فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
تب، دندان‌درد، گوش‌درد یا درد ناشی از ضربه می‌تواند کودک را بی‌قرار کند و در چنین شرایطی انتخاب دارو و مقدار مناسب آن اهمیت زیادی دارد. ایبوپروفن برای کودکان یکی از داروهایی است که برای کاهش درد، التهاب و ناراحتی همراه تب استفاده میشود. با این حال، چند سی‌سی شربت برای همه کودکان مناسب نیست و مقدار مصرف باید با توجه به وزن کودک و غلظت درج‌شده روی فرآورده تعیین شود. شربت ایبوپروفن در خانه‌های زیادی برای تب و دندان‌درد کودک نگهداری میشود اما مقدار درست آن به وزن، سن و غلظت همان شربت بستگی دارد. در این مقاله از دکترتو با روش درست مصرف ایبوپروفن برای کودکان و نشانه‌هایی که به بررسی پزشک نیاز دارند آشنا می‌شویم.
شربت ایبوپروفن کودکان برای چیست؟
شربت ایبوپروفن کودکان برای کم کردن درد، تورم و ناراحتی ناشی از تب در کودک به کار می‌رود. ایبوپروفن دارویی از گروه ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی (NSAID) است و علاوه بر شربت، به شکل قرص هم برای کودکان بزرگ‌تر وجود دارد. ایبوپروفن نسبت به استامینوفن عوارض بیشتری دارد، پس اگر کودک می‌تواند استامینوفن مصرف کند، بهتر است اول همان را امتحان کنید. ایبوپروفن معمولا وقتی بیشتر کمک می‌کند که درد با تورم و التهاب همراه باشد، مثل دندان‌درد یا ضربه. این دارو علت بیماری را درمان نمی‌کند و فقط درد و ناراحتی را کم می‌کند. پزشکان ایبوپروفن را برای دردهای زیر به کودک می‌دهند:
- سردرد و گلودرد
- دندان‌درد و درد رویش دندان
- گوش‌درد
- درد و تورم بعد از ضربه یا شکستگی
- درد و ناراحتی همراه سرماخوردگی و آنفولانزا
- ناراحتی ناشی از تب
چه زمانی ایبوپروفن برای تب کودکان لازم است؟
ایبوپروفن را وقتی به کودک تب‌دار می‌دهند که تب او را بی‌قرار و ناراحت کرده باشد در نتیجه عدد تب به‌تنهایی دلیل دادن دارو نیست. در تب و تشنج در کودکان هدف دارو راحتی کودک است. اگر کودک با وجود تب بازی می‌کند، می‌خورد و می‌خوابد، معمولا دارو لازم نیست. دارو را فقط تا وقتی ادامه دهید که کودک ناراحت است و اگر ایبوپروفن ناراحتی را کم نکرد، پزشک ممکن است استامینوفن را جایگزین یا همراه آن پیشنهاد کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nice
Do not use antipyretic agents with the sole aim of reducing body temperature in children with fever.
ترجمه فارسی:
در کودکان مبتلا به تب، از داروهای تب‌بر صرفا با هدف کاهش دمای بدن استفاده نکنید.
قرص ایبوپروفن برای کودکان مناسب است؟
قرص ایبوپروفن ۲۰۰ فقط برای کودکانی با وزن ۲۱٫۵ کیلوگرم و بیشتر و قرص ایبوپروفن ۴۰۰ فقط برای کودکانی با وزن ۴۳٫۵ کیلوگرم و بیشتر مناسب است. کودک سبک‌تر با قرص ۲۰۰ بیش از مقدار مجاز دارو می‌گیرد و باید شربت بگیرد. کودک ۳۲٫۵ تا ۴۳ کیلوگرمی یک و نیم قرص ۲۰۰ میلی‌گرمی لازم دارد، پس قرص ۴۰۰ برای او زیاد است. مقدار قرص را با ستون آخر جدول و دستور مصرف روی همان بسته مقایسه کنید.
