علائم شپش سر چیست و چگونه شپش سر را درمان کنیم؟
موضوعات پزشکی مرتبط: پوست و موزندگی سالمسبک زندگی

علائم شپش سر چیست و چگونه شپش سر را درمان کنیم؟

| تاریخ انتشار: 10 بهمن 1400
| آخرین به‌روزرسانی: 18 خرداد 1401
| تعداد نظرات:20
دلایل شپش سر

آنچه در این مقاله می‌خوانید

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

یکی از معضلاتی که بسیاری از افراد به‌ویژه افرادی که در خانواده خود کودک دارند، با آن روبرو می‌شوند، شپش سر است. شپش سر موجوداتی ریز هستند که درمان آنها نیاز به یک پروسه طولانی دارد. اگر شما یا کودکتان دچار این مشکل شده‌اید، در ادامه مطلب همراه ما باشید تا به شما توضیح دهیم علائم شپش سر چیست؟ چگونه می‌توان شپش سر را درمان کرد؟ چه راه‌هایی برای تشخیص آن وجود دارد؟ آیا درمان‌های خانگی کارساز هستند؟

برای درمان شپش سر هیچ راهی بهتر از مراجعه به متخصص پوست نیست. برای پیداکردن بهترین دکتر پوست و مو می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری، امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با متخصص وجود دارد.

مشاوره با متخصصان پوست، مو و زیبایی دکترتو

شپش سر چیست؟

شپش‌ها حشرات کوچکی هستند که از خون پوست سر انسان تغذیه می‌کنند. آلودگی به شپش اغلب در کودکان دیده می‌شود و معمولا ناشی از انتقال مستقیم شپش از موی فرد آلوده به موی فرد دیگر است. شپش نشانه‌ای از عدم رعایت بهداشت شخصی یا محیط زندگی ناسالم و آلوده نیست. شپش سر باعث انتقال بیماری‌های عفونی باکتریایی یا ویروسی نمی‌شود. داروهای زیادی برای درمان شپش سر در دسترس هستند اما نکته‌ی مهم، پیروی دقیق و پایبندی به دستورالعمل‌ها برای رهایی مو و پوست سر از شپش و تخم آن است. تعدادی از داروهای خانگی برای درمان آلودگی‌های شپش مو استفاده می‌شوند، اما شواهد بالینی برای اثربخشی آن‌ها وجود ندارد.

شپش سر نشانه‌ای از عدم رعایت بهداشت شخصی یا محیط زندگی ناسالم و آلوده نیست. شپش باعث انتقال بیماری‌های عفونی باکتریایی یا ویروسی نمی‌شود.

چرخه‌ی زندگی شپش

پس از هشت یا نه روز، تخم شپش باز می‌شود. آن چه که ظاهر می‌شود شپش نابالغی است که پوره یا شفیره نامیده می‌شود. این پوره پس از نه تا دوازده روز تبدیل به شپش بالغ می‌شود و این شپش بالغ به مدت سه تا چهار هفته زندگی می‌کند.

چرخه زندگی شپش سر
شپش بالغ به مدت حدود 30 روز می‌تواند زندگی کند و در این مدت از خون انسان تغذیه می‌کند.

انتقال شپش سر

شپش می‌خزد، اما نمی‌تواند پرش یا پرواز کند. در اغلب موارد انتقال شپش از فردی به فرد دیگر، از طریق تماس مستقیم است. بنابراین، انتقال اغلب در خانواده یا در میان کودکانی که در مدرسه هنگام بازی در تماس نزدیک هستند، صورت می‌گیرد. انتقال غیر مستقیم زیاد محتمل نیست، اما شپش ممکن است از فردی به فرد دیگر توسط موارد زیر گسترش یابد:

  • کلاه و روسری
  • برس و شانه
  • لوازم جانبی مو
  • هدفون
  • بالش
  • روکش مبل و اثاثیه یا لوازم خانگی
  • حوله

انتقال غیر مستقیم می‌تواند در میان لباس‌هایی که کنار یکدیگر قرار داده شده‌اند نیز رخ دهد. به عنوان مثال، کلاه یا روسری که بر روی چوب لباسی آویزان شده یا در قفسه‌ی مدرسه گذاشته شده و می‌تواند به عنوان وسیله ای برای انتقال شپش‌ها باشد.

حیوانات خانگی مانند سگ‌ها و گربه‌ها در گسترش شپش سر نقشی ندارند.


تشخیص شپش سر

طبق دستورالعمل آکادمی اطفال آمریکا، استاندارد طلایی برای تشخیص آلودگی فعال شپش، شناسایی پوره یا شفیره‌ی زنده و یا شپش بالغ است. دستورالعمل‌ها به بررسی موهای مرطوب که با محصولات نرم کننده‌ی مو نرم و روان شده اند، توصیه می‌کنند. موی کودک را با شانه‌ی دندانه دار (شانه‌ی شپش) از پوست تا انتهای مو را به آرامی و با دقت شانه کنید. اگر هیچ شپش زنده ای پیدا نکردید مدتی بعد دوباره موی کودکتان را معاینه کنید.

