شایع ترین علل بی خوابی و درمان های آن

شایع ترین علل بی خوابی

بی خوابی چیست؟ شایع ترین علل بی خوابی و درمان های آن

بی خوابی رایج ترین اختلال خواب است که می تواند مشکلاتی همچون سخت به  خواب رفتن، سخت خوابیدن یا خیلی زود بیدار شدن و عدم توانایی در دوباره خوابیدن را شامل شود. در بی خوابی ممکن است بعد از بیدار شدن هنوز احساس خستگی کنید. بی خوابی نه تنها بر میزان انرژی و خلق و خوی شما اثر دارد، بلکه بر سلامتی، عملکرد کاری و کیفیت زندگی شما  نیز موثر است. با وجود متفاوت بودن خواب مورد نیاز هر فرد، به طور میانگین بزرگسالان به هفت تا هشت ساعت خواب شبانه نیاز دارند. بی خوابی می تواند به صورت حاد(کوتاه مدت) و مزمن(بلند مدت) باشد. در توضیح شایع ترین علل بی خوابی لازم است بدانیم که: بی خوابی حاد معمولا نتیجه ی استرس یا حادثه ای آسیب زاست و به مدت چند روز یا چند هفته طول می کشد ولی بی خوابی مزمن معمولا نتیجه ی استرس، حوادث زندگی یا عاداتی است که خواب را مختل می کند و یک ماه یا بیشتر طول  می کشد.

علائم بالینی

علائم بی خوابی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • دشواری در ابتدای خواب رفتن در شب
  • بیدار شدن در طول شب
  • بیدار شدن  زود هنگام
  • خستگی بعد از بیدار شدن از خواب
  • خستگی روزانه یا خواب آلودگی
  • تحریک پذیری، افسردگی یا اضطراب
  • عدم تمرکز، یا فراموشی
  • افزایش اشتباهات و در نتیجه رخداد حوادث
  • نگرانی مداوم در مورد خواب
  • کاهش عملکرد در مدرسه یا محل کار
  • کاهش عکس العمل در زمان رانندگی
  • اختلالات سلامت روانی مانند افسردگی، اختلال اضطرابی یا سوء مصرف مواد

شایع ترین علل بی خوابی چیست؟

بی خوابی دلایل متعددی دارد که ررسی شایع ترین علل بی خوابی مواجهه با این مساله را راحت تر می کند. بی خوابی یا به صورت اولیه یا به صورت ثانویه به دنبال بیماری یا عوارض مصرف داروها به وجود می آید. همچنین درمان علت زمینه ای می تواند بی خوابی را حل کند، اما گاهی اوقات مساله ی بی خوابی ممکن است سال ها ادامه یابد.

شایع ترین علل بی خوابی مزمن عبارتند از:

استرس: استرس از عوامل تاثیر گذار بر کیفیت و مدت زمان خواب است. نگرانی در مورد کار، مدرسه، سلامتی، امور مالی یا خانواده می تواند ذهن شما را در شب فعال نگه داشته و خواب را دشوار کند. حوادث استرس زای زندگی یا تروما مانند مرگ یا بیماری یک فرد دوست داشتنی، طلاق، یا از دست دادن شغل، ممکن است به بی خوابی منجر شود. بنا بر این استرس از جمله شایع ترین علل بی خوابی است.

سفر یا برنامه کاری: سیستم فیزیولوژیک بدن، مجموعه ای منظم است ، جالب است بدانید ریتم شبانه روزی بدن شما به عنوان یک ساعت داخلی عمل می کند.ریتم شبانه روزی تنظیم کننده ی چرخه ی خواب و بیداری، متابولیسم و دمای بدن است.اختلالات ریتم شبانه روزی بدن شما می تواند منجر به بی خوابی شود. علل شامل جت لگ ناشی از سفر به مکان هایی با ساعت زمانی های متفاوت، کار در شیفت های خیلی زود یا خیلی دیر یا تغییرات متناوب شیفت کاری است.

