فهرست مطالب
جوش های هورمونی برای بسیاری از افراد فقط یک مشکل پوستی ساده نیستند؛ چون معمولا تکرار میشوند، دردناک هستند و درست در زمانهایی مثل قبل از پریود، استرس شدید یا تغییرات بدنی ظاهر میشوند. این جوشها میتوانند روی ظاهر پوست، اعتمادبهنفس و حتی احتمال لک و اسکار تأثیر بگذارند. در این مطلب از دکترتو توضیح میدهیم که جوش هورمونی چه شکلی است، چرا ایجاد میشود، چه زمانی به آزمایش نیاز دارد، برای درمان آن چه گزینههایی وجود دارد و در صورت درمان نشدن چه عوارضی ممکن است ایجاد شود.
جوش های هورمونی چیست؟
جوش های هورمونی نوعی آکنه هستند که در اثر تغییر سطح هورمونها، اختلالات هورمونی یا حساسیت پوست به هورمونها ایجاد میشوند. این تغییرات باعث میشوند غدد چربی پوست فعالتر شوند، چربی بیشتری بسازند و منافذ پوست راحتتر بسته شوند. وقتی چربی، سلولهای مرده و باکتری در منافذ گیر میکنند، جوش به وجود میآید.
این جوشها فقط مخصوص زنان نیستند. مردان هم ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی، مصرف بعضی داروها، استرس، افزایش چربی پوست یا مشکلات زمینهای دچار جوش هورمونی شوند. با این حال در زنان، ارتباط جوش با چرخه قاعدگی، بارداری، شیردهی، یائسگی یا تخمدان پلی کیستیک بیشتر دیده میشود.
جوش های هورمونی چه شکلی هستند؟
جوش هورمونی معمولا عمیقتر، دردناکتر و تکرارشوندهتر از جوشهای سطحی است. این جوشها ممکن است به صورت دانه های پوستی قرمز، چرکی، زیرپوستی یا کیستی دیده شوند. گاهی فرد حس میکند یک برجستگی سفت و دردناک زیر پوست دارد، اما سر جوش بهراحتی دیده نمیشود.
جوش صورت از نوع هورمونی اغلب در نیمه پایینی صورت ظاهر میشوند. چانه، خط فک و اطراف دهان از نواحی شایع هستند. البته در بعضی افراد، گونهها، گردن، سینه، شانه و پشت هم درگیر میشوند.
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| زمان بروز | نزدیک پریود، استرس، بارداری، شیردهی یا یائسگی |
| ظاهر | قرمز، ملتهب، چرکی، زیرپوستی یا کیستی |
| محل شایع | چانه، خط فک، اطراف دهان، گردن، سینه و پشت |
| حس روی پوست | درد، سفتی، التهاب یا حساسیت |
| الگوی تکرار | برگشتپذیر و دورهای |
عکس جوش های هورمونی
تصاویر جوش های هورمونی میتوانند درک بهتری از نوع، محل و شدت ضایعات پوستی به ما بدهند. این تصاویر معمولاً نشاندهنده جوشهای قرمز، ملتهب، چرکی یا زیرپوستی هستند که بیشتر در چانه، خط فک و اطراف دهان دیده میشوند. مشاهده تصاویر واقعی به تشخیص دقیقتر کمک میکند و تفاوت آنها با جوشهای معمولی یا ناشی از سایر عوامل را مشخص میکند. علاوه بر این، عکسها میتوانند راهنمای خوبی برای انتخاب روش درمانی مناسب باشند و روند بهبود را بهتر نشان دهند.
جوش های هورمونی در کدام نواحی دیده میشوند؟
جوش های هورمونی بیشتر در نواحیای دیده میشوند که غدد چربی فعالتری دارند. به همین دلیل صورت، گردن، قفسه سینه، شانهها و پشت بیشتر درگیر میشوند. در صورت، نیمه پایینی صورت بیشترین ارتباط را با جوش هورمونی دارد.
نواحی شایع جوش هورمونی عبارتاند از:
- چانه
- خط فک
- اطراف دهان
- گونهها
- گردن
- سینه
- شانهها
- پشت
اگر جوشها ناگهانی، شدید، دردناک یا همراه با علائمی مثل بینظمی قاعدگی، رشد موهای زائد یا ریزش مو باشند، بهتر است علت هورمونی دقیقتر بررسی شود.
جوش های هورمونی چانه چگونه است؟
جوش های هورمونی چانه معمولا به شکل جوشهای دردناک، زیرپوستی یا چرکی دیده میشوند. این جوشها ممکن است چند روز قبل از پریود بیشتر شوند و بعد از آن کاهش پیدا کنند. در بعضی افراد، لمس کردن مکرر چانه، ماسک، اصلاح صورت یا محصولات آرایشی چرب هم التهاب را بیشتر میکند.
اگر جوش چانه هر ماه تکرار میشود، دیر خوب میشود یا لک و فرورفتگی باقی میگذارد، درمان زودتر میتواند از آسیب پوستی جلوگیری کند.
علت جوش های هورمونی صورت و بدن چیست؟
علت جوش هورمونی معمولا افزایش اثر هورمونهای آندروژنی روی پوست است. این هورمونها میتوانند تولید چربی را بیشتر کنند. چربی اضافه همراه با سلولهای مرده منافذ را میبندد و زمینه التهاب و جوش را ایجاد میکند.
دلیل جوش هورمونی میتواند یکی یا چند مورد از موارد زیر باشد:
- تغییرات هورمونی دوران بلوغ
- نزدیک شدن به قاعدگی
- بارداری یا شیردهی
- یائسگی
- تخمدان پلی کیستیک
- مصرف بعضی داروها
- سابقه خانوادگی آکنه
- محصولات آرایشی یا پوستی چرب و کومدوژنیک
- تعریق زیاد و لباس تنگ در ناحیه بدن
متن انگلیسی:
به نقل از سایت pmc.ncbi.nlm.nih
The findings indicate a bidirectional relationship between acne and sleep. Acne is associated with poor sleep quality, insomnia, and increased stress, while sleep deprivation exacerbates acne through hormonal imbalances, inflammation, and immune dysregulation.
ترجمه فارسی:
یافتهها نشاندهنده یک رابطه دو طرفه بین آکنه و خواب است. آکنه با کیفیت پایین خواب، بیخوابی و افزایش استرس مرتبط است، در حالی که کمبود خواب از طریق عدم تعادل هورمونی، التهاب و اختلال در تنظیم سیستم ایمنی، آکنه را تشدید میکند.
علت جوش های هورمونی در زنان چیست؟
در زنان، جوش هورمونی اغلب با نوسان هورمونها در چرخه قاعدگی ارتباط دارد. بعضی زنان قبل از پریود، جوشهای دردناک در چانه و فک تجربه میکنند. بارداری، شیردهی، قطع یا تغییر روش پیشگیری از بارداری و یائسگی هم میتوانند الگوی جوش را تغییر دهند.
اگر جوش همراه با پریود نامنظم، موهای زائد صورت، ریزش موی الگوی مردانه یا افزایش وزن باشد، پزشک ممکن است احتمال اختلالات هورمونی را بررسی کند. اگر چنین جوشهایی در پوستتان دارید هم اکنون از بهترین دکتر پوست و مو ایران نوبت خود را دریافت کنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
When you are pregnant, hormonal fluctuations can cause acne. Often, acne gets better as your pregnancy progresses. There are several treatments that you should avoid during pregnancy, including topical retinoids, salicylic acid and isotretinoin.
ترجمه فارسی:
وقتی باردار هستید، نوسانات هورمونی میتواند باعث آکنه شود. اغلب، آکنه با پیشرفت بارداری بهتر میشود. چندین درمان وجود دارد که باید در دوران بارداری از آنها اجتناب کنید، از جمله رتینوئیدهای موضعی، اسید سالیسیلیک و ایزوترتینوئین.
علت جوش های هورمونی در مردان چیست؟
در مردان، جوش هورمونی میتواند به دلیل فعالیت بیشتر غدد چربی، ژنتیک، تعریق، استرس، مصرف بعضی داروها یا تغییرات هورمونی ایجاد شود. مصرف خودسرانه هورمونها یا استروئیدهای بدنسازی هم میتواند آکنه شدید صورت و بدن ایجاد کند.