پزشک نیز موهای کودک‌تان را بررسی خواهد کرد. برای پیدا کردن شپش‌ها، پزشک ممکن است از نور ویژه‌ای استفاده کند، که باعث می‌شود شپش‌ها به رنگ آبی دیده شوند. اما شناسایی شپش‌ها لزوما تشخیص آلودگی فعال را تایید نمی‌کند. شپش زنده برای زنده ماندن و رشد کردن نیاز به نزدیک بودن به پوست سر دارد.

شپش‌هایی که بیش از حدود ۱/۴ اینچ (۶ میلی متر) از پوست سر فاصله دارند، احتمالا مرده یا تخم خالی شپش هستند. در صورت شک به شپش می‌توان برای تعیین زنده بودن، آن را زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار داد. اگر هیچ شپش زنده ای وجود نداشته باشد، احتمالا بقایای آلودگی گذشته هستند و نه شواهدی از آلودگی فعال جدید.

اینفوگرافی: شپش سر چه شکلی است؟
اینفوگرافی: شپش سر چه شکلی است؟

علائم شپش سر

ممکن است از آلودگی به شپش آگاه نباشید، با این حال، علائم و نشانه‌های شایع عبارتند از:

خارش: خارش در پوست سر، گردن و گوش شایع‌ترین علامت است. خارش واکنشی آلرژیک به بزاق شپش است. هنگامی که فرد برای اولین بار به شپش آلوده می‌شود، ممکن است دو تا شش هفته پس از آلودگی، خارش رخ ندهد.

وجود شپش بر روی پوست سر: شپش ممکن است قابل مشاهده باشد اما پیدا کردن آن‌ها دشوار است زیرا آن‌ها کوچکند، از نور فراری هستند و به سرعت حرکت می‌کنند.

تخم شپش روی بدنه‌ی مو: شپش‌ها به بدنه‌ی مو می‌چسبند. تخم باز نشده‌ی شپش ممکن است به سختی قابل دیدن باشد زیرا بسیار کوچک هستند. پیدا کردن آن‌ها در اطراف گوش و خط موی گردن راحت تر است. پیدا کردن تخم‌های خالی ممکن است ساده تر باشد زیرا آن‌ها کم رنگ تر و سبک تر از پوست سر هستند. با این حال حضور تخم شپش لزوما نشان دهنده‌ی آلودگی فعال نیست.

چیزهایی که اغلب با تخم شپش اشتباه گرفته می‌شوند عبارتند از:

  • تخم مرده یا خالی که از آلودگی قبلی به شپش باقی مانده است.
  • شوره‌ی سر
  • مواد باقی مانده از محصولات مو
  • تکه‌های موی مرده و جدا شده از بدنه‌ی مو
  • بافت زخم، خاک و یا مواد باقی مانده‌ی دیگر
  • دیگر حشرات کوچک موجود در مو
شپش سر و تخم آن
یکی از علائم شپش سر تخم‌های شپش است که به صورت نقاطی سفید روی موها دیده می‌شوند.

علائم شپش سر کودکان چیست؟

شپش در میان کودکانی که به مهدکودک، پیش‌دبستانی یا دبستان می‌روند، بیشتر شایع است. معمولا بچه‌ها نزدیک به هم بازی کرده و ممکن است گیره مو، برس یا کلاه یکدیگر را استفاده کنند. برای پیداکردن شپش سر در کودکان باید به دنبال آنها در پوست سر، پشت‌گوش و اطراف گردن باشید. به‌ندرت می‌توان شپش را در مژه یا ابرو پیدا کرد.

شپش بالغ را به‌راحتی نمی‌توانید پیدا کنید. باید به دنبال گره‌های چسبیده به مو در نزدیکی سر باشید. اینها شبیه به شوره سر یا خاک هستند. یکی از علائم اصلی شپش که می‌توان آن را از شوره سر تشخیص داد، این است که گره‌ها را انگشت بکشید. اگر شوره باشد، به‌راحتی میفتد. اما اگر شپش باشد، گیر می‌کند.

اگر برای بررسی علائم شپش از ذره‌بین و نور گوشی استفاده کنید، بهتر می‌توانید آنها را تشخیص دهید. اگر کودک شما خارش دارد، اما هیچ علائمی در پوست سر مشاهده نمی‌کنید، باید به متخصص پوست مراجعه کنید تا علت خارش مشخص شود.


علائم شپش سر در زنان چیست؟

علائم شپش به‌طورکلی مشابه بوده و در همه افراد با خارش شدید و احساس غلغلک همراه است. در خانم‌ها ممکن است به علت استفاده از روسری مشترک یا مراجعه به آرایشگاه و عدم رعایت بهداشت چنین مشکلاتی ایجاد شود. اگر دچار خارش شدید هستید یا زخم‌هایی روی پوست سروگردن خود مشاهده می‌کنید، باید سریعا به متخصص مراجعه کنید تا شپش مو تشخیص داده شود.


شپش سر چه شکلی است؟

شپش‌ها موجوداتی 6 پا و بسیار ریز هستند. اما می‌توان آنها را با چشم غیرمسلح هم دید. رنگ آنها معمولا سفید، خاکستری تیره یا قهوه‌ای است. برای اینکه راحت‌تر بتوانید آنها را پیدا کنید، اول پشت‌گوش و اطراف گردن را ببینید. روی موها نزدیک پوست سر باید گره‌های گرد یا بیضی‌شکل ببینید. این گره‌ها نباید با تماس انگشت به‌راحتی کنده شوند. یک راه خوب برای تشخیص شپش سر شانه کردن موهای خیس است. در این حالت بهتر می‌توانید علائم شپش سر را بررسی کنید.


عوارض جانبی شپش سر چیست؟

اگر کودک دارای خارش پوست سر ناشی از ابتلا به این عارضه است و پوست سرش را می‌خاراند، ممکن است پوست سر زخم شود و عفونت ایجاد شود. در برخی دیگر از کودکان ممکن است راش آزاردهنده ایجاد شود. خاراندن زیاد می‌تواند عفونت باکتریایی ایجاد کند. گاهی پزشک برای عفونت پوست آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند تا از شدت آن کاسته شود.

مشاوره با متخصصان پوست، مو و زیبایی دکترتو

دلایل شپش موی سر چیست؟

شپش سر حشره‌ای به رنگ قهوه‌ای مایل به زرد یا مایل به خاکستری به اندازه‌ی دانه‌های ریز روی توت فرنگی است. این حشره از خون انسان که آن را از پوست سر بیرون می‌کشد تغذیه می‌کند. شپش ماده، ماده ای چسبنده تولید می‌کند که تخم‌ها را به بدنه‌ی مو می‌چسباند. هر تخم شپش تقریبا ۳/۱۶ اینچ (۴ میلی متر) از پایه‌ی مو فاصله دارد، این فاصله محیطی مناسب از نظر دمایی برای رشد تخم شپش فراهم می‌کند.

عوامل خطر شپش سر

از آن جایی که شپش مو به طور عمده از طریق تماس مستقیم سر به سر گسترش می‌یابد، خطر انتقال آن بیش تر در میان کودکانی است که با هم بازی می‌کنند یا به مدرسه می‌روند. در ایالات متحده، موارد شپش بیش‌‌تر در مهد کودک و مدرسه رخ می‌دهد.


درمان شپش سر چگونه است؟

زمانی که روی سر علائم شپش را مشاهده می‌کنیم، اولین سوال این است که چگونه شپش سر را ریشه‌کن کنیم؟ پزشک به احتمال زیاد داروهایی را تجویز خواهد کرد که شپش و تخم شپش را می‌کشد. این داروها ممکن است تخم شپش که به تازگی گذاشته شده را نکشد. بنابراین درمان ثانویه در زمان مناسبی که پوره‌ها از تخم خارج شده‌اند اما هنوز به شپش بالغ تبدیل نشده اند، لازم است. برخی مطالعات نشان می‌دهد که نه روز پس از درمان اولیه زمان ایده آل برای درمان ثانویه است.

توجه: مطلبی که مطالعه می‌کنید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد و به هیچ وجه جایگزین توصیه‌های پزشک نیست. برای مصرف دارو، آگاهی از عوارض جانبی، تداخل دارویی و موارد مرتبط دیگر لازم است حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.

۱. داروهای غیر تجویزی

بر پایه‌ی پریترین (ترکیب شیمیایی استخراج شده از گل داوودی که برای شپش سمی است) هستند. قبل از استفاده از این درمان‌ها، موهای کودک را با شامپو و بدون نرم کننده شستشو دهید. شستشوی مو با سرکه‌ی سفید قبل از شستن شامپو ممکن است به حل کردن چسبی که باعث چسبیدن شپش به بدنه‌ی مو می‌شود، کمک کند سپس موهای کودک را با آب گرم بشویید. دستورالعمل‌های درج شده روی بسته بندی برای مدت زمان درمان را رعایت کنید.

یکی از داروهای غیر تجویزی پرمترین است. پرمترین نسخه‌ی مصنوعی از پریترین است. عوارض جانبی ممکن است شامل قرمزی و خارش پوست سر باشد.
پریترین با مواد افزودنی: در این داروهای غیر تجویزی پریترین با مواد شیمیایی دیگری که سمیت آن افزایش یافته ترکیب شده است. عوارض جانبی ممکن است شامل خارش و قرمزی پوست سر باشد. اگر کودک به گل داودی حساسیت دارد نباید از آن استفاده کنید.

۲. داروهای تجویزی

در برخی مناطق جغرافیایی، مقاومت شپش‌ها به داروهای غیرتجویزی افزایش یافته است. همچنین درمان با داروهای غیرتجویزی ممکن است به دلیل استفاده‌ی نادرست و عدم تکرار درمان در زمان مناسب شکست بخورد. اگر با وجود استفاده‌ی صحیح از داروهای غیرتجویزی، درمان موثر نباشد پزشک ممکن است نسخه تجویزی را توصیه کند که شامل موارد زیر است:

  • بنزیل الکل: این محصول برای شپش‌ها سمی نیست اما با محروم کردن شپش‌ها از اکسیژن آن‌ها را می‌کشد. عوارض جانبی ممکن است شامل قرمزی و خارش پوست سر باشد. استفاده از الکل بنزیل که برای ضد عفونی کردن دستگاه‌های پزشکی استفاده می‌شود، می‌تواند باعث تشنج و سایر واکنش‌های شدید در نوزادان تازه متولد شده شود. بنابراین، درمان شپش با الکل بنزیل در کودکان کم تر از ۶ ماه تایید نشده است.
  • ایورمکتین: برای افراد سن شش ماه یا بیش تر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول می‌تواند برای موهای خشک استفاده شود و باید پس از ۱۰ دقیقه با آب شستشو داده شود.
  • اسپینوزاد: برای افراد سن شش ماه یا بیش تر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصول می‌تواند برای موهای خشک استفاده شود و باید پس از ۱۰ دقیقه با آب گرم شستشو داده شود. اسپینوزاد می‌تواند شپش زنده و تخم شپش را بکشد و معمولا نیازی به تکرار درمان ندارد.
  • مالاتیون: در افراد بالای ۶ سال یا بیش تر مورد استفاده قرار می‌گیرد. این شامپوی دارویی بر روی موی خشک استفاده می‌شود و پس از ۸ تا ۱۲ ساعت شستشو داده می‌شود. این داروی حاوی مقدار زیادی الکل است، بنابراین نمی‌توان از سشوار مو یا در نزدیکی شعله‌ی آتش از آن استفاده کرد.
  • لیندان: این شامپوی دارویی دارای خطر عوارض جانبی شدید، از جمله تشنج است و تنها زمانی استفاده می‌شود که سایر درمان‌ها شکست خورده باشند. این شامپو توسط آکادمی اطفال آمریکا برای استفاده در کودکان توصیه نمی‌شود. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) هشدار می‌دهد که استفاده‌ی این دارو در افراد با وزن کمتر از ۱۱۰ پوند (۵۰ کیلوگرم)، زنان باردار یا شیرده، افراد دارای سابقه تشنج و یا دارای عفونت اچ آی وی، ممنوع است.

درمان شپش سر کودکان چیست؟

مناسب‌ترین روش برای درمان شپش سر کودکان داروی شپش است. این نوع دارو عوارضی در پی داشته و تنها باید زمانی که از وجود شپش مطمئن هستید، آن را استفاده کنید. پس قبل از هر درمانی باید به متخصص مراجعه کنید تا از وجود شپش مطمئن شوید.

برای تسریع در روند درمان باید در کنار استفاده از دارو، شانه مخصوص نیز خریداری کنید. هر 2 یا 3 روز یک‌بار به مدت 2 تا 3 هفته از شامپوی دارویی استفاده کنید. توجه داشته باشید که شامپو فقط باید توسط یک بزرگسال روی سر مالیده شود و به‌هیچ‌وجه کودک به‌تنهایی نباید از آن استفاده کند. برای استفاده از دارو سر را داخل روشویی بشویید. زیرا استفاده از آن داخل حمام باعث ریختن آن روی قسمت‌های دیگر بدن می‌شود.

مشاوره با متخصصان پوست، مو و زیبایی دکترتو

تغییر شیوه‌ی زندگی و درمان‌های خانگی شپش سر

اگر ترجیح می‌دهید برای درمان آلودگی با شپش از دارو استفاده نکنید، می‌توانید درمان‌های خانگی جایگزین را در نظر بگیرید اما شواهد بالینی برای اثربخشی چنین درمان‌هایی وجود ندارد.

۱. شانه کردن موهای مرطوب

شانه کردن موهای مرطوب با شانه‌های نازک و دندانه دار ممکن است باعث برداشتن شپش و برخی از تخم‌ها شود. تحقیق بر اثربخشی این روش قاطع نیست. مو باید مرطوب باشد و باید چیزی برای روان کردن مو، مانند نرم کننده‌ی مو اضافه کنید. حداقل دو بار در هر دفعه کل مو را از پوست سر تا انتهای مو شانه کنید. این فرایند باید هر سه تا چهار روز یک بار برای حداقل دو هفته تکرار شود تا زمانی که شپش بیشتری یافت نشود.

۲. استفاده از روغن‌ها

مطالعات بالینی نشان داده‌اند که برخی از روغن‌های گیاهی طبیعی ممکن است بر روی شپش و تخم شپش اثر سمی داشته باشند. این محصولات عبارتند از:

  • روغن درخت چای
  • روغن رازیانه
  • نرولیدول: ترکیب شیمیایی موجود در بسیاری از روغن‌های گیاهی

۳. عوامل خفه کننده

تعدادی از محصولات خانگی برای درمان آلودگی شپش مورد استفاده قرار می‌گیرند. نحوه‌ی کار آن‌ها اینگونه است که این محصولات به موها اعمال می‌شوند و شپش و تخم‌های شپش را از هوا محروم می‌کنند. کلاهی که کل سر را بپوشاند، پوشیده می‌شود و در طول شب روی سر باید قرار گیرد. شواهد کمی از اثر بخشی این محصولات در دسترس است. محصولات مورد استفاده برای این منظور عبارتند از:

  • سس مایونز
  • روغن زیتون
  • کره
  • وازلین

توجه داشته باشید که از محصولات قابل اشتعال، مانند نفت سفید یا بنزین، برای کشتن شپش و تخم شپش هرگز نباید استفاده شود.