عادات ضعیف خواب : بدن انسان مجموعه ای هوشمند است که با عادات فردی تطابق می یابد. از این رو عادات ضعیف خواب شامل برنامه نامنظم خوابیدن ، چرت زدن ، فعالیت های تحریک کننده قبل از خواب، محیط خواب ناراحت کننده و استفاده از تخت خواب برای کار، غذا خوردن و یا تماشای تلویزیون در روند و کیفیت خواب اختلال ایجاد می کند. استفاده از کامپیوتر، تلویزیون، بازی های ویدئویی، گوشی های  تلفن هوشمند و یا صفحه نمایش های دیگر قبل از خواب می تواند در چرخه خواب شما تداخل ایجاد کند. جالب است بدانید که این عادات نامناسب از جمله شایع ترین علل بی خوابی به شمار می رود.

مصرف وعده ی غذایی سنگین قبل از خواب: مصرف غذای سنگین به معده فشار می آورد، همین مساله می تواند دلیل بی خوابی های شما باشد. یک میان وعده سبک قبل از خواب خوب است، اما خوردن بیش از حد ممکن است سبب شود که شما در حین دراز کشیدن از نظر فیزیکی احساس ناراحتی کنید. بسیاری از افراد نیز در معرض سوزش سر دل، برگشت اسید و مواد غذایی از معده به مری پس از غذا خوردن قرار می گیرند، که ممکن است باعث بیداری شود.

داروها: بسیاری از داروهای تجویزی می توانند در خواب تداخل ایجاد کند، مانند داروهای ضد افسردگی و داروهای آسم یا فشار خون.  بسیاری از داروهای بدون نسخه مانند بعضی از داروهای ضد درد، داروهای آلرژی و سرما خوردگی و محصولات کاهش وزن و مواد کافئین دار و هایی سایر مواد برانگیزاننده می توانند خواب را مختل کنند. بی خوابی مزمن نیز ممکن است از عوارض استفاده از داروهای خاص باشد. درمان وضعیت بیماری ممکن است موجب بهبود بی خوابی شود.اما احتمال دارد بی خوابی پس از بهبود وضعیت بیماری زمینه ای همچنان ادامه یابد.

بیماری ها و اختلالات جسمی و روانی: به طور کلی فرد بیمار در دوران بیماری ممکن است علاوه بر علائم دیگر، بی خوابی را نیز تجربه کند، و بیمارزی می تواند به عنوان یکی از شایع ترین علل بی خوابی در نظر گرفته شود. بیماری هایی که بیشتر در آن ها احتمال اختلالات خواب وجود دارد شامل درد مزمن، سرطان، دیابت، آسم، بیماری قلبی، پرکاری تیرویید، ریفلاکس از معده به مری، بیماری پارکینسون و بیماری آلزایمر است. آپنه خواب باعث می شودکه تنفس در طول شب به طور دوره ای قطع شود و باعث اختلال در خواب می شود. سندروم پای بی قرار باعث احساسات ناخوشایند در پاها و دشواری در تکان دادن آنها می شود که ممکن است مانع از خواب رفتن شما شود. اختلالات سلامت روان نیز نقش به سزایی در بی خوابی دارند. اختلالات اضطرابی از عوامل موثر بر خواب است، این اختلالات دلایل زیادی دارد. مانند اختلال استرس پس از سانحه، از  اختلالات اضطرابی است که می تواند ممکن است خواب شما را مختل کند. همچنین بیداری زودهنگام می تواند نشانه ی افسردگی باشد. جالب است بدانید بی خوابی اغلب با سایر اختلالات روانی نیز رخ می دهد.

مصرف کافئین، نیکوتین و الکل: مصرف مواد محرک ممکن است باعث اختلال خواب شود. همانطور که می دانید  قهوه، چای، نوشابه و دیگر نوشیدنی های کافئین دار محرک هستند، نوشیدن آنها در اواخر بعد از ظهر و یا شب می تواند مانع خوابیدن شما در شب شود. نیکوتین موجود در تنباکو محرک دیگری است که می تواند خواب را مختل کند. الکل ممکن است به خوابیدن شما کمک کند اما از خواب عمیق جلوگیری می کند و باعث بیداری در اواسط شب می شود.

