خوشبختانه شپش سر یک بیماری پوستی قابل درمان است و می‌توان آن را ریشه‌کن کرد. روش‌های درمان قطعی شپش سر شامل استفاده از روش‌های مختلفی مثل استفاده از داروی ضد شپش هستند که ادامه‌ی زندگی شپش روی پوست سر شما را غیر ممکن می‌کنند. برخی از روش‌های خانگی هم برای ریشه‌کن کردن شپش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند اما بیشتر آنها ناموفق عمل می‌کنند و برای مدتی علائم شپش را کاهش می‌دهند و نمی‌توانند آن را به طور کامل درمان کنند. در بعضی موارد برای ریشه‌کن کردن شپش‌ها باید از دکتر پوست و مو کمک بگیرید. بیشتر درمان‌هایی که به عنوان راه درمان شپش سر مورد استفاده قرار می‌گیرند، موضعی هستند و در موارد کمی از روش‌های دارویی خوراکی هم استفاده میشود. اگر شپش سر دارید و به دنبال درمان فوری آن هستید این مقاله از دکترتو را مطالعه کنید. همچنین همین حالا از طریق دکترتو از بهترین دکتر پوست و مو در شهر محل زندگی خود مثل دکتر پوست و مو تهران، نوبت حضوری یا مشاوره غیرحضوری دریافت کنید.
بهترین درمان شپش سر چیست؟
راه های درمان شپش سر، ترکیبی از استفاده داروی ضد شپش و شانه‌کشی منظم است. دارو می‌تواند شپش‌های زنده را بکشد یا حرکت و تنفس آنها را مختل کند، اما اگر تخم‌ها نزدیک پوست سر باقی بمانند، ممکن است چند روز بعد شپش تازه از تخم خارج شود. به همین دلیل، درمان فقط با یک بار شامپو زدن همیشه کافی نیست. استفاده خودسرانه از چند محصول ضد شپش پشت سر هم می‌تواند پوست سر را تحریک کند و خارش را بیشتر کند.
برای درمان موثر شپش، باید ۳ کار را همزمان انجام دهید: اول موها را با محصول مناسب درمان کنید، دوم رشک‌ها را با شانه مخصوص جدا کنید و سوم موها را در روزهای بعد دوباره بررسی کنید. اگر یکی از اعضای خانواده شپش دارد، موهای بقیه افراد خانه هم باید بررسی شود؛ اما درمان دارویی فقط برای کسی لازم است که شپش زنده یا رشک مشکوک نزدیک پوست سر دارد. روش‌های اصلی درمان شپش سر شامل این موارد هستند:
- شانه‌کشی مرطوب با نرم‌کننده و شانه فلزی دندانه‌ریز
- استفاده از شامپو، لوسیون، سرم، اسپری یا محلول ضد شپش
- تکرار درمان در فاصله زمانی مشخص، بر اساس بروشور محصول
- بررسی افراد نزدیک، به‌ویژه اعضای خانواده و هم‌کلاسی‌های نزدیک
- شست‌وشوی محدود وسایل در تماس نزدیک با سر، نه ضدعفونی افراطی کل خانه
برای از بین بردن تخم شپش چه باید کرد؟
اگر حشره‌ی شپش از تخم بیرون نیامده باشد و سر شما دارای رشک باشد، معمولا از شانه شپش برای بیرون کشیدن رشک‌ها استفاده میشود. همچنین برخی از محلول‌های موضعی به کنده شدن تخم شپش‌ها از ریشه و ساقه‌ی موها کمک می‌کنند (رشک به موها می‌چسبد و جدا کردن آن از ساقه‌ی مو راحت نیست). درمان تخم شپش چندان ساده نیست و باید این تخم‌ها را قبل از بیرون آمدن از مو جدا کرد. برای درمان تخم شپش سر و از بین بردن تخمک های شپش، این مراحل را انجام دهید:
- موها را با شامپوی معمولی بشویید
- مقدار کافی نرم‌کننده روی مو بزنید تا شانه راحت‌تر حرکت کند
- مو را به دسته‌های کوچک تقسیم کنید
- شانه شپش را از نزدیک پوست سر به سمت انتهای مو بکشید
- بعد از هر بار شانه‌زدن، شانه را با دستمال سفید تمیز کنید
- روی ناحیه پشت گوش، پشت گردن و فرق سر بیشتر دقت کنید
- شانه‌کشی را در چند نوبت تکرار کنید، چون همه رشک‌ها در یک روز دیده یا جدا نمی‌شوند
متن انگلیسی:
aad
No approved treatment for head lice can kill all the eggs during the first treatment.
ترجمه فارسی:
هیچ درمان تایید‌شده‌ای که بتواند تخم شپش را در دوره‌ی اول درمان نابود کند، وجود ندارد.
درمان فوری شپش در یک شب ممکن است؟
روش‌های درمان ۱۰۰ درصد شپش معمولا نیازمند دوره‌های چند روزه و حتی چند هفته‌ای هستند. کمتر کسی را می‌بینید که یک شبه از شر شپش خلاص شده باشد. هرچند برخی از افراد مبتلا گفته‌اند که با استفاده از روش‌هایی مانند رنگ کردن مو یا کمک گرفتن از وسایل حرارت‌دهنده مانند اتوی مو توانسته‌اند شپش‌ها را در یک شب از بین ببرند. اما این روش‌ها چندان تاییدشده نیستند.
درمان سریع شپش سر به معنی این نیست که فرد دیگر نیازی به بررسی ندارد. بهتر است در روزهای بعد موها دوباره با شانه شپش بررسی شوند. اگر در روزهای بعد شپش زنده دیده شود، درمان ناقص بوده، محصول درست استفاده نشده، درمان زودتر از زمان لازم شسته شده یا آلودگی دوباره از فرد دیگری منتقل شده است. برای درمان شپش سر فوری، از این کارها پرهیز کنید:
- استفاده از نفت، بنزین، وایتکس، الکل صنعتی یا مواد سوزاننده
- زدن همزمان چند داروی ضد شپش بدون فاصله
- استفاده از حشره‌کش خانگی روی سر
- سشوار بسیار داغ برای کشتن شپش
- تراشیدن اجباری موی کودک
برای درمان شپش سر در بارداری چه کار باید کرد؟
امن‌ترین راه برای درمان شپش سر در بارداری، معمولا شانه‌کشی مرطوب و دقیق است. در بارداری نباید هر داروی ضد شپشی را خودسرانه استفاده کرد، چون جذب پوستی هرچند کم باشد، انتخاب دارو باید با احتیاط انجام شود. اگر آلودگی شدید است یا شانه‌کشی کافی نیست، بهتر است دارو با نظر پزشک یا داروساز انتخاب شود. در بارداری چند نکته مهم وجود دارد:
- از محصولاتی با بوی تند، الکل زیاد یا ترکیبات محرک بدون مشورت استفاده نکنید
- دارو را بیشتر از زمان درج‌شده روی بروشور روی سر نگذارید
- درمان را در فضای دارای تهویه مناسب انجام دهید
- از مصرف خوراکی داروهای ضد انگل بدون تجویز پزشک پرهیز کنید
- اگر سابقه آلرژی، آسم یا حساسیت پوستی دارید، قبل از مصرف محصول سؤال کنید
در دوران شیردهی هم باید احتیاط کرد. داروی موضعی نباید با پوست نوزاد تماس پیدا کند. بعد از مصرف محصول، دست‌ها را بشویید و تا زمان شست‌وشوی کامل مو، نوزاد را طوری بغل نکنید که سر او با موهای آغشته به دارو تماس مستقیم داشته باشد.
درمان قطعی شپش سر کودکان چیست؟
در کودکان، درمان شپش موی سر کودکان باید هم مؤثر باشد و هم ایمن. همه محصولات ضد شپش برای همه سنین مناسب نیستند. به همین دلیل باید سن کودک، سابقه حساسیت و دستور بروشور محصول بررسی شود. برای کودکان، اول موها را بررسی کنید. اگر فقط خارش وجود دارد اما شپش زنده یا رشک مشکوک دیده نمی‌شود، بهتر است درمان دارویی شروع نشود. خارش سر در کودکان علت‌های دیگری مثل خشکی پوست، شوره، حساسیت به شامپو یا اگزما هم دارد.
شامپو شپش برای کودکان باید دقیقاً طبق دستور استفاده شود. مقدار کم محصول ممکن است اثر کافی نداشته باشد و مصرف زیاد هم می‌تواند پوست سر را تحریک کند. بعد از درمان، کودک ممکن است چند روز هنوز خارش داشته باشد. تا وقتی شپش زنده پیدا نشده، خارش به‌تنهایی نشانه شکست درمان نیست. اگر شپش تأیید شد، درمان معمولاً با یکی از این روش‌ها انجام میشود:
- شانه‌کشی مرطوب منظم
- شامپو یا لوسیون ضد شپش مناسب سن کودک
- تکرار درمان در زمان مشخص، اگر محصول به تکرار نیاز داشته باشد
- بررسی اعضای خانواده
- اطلاع به مدرسه یا مهدکودک برای بررسی موارد نزدیک
بهترین داروی شپش سر کودکان چیست؟
داروی شپش سر کودکان دارویی است باید برای سن کودک مجاز باشد، درست استفاده شود و با شانه‌کشی همراه باشد. در کودکان بالای ۲ ماه، بعضی محصولات موضعی ضد شپش می‌توانند قابل استفاده باشند، اما برای کودکان کوچک‌تر، نوزادان و کودکان با حساسیت پوستی باید حتماً با پزشک مشورت کرد. اگر کودک زیر ۲ سال است، درمان خودسرانه با داروی قوی توصیه نمی‌شود. در این سن، شانه‌کشی مرطوب و مشورت با پزشک اهمیت بیشتری دارد. اگر کودک زخم، عفونت، ترشح یا قرمزی شدید پوست سر دارد، قبل از مصرف داروی ضد شپش باید معاینه شود.
درمان شپش سر در خانه شامل چه روش هایی است؟
در کنار روش‌های تجویزی و دارویی درمان شپش فوری که جزو درمان‌های موثر هستند، مبتلایان به شپش سر از روش‌های درمان خانگی شپش سر هم کمک می‌گیرند. بسیاری از این روش‌ها تاییدشده نیستند و ممکن است اثربخشی نداشته باشند. برخی از این روش‌های تایید نشده ممکن است آسیب‌های جدی به مو و پوست سر شما برسانند. بنابراین توصیه میشود قبل از استفاده از هر روش درمان خانگی، با دکتر پوست و مو مشورت کنید تا شپش را به طور کامل درمان کنید.
در خانه باید وسایلی را که تماس نزدیک با سر داشته‌اند تمیز کنید. روبالشی، کلاه، روسری، مقنعه، حوله و لباس‌هایی که اخیراً استفاده شده‌اند، بهتر است شسته شوند. نیازی به سم‌پاشی خانه، شستن همه پرده‌ها یا ضدعفونی افراطی فرش و مبل نیست. درمان‌های خانگی مانند روغن زیتون، سس مایونز، وازلین، سرکه، روغن درخت چای یا ترکیبات گیاهی ممکن است در فضای اینترنت زیاد معرفی شوند، اما همیشه اثر قابل پیش‌بینی ندارند. بعضی از آنها پوست سر را تحریک می‌کنند یا پاک کردنشان سخت است.
قویترین داروی ضد شپش چیست؟
برای درمان ۱۰۰ درصد شپش باید به متخصص پوست و مو مراجعه کنید تا داروهای لازم را برای شما تجویز کند. یکی از انواع قویترین داروی ضد شپش در داروخانه اسپینوساد است که برای افراد زیادی در سنین مختلف مناسب است. باید داروی ضد شپش را روی موهای خشک مالید و بعد از ۱۰ دقیقه با آب گرم شست. معمولا دارو برای شپش نیاز به استفاده مکرر ندارد و به‌سرعت شپش را از بین می‌برد. داروهای دیگری هم برای درمان شپش مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در برخی مناطق جغرافیایی، مقاومت شپش‌ها حتی به قوی ترین داروی ضد شپش افزایش یافته است. همچنین درمان با داروهای غیرتجویزی ممکن است به دلیل استفاده‌ی نادرست و عدم تکرار درمان در زمان مناسب شکست بخورد. اگر با وجود استفاده صحیح از داروهای غیرتجویزی، درمان موثر نباشد، آن وقت دشمن شپش چیست؟ داروهای تجویزی! پزشک ممکن است نسخه تجویزی داروی شپش سر را توصیه کند که شامل موارد زیر است:
- کوتریموکسازول ۴۰۰/۸۰ که برای کودکان و بزرگسالان مناسب است.
- ایورمکتین: ایورمکتین موضعی ۰٫۵٪ برای افراد ۶ ماه به بالا طبق دستور محصول روی موی خشک استفاده میشود و پس از ۱۰ دقیقه آبکشی می‌گردد. فرم خوراکی فقط در موارد خاص و با تجویز پزشک مطرح است و نباید برای کودکان زیر ۱۵ کیلوگرم یا افراد باردار مصرف شود
- اسپینوزاد برای شپش: این محصول می‌تواند برای موهای خشک استفاده شود و باید پس از ۱۰ دقیقه با آب گرم شستشو داده شود. اسپینوزاد می‌تواند شپش زنده و تخم شپش را بکشد و معمولا نیازی به تکرار درمان ندارد
- مالاتیون: این شامپوی دارویی روی موی خشک استفاده میشود و پس از ۸ تا ۱۲ ساعت شستشو داده میشود. این داروی حاوی مقدار زیادی الکل است، بنابراین نمی‌توان از سشوار مو یا در نزدیکی شعله‌ی آتش از آن استفاده کرد
| روش درمان شپش سر | کاربرد اصلی | مزیت | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| شانه‌کشی مرطوب | شپش و رشک | بدون دارو و مناسب برای بسیاری از افراد | نیاز به زمان، دقت و تکرار دارد |
| پرمترین موضعی | شپش زنده | رایج و در بسیاری از محصولات موجود است | ممکن است نیاز به تکرار داشته باشد |
| دایمتیکون | شپش زنده و کمک به کنترل آلودگی | اثر فیزیکی دارد و کمتر شبیه حشره‌کش است | باید طبق زمان تماس محصول استفاده شود |
| پیرترین همراه با پیپرونیل بوتوکساید | شپش زنده | در بعضی محصولات ضد شپش وجود دارد | برای برخی سنین و افراد حساس مناسب نیست |
| ایورمکتین موضعی | موارد خاص یا مقاوم | در برخی موارد با یک نوبت هم بررسی میشود | برای سنین پایین و بارداری نیاز به نظر پزشک دارد |
| ایورمکتین خوراکی | موارد مقاوم و سخت‌درمان | فقط در شرایط خاص بررسی میشود | مصرف خودسرانه آن خطرناک است |
۱. درمان یک روزه شپش با شامپو ضد شپش قوی
شامپو ضدشپش شامل شامپوهای بر پایه پریترین (ترکیب شیمیایی استخراج‌شده از گل داوودی که برای شپش سمی است) هستند. قبل از استفاده از این درمان‌ها برای رفع شپش سر، موهای فرد مبتلا را با شامپو و بدون نرم‌کننده شستشو دهید. شستشوی مو با سرکه‌ی سفید قبل از شستن شامپو ممکن است به حل کردن چسبی که باعث چسبیدن شپش به بدنه‌ی مو میشود، کمک کند. سپس موهای فرد مبتلا را با آب گرم بشویید. دستورالعمل‌های درج شده روی بسته‌بندی برای مدت زمان درمان را رعایت کنید. برای استفاده درست از شامپو ضد شپش، این نکات مهم هستند:
- قبل از مصرف، بروشور را کامل بخوانید
- محصول را به مقدار کافی روی مو و پوست سر بزنید
- پشت گوش، پشت گردن و ریشه موها را فراموش نکنید
- زمان تماس را دقیق رعایت کنید
- دارو را زودتر از زمان لازم نشویید
- بعد از شست‌وشو، موها را با شانه شپش شانه کنید
- اگر محصول نیاز به تکرار دارد، درمان دوم را در زمان درست انجام دهید
۲. قرص پرمترین برای درمان شپش سر است؟
برای درمان شپش سر از لوسیون ضد شپش پرمترین موضعی ۱٪ استفاده میشود و چیزی به اسم قرص پرمترین برای درمان شپش سر وجود ندارد. شامپو پرمترین نسخه مصنوعی از پریترین است. عوارض جانبی ممکن است شامل قرمزی و خارش پوست سر باشد. پریترین با مواد افزودنی یکی دیگر از داروهای در دسترس است که در این داروهای غیر تجویزی، پریترین با مواد شیمیایی دیگری که سمیت آن افزایش یافته ترکیب شده‌است. اگر به گل داودی حساسیت دارید، نباید از آن استفاده کنید.
۳. داروی شپش ایورپیل
ایورپیل یک داروی گیاهی مؤثر برای درمان شپش موی سر است که در آن از الکل نعنا، اکالیپتوس و آویشن استفاده شده است. این دارو با مختل کردن سیستم عصبی و عضلانی شپش، آنها را از بین می‌برد. برای استفاده از ایورپیل در درمان شپش، معمولا پزشک مقدار و نحوه مصرف مناسب را تعیین می‌کند؛ اما معمولا نصف آن را با نصف لیوان آب باید ترکیب کرد. داروی ضد شپش حتی اگر بدون نسخه فروخته شود، باید درست مصرف شود. اگر محصول باعث سوزش شدید، قرمزی، کهیر، تنگی نفس یا تورم صورت شد، مصرف آن را قطع کنید و کمک پزشکی بگیرید.
نحوه استفاده از محلول ایورپیل
طرز استفاده محلول ایورپیل باید دقیقاً بر اساس بروشور همان محصول باشد. چون محصولات ضد شپش ممکن است از نظر ترکیب، زمان تماس و نیاز به تکرار با هم فرق داشته باشند، نمی‌توان یک دستور واحد را برای همه نام‌های تجاری نوشت. با این حال، الگوی کلی مصرف محلول‌های ضد شپش معمولاً این‌طور است:
- موها را طبق دستور محصول خشک یا کمی مرطوب آماده کنید
- محلول را روی پوست سر و تمام ساقه مو پخش کنید
- نواحی پشت گوش و پشت گردن را کامل آغشته کنید
- اجازه دهید محصول فقط به اندازه زمان درج‌شده روی بروشور بماند
- موها را طبق دستور بشویید یا آبکشی کنید
- موها را با شانه مخصوص، دسته‌دسته شانه کنید
- چند روز بعد موها را دوباره بررسی کنید
- اگر بروشور گفته است، درمان را در زمان مشخص تکرار کنید
۴. ایورمکتین داروی ضد شپش
قرص ایورمکتین یک داروی ضد انگل قوی است که برای درمان شپش و دیگر عفونت‌های انگلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو از دسته داروهای ضد انگل سیستمیک است که به سیستم عصبی شپش‌ها و انگل‌ها حمله کرده و با فلج کردن آنها، منجر به مرگشان میشود. ایورمکتین معمولاً به صورت قرص، لوسیون یا قطره بوده و دوز مصرفی آن برای درمان نهایی شپش سر توسط پزشک تعیین میشود؛ اغلب یک دوز اولیه تجویز میشود و در صورت نیاز، دوز دیگری پس از یک تا دو هفته برای اطمینان از حذف کامل شپش‌ها داده میشود.
۵. داروی نایلیس برای شپش
محلول ضد شپش نایلیس یکی از محصولات مؤثر برای درمان شپش سر است که معمولاً حاوی مواد فعالی مانند دایمتیکون و سایر سیلیکون‌هاست. دایمتیکون، به عنوان ماده اصلی، یک سیلیکون غیرسمی است که با ایجاد لایه‌ای پوشاننده روی سطح شپش‌ها و تخم‌های آنها (رشک‌ها)، راه تنفس آنها را مسدود کرده و باعث خفگی و مرگشان میشود. این مکانیزم فیزیکی، بدون استفاده از مواد شیمیایی قوی، امکان استفاده ایمن از نایلیس را فراهم می‌آورد. برای استفاده از نایلیس، محلول روی موها و پوست سر پخش شده و پس از مدت زمانی مشخص، معمولاً با یک شانه مخصوص، شپش‌ها و رشک‌های مرده از موها جدا می‌شوند.
۶. سرم پریم برای شپش
اگر از داروی ضد شپش پریم استفاده می‌کنید، بهتر است قبل از شروع درمان موها را زیر نور بررسی کنید و بعد از مصرف، شانه‌کشی را انجام دهید. برای موهای بلند، حجم کافی محصول اهمیت زیادی دارد. اگر فقط سطح مو آغشته شود و دارو به ریشه‌ها نرسد، احتمال باقی ماندن شپش بیشتر میشود. در صورت وجود زخم، التهاب، اگزما یا عفونت پوست سر، بهتر است قبل از مصرف سرم ضد شپش با پزشک مشورت شود. سوزش خفیف ممکن است در برخی افراد رخ دهد، اما درد شدید، کهیر یا تورم طبیعی نیست.
۷. محلول ls برای شپش
محلول LS برای شپش باید مانند هر داروی ضد شپش دیگری طبق بروشور مصرف شود. نام تجاری ممکن است در داروخانه‌ها شناخته‌شده باشد، اما آنچه تصمیم درمانی را مشخص می‌کند، ترکیب فعال، سن مجاز، زمان تماس و نیاز به تکرار است. اگر درمان با یک محصول شکست خورد، بهتر است داروساز یا پزشک ترکیب متفاوتی را پیشنهاد کند. تکرار پشت سر هم محصول مشابه ممکن است فقط پوست سر را حساس‌تر کند. هنگام استفاده از محلول LS به این نکات توجه کنید:
- محلول را وارد چشم و دهان نکنید
- روی پوست زخمی یا ملتهب با احتیاط مصرف کنید
- مقدار کافی برای کل پوست سر و مو استفاده کنید
- بعد از مصرف، شانه‌کشی را حذف نکنید
- اگر بعد از چند روز شپش زنده باقی ماند، همان دارو را بی‌هدف تکرار نکنید
| داروهای تجویزی درمان شپش سر | داروهای بدون نسخه درمان شپش سر |
|---|---|
| بنزیل الکل | پریترین با مواد افزودنی |
| قرص کوتریموکسازول | شامپوهای بر پایه پریترین |
| اسپینوزاد | پیرترین همراه با پیپرونیل بوتوکساید |
| مالاتیون | پرمترین ۱٪ موضعی |
از کجا بفهمیم شپش درمان شده است؟
به طور کلی، اگر سه هفته پس از درمان هیچ حشره خزنده زنده مشاهده نشد، می‌توان تصور کرد که آنها از بین رفته‌اند. اگر تخم‌ها زنده بودند تا آن زمان از تخم بیرون می‌آمدند. نیش‌ها و پوسته آنها ممکن است برای مدتی در مو باقی بمانند اما دوام ندارند. برای آگاهی بیشتر از موثر بودن درمان و رفع شدن شپش سر، به دکتر پوست و مو یا پزشک عمومی مراجعه کنید. پزشک با معاینه موهای سر شما می‌تواند اثربخشی درمان را تایید کند. نشانه‌های درمان موفق شامل این موارد هستند:
- پیدا نشدن شپش زنده در شانه‌کشی
- کاهش تدریجی خارش
- نبودن رشک تازه نزدیک ریشه مو
- نبودن آلودگی در اعضای خانواده
- بهتر شدن زخم‌ها یا خراش‌های پوست سر
- تکرار نشدن خارش شدید شبانه
شپش چند روزه درمان میشود؟
معمولا دوره‌های طول درمان شپش سر بین ۲ تا ۳ هفته متغیر هستند. ممکن است که در یک دوره شپش درمان نشود و در این صورت نیاز به تمدید دوره‌ی درمان وجود دارد. گاهی شپش زنده ممکن است همان روز اول درمان کم یا از بین برود، اما طول درمان نهایی شپش سر معمولاً چند روز تا ۲ هفته است. دلیل این بازه زمانی، احتمال خروج شپش‌های تازه از تخم‌هاست. اگر روش درمان شما شانه‌کشی مرطوب است، باید چند نوبت در روزهای مختلف انجام شود. اگر از دارو استفاده می‌کنید، ممکن است محصول نیاز به تکرار داشته باشد. یک برنامه ساده برای پیگیری درمان می‌تواند اینگونه باشد:
- روز اول: مصرف دارو یا شروع شانه‌کشی دقیق
- روزهای ۲ تا ۳: بررسی مو و شانه‌کشی تکمیلی
- روزهای ۵ تا ۱۰: بررسی برای شپش تازه خارج‌شده از تخم
- هفته دوم: اطمینان از نبودن شپش زنده
- پایان هفته دوم یا سوم: پایان پیگیری در صورت نبودن شپش زنده
آیا بعد از درمان شپش سر خارش دارد؟
بعد از درمان شپش سر ممکن است خارش ادامه داشته باشد. خارش به‌تنهایی نشانه شکست درمان نیست. پوست سر ممکن است به گزش قبلی شپش، خاراندن زیاد یا خود داروی ضد شپش واکنش نشان دهد. گاهی خارش چند روز یا حتی کمی بیشتر باقی می‌ماند، اما باید روند آن رو به کاهش باشد. اگر خارش همراه با دیدن شپش زنده است، درمان هنوز کامل نشده است. اما اگر شپش زنده دیده نمی‌شود و فقط خارش باقی مانده، احتمالاً پوست سر در حال آرام شدن است.
علت خارش سر بعد از درمان شپش چیست؟
دلیل خارش سر بعد از استفاده از شامپو شپش یا سایر محصولات به دلیل واکنش بدن شما به شپش است. ممکن است بعد از از بین بردن شپش سر با پیاز و درمان شپش سر با روغن زیتون نیز همین احساس را داشته باشید. خاراندن زیاد هم پوست را زخمی و تحریک‌پذیر می‌کند. علت‌های شایع خارش بعد از درمان عبارت‌اند از:
- حساسیت پوست به گزش‌های قبلی شپش
- التهاب ناشی از خارش زیاد
- خشکی پوست سر بعد از مصرف دارو
- حساسیت به ترکیبات محصول ضد شپش
- باقی ماندن شپش زنده یا رشک فعال
- شوره یا اگزمای همزمان پوست سر
علت بازگشت شپش بعد از درمان چیست؟
بازگشت شپش بعد از درمان معمولاً به ۴ علت رخ می‌دهد: درمان ناقص، تکرار نکردن درمان در زمان درست، باقی ماندن رشک‌ها یا تماس دوباره با فرد آلوده. گاهی هم دارو درست انتخاب نشده یا مقدار کافی از آن روی موها استفاده نشده است. برای جلوگیری از برگشت، بعد از درمان فقط به شامپو اعتماد نکنید. شانه‌کشی، بررسی خانواده و پیگیری چند روزه لازم است. اگر برگشت چند بار تکرار شد، بهتر است درمان با ماده مؤثره متفاوت و زیر نظر پزشک یا داروساز انتخاب شود.
پزشکان پیشنهادی
دکتر سید محمد ناصر حسینی
متخصص پوست، مو و زیبایی
دکتر عبدالرضا عرفانی
متخصص پوست، مو و زیبایی
دکتر شهلا حسین پور
متخصص پوست، مو و زیبایی
دکتر سعیده فرج زاده
متخصص پوست، مو و زیبایی
دکتر پردیس ساسانی
متخصص پوست، مو و زیبایی
دکتر مهدی رزم آرا
متخصص پوست، مو و زیبایینتیجه گیری
شپش سر یکی از بیماری‌های پوستی قابل درمان است که می‌تواند با دارو یا روش‌های خانگی درمان شود. برای درمان شپش سر، تنها یک روش همیشه کافی نیست. بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که داروی مناسب، شانه‌کشی منظم، بررسی اطرافیان و تکرار درمان در زمان درست کنار هم انجام شوند. درمان فوری می‌تواند شپش‌های زنده را کم کند، اما برای ریشه‌کن شدن کامل باید چند روز موها را بررسی کرد. در کودکان، بارداری، شیردهی، پوست حساس یا موارد مقاوم، انتخاب دارو باید با احتیاط بیشتری انجام شود. اگر بعد از درمان همچنان شپش زنده می‌بینید یا پوست سر زخم و ملتهب شده است، بهتر است از پزشک پوست یا پزشک عمومی کمک بگیرید. برای دریافت نوبت از بهترین دکتر پوست و مو ایران از دکترتو کمک بگیرید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
شپش بالغ می‌تواند روی سر انسان مدتی زنده بماند و تخم‌گذاری کند. سختی درمان بیشتر به دلیل چرخه تخم‌هاست، نه فقط طول عمر شپش بالغ. اگر رشک‌ها باقی بمانند، چند روز بعد شپش‌های تازه ظاهر می‌شوند.
خطر انتقال شپش‌هایی که روی فرش یا روی مبل هستند، بسیار کم است. می‌توانید برای اطمینان فقط لباس، ملحفه و حوله‌ها را بشویید. نیازی به تمیزکاری افراطی کل خانه نیست. بهتر است روبالشی، کلاه، روسری، شانه، برس و وسایلی که در ۲ روز اخیر با سر فرد تماس نزدیک داشته‌اند تمیز شوند. سم‌پاشی خانه، ضدعفونی مبل‌ها و شستن همه پرده‌ها معمولاً لازم نیست.
خیر. شپش زیر پوست سر نمی‌رود. شپش روی مو و نزدیک پوست سر حرکت می‌کند و از خون پوست سر تغذیه می‌کند. اگر چیزی شبیه حرکت زیر پوست حس می‌کنید، ممکن است به دلیل خارش، التهاب یا حساسیت باشد و بهتر است پوست سر بررسی شود.
برای ریشه‌کن کردن شپش، باید شپش زنده را با داروی مناسب یا شانه‌کشی از بین ببرید، رشک‌ها را جدا کنید، درمان را در زمان درست تکرار کنید و موهای افراد نزدیک را بررسی کنید. فقط شامپو زدن بدون شانه‌کشی و پیگیری، احتمال برگشت را بالا می‌برد.
اثر اسپری درمین به ماده مؤثره، سن فرد، شدت آلودگی و روش مصرف بستگی دارد. قبل از مصرف باید بروشور محصول خوانده شود. اگر کودک کوچک، فرد باردار یا فرد دارای پوست حساس قرار است از آن استفاده کند، بهتر است ابتدا از پزشک یا داروساز سؤال شود.
در کودکان زیر ۲ سال، شانه‌کشی مرطوب و دقیق اهمیت زیادی دارد. داروهای ضد شپش برای این سن باید با احتیاط انتخاب شوند، چون همه محصولات برای نوزادان و کودکان کوچک مجاز نیستند. اگر کودک زیر ۲ ماه است یا پوست سر او زخم، قرمز یا ملتهب است، درمان دارویی خودسرانه انجام ندهید.
در موهای کراتین‌شده هم اصل درمان همان از بین بردن شپش و رشک است. بهتر است از محصولاتی استفاده شود که به مو آسیب کمتری بزنند و با آرایشگر یا داروساز درباره سازگاری محصول سؤال شود. شانه‌کشی همچنان لازم است، اما باید با آرامش انجام شود تا مو کمتر کشیده شود. از سرکه غلیظ، حرارت زیاد و ترکیبات خانگی قوی روی موی کراتین‌شده پرهیز کنید.
در بزرگسالان، بهترین روش معمولاً استفاده درست از داروی ضد شپش همراه با شانه‌کشی دقیق است. اگر آلودگی خفیف است، شانه‌کشی مرطوب منظم هم می‌تواند کمک کند. اگر درمان‌های معمول جواب نداده‌اند، بهتر است ماده مؤثره محصول تغییر کند و پزشک یا داروساز درمان مناسب‌تری پیشنهاد دهد.
برای درمان رشک، شانه شپش باید فلزی، دندانه‌ریز و مناسب باشد. موها را مرطوب کنید، نرم‌کننده بزنید، مو را دسته‌دسته جدا کنید و شانه را از ریشه تا نوک بکشید. بعد از هر بار شانه‌زدن، دندانه‌ها را پاک کنید. این کار باید چند نوبت تکرار شود.
شپش ممکن است بسته به رنگ مو، سن حشره یا خون‌خواری، روشن، خاکستری، قهوه‌ای یا تیره دیده شود. درمان شپش سیاه با شپش‌های دیگر تفاوت اساسی ندارد. مهم این است که شپش زنده دیده شود و درمان با دارو یا شانه‌کشی منظم انجام شود.
درمان خط اول شپش معمولاً شانه‌کشی مرطوب و استفاده از داروی موضعی مناسب است. نوع دارو به سن، شرایط فرد و در دسترس بودن محصول بستگی دارد. در بسیاری از موارد، پرمترین موضعی، دایمتیکون یا محصولات مشابه بررسی می‌شوند. درمان خوراکی خط اول نیست و فقط در موارد خاص با تجویز پزشک مطرح میشود.