در مردانی که جوشهای ناگهانی، شدید و منتشر روی پشت و سینه دارند، بررسی داروها، مکملها و سبک زندگی اهمیت زیادی دارد. برای بررسی علت ضایعات پوستی خود میتوانید هم اکنون با بهترین دکتر پوست و درماتولوژی ایران مشورت کنید.
راه های تشخیص جوش های هورمونی چیست؟
تشخیص جوش هورمونی با معاینه پوست، بررسی محل جوش، نوع ضایعات و زمان بروز آن انجام میشود. پزشک درباره چرخه قاعدگی، بارداری، داروها، محصولات پوستی، سابقه خانوادگی، استرس و علائم هورمونی سؤال میکند.
آزمایش هورمونی برای همه افراد لازم نیست. اگر جوش شدید، ناگهانی، مقاوم به درمان یا همراه با علائم هورمونی باشد، ممکن است آزمایش خون، بررسی هورمونها یا سونوگرافی تخمدان درخواست شود. تشخیص دقیق فقط با یک نشانه انجام نمیشود و پزشک چند عامل را کنار هم بررسی میکند.
درمان جوش های هورمونی چیست؟
درمان جوش های هورمونی به شدت جوش، سن، جنسیت، بارداری، شیردهی و علت زمینهای بستگی دارد. جوش خفیف ممکن است با روتین پوستی ساده و داروهای موضعی کنترل شود، اما جوشهای عمیق، کیستی یا تکرارشونده معمولا به درمان پزشکی نیاز دارند.
روشهای رایج درمان شامل شوینده ملایم، مرطوبکننده غیرچرب، ضدآفتاب مناسب، داروهای موضعی، آنتی بیوتیک، داروهای هورمونی و در موارد شدید داروهای تخصصیتر است. فشار دادن جوش، اسکراب خشن و مصرف خودسرانه دارو میتواند التهاب، لک و اسکار را بیشتر کند.
1. قرص برای جوش های هورمونی
قرص ضد جوش هورمونی فقط باید با نظر پزشک مصرف شود. در زنان، بعضی قرصهای جلوگیری ترکیبی یا داروهای ضداثر آندروژن ممکن است برای کنترل جوش هورمونی استفاده شوند. این داروها برای همه مناسب نیستند و قبل از مصرف باید سابقه لخته خون، میگرن، فشار خون، بارداری، شیردهی و داروهای دیگر بررسی شود.
در برخی موارد، پزشک از آنتی بیوتیک خوراکی برای کاهش التهاب و باکتری استفاده میکند. آنتی بیوتیک معمولا درمان اصلی هورمون نیست و نباید طولانیمدت یا خودسرانه مصرف شود.

روشهای درمان جوش صورت چیست؟
2. پماد برای جوش هورمونی
پماد یا ژل برای جوش هورمونی ممکن است شامل ترکیبات ضدالتهاب، ضدباکتری، لایهبردار ملایم یا تنظیمکننده منافذ باشد. بنزوئیل پروکساید، آزلائیک اسید، رتینوئیدهای موضعی و بعضی آنتی بیوتیکهای موضعی از گزینههایی هستند که پزشک بر اساس نوع پوست انتخاب میکند.
این داروها ممکن است در هفتههای اول کمی خشکی، قرمزی یا پوستهریزی ایجاد کنند. استفاده همزمان از چند محصول قوی، بدون برنامه، احتمال تحریک پوست را بالا میبرد.
3. درمان گیاهی جوش های هورمونی صورت
درمان گیاهی جوش های هورمونی صورت درمان قطعی محسوب نمیشود. بعضی روشهای ملایم مانند استفاده از محصولات غیرچرب، کاهش دستکاری جوش، خواب کافی، مدیریت استرس و تغذیه متعادل میتوانند به کنترل التهاب کمک کنند. اما گیاهان دارویی نمیتوانند جایگزین درمان پزشکی در جوشهای شدید، کیستی یا همراه با علائم هورمونی شوند.
قبل از مصرف گیاهان دارویی، بهخصوص در بارداری، شیردهی، بیماریهای هورمونی یا مصرف دارو، باید با پزشک مشورت کرد.
دمنوش برای جوش های هورمونی
دمنوشها ممکن است به آرامش، خواب بهتر یا کاهش مصرف نوشیدنیهای شیرین کمک کنند، اما شواهد کافی برای درمان قطعی جوش هورمونی با دمنوش وجود ندارد. چای سبز یا دمنوشهای ملایم میتوانند بخشی از سبک زندگی سالم باشند، نه درمان اصلی آکنه. اگر دمنوش باعث حساسیت، دلدرد، تغییر قاعدگی یا تداخل با دارو شد، باید مصرف آن قطع و با پزشک مشورت شود.
رازیانه و جوش هورمونی
رازیانه به دلیل اثرات شبههورمونی در طب سنتی مطرح میشود، اما برای درمان جوش هورمونی شواهد کافی و قطعی ندارد. مصرف خودسرانه رازیانه در بارداری، شیردهی، اختلالات هورمونی، سابقه سرطانهای وابسته به هورمون یا مصرف داروهای هورمونی میتواند مناسب نباشد. بهتر است رازیانه را درمان ضد جوش ندانید و در صورت جوشهای مداوم، علت اصلی را بررسی کنید.
4. درمان جوش هورمونی در بارداری و شیردهی
در بارداری و شیردهی، درمان جوش هورمونی باید با احتیاط انتخاب شود. بعضی داروهای ضدآکنه برای جنین یا نوزاد خطر دارند و نباید خودسرانه مصرف شوند. در این دوره معمولا مراقبت ملایم پوست، شوینده غیرتحریکی، مرطوبکننده غیرچرب و بعضی داروهای موضعی ایمنتر با نظر پزشک ترجیح داده میشوند.
در بارداری، ایزوترتینوئین خوراکی ممنوع است؛ رتینوئیدهای موضعی مانند پماد ترتینوئین و آداپالن و همچنین تتراسایکلینها نیز در بارداری و شیردهی باید فقط طبق نظر پزشک و معمولاً با اجتناب از مصرف بررسی شوند. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، قبل از مصرف هر قرص، پماد، مکمل یا گیاه دارویی با پزشک مشورت کنید.
عوارض ایجاد جوش های هورمونی چیست؟
جوش های هورمونی اگر عمیق، دردناک یا طولانیمدت باشند، ممکن است عوارض پوستی و روانی ایجاد کنند. مهمترین عوارض آن شامل لک تیره، قرمزی ماندگار، فرورفتگی پوست، اسکار، درد، التهاب و کاهش اعتمادبهنفس است.
دستکاری جوش، فشار دادن ضایعات زیرپوستی و درمانهای خانگی خشن، احتمال باقی ماندن جای جوش را بیشتر میکند. درمان زودهنگام جوشهای کیستی میتواند خطر اسکار را کاهش دهد.
جلوگیری از جوش های هورمونی ممکن است؟
جلوگیری کامل از جوش هورمونی همیشه ممکن نیست، اما میتوان تعداد و شدت آن را کاهش داد. روتین پوستی ساده و منظم، خواب کافی، کاهش استرس، پاک کردن آرایش، استفاده از محصولات غیرکومدوژنیک و پرهیز از دستکاری پوست کمککننده است.
برای کاهش عود جوش هورمونی این کارها مفیدند:
- صورت را با شوینده ملایم بشویید.
- از مرطوبکننده و ضدآفتاب غیرچرب استفاده کنید.
- جوشها را فشار ندهید.
- محصولات سنگین و چرب را کنار بگذارید.
- بعد از تعریق، لباس و پوست را تمیز کنید.
- درمان را زود قطع نکنید؛ بسیاری از درمانها چند هفته تا چند ماه زمان میبرند.
نتیجه گیری
جوش های هورمونی معمولا به شکل جوشهای دردناک، عمیق و تکرارشونده در چانه، خط فک، صورت یا بدن دیده میشوند. علت آنها به تغییرات هورمونی، چربی پوست، التهاب، استرس، داروها یا اختلالات زمینهای مربوط است. درمان جوش هورمونی همیشه یکسان نیست و ممکن است شامل مراقبت پوستی، پماد، قرص یا بررسی هورمونی باشد. اگر جوشها شدید، مداوم، کیستی یا همراه با علائم هورمونی هستند، مراجعه به پزشک بهترین راه برای پیشگیری از لک و اسکار است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

