط گاهی اوقات باعث تولید یا آزادسازی برخی مواد شیمیایی در بدن میشوند که میتوانند روی سیستم عصبی مرکزی تأثیر گذارند و منجر به سرگیجه یا سبکی سر شوند.
در موارد مسمومیت غذایی، تولید سموم توسط باکتریها میتواند باعث سرگیجه و حالت تهوع شود. این سموم میتوانند بر عملکرد عادی سیستم عصبی تأثیر بگذارند و منجر به احساس سبکی سر شوند.
درمان پزشکی و درمان خانگی سبکی سر چیست؟
سبکی سر که به علت خونریزی شدید، حمله قلبی یا سکته مغزی نیست، اغلب با گذر زمان کمتر میشود. درمانهای دیگر به شرایط زیر بستگی دارد. درمان برای علل کم اهمیت سبکی سر ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- نوشیدن آب بیشتر به ویژه در آب و هوای گرم و یا در طول ورزش
- دریافت مایعات داخل وریدی
- خوردن یا نوشیدن چیزی شیرین
- نوشیدن مایعات حاوی الکترولیتها
- دراز کشیدن یا نشستن برای کاهش ارتفاع سر نسبت به بدن
- داشتن خواب کافی
برای موارد جدیتری از سبکی سر که از بین نمیرود، درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- رژیم کم نمک و محدود کردن مصرف نمک
- داروهای ادرارآور (دیورتیک)
- داروهای ضد میگرن
- داروهای ضد اضطراب مانند دیازپام یا آلپرازولام
- داروهای ضد تهوع
- درمان تعادل، بعنوان مثال توانبخشی وستبولار (تمرین برای کاهش حساسیت سیستم تعادل به حرکت)
- رواندرمانی برای کاهش اضطراب
- تزریق آنتیبیوتیک در گوش داخلی سمتی که باعث ایجاد مشکلات تعادل میشود (این کار گوشی را باعث ایجاد مشکلات تعادل میشود غیرفعال میکند و به گوش دیگر اجازه میدهد تعادل را برقرار سازد)
- حذف ارگان حساس گوش داخلی، که به نام عمل “خارج کردن لابیرنت” شناخته میشود (یک عمل جراحی نادر برای غیر فعال کردن عملکرد گوش داخلی است که موجب ایجاد مشکلات تعادل میشود، بنابراین گوش دیگر میتواند تعادل را برقرار سازد)
بهترین قرص برای سبکی سر چیست؟
انتخاب دارو برای سبکی سر باید بر اساس علت زمینهای این حالت صورت گیرد. در مواردی که سبکی سر ناشی از ورتیگو یا میگرن است، داروهایی مانند بتاهیستین یا داروهای ضد میگرن ممکن است توصیه شوند. با این حال، مشورت با پزشک قبل از مصرف هر نوع دارویی ضروری است.
پیشگیری از سبکی سر امکان پذیر است؟
با رعایت موارد زیر میتوانید سبکی سر را بهبود ببخشید یا عوارض ناشی از آن مانند سرخوردن و برخورد به اشیا را کاهش دهید:
- اجتناب از تغییرات ناگهانی در حالت بدن
- اجتناب از الکل یا تنباکو
- حفظ تعادل
- حرکت با عصا
- جابه جا کردن موانع سر راه
- نور کافی
- نشستن یا دراز کشیدن
- اجنتاب از رانندگی
- استفاده از یک رژیم سالم غنی از مواد مغذی مختلف
- خواب کافی
- اجتناب از استرس اضافی
- نوشیدن مایعات کافی
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
در صورت داشتن علائم زیر به دکتر عمومی مراجعه کنید:
- ضعف یا فلجی در یک طرف بدن
- لکنت زبان
- درد در بازو، گردن، یا فک
- سردرد ناگهانی شدید
- غش
- بی حسی یا ناتوانی در حرکت بازوها و یا پاها
- تغییرات بینایی، مانند دوبینی
- ضربان قلب سریع یا نامنظم است
- تشنج
- استفراغ
برای دریافت نوبت از لیست پزشکان عمومی کشور میتوانید از دکترتو کمک بگیرید. در دکترتو همچنین میتوانید از مشاوره با دکتر عمومی آنلاین بهرمند شوید.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
سلام درود بر شما دکتر عزیز
دکتر جان من مدتیه بعد از عطسه یا سرفه احساس سر بودن سر یا کلا بهتره بگم سبکی سر به مدت ده ثانیه میشم،و یکم که تکون بخورم اکی میشم،سرما هم نخوردم ولی غلظت خونم کمی بالاست که سالی دوبار خون میدم،اگر راهنمایی بفرمایید ممنونتون میشم،مچکرم
دوست عزیز
تنفس سریع و عمیق مانند زمان عطسه موجب کاهش اکسیژن رسانی به مغز و ایجاد سبکی سر می شود. اگر این موضوع در موارد دیگر تکرار شد بهتره با متخصص نورولوژی در این خصوص مشورت کنید.
متخصص نورولوژی
سلام من مدتی طولانی بود که صوتی ها وپادکست انگیزه شی رو با ایر پاد تو گوشم میذلشتم وگوش میکردم الان چند روز که احساس سبکی سر و گاها تعادل خوبی ندارم تو گوشم احساس پری و قسمت گیجگاهی هم حس خوب ندارم دیگه مثل قبل راحت نیستم چکار کنم آیا خوب میشم استرس دارم نکنه سکته قلبی یا مغزی پیش بیاد در صمن ۶۰ سالم
دوست عزیز
کم خونی ، کم آبی، مشکلات گوش داخلی و عوامل دیگر عامل سبکی سر است. بهتره برای بررسی گوش و انجام نوار گوش به متخصص گوش حلق و بینی مراجعه کنید.
