فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
بزرگ شدن طحال یا اسپلنومگالی (Splenomegaly) عارضهای است که طحال را درگیر میکند. طحال کارکردهای متنوع و گستردهای دارد و بههمین دلیل ممکن است تحت تاثیر شرایط مختلف از جمله مشکلات سیستم لنفاوی یا خونی، عفونت، بدخیمیها، بیماری کبدی و انگلها قرار بگیرد. طحال از اندامهای حیاتی سیستم لنفاوی بدن است که وظیفهاش مراقبت از بدن در مقابل عفونتها و بیماریهای ویروسی است. بنابراین، در صورت بزرگ شدن طحال، ممکن است کارکرد آن دچار اختلال شود و عوارض جدی برای فرد بهدنبال داشته باشد. در ادامه این مطلب از دکترتو شما را با علل بزرگ شدن آن بیشتر آشنا میکنیم. اما اگر با علائم شکمی خاصی مواجه هستید حتما با متخصص گوارش یا دکتر داخلی مشورت کنید. شما میتوانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین و تلفنی با پزشکان وجود دارد.
بزرگ شدن طحال چیست؟
بزرگ شدن طحال به معنای افزایش حجم و اندازه طحال است. طحال، عضویی بهاندازه مشت دست در سیستم لنفاوی بدن است که در نزدیکی معده و قسمت فوقانی شکم قرار دارد. وظیفه این عضو، تولید سلولهای سفید خون، تولید آنتیبادیها (مهم برای سیستم ایمنی بدن) و تصفیه خون جهت مبارزه با عفونتها است.
واکنش طبیعی بدن به عواملی مانند عفونتها، التهابات، بیماریهای ایمنی و یا سایر عوامل، ممکن است باعث بزرگ شدن طحال شوند. طحال سالم، ۱۲ سانتیمتر طول و ۷۰ گرم وزن دارد، اما وقتی بزرگ میشود تا ۲۰ سانتیمتر رسیده و وزنش بیشتر از ۱۰۰۰ گرم میشود.
علائم بزرگ شدن طحال
برخی افرادی که از بزرگی طحال رنج میبرند، ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند و بیماری طی معاینه و چکاپهای معمولی مشخص شود. افرادی که زیاد لاغر هستند، ممکن است بزرگ شدن طحال از روی ظاهرشان معلوم باشد. از علائم بزرگ شدن طحال میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس دل درد شدید یا ناراحتی در ناحیه چپ فوقانی شکم (محل قرار گرفتن طحال)
- احساس پری و سنگینی زیاد بعد از خوردن غذای کم یا بدون غذا خوردن
- کمبود گلبولهای قرمز خون و کم خونی موسوم به آنمی (چه چیزهایی باعث کم خونی میشود؟)
- ابتلای مکرر به عفونت بهخاطر کمبود گلبول سفید
متن انگلیسی:
healthline
If you experience the symptoms of an enlarged spleen, it’s important to make an appointment with your doctor. If you experience pain in the upper left side of your abdomen that is severe, or if the pain worsens when you breathe, see your doctor as soon as possible
ترجمه متن:
اگر علائم بزرگ شدن طحال را تجربه میکنید، مهم است که از پزشک نوبت بگیرید. اگر در سمت چپ بالای شکم خود درد شدید احساس میکنید، یا دردی که با نفس کشیدن بدتر میشود، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.
علت بزرگ شدن طحال چیست؟ (چرا طحال بزرگ میشه؟)
بیماریها و عوامل مختلفی میتوانند علت بزرگ شدن طحال باشند. عفونتهایی مانند مونونوکلئوزها را میتوان شایعترین علت این عارضه دانست. مشکلات و علائم بیماری کبد مانند سیروز کبدی و فیبروز کیستیک، آرتروز روماتوئید جوانان هم میتوانند علت بزرگ شدن طحال باشند. التهاب سیستم لنفاوی باعث التهاب طحال و در نتیجه متورم شدن آن میشود.
از دیگر علل احتمالی بزرگ شدن طحال میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بیماری مالاریا
- بیماری هوچکین
- لوسمی
- نارسایی قلبی (علایم نارسایی قلبی چیست؟)
- سیروز (ایا سیروز کبدی خوب میشه؟)
- تومور طحال یا تومورهای سرطانی در سایر اندامها که به طحال متاستاز داده است
- عفونتهای ویروسی، باکتریایی یا انگلی
- بیماریهای التهابی مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید
- کم خونی