فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آیا ریزش موی شما ناگهانی یا شدید شده و این سوال برایتان پیش آمده که شاید علت آن تغییرات هورمونی باشد؟ آزمایش هورمون برای ریزش مو میتواند در برخی زنان و مردان به پیدا کردن علت ریزش کمک کند، بهویژه زمانی که علائم دیگری مانند نامنظمی قاعدگی، افزایش موهای زائد یا آکنه هم وجود داشته باشد. اما برای بررسی ریزش مو دقیقا چه آزمایشهای هورمونی لازم است و آیا همه افراد باید آزمایش هورمونی بدهند؟ در ادامه این مطلب از دکترتو به این پرسشها پاسخ میدهیم.
کدام هورمون ها باید برای ریزش مو چک شوند؟
فاکتورهای آزمایش هورمونی مورد نیاز برای ریزش مو برای همه افراد یکسان نیست و معمولاً بر اساس علت احتمالی انتخاب میشوند. مهمترین مواردی که ممکن است پزشک بهعنوان چکاپ برای ریزش مو درخواست کند عبارتاند از:
- TSH و Free T4 برای بررسی عملکرد تیروئید
- تستوسترون تام و در موارد لازم تستوسترون آزاد برای بررسی افزایش آندروژنها
- DHEA-S در صورت شک به افزایش آندروژنهای آدرنال
- پرولاکتین در صورت وجود علائم مرتبط یا اختلالات قاعدگی
- LH و FSH در برخی اختلالات قاعدگی و هورمونی
- استرادیول (E2) در شرایط خاص مرتبط با عملکرد تخمدان
- ۱۷-OH progesterone در صورت شک به برخی اختلالات آدرنال
- آزمایشهای دیگری مانند کورتیزول: معمولاً روتین نیستند و زمانی مطرح میشوند که بر اساس علائم، معاینه یا سایر یافتهها، شک بالینی مهم به اختلالات غدد فوق کلیوی (مثل کوشینگ) وجود داشته باشد.
۱. آزمایش هورمون تیروئید برای ریزش مو شامل کدام فاکتورها است؟
کمکاری و پرکاری تیروئید هر دو میتوانند باعث نازک شدن یا افزایش ریزش مو شوند. البته همه افراد مبتلا به ریزش مو به بررسی کامل تیروئید یا تمام موارد آزمایش تیروئید نیاز ندارند و انتخاب آزمایشها باید بر اساس علائم و تشخیص بهترین دکتر پوست و مو ایران انجام شود. برای بررسی اینکه آیا اختلال عملکرد تیروئید در ریزش مو نقش دارد یا نه، معمولاً آزمایشهای زیر بررسی میشوند:
- TSH: مهمترین آزمایش اولیه برای بررسی عملکرد غده تیروئید است و بالا یا پایین بودن آن میتواند به اختلال عملکرد تیروئید اشاره کند.
- Free T4 (FT4): میزان هورمون تیروکسین آزاد در خون را نشان میدهد و معمولاً در کنار TSH برای ارزیابی دقیقتر عملکرد تیروئید اندازهگیری میشود.
- آنتیبادیهای تیروئیدی: اگر پزشک به بیماریهای خودایمنی تیروئید مانند هاشیموتو یا گریوز شک داشته باشد، ممکن است آزمایشهایی مانند Anti-TPO، Anti-Tg یا TRAb نیز درخواست شوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت healthline
research suggests that both hypothyroidism (underactive thyroid) and hyperthyroidism (overactive thyroid) can lead to hair thinning or loss.
ترجمه فارسی:
پژوهشها نشان میدهند که هم کمکاری تیروئید (کمفعال بودن غده تیروئید) و هم پرکاری تیروئید (بیشفعال بودن آن) میتوانند باعث نازک شدن یا ریزش مو شوند.
۲. آزمایش تستوسترون برای ریزش مو لازم است؟
تستوسترون یکی از مهمترین آندروژنهایی است که در صورت وجود علائم افزایش هورمونهای مردانه ممکن است در آزمایش هورمون برای ریزش مو بررسی شود. در زنان، ریزش موی الگوی زنانه همراه با پریودهای نامنظم، آکنه یا افزایش موهای زائد میتواند پزشک را به سمت بررسی آندروژنها، بهخصوص تستوسترون، هدایت کند. در مردانی که الگوی ریزش مو با طاسی ارثی مردانه مطابقت دارد و علامت دیگری از اختلال هورمونی ندارند، معمولاً آزمایش هورمونی از جمله تستوسترون لازم نیست و تستها فقط در صورت وجود علائم غیرمعمول درخواست میشوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت alluredermny
Women normally produce a small amount of testosterone. When this hormone gets out of balance, they have two hair problems: They lose hair on their scalp and grow dark, coarse body hair in places where they don’t want it, like their face and chest.