تغییرات سن: بی خوابی با افزایش سن شایع تر می شود. همانطور که سن شما افزایش می یابد تغییراتی  به شرح زیر را تجربه خواهید کرد.

  • تغییرات الگوی خواب: با افزایش سن تاثیر خواب بر بهبود خستگی کم می شود، بنابراین سروصدا و تغییر محیط باعث بیداری می شود. افزایش سن، موجب  افزایش سرعت ساعت بدن می شود، بنابر این شما بعد از ظهر خیلی زود خسته می شوید و صبح زودتر بیدار می شوید. اما به طور کلی افراد مسن به همان مقدار جوان ترها به خواب نیاز دارند.
  • تغییر در فعالیت ها : ممکن است میزان  فعالیت های جسمی و اجتماعی در سنین بالاتر، کاهش یابد . کمبود فعالیت می تواند از کیفیت خواب شبانه بکاهد. همچنین هر چه فعالیت شما کمتر باشد، تمایل شما به چرت زدن روزانه بیشتر خواهد بود، که می تواند در خواب شبانه اختلال ایجاد کند.
  • تغییرات در وضعیت سلامت: درد مزمن در مواردی مانند آرتریت و یا مشکلات کمر و ستون فقرات و همچنین افسردگی و اضطراب می تواند در روند خواب اختلال ایجاد کند.  بیماری هایی مثل مشکلات پروستات یا مثانه باعث افزایش دفعات ادرار کردن در طول شب شود که می تواند خواب را مختل کند. آپنه و سندرم پاهای بی قرار با افزایش سن شیوع می یابد.
  • تعدد دارویی : تعداد داروهای مصرفی  سالمندان معمولا از افراد جوان بیشتر است، که با توجه به عوارض احتمالی داروها باعث افزایش بی خوابی  می شود.

ریسک ابتلا به بی خوابی در موارد زیر بیشتر است :

جنسیت مونث: بد خوابی یکی از شایع ترین مشکلات زنان است، تغییرات هورمونی می تواند این اختلال را توجیه کند.  تغییرات هورمونی در بی خوابی دوران قاعدگی و یائسگی ممکن است نقش داشته باشد. همچنین در طول یائسگی، عرق شبانه و گر گرفتگی اغلب خواب را مختل می کند. بی خوابی به دلیل تغییرات هورمونی در بارداری نیز شایع است.

بی خوابی در کودکان و نوجوانان: مشکلات خواب نیز ممکن است برای کودکان و نوجوانان نگران کننده باشد.برخی از کودکان و نوجوانان دچار دشواری و مقاومت در به خواب رفتن  زود هنگام دارند، زیرا ساعت بدن آنها تأخیر دارد. آن ها می خواهند شب ها دیر بخوابند و صبح ها دیر از خواب بیدار شوند.

درمان های بی خوابی

همانطور که در این مقاله  تاثیر عادات فردی به عنوان یکی از شایع ترین علل بی خوابی بر روند خواب بیان شد، عادات  فردی خوب می تواند به جلوگیری از بی خوابی کمک کند و موجب خواب راحت شود:

  • داشتن فعالیت روزانه به خواب راحت در شب کمک می کند.
  • حتما به عوارض داروهای مصرفی خود دقت کنید ممکن است آن ها باعث بی خوابی شوند.
  • جهت خوابیدن و بیدار شدن سعی کنید برنامه ی هفتگی منظمی داشته باشید.
  • پرهیز کردن یا محدود کردن چرت زدن و مصرف کافئین و الکل
  • عدم استفاده از نیکوتین
  • . اجتناب از وعده های حجیم غذایی و نوشیدنی  قبل از خواب.
  • ایجاد محیط راحت اتاق خواب
  • شرایط کمک کننده به خوابی راحت :حمام آب گرم، خواندن یا گوش دادن به موسیقی ملایم و آرامش بخش.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر بی  خوابی عملکرد شما را طی روز مختل میکند، باید جهت تشخیص علت بی خوابی و چگونگی درمان به دکتر مراجعه کنید .

ترجمه و تنظیم: مهشاد معظم

 منبع: mayoclinic

 دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید