فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
چطور می‌توان فهمید احساسات، افکار و رفتارهای ما در محدوده طبیعی قرار دارند یا با یک مشکل روانی مرتبط هستند؟ تست اختلالات روانی در این شرایط کمک میکند. این تست، با استفاده از مجموعه‌ای از پرسش‌ها، نشانه‌های مرتبط با مشکلات مختلف سلامت روان مانند اضطراب، افسردگی، وسواس و برخی اختلالات دیگر را بررسی میکند. نوع سوالات و شیوه ارزیابی در هر تست متفاوت است و نتیجه آن می‌تواند دید اولیه‌ای درباره وضعیت روانی فرد ارائه دهد. اما این تست‌ها دقیقا چه مواردی را بررسی می‌کنند و نتیجه آنها چگونه تفسیر می‌شود؟ در ادامه این مطلب از دکترتو به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهیم.
انواع تست اختلالات روانی کدامند؟
اگر می‌خواهید ویژگی‌های شخصیتی خود را بشناسید، علائم احتمالی یک اختلال سلامت روان را بررسی کنید، یا سبک خود در مواجهه با تعارضات و تمایلات عاطفی‌تان را ارزیابی کنید، می‌توانید از انواع تست اختلالات روانی که از نظر علمی تایید شده‌اند، کمک بگیرید. تست‌های غربالگری آنلاین می‌توانند برای توجه اولیه به علائم مفید باشند، اما تشخیص یا تصمیم‌گیری درمانی نباید تنها بر اساس آنها انجام شود و در صورت امتیاز بالا، مراجعه به متخصص سلامت روان ضروری است.
تست‌های مختلفی وجود دارد که توسط متخصصان سلامت روان طراحی و ایجاد شده‌اند که می‌توان با کمک آنها، مشکلات مختلفی از جمله افسردگی و اضطراب، بیش‌فعالی، وسواس فکری و اختلال دوقطبی را ارزیابی کرد. مهم‌ترین تست‌های بررسی اختلالات روانی شامل موارد زیر هستند:
- تست SCL-۹۰ برای بررسی طیف وسیع علائم روانی
- تست GHQ برای غربالگری سلامت عمومی روان
- تست PHQ-۹ برای افسردگی
- تست GAD-۷ برای اضطراب
- تست MDQ برای اختلال دوقطبی
- تست ASRS برای ADHD
- تست OCI-R برای وسواس فکری عملی
مشاوره روانشناسی
با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران
۱. تست SCL-۹۰ برای بررسی طیف وسیع علائم روانی
گاهی اوقات متخصصان سلامت روان به یک تست اختلالات روانی نیاز دارند که طیف وسیعی از مشکلات را شامل شود. اینجاست که می‌توانند از تست SCL-۹۰ برای ارزیابی طیف وسیعی از مشکلات روان‌شناختی و علائم آسیب‌شناسی روانی کمک بگیرند. این ابزار همچنین برای سنجش پیشرفت درمان بیماران یا پیامدهای درمان کاربرد دارد.
۲. تست GHQ برای غربالگری سلامت عمومی روان
پرسش‌نامه سلامت عمومی (GHQ) یک ابزار غربالگری خودگزارش‌دهی برای شناسایی مشکلات کوتاه‌مدت، غیرسایکوتیک (غیر روان پریشانه) و خفیف سلامت روان در جمعیت عمومی یا غیربالینی است. این یکی از انواع تست اختلالات روانی است که برای ارزیابی نوجوانان و سنین بالاتر کاربرد دارد. تمرکز GHQ بر غربالگری ۲ حوزه است:
- دشواری در انجام عملکردهای عادی و روزمره
- بروز هرگونه شرایط جدید یا آزاردهنده
متن انگلیسی:
به نقل از سایت annabellepsychology
While there are various versions, the GHQ-12 is a shortened version containing 12-items. This version is nevertheless, reliable and extensively used.
ترجمه فارسی:
باوجود نسخه‌های گوناگون، GHQ-۱۲ نسخه‌ای کوتاه شده و شامل ۱۲ آیتم است؛ این نسخه قابل‌اعتماد است و به‌صورت گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برای تفسیر تست اختلال روانی نیاز به کمک داری؟
از بهترین متخصص راهنمایی بگیر.
۳. تست PHQ-۹ برای افسردگی
یکی دیگر از پرکاربردترین تست‌های بررسی اختلالات روانی، PHQ-۹ برای تست افسردگی است. پرسش‌نامه PHQ-۹ یک ابزار غربالگری کوتاه و خودگزارش دهی است که برای ارزیابی شدت افسردگی، هم در محیط‌های بالینی و هم در سطح جامعه، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این پرسش‌نامه ۹ سوالی بر اساس معیارهای DSM تدوین شده و برای غربالگری و سنجش شدت علائم افسردگی استفاده می‌شود، اما تشخیص اختلال افسردگی اساسی (MDD) فقط با ارزیابی بالینی توسط متخصص امکان‌پذیر است و نباید صرفاً بر مبنای این تست انجام شود. برای انجام این تست و پیگیری روند درمان می‌توانید به بهترین دکتر روانکاوی ایران مراجعه کنید.