ترجمه فارسی:
زنان بهطور طبیعی مقدار کمی تستوسترون تولید میکنند. وقتی سطح این هورمون از حالت طبیعی خارج شود، ممکن است دو مشکل مربوط به مو ایجاد شود: موهای سر شروع به نازک شدن یا ریزش میکنند و همزمان موهای تیره، ضخیم و زبر در قسمتهایی از بدن که فرد تمایلی به رویش آنها ندارد، مانند صورت و قفسه سینه، رشد میکنند.
۳. آزمایش DHT برای ریزش مو لازم است؟
اگرچه DHT یا دیهیدروتستوسترون نقش مهمی در ریزش موی آندروژنتیک دارد، اندازهگیری سطح DHT خون معمولاً آزمایش روتینی برای تشخیص این نوع ریزش مو نیست. دلیلش این است که اثر DHT تا حد زیادی در بافت و خود فولیکول مو اتفاق میافتد و سطح خونی آن اطلاعات تشخیصی محدودی دارد. معمولاً تستوسترون و DHEA-S در اولویت قرار دارند.
۴. آزمایش DHEA-S برای ریزش مو انجام میشود؟
DHEA-S هورمونی است که عمدتاً از غدد فوق کلیوی ترشح میشود و میتواند در بررسی افزایش آندروژنها کاربرد داشته باشد. این آزمایش بیشتر زمانی مطرح میشود که فرد علائمی مانند افزایش موهای زائد، آکنه شدید، نامنظمی قاعدگی یا سایر نشانههای افزایش هورمونهای مردانه داشته باشد. بنابراین DHEA-S معمولاً آزمایش روتین برای تمام افراد مبتلا به ریزش مو نیست.
۵. آزمایش استرادیول و استروژن برای ریزش مو چک میشوند؟
استرادیول یا E2 یکی از انواع اصلی استروژن است و در شرایط خاص میتواند برای بررسی عملکرد تخمدان و اختلالات هورمونی اندازهگیری شود. با این حال، پایین یا بالا بودن استروژن بهتنهایی معمولاً علت ریزش مو را مشخص نمیکند. این آزمایش بیشتر زمانی ارزش دارد که ریزش مو همراه با اختلال قاعدگی، قطع پریود یا سایر علائم اختلال هورمونی باشد.
۶. آزمایش پروژسترون برای ریزش مو لازم است؟
پروژسترون هورمونی است که تغییرات آن با چرخه قاعدگی ارتباط دارد، اما اندازهگیری آن آزمایش استاندارد برای تمام موارد ریزش مو محسوب نمیشود. پزشک ممکن است در صورت وجود مشکلات قاعدگی، اختلال تخمکگذاری یا نیاز به بررسی وضعیت هورمونی خاص آن را درخواست کند. بنابراین صرفاً به دلیل ریزش مو، انجام آزمایش پروژسترون معمولاً ضرورت ندارد.
۷. آزمایش پرولاکتین برای ریزش مو انجام میشود؟
پرولاکتین بیشتر زمانی بررسی میشود که ریزش مو با علائمی مانند اختلال یا قطع قاعدگی، ترشح شیر از سینه یا سایر نشانههای اختلال هورمونی همراه باشد. افزایش پرولاکتین میتواند عملکرد طبیعی محور هورمونی و تخمکگذاری را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین در بعضی زنان مبتلا به ریزش مو، پزشک ممکن است برای پیدا کردن علت زمینهای این هورمون را بررسی کند.
۸. آزمایش LH و FSH برای ریزش مو چک میشوند؟
LH و FSH هورمونهایی هستند که در تنظیم عملکرد تخمدانها و چرخه قاعدگی نقش دارند. اندازهگیری آنها معمولاً برای خود ریزش مو انجام نمیشود، اما اگر فرد همزمان دچار نامنظمی یا قطع قاعدگی، مشکلات تخمکگذاری یا علائم دیگری از اختلال هورمونی باشد، ممکن است پزشک آنها را درخواست کند. تفسیر این دو هورمون باید با توجه به مرحله چرخه قاعدگی و سایر هورمونها انجام شود.