فوق تخصص گوش و حلق و بینی
سلام ایا سبکی سر من ممکنه از فشارهای عصبی باشه؟من یمدتی هست ک فشارهای روانی و عصبی زیادی داشتم و گریه هم زیاد میکنم..راهنمایی کنید لطفا
دوست عزیز
قطعا احساس گیجی و سبکی سر میتونه ناشی از استرس و فشارهای عصبی در شما باشد. بهتره برای کنار آمدن با مشکلات و حل آنها با متخصص روانشناسی مشورت کنید.
متخصص روانشناسی
ببخشید من یه هفته اس سبکی سر دارم با حالت تهوع و بیحالی و ضعف نشانه چیست
ممنون از مطالب خوبتون
سلام
من ۳ روز پیش برای اولین بار صبح وقتی میخواستم بلند شم ، به حالت صاف دراز کشیده بودم بعد به چپ چرخیدم،تا اینجا مشکلی نداشتم ولی وقتی به راست چرخیدم و به پهلوی راستم خوابیم اتاق به سرعت زیادی چرخید ،مثل اینکه چند دور با سرعت زیاد در حالت ایستاده دور خودم چرخیدم باشم و بعد بایستم،حتی چشم هام رو بستم که اون حالت رو نبینم ولی سرم گیج میرفت و چند ثانیه بعد هم حالت تهوع گرفتم ولی وقتی به حالت صاف و یا پهلوی چپ برگشتم تمام این حالات رفع شد. بعد از اون وقتیکه بلند شدم سرم گیج رفت و همزمان اتاق چرخید و تعادل هم نداشتم و احساس سبکی سر و یک احساس گیجی در چشم هام و سرم داشتم.یکم استراحت کردم و بهتر شدم.
از فرداش تا همین امروز صبح این اتفاق ها افتاده ولی خفیف تر ولی فرقی که داره اینه که دیگه در طول روز هم به مقدار خفیفی تعادل در راه رفتن یا ایستادن رو از دست دادم
سلام سرماخوردم کلداکس آزیترومایسین خوردم الان ابریزش بینیم قطع شد ه سرفه هم ندارم خلط از گلو دارم گاهی..اما سرم انگار رو هوا وقتی می ایستم حس سبکی در سر دارم
سلام دوست عزیز
این علایم درگیری ویروسی با امیکرون است و علایم شبیه سرماخوردگی داشته و با استراحت و مصرف داروها علایم برطرف می شود. از این لینک می تونید نوبت متخصص داخلی گرفته و مراجعه کنید.
دکتر متخصص داخلی
سلام من توی حموم مدت زیادی بودم بعد هم دستم برید و حالم بد شد و دل ضعف و سبک سری و سفید دیدن هم اضافه شد بعد هم گوشم صدای نویز میداد ولی الان بهترم خواستم ببینم مال اون بریدگی بوده که دلم ضعف رفت؟
من سرگیجه توأم با سبکی سر دارم، دکتر متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کردم گفتن مربوط به گوش است و قرص بتاسرک دادند ولی با گذشت چند روز هنوز خوب نشده ام و گاهی بهتر میشوم ولی دوباره سرگیجه برمیگرده لطفا راهنمایی بفرمایید
مدتی است حس میکنم حالا بیهوش میشوم قبلا وقتی سرم را روی یک بالش سفت میگذاشتم این حالت بهم دست میداد اهمیت ندادم حالا اگر سرم را بدون حرکت نگه دارم بی حسی انی بهم دست میده وبا تکان دادن سر بر طرف میشه نمیدانم چکار کنم لطفا راهنماییم بکنید
سلام خسته نباشید الان چند روز که معدم بهم ریخته دکتر رفتم قرص هم داد بهم الان مشکلی که دارم یکم منگی ناگهانی بهم دست میده
سلام دوست عزیز
اگر حالت سبکی و گیجی سر شما بعد از مصرف داروهای معده نیز ادامه داشت بهتره با متخصص نورولوژی مشورت کنید.
متخصص نورولوژی
سلام چند وقت هست گوش چپم صدا میکند از صداهای مجلس اذیت میشم در هدی که چشمام درد میگیرهسرم هم چکار کن تورو خدا کمکم کنید
دوست عزیز
علت وزوز و صدای گوش باید توسط متخصص گوش، حلق و بینی توسط نوار گوش و نوار عصب گوش بررسی شود. بهتره از این لینک نوبت متخصص گوش، حلق و بینی گرفته و مراجعه کنید.
متخصص گوش و حلق و بینی
سلام مادرم چندروزمیگه سرم انگارسبک شده پاهاش یخ میکنه،دهنش خشک میشه وعرق میکنه دلیلش چیه ممنون
منم همینجور شدم سرم سبک میشه وحالت گیجی پشت سرم مورمور میکنه به نظر شما مال چی میشه باشه ومن داروی متادون هم مصرف میکنم ۶ ساله
سلام دوست عزیز
مصرف متادون باعث وابستگی بدن شما به این دارو و ایجاد علایم سبکی سر و سرگیجه می شود. علاوه بر اقدام به ترک متادون بهتره با انجام ام آر ای توسط متخصص نورولوژی بررسی شوید.
متخصصین مغز و اعصاب
منم متادون مصرف میکردم یک ساله دچار گیجی و عدم تعادل شدم لطفا راهنمای کنید