۴. کم آب کردن بدن شپش‌ها

یکی دیگر از گزینه‌ها، استفاده از دستگاه دارای هوای گرم برای کم آب کردن بدن شپش‌ها جهت از بین بردن شپش و تخم شپش است. این دستگاه نیاز به آموزش خاصی دارد و در حال حاضر تنها در مراکز حرفه ای درمان شپش موجود است. از سشوار معمولی برای این کار نباید استفاده کرد چون خیلی داغ است و می‌تواند پوست سر را بسوزاند.

شانه برای درمان شپش سر
شانه مخصوص شپش سر دارای دندانه‌های ریزی است که شپش را از لای موها خارج می‌کند.

۵. تمیز کردن لوازم خانگی

شپش‌ها معمولا پس از گذشت یک روز بدون تغذیه از خون پوست سر و تخم شپش بدون زندگی در درجه حرارتی در نزدیکی پوست سر، زنده نمی‌مانند. بنابراین احتمال زنده ماندن شپش در لوازم خانگی کم است. به عنوان یک اقدام احتیاطی، می‌توانید وسایلی را که شخص آلوده به شپش در دو روز گذشته از آن‌ها استفاده کرده است را تمیز کنید.

۶. وسایل را در آب داغ بشویید

ملافه‌ها و لباس‌ها را در آب داغ و صابون بشویید. دمای آب باید حداقل ۱۳۰ درجه‌ی فارنهایت یا ۵۴.۴ درجه‌ی سانتیگراد باشد. سپس با حرارت زیاد خشک کنید.

۷. پاکسازی وسایل مراقبت از مو

شانه‌ها، برس‌ها و لوازم جانبی مو را در آب داغ و صابون تمیز کنید.

بسته بندی و مهر و موم کردن بعضی وسایل در کیسه‌های پلاستیکی و برای دو هفته شستشو نشوند.

جارو کردن: کف خانه و مبلمان را با جارو برقی کاملا تمیز کنید.

۸. درمان شپش سر با سرکه

یکی از روش‌هایی که در درمان شپش سر کاربرد دارد، درمان با سرکه است. اگر به دنبال روش‌های خانگی برای درمان شپش سر هستید، می‌توانید این روش را امتحان کنید. ترکیبات مختلفی با سرکه برای رفع شپش پیشنهاد می‌شود. یک دستورالعمل این است که سرکه را با رزماری مخلوط کنید و سر را به آن آغشته کنید. در دستورالعمل دیگری ترکیب سرکه و روغن چای پیشنهاد شده است. برخی افراد نیز سرکه خالص را برای درمان شپش سر پیشنهاد می‌کنند. بهتر است سرکه به مدت یک ساعت روی سر بماند و سپس شسته شود. دقت کنید که این روش نمی‌تواند به‌عنوان درمان اصلی استفاده شود.

۹. درمان شپش سر با آبلیمو

برای انجام این روش بهتر است از آبلیموی تازه استفاده کنید. مقداری از آب آن را گرفته و روی سر بمالید. یک کلاه روی سر بگذارید و پس از دو ساعت سر خود را بشویید. آبلیمو و نمک خاصیت ضدعفونی‌کننده داشته و ترکیب آنها با هم می‌تواند تاثیر خوبی ایجاد کند. می‌توانید پس از استفاده از آبلیمو، موها را با شانه مخصوص پاک‌سازی کنید.

۱۰. درمان شپش سر با حنا

روش درمان شپش سر با حنا از گذشته تا امروز کاربرد داشته و دارد. در این روش باید حنا را با مقداری آب گرم ترکیب کرده و روی موها مالید. حدود سه ساعت باید حنا روی موها بماند تا به‌خوبی جذب شود. پس از آن موها را به‌آرامی شسته و با شانه مخصوص شپش، شانه کنید.

۱۱. درمان شپش سر با اسپند

استفاده از اسپند برای درمان شپش سر از دیرباز طرف‌دارانی داشته است. برخی افراد توصیه می‌کنند، حتی اگر کودک شپش مو ندارد، هرچند وقت یک‌بار این روش را انجام دهید تا از شپش جلوگیری کنید. برای انجام این روش باید یک قاشق اسپند را آسیاب کنید و با مقداری آب داغ فرصت دهید تا دم بکشد. اگر موهای بلندی دارید، مقدار اسپند را بیشتر کنید. محلول آماده شده را روی موها مالیده و یک کلاه روی سر خود قرار دهید. 45 دقیقه بعد می‌توانید موهای خود را بشویید.