۹. آزمایش کورتیزول برای ریزش مو لازم است؟
کورتیزول معمولاً آزمایش روتین برای بررسی ریزش مو نیست. اگر پزشک به بیماریهایی مانند کوشینگ یا سایر اختلالات غدد فوق کلیوی شک داشته باشد، ممکن است آزمایشهای مرتبط با کورتیزول را تجویز کند. علائم دیگری مانند افزایش وزن غیرطبیعی، ضعف عضلات، کبودی آسان یا تغییرات مشخص پوستی میتوانند دلیل بررسی بیشتر باشند.
آزمایش هورمون برای ریزش مو در زنان چگونه است؟
در زنان، بررسی هورمونی زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که ریزش مو همراه با نشانههای افزایش آندروژن یا اختلال عملکرد تخمدان باشد. در صورت شک به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)، علاوه بر آزمایش خون، بررسی علائم، سابقه قاعدگی و گاهی سونوگرافی تخمدان نیز اهمیت دارد. ریزش موی سر، آکنه، موهای زائد و نامنظمی قاعدگی میتوانند از نشانههای افزایش آندروژن در PCOS باشند. بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران ممکن است بر اساس علائم، آزمایشهای زیر را درخواست کند:
- TSH و Free T4 برای بررسی تیروئید
- تستوسترون تام و در موارد لازم آزاد
- DHEA-S
- پرولاکتین
- LH و FSH
- استرادیول
- ۱۷-OH progesterone در صورت شک به هایپرپلازی مادرزادی آدرنال
| مورد | زنان | مردان |
|---|---|---|
| علت درخواست آزمایش هورمونی | ریزش مو همراه با علائم افزایش آندروژن یا اختلال قاعدگی | وجود علائم یا سابقهای که احتمال اختلال هورمونی را مطرح کند |
| آزمایشهای مهم | تستوسترون، DHEA-S، TSH و در موارد لازم پرولاکتین و ۱۷-OH پروژسترون | آزمایش هورمونی روتین معمولاً لازم نیست |
| مهمترین نشانهها | نامنظمی قاعدگی، موهای زائد و آکنه | علائم غیرمعمول همراه با ریزش مو |
| ریزش موی ارثی | بهتنهایی معمولاً نیاز به آزمایش هورمونی ندارد | بهتنهایی معمولاً نیاز به آزمایش هورمونی ندارد |
آزمایش هورمون برای ریزش مو در مردان چگونه است؟
در مردان، شایعترین نوع ریزش مو، ریزش موی آندروژنتیک یا ارثی است و تشخیص آن معمولاً با بررسی الگوی ریزش و معاینه پوست سر انجام میشود. صرف ریزش موی ارثی بهتنهایی به معنی نیاز قطعی به آزمایش هورمونی نیست و معمولاً تستها فقط زمانی مطرح میشوند که پزشک به اختلال هورمونی زمینهای مشکوک باشد. در صورت وجود علائم غیرمعمول، پزشک ممکن است آزمایشهای زیر را در نظر بگیرد:
- TSH و Free T4: برای بررسی اختلالات تیروئید که میتوانند باعث ریزش یا نازک شدن مو شوند.
- آزمایشهای مربوط به کمبودهای تغذیهای: مانند بررسی آهن و فریتین، ویتامینها یا سایر مواد مغذی، در صورت وجود شواهدی از کمبود.
- تستوسترون: معمولاً فقط در صورت وجود علائم دیگری که احتمال اختلال هورمونی را مطرح کنند، بررسی میشود و صرفاً به دلیل ریزش موی ارثی، آزمایش روتین محسوب نمیشود.
- سایر آزمایشهای هورمونی: در صورت ناگهانی یا غیرطبیعی بودن ریزش مو و وجود علائم مرتبط، ممکن است بر اساس تشخیص پزشک انجام شوند.
در نتیجه، در مردان آزمایش هورمونی گسترده برای هر نوع ریزش مو ضروری نیست و بهتر است آزمایشها بر اساس علت احتمالی ریزش انتخاب شوند.
نتیجه گیری
آزمایش هورمون برای ریزش مو یک آزمایش واحد یا یک پنل ثابت برای زنان و مردان نیست. نوع آزمایش باید بر اساس علت احتمالی ریزش مو انتخاب شود و در بسیاری از افراد اصلاً به آزمایشهای هورمونی گسترده نیاز نیست. تیروئید و آندروژنها از مهمترین موارد قابل بررسی هستند، در حالی که آزمایشهایی مانند DHT، کورتیزول یا پروژسترون فقط در شرایط خاص کاربرد دارند. بهترین روش این است که ابتدا علت ریزش مو توسط متخصص پوست یا پزشک مرتبط مشخص شود و سپس فقط آزمایشهایی انجام شوند که بتوانند به تشخیص یا درمان کمک کنند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!