نحوه مصرف شربت ایبوپروفن در کودکان چگونه است؟
نحوه مصرف شربت ایبوپروفن در کودکان به وزن کودک، سن و غلظت دارو بستگی دارد. دوز معمول ایبوپروفن برای کودکان ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در هر نوبت است و معمولا هر ۶ تا ۸ ساعت در صورت نیاز مصرف میشود. مقدار دقیق دارو باید با توجه به برچسب فرآورده یا توصیه پزشک تعیین شود. نکات مهم مصرف عبارت‌اند از:
- اندازه‌گیری دوز: با سرنگ خوراکی یا پیمانه مدرج انجام شود.
- زمان مصرف: در صورت ناراحتی معده، همراه غذا مصرف شود.
- محدودیت مصرف: از حداکثر دوز مجاز روزانه بیشتر نشود.
- احتیاط: برای کودکان زیر ۶ ماه، بدون تجویز پزشک مصرف نشود.
۱. مقدار مصرف شربت ایبوپروفن برای کودکان به سی سی چقدر است؟
مقدار مصرف شربت ایبوپروفن برای کودکان هفت سال یا سنین دیگر را وزن کودک و غلظت شربت تعیین می‌کند. پزشکان هر نوبت را بین ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن حساب می‌کنند و به همین دلیل مقدار شربت یا شربت ایبوکسیر ایبوپروفن برای کودکان را بر اساس وزن می‌نویسند.
شربت ۲۰۰ میلی‌گرم در ۵ میلی‌لیتر هم در بازار وجود دارد و برای رساندن همان مقدار ماده موثر باید نصف این حجم را داد. غلظت شربت را همیشه روی برچسب همان بسته بخوانید. شربت را قبل از مصرف دست‌کم ۱۰ ثانیه تکان دهید و مقدار آن را با سرنگ یا قاشق مدرجی که همراه بسته است اندازه بگیرید، چون قاشق خانگی دقیق نیست. مقدار شربت ۱۰۰ میلی‌گرم در ۵ میلی‌لیتر برای هر وزن را در جدول زیر مشاهده می‌کنید.
| وزن کودک | سی سی شربت |
|---|---|
| ۵٫۴ تا ۷٫۷ کیلوگرم | ۲٫۵ میلی‌لیتر |
| ۸ تا ۱۰ کیلوگرم | ۴ میلی‌لیتر |
| ۱۰٫۵ تا ۱۵٫۵ کیلوگرم | ۵ میلی‌لیتر |
| ۱۶ تا ۲۱ کیلوگرم | ۷٫۵ میلی‌لیتر |
| ۲۱٫۵ تا ۲۶٫۵ کیلوگرم | ۱۰ میلی‌لیتر |
| ۲۷ تا ۳۲ کیلوگرم | ۱۲٫۵ میلی‌لیتر |
| ۳۲٫۵ تا ۴۳ کیلوگرم | ۱۵ میلی‌لیتر |
| ۴۳٫۵ کیلوگرم و بیشتر | ۲۰ میلی‌لیتر |
۲. شربت ایبوپروفن کودکان هر چند ساعت باید مصرف شود؟
شربت ایبوپروفن کودکان را معمولا می‌توان هر ۶ تا ۸ ساعت در صورت نیاز به کودک داد. به کودک ۱ تا ۹ ساله در ۲۴ ساعت نباید بیش از ۳ نوبت (حداکثر حدود ۳۰ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز) داد، مگر با دستور صریح پزشک. در شیرخواران زیر یک‌سال حتما قبل از مصرف مکرر با پزشک مشورت کنید. به شیرخوار ۶ تا ۱۲ ماهه، اگر پزشک اجازه داده، می‌توان هر ۶ تا ۸ ساعت یک دوز بر اساس وزن داد اما معمولا نباید بیش از ۳ نوبت در ۲۴ ساعت مصرف شود مگر تحت نظر پزشک.
برای کودک بزرگ‌تر تعداد نوبت را از دستور مصرف روی همان بسته بخوانید و یا از متخصص بپرید. بیشترین علائم بهبود و کاهش تب معمولا تا سه ساعت بعد از مصرف دیده میشود و نوبت بعدی زودتر از ۶ ساعت نباشد. اگر یک نوبت را فراموش کردید و نوبت بعدی نزدیک است، نوبت فراموش‌شده را رد کنید و دو نوبت را با هم مصرف نکنید.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
For children aged 6 months or older, do not give this medicine for more than 3 days without speaking to a doctor or pharmacist.
ترجمه فارسی:
برای کودکان ۶ ماهه یا بزرگ‌تر، این دارو را بدون مشورت با پزشک یا داروساز، بیش از ۳ روز مصرف نکنید.
۳. شربت ایبوپروفن برای کودکان چند سال است؟
ایبوپروفن را معمولا از شش ماهگی به بعد به کودک می‌دهند و قبل از شش ماهگی فقط با نظر پزشک تجویز میشود. برای کودک زیر دو سال یا با وزن کمتر از ۵٫۵ کیلوگرم هم پیش از دادن دارو باید از پزشک بپرسید. بعضی کشورها ایبوپروفن را از سه‌ماهگی و برای شیرخوار بالای ۵ کیلوگرم مجاز می‌دانند اما برای شیرخوار سه تا شش‌ماهه بیش از ۲۴ ساعت بدون مشورت پزشک توصیه نمی‌کنند.
عوارض ایبوپروفن در کودکان چیست؟
ایبوپروفن در کودکان بیشتر عوارض گوارشی دارد و بیشتر آن‌ها خفیف هستند. عوارض ایبوپروفن در کودکان شامل دل‌درد، تهوع، استفراغ، سوءهاضمه و گاهی اسهال است. مصرف بیش‌ازحد یا طولانی‌مدت این دارو می‌تواند خطر خونریزی گوارشی و آسیب کلیوی را افزایش دهد؛ به‌ویژه اگر کودک دچار کم‌آبی باشد. عوارض شایع به این ترتیب است:
- سوءهاضمه و دل‌درد
- تهوع و استفراغ
- سردرد و سرگیجه
- اسهال یا یبوست
- بثورات پوستی
دادن دارو همراه غذا یا شیر ناراحتی معده را کم می‌کند. عوارض جدی ایبوپروفن نادر است. اگر کودک بعد از دارو یکی از این علائم را داشت، با ۱۱۵ تماس بگیرید:
- تورم گلو یا زبان، بثورات برجسته و خارش‌دار یا تنگی نفس که به واکنش آلرژیک شدید اشاره می‌کنند.
- دل‌درد شدید، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه و چسبناک که به خونریزی معده اشاره می‌کنند.
- گردن‌درد، سردرد، استفراغ، تب بالا و گیجی که به التهاب مغز اشاره می‌کنند.
اگر کودک بیش از مقدار مجاز ایبوپروفن مصرف کند چه باید کرد؟
اگر بیشتر از مقدار روی بسته یا نسخه ایبوپروفن به کودک داده‌اید، همان لحظه با پزشک یا اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. تهوع، استفراغ، بی‌حالی و دل‌درد نشانه‌های مسمومیت هستند و کودک را باید به نزدیک‌ترین اورژانس برسانید، چون ممکن است زغال فعال برای جلوگیری از جذب دارو لازم باشد. شربت را دور از دید و دسترس کودک نگه دارید.
نمی‌دونی ایبوپروفن برای کودکت مناسبه یا نه؟
برای بررسی، از پزشک مشورت بگیر.
چه کودکانی نباید ایبوپروفن مصرف کنند؟
ایبوپروفن برای کودکان با شرایط مناسب نیست یا فقط با نظر پزشک تجویز میشود. در آبله‌مرغان داروهای هم‌گروه ایبوپروفن خطر عوارض شدید پوستی را بیشتر می‌کنند و پزشکان برای تب و درد آن استامینوفن را ترجیح می‌دهند. برای بررسی آسم یا حساسیت دارویی کودک می‌توانید از دکتر کودکان و اطفال تهران کمک بگیرید. در موارد زیر بهتر است کودک ایبوپروفن مصرف نکند:
- واکنش آلرژیک یا عارضه شدید قبلی به ایبوپروفن یا داروهایی مانند ناپروکسن
- بیماری کلیه یا کبد
- آسم
- عفونتی مانند آبله‌مرغان یا ذات‌الریه
- کم‌آبی ناشی از استفراغ، اسهال یا تب بالا
تداخل دارویی ایبوپروفن کودکان با چه داروهایی است؟
ایبوپروفن کودکان با بعضی داروها تداخل دارد؛ بنابراین، از مصرف همزمان آن با این داروها خودداری کنید. مگر پزشک اجازه بدهد. بسیاری از داروهای سرماخوردگی و آلرژی هم ایبوپروفن دارند، پس برچسب هر دارو را بخوانید و بیش از یک داروی حاوی ایبوپروفن برای کودک و داروی چندماده‌ای را برای کودک کوچک‌تر از شش سال در نظر نگیرید. داروهای زیر در این گروه هستند:
- داروهای دیگر حاوی ایبوپروفن و داروهای هم‌گروه آن مانند آسپیرین، دیکلوفناک و ناپروکسن
- بعضی کورتون‌ها مانند پردنیزولون
- بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها مانند سیپروفلوکساسین
استامینوفن و ایبوپروفن برای کودکان به صورت همزمان مصرف میشود؟
ایبوپروفن و استامینوفن را همزمان برای کودک قرار ندهید و تجویز همزمان آن‌ها فقط با توصیه پزشک انجام میشود. بیشتر کودکان با یک دارو بهتر می‌شوند و پزشکان معمولا اول استامینوفن را امتحان می‌کنند. اگر ایبوپروفن وضعیت کودک را بهتر نکرد یا ناراحتی قبل از نوبت بعدی دارو برگشت، پزشک ممکن است دادن نوبتی دو دارو را پیشنهاد کند.
برای این کار ساعت هر نوبت مصرفی را یادداشت کنید تا فاصله‌ها درست بماند و مقدار دارو از حد مجاز بیشتر نشود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند دادن نوبتی دو دارو ممکن است دمای بدن را کمی بیشتر پایین بیاورد اما اینکه ناراحتی کودک را هم کمتر می‌کند مشخص نیست.
چه زمانی به‌جای مصرف ایبوپروفن باید کودک را نزد پزشک برد؟
کودک را وقتی باید نزد پزشک برد که تب یا درد او نشانه خطر بیماری جدی باشد یا با دارو بهتر نشود. شیرخوار کوچک‌تر از سه ماه با تب ۳۸ درجه یا بالاتر را همان روز نزد پزشک ببرید، چون این گروه در معرض بیماری جدی قرار دارد. برای معاینه کودک می‌توانید از بهترین دکتر کودکان و اطفال ایران نوبت بگیرید. نشانه‌هایی که باید کودک را به پزشک ببرید عبارتند از:
- تب ۳۸ درجه یا بالاتر در شیرخوار کوچک‌تر از سه ماه
- تب ۳۹ درجه یا بالاتر در شیرخوار سه تا شش‌ماهه
- تب یا دردی که با دارو بیش از سه روز ادامه دارد
- تب پنج روز یا بیشتر
- تشنج
- بثوراتی که با فشار دادن رنگ‌پریده نمی‌شوند
- خشکی دهان، چشم‌های گود‌رفته و نبود اشک
۴.۷ (۶۴۷۵ نظر)۴.۸ (۶۲۱۹ نظر)۴.۹ (۴۲۲۶ نظر)۴.۸ (۳۷۶۱ نظر)۴.۹ (۳۴۱۵ نظر)۴.۶ (۲۴۷۷ نظر)نتیجه گیری
ایبوپروفن برای کودکان می‌تواند درد، التهاب و ناراحتی ناشی از تب را کاهش دهد اما مقدار مصرف آن باید بر اساس وزن کودک و غلظت همان فرآورده تعیین شود. رعایت فاصله مناسب بین نوبت‌ها و توجه به بیماری‌های زمینه‌ای، کم‌آبی و داروهای همزمان نیز برای مصرف ایمن اهمیت دارد. ایبوپروفن و استامینوفن را نباید بدون توصیه پزشک به‌صورت همزمان یا نوبتی به کودک داد. همچنین هدف از مصرف داروی تب‌بر، کاهش ناراحتی کودک است و نه صرفا پایین آوردن عدد تب. اگر تب یا درد ادامه پیدا کرد یا علائمی مانند تشنج، کم‌آبی یا نشانه‌های بیماری جدی ظاهر شد، ارزیابی کودک توسط پزشک ضروری است.
دکترتو مراقب سلامت شماست!