۴. تست GAD-۷ برای اضطراب
یکی دیگر از انواع ابزارهایی که برای تست اختلالات روانی از آن استفاده می‌شود، GAD-۷ برای تست اضطراب است. مقیاس ۷-ماده‌ای اختلال اضطراب فراگیر یک ابزار غربالگری کوتاه و خودسنجی است که برای ارزیابی شدت اضطراب، هم در محیط‌های بالینی و هم در سطح جامعه، به کار می‌رود.
این پرسش‌نامه ۷ سوالی برای غربالگری و سنجش شدت علائم اضطراب فراگیر به کار می‌رود و در صورت کسب نمره بالا، لازم است تشخیص نهایی توسط روانپزشک یا روانشناس بالینی و بر پایه مصاحبه تشخیصی انجام شود. نمره بالا می‌تواند لزوم بررسی بیشتر سایر اختلالات اضطرابی را مطرح کند، اما برای تست تشخیص پانیک، اضطراب اجتماعی یا PTSD باید از ابزارهای اختصاصی و ارزیابی متخصص استفاده شود.
۵. تست MDQ برای اختلال دوقطبی
اختلال دوقطبی یکی دیگر از شایع‌ترین مشکلات سلامت روان است که برای تشخیص آن از یک تست اختلالات روانی اختصاصی استفاده می‌کنند. یکی از انواع تست اختلال دو قطبی، پرسش‌نامه اختلال خلق (MDQ) نام دارد. پرسش‌نامه اختلال خلق (MDQ) یک ابزار غربالگری خودگزارش‌دهی ۱۵ سؤالی برای شناسایی احتمال وجود اختلالات دوقطبی در بزرگسالان است و برای تشخیص نهایی باید مصاحبه تشخیصی توسط روانپزشک یا روانشناس بالینی انجام شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medlineplus
A mental health screening is usually used as the first step to identify signs of a possible mental disorder. It may be part of a routine checkup or done when symptoms suggest a mental health concern.
ترجمه فارسی:
غربالگری سلامت روان معمولا به‌عنوان نخستین گام برای شناسایی نشانه‌های احتمالی یک اختلال روانی انجام می‌شود. این غربالگری ممکن است بخشی از معاینه یا بررسی‌های معمول سلامت باشد یا زمانی انجام شود که علائم، احتمال وجود یک مشکل در سلامت روان را مطرح کنند.
۶. تست ASRS برای ADHD
یکی از ابزارهای ارزشمند ارزیابی بیش‌فعالی در بزرگسالان، ابزار غربالگری مقیاس خودسنجی ADHD یا همان ASRS است. تست اختلالات روانی ASRS یک پرسش‌نامه کوتاه است که برای ارزیابی وجود و میزان تکرار علائم ADHD در بزرگسالان طراحی شده است.
تست ADHD مانند ASRS سریع و آسان هستند و برای غربالگری و کمک به ارزیابی اولیه علائم در بزرگسالان به کار می‌روند، اما تشخیص نهایی این اختلال تنها با تکیه بر این تست‌ها انجام نمی‌شود و نیاز به ارزیابی بالینی جامع دارد.
دوست داری قدمی برای آرامش بیشترت برداری؟ با متخصص مشورت کن!
۷. تست OCI-R برای وسواس فکری عملی
تست اختلالات روانی مورد استفاده برای سنجش وسواس فکری عملی، تست OCI-R است. این ابزار کوتاه و معتبر با ۱۸ آیتم می‌تواند علائم وسواس فکری – عملی و شدت آن را بسنجد. تکمیل این پرسش‌نامه یا تست وسواس فکری حدود ۳ دقیقه زمان می‌برد و برای بزرگسالان ۱۸ سال و بالاتر مناسب است.
OCI‑R به‌طور گسترده برای سنجش و پایش شدت علائم وسواس فکری-عملی و بررسی پاسخ به درمان استفاده می‌شود و یک تست کمکی معتبر است، اما تشخیص و برنامه‌ریزی درمان این اختلال بر عهده ارزیابی تخصصی بالینی است.
| اختلال | تست‌های رایج | کاربرد |
|---|---|---|
| افسردگی | PHQ-۹، BDI-II | غربالگری و سنجش شدت علائم افسردگی |
| اضطراب | GAD-۷، BAI | بررسی علائم و شدت اضطراب |
| وسواس فکری-عملی | OCI-R، Y-BOCS | ارزیابی علائم و شدت وسواس |
| اختلال استرس پس از سانحه | PCL-۵، CAPS-۵ | بررسی علائم و شدت PTSD |
| اختلال دوقطبی | MDQ، HCL-۳۲ | غربالگری علائم مرتبط با دوقطبی |
| اختلالات مصرف مواد | AUDIT، DAST-۱۰ | غربالگری مصرف مشکل‌ساز الکل و مواد |
| افسردگی بارداری و پس از زایمان | EPDS | غربالگری علائم افسردگی در این دوره |
| خطر خودکشی | C-SSRS | ارزیابی افکار و رفتارهای مرتبط با خودکشی |
تست اختلالات روانی چه گروه‌هایی از مشکلات را بررسی میکند؟
اختلالات سلامت روان بسیار شایع هستند و می‌توانند کودکان، نوجوانان و سالمندان را تحت تاثیر قرار دهند. به همین دلیل، آزمون‌های غربالگری سلامت روان ویژه‌ای برای هر یک از این گروه‌های سنی طراحی شده است. انواع تست اختلالات روانی شامل مجموعه سوالاتی در مورد خلق‌وخو، تفکر، رفتار و حافظه است. این تست‌ها می‌توانند اختلالات مختلف سلامت روان را بررسی کنند.
برخی از این آزمون‌ها به دنبال علائم کلی شایع‌ترین اختلالات روانی هستند، درحالی‌که برخی دیگر (مانند آزمون غربالگری افسردگی) تنها علائم مربوط به انواع خاصی از اختلالات را بررسی می‌کنند. مهم‌ترین مشکلاتی که توسط تست‌های مختلف سنجش اختلالات روانی بررسی می‌شود شامل موارد زیر است:
- اختلالات خلقی، مانند افسردگی، اختلال دوقطبی و اختلال عاطفی فصلی (SAD)
- اختلالات اضطرابی، مانند اختلال اضطراب فراگیر، اختلال هراس (پانیک)، فوبیاها و اختلال وسواس فکری – عمل
- اختلالات خوردن، مانند بی‌اشتهایی عصبی (آنورکسیا) و پرخوری عصبی (بولیمیا)
- اختلال نقص توجه – بیش‌فعالی ADHD
- اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
- اختلالات شخصیت، مانند اختلال شخصیت مرزی و خودشیفته (نارسیستیک)
- اختلالات مصرف مواد، مانند اختلال مصرف الکل و سوء مصرف یا اعتیاد به مواد مخدر
- اختلالات روان‌پریشی (سایکوتیک)، مانند اسکیزوفرنی
نتیجه تست اختلالات روانی را چگونه باید تفسیر کرد؟
ابزارهای غربالگری آنلاین صرفاً تصویری کلی و سریع از وضعیت سلامت روان شما را ارائه می‌دهند. برای تفسیر نتایج به‌دست‌آمده از این تست بهتر است حتماً به بهترین دکتر روانشناس ایران مراجعه کنید؛ خصوصاً اگر نتایج تست اختلالات روانی نشان‌دهنده وجود علائم یک بیماری روانی است، حتماً باید نتایج را با متخصص سلامت روان مانند پزشک یا روان‌درمانگر در میان بگذارید. آنها می‌توانند ارزیابی‌های کامل‌تری انجام دهند و با یک تشخیص تخصصی به درمان علائم شما کمک کنند.
بااین‌حال بیشتر تست‌های اختلالات روانی آنلاین یک منبع اطلاعاتی دارند که می‌توانید با تطابق نمره به‌دست‌آمده از تست‌ها با معیارهای ارائه شده در سایت، نتیجه تست را تفسیر کنید. توجه به این نکته ضروری است که حتی مثبت‌بودن نتیجه تست‌ها هم الزاماً تاییدکننده وجود یک اختلال روانی نیست و برای تشخیص نهایی به ارزیابی‌های بیشتری نیاز است. برای تفسیر دقیق‌تر نتیجه تست اختلالات روانی و بررسی اینکه علائم به ارزیابی تخصصی نیاز دارند یا خیر، می‌توانید از طریق اپلیکیشن دکترتو با روانشناس یا روانپزشک موردنظر خود در ارتباط باشید.
۴.۸ (۱۱۵۹ نظر)۴.۵ (۱۰۰۵ نظر)۵ (۵۳۶ نظر)۴.۶ (۵۰۴ نظر)۴.۴ (۴۰۳ نظر)۴.۹ (۳۰۱ نظر)نتیجه گیری
غربالگری سلامت روان با کمک انواع تست اختلالات روانی معمولاً به‌عنوان نخستین گام برای شناسایی علائم احتمالی یک اختلال روانی به کار می‌رود. این کار ممکن است بخشی از معاینات معمول پزشکی باشد یا زمانی انجام شود که علائم موجود، احتمال وجود یک مشکل سلامت روان را مطرح می‌کنند. نتایج این تست‌ها نشان می‌دهد که نیاز به کمک تخصصی دارید یا خیر. برخی نتایج ممکن است نشان‌دهنده اختلال فعلی نباشند، اما به متخصص شما اطلاع می‌دهند که خطر ابتلای شما به آن اختلال در آینده بیشتر است. این تست ها به‌صورت دقیق توسط متخصصان حوزه سلامت روان طراحی شده‌اند و از نظر علمی معتبر هستند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