۱۲. درمان شپش سر با سس مایونز

برخی افراد ادعا می‌کنند که مالیدن سس مایونز به سر و گذاشتن کلاه روی آن از شب تا صبح باعث ازبین‌رفتن شپش‌ها می‌شود. پزشکان معتقدند این روش‌ها کارساز نبوده و حتما باید از درمان‌های پزشکی استفاده شود. البته انجام این روش ضرری برای سر ندارد. اگر می‌خواهید از این روش‌های خانگی استفاده کنید، در کنار آن به پزشک هم مراجعه کنید. درمان شپش سر با سس مایونز یا دیگر روش‌های خانگی نمی‌تواند به‌عنوان درمان اصلی تاثیری داشته باشد.

۱۳. درمان شپش سر با شانه دندانه ریز

یکی از روش‌هایی که برای درمان شپش سر استفاده می‌شود، شانه‌های دندانه ریز هستند. دندانه‌های این نوع شانه‌ها زیاد بوده و بسیار نزدیک به هم هستند. به همین دلیل می‌توانند شپش‌ها را بیرون بکشند. البته این نکته را در نظر داشته باشید که شانه به‌تنهایی نمی‌تواند همه شپش‌ها را از سر بیرون بکشد. بهتر است از این روش در کنار شامپوی دارویی استفاده کنید تا نتیجه بهتر مشخص شود.

۱۴. راهکارهای فوری درمان شپش سر

اگر به دنبال درمان فوری شپش سر هستید، باید بدانید روش‌های خانگی معمولا به‌سرعت این مشکل را درمان نمی‌کنند. برای درمان سریع باید به متخصص مراجعه کنید تا داروهای لازم تجویز شود. دارویی به نام اسپینوساد برای افراد در تمامی سنین (به جز نوزادان کمتر از 6 ماه) مناسب است. باید این دارو را روی موهای خشک مالید و بعد از 10 دقیقه با آب گرم شست. معمولا این دارو نیاز به استفاده مکرر ندارد و به‌سرعت شپش را از بین می‌برد.  

مشاوره با متخصصان پوست، مو و زیبایی دکترتو

پیشگیری از شپش سر

جلوگیری از گسترش شپش در میان کودکان در مراکز مراقبت از کودکان و مدارس دشوار است، زیرا تماس‌ها و ارتباطات بسیار نزدیکی وجود دارد و احتمال انتقال غیرمستقیم از وسایل شخصی کم است. با این حال، معمولا آویزان کردن لباس‌های کودکان بر روی چوب لباسی به صورت جداگانه از لباس‌های دیگر کودکان و عدم استفاده از شانه، برس، کلاه و روسری مشترک در پیشگیری از گسترش شپش می‌تواند مفید باشد. نگرانی در مورد انتقال شپش دلیل خوبی برای استفاده نکردن از کلاه ایمنی در هنگام ورزش و دوچرخه سواری نیست.

باورهای غلط در مورد شپش سر

چندین باور غلط در مورد شپش مو وجود دارد که هیچ‌یک از آنها درست نیست. در ادامه چند مورد از رایج‌ترین باورهای غلط را ذکر می‌کنیم.

  • تنها افرادی که بهداشت ضعیفی دارند، به شپش مبتلا می‌شوند. این باور غلط بوده و هر شخصی ممکن است درگیر شپش شود.
  • شپش سر از روی سر یک فرد روی سر شخص دیگر می‌پرد. درحالی‌که شپش توانایی پرواز یا پریدن ندارد.
  • شپش سر از حیوانات خانگی انتقال پیدا می‌کند. شپش از حیوانات منتقل نمی‌شود. این موجودات روی سر انسان رشد و تولیدمثل می‌کنند.
  • شپش سر با سس مایونز درمان می‌شود. هیچ شواهد علمی وجود ندارد که چنین روش‌هایی باعث خفه شدن و رفع شپش‌های سر شود.
  • شپش‌ها مدت زیادی روی سر زنده می‌مانند. شپش بالغ یک یا دو روز بعد از افتادن از روی سر از بین می‌رود. تخم‌های شپش نیز در محیط گرم زنده می‌مانند و اگر دما ثابت نباشد در عرض چند هفته از بین می‌روند.
  • اگر کسی در خانه شپش دارد باید کل خانه را تمیز کرد. خطر انتقال شپش‌هایی که روی فرش یا روی مبل هستند، بسیار کم است. می‌توانید برای اطمینان فقط لباس، ملحفه و حوله‌ها را بشویید.

سؤالات متداول شما

در این قسمت طبق روال همیشه به سؤالات شما در مورد شپش سر پاسخ می‌دهیم.

شامپو شپش سر چیست؟

شامپوهایی مخصوص شپش سر وجود دارد که در داروخانه‌ها بدون تجویز پزشک ارائه می‌شوند. با مصرف این شامپوها به مدت 2 تا 3 هفته می‌توان از شر شپش سر خلاص شد. دقت داشته باشید که شامپوهای شپش سر عوارض داشته و نباید بیش از حد از آنها استفاده کرد. باید از وجود شپش روی سر مطمئن شوید و سپس از شامپو استفاده کنید. پس از شستشوی سر با شامپو بهتر است از شانه دندانه ریز استفاده کنید.

شپش سر چه رنگی است؟

شپش‌های سر معمولا به رنگ‌های سفید، خاکستری تیره یا قهوه‌ای دیده می‌شوند. شاید دیدن شپش‌ها روی سر سخت باشد. اما تخم‌های شپش را می‌توان با نور و ذره‌بین مشاهده کرد.

شپش سر از کجا می‌آید؟

شپش سر از راه تماس با شخصی که میزبان شپش است، انتقال پیدا می‌کند. در بیشتر مواقع زمانی انتقال صورت می‌گیرد که سر با سر شخص آلوده در ارتباط باشد. استفاده از شانه، برس، حوله، کلاه، روسری و سایر وسایل شخصی می‌تواند باعث انتقال آنها شود.

شپش سر چگونه است؟

اگر روی سر نقاط ریز زرد، خرمایی یا قهوه‌ای مشاهده کنید، احتمالا تخم شپش هستند. دیدن تخم شپش‌ها نسبت به خود شپش‌ها روی سر راحت‌تر است. این تخم‌ها شبیه به شوره هستند، اما به‌راحتی از روی سر جدا نمی‌شوند. اگر با لمس انگشت، این نقاط ریز از مو جدا شد، احتمال زیاد شوره سر است.

عکس شپش سر چطور است؟

مشاهده شپش سر روی موها آسان نیست و ممکن است فقط بتوانید تخم شپش‌ها مشاهده کنید. در تصویر زیر شپش سر از نمای نزدیک دیده می‌شود.
Photo-of-head-lice

آیا شپش سر پرواز می‌کند؟

شپش سر نمی‌تواند پرواز کند یا بپرد. اما شپش‌ها پنجه‌هایی دارند که باعث می‌شود، بخزند و به مو بچسبند. به همین دلیل تنها از طریق تماس سر به سر و استفاده مشترک از لباس، ملحفه، شانه و کلاه پخش می‌شوند.

آیا شپش سر خطرناک است؟

مهم‌ترین علامت شپش سر خاراندن سر است. علت این موضوع نیش حشرات و واکنش آلرژیک به آنها است. خاراندن زیاد می‌تواند باعث ایجاد زخم روی سر شود. در مواقع نادر این زخم‌ها ممکن است عفونی شوند. اگر علائم عفونت را در سر خود یا کودکتان مشاهده کردید، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. علائم عفونت شامل قرمزی پوست، تورم، درد یا حساس شدن غدد لنفاوی در گردن می‌شود.

آیا شپش سر واگیردار است؟

شپش سر به‌سرعت می‌تواند از سر یک شخص به سر شخص دیگر منتقل شود. در محیط‌هایی که جمعیت زیادی با هم وقت می‌گذرانند، مانند مدارس، مراکز نگهداری از کودکان، مسافرخانه‌ها و محل اردوهای ورزشی شپش سر بیشتر دیده می‌شود. شپش سر به حیوانات خانگی منتقل نمی‌شود و بالعکس از آنها به انسان انتقال پیدا نمی‌کند.

شپش سر تا چند روز زنده می‌ماند؟

طول عمر شپش‌های ماده و نر متفاوت است. شپش‌های سر ماده حدود 30 روز می‌توانند زنده بمانند. اما شپش‌های نر طول عمر کمتری داشته و معمولا حدود 15 روز بعد از تولد از بین می‌روند.

چه دارویی برای شپش سر خوب است؟

برای استفاده از داروهای شپش سر باید با متخصص مشورت کنید. اگر دارو را برای کودک 2 سال به بالا بخواهید، از دسته داروهای پیپرونیل بوتاکسید استفاده می‌شود. برای نوزادان و کودکان 2 ماه به بالا داروی دیگری به نام لوسیون پرمترین تجویز می‌شود. داروهای تجویزی دیگری نیز وجود دارند که در درمان شپش سر موثر هستند، از جمله بنزیل الکل، ایورمکتین و مالاتیون.

چرا با وجود درمان شپش سر از بین نمی‌رود؟

اگر از همه روش‌های درمان شپش سر استفاده کرده‌اید، اما هنوز شپش‌ها به طور کامل از بین نرفته‌اند، می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. یکی از اصلی‌ترین دلایل این مسئله، کامل نشدن پروسه درمان است. زمانی که برخی شپش‌ها روی سر باقی بمانند، دوباره زیاد شده و خارش شروع می‌شود. دلیل بعدی ممکن است، این باشد که فرزند شما هنوز در کنار فردی است که شپش دارد. گاهی نیز روش درمان موثر نبوده و باید روش دیگری را امتحان کرد. به‌عنوان‌مثال روش‌های خانگی به‌تنهایی نمی‌توانند شپش را کامل ریشه‌کن کنند.

مشاوره با متخصصان پوست، مو و زیبایی دکترتو

چه مواقعی برای درمان شپش سر به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر شک دارید که شما یا فرزندتان با شپش سر آلوده شده‌اید، قبل از شروع درمان به دکتر پوست مراجعه کنید. مطالعات نشان می‌دهد که بسیاری از کودکان برای آلودگی به شپش سر تحت درمان با داروهای غیر تجویزی و یا داروهای خانگی قرار گرفته‌اند در حالی که دارای آلودگی فعال شپش سر نبوده‌اند.

برای پیداکردن بهترین دکتر پوست می‌توانید از طریق سایت دکترتو اقدام کنید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی وجود دارد.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

منابع

برچسب‌ها:
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on twitter
Share on linkedin
Share on facebook
Share on pinterest
Share on email

20 پاسخ

  1. سلام من سرم پره تخمشه هروز ازشون جدا میکنم و بهتر میشه برای فوری خوب سپس چه راهی پیشنهاد میکنید و چگونه به وجود میاد

    1. سلام دوست عزیز
      مقاله را با دقت مطالعه کنید. راه های درمان توضیح داده شده است.

  2. سلام من موهام همیشه پوسته داره و بخاطر پوسته میخاره هر یک روز درمیون هم حموم میرم جنس موهامم چربه بعد امروز دقیقا از مرکز سرم ی چیزای خیلی ریزی مثل دونه های توت فرنگی ب رنگ قهوه ای پیدا کردم یعنی امکان داره شپش باشه؟؟؟

    1. سلام دوست عزیز
      شپش حشره ای هست که ممکنه در موهای خود ببینید. نیازه متخصص پوست و مو شما را بررسی دقیق کند. عامل خارش و چربی پوست شما میتونه شناسایی و کنترال شود. از این لینک نوبت از بهترین متخصصان پوست و مو را بگیرید.
      دکتر متخصص پوست و مو

  3. سلام من رفتم مدرسه باکسی در تماس لباسی نبودم از پنجره دونه با نسیم میومد پرز بودن ولی یکیش افتاد رو لباسم سفید بود انگار حشره بود کشتمش یعنی شپشرفته تو سرم کشیده بود نصف دونه برنج بود

    1. سلام دوست عزیز
      این حشرات قدرت جهیدن و پرواز کردن ندارند و تنها از راه تماس مستقیم با فرد مبتلا، یا اشیائی که اخیراً از آن ها استفاده کرده، به ما انتقال می یابند. بنابراین احتمال اینکه این حشره شپش باشه بسیار کم است.

  4. سلام خسته نباشید من توی سرم تخم پیداکردم اما راحت از مو جدا میشه و ظاهرا تو خالی هستن
    و لازم به ذکر هست که من تاحالا چهار بار گرفتم و درمان کردم
    نظر شما چیه؟ چکارکنم؟

  5. سلام من هر چند ماه یکبار ب شپش سر مبتلا میشم همیشه نظافت ورعایت میکنم ولی پوست سرم چربه خیلی اذیت کنندست من باید چیکار کنم شپش ها شامپو استفاده میکنم بعدش خوبه اما ماه بعد دوباره همینجوری میشم چیکار کنم واقعا

    1. سلام دوست عزیز
      درمان های استفاده شده شما تخم تازه گذاشته شده ی شپش را از بین نمی برد بلکه شپش های قبلی را از بین می برد. علاوه بر شامپو نیاز به مصرف محلول نیز دارید. بهتره متخصص پوست و مو شما را ویزیت و داروی مناسب تجویز کند. از این لینک می تونید نوبت بگیرید.
      دکتر پوست و مو

  6. سلام
    سلام ببخشید من از کلی شامپو و لوسیون و اسپری ها استفاده کردم ولی جواب نداد حتی رخت خواب هارو هم شستیم ولی فایده‌ای نداره هر روزم ۳_۴ تا شپش از تو سر دخترام درمیارم 😥

    1. سلام من امروز یدونه شپش تو سرم دیدم آیا با حنا زدن میتونم ریشه کن کنم شپشو؟

      1. سلام دوست عزیز
        جهت شپش سر درمان دارویی نیازه و استفاده از حنا موجب آب رسانی به شپش و چسبندگی بیشتر اون به موها و پوست سر میشه. توصیه میکنم درمان دارویی رو سریعتر تحت نظر متخصص پوست و مو شروع کنی.
        متخصص پوست و مو

  7. چند بار شامپو زدیم و همین کار هایی که گفتین رو انجام دادیم ولی هیچ تغییری نکرده

  8. سلام ۲ ماه است دختر ۵ ساله ام آلوده به شپش شده و هر روز مو هایش را پاک سازی میکنم و دوباره فردا مثل روز قبل پُر از شپش است چکار کنم که خوب بشه؟

    1. سلام همراه گرامی
      لازمه از شامپوی پرمترین کمک بگیرین. همچنین باید لباس ها و ملافه و روبالشتی رو هم کاملا بشورین و در مقابل نور آفتاب قرار بدین.

  9. سلام دخترم 3سال نیم داره شپش داره ولی خیلی کم وسط میانی سر پیدا کردن و طرفین حدودا 8یا 9تا چه دستوری می‌فرمایید نمیدونم از کجا واقعا میاین

    1. سلام
      درمان های ذکر شده در مقاله رو انجام بدین تا مشکلتون رفع بشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۲۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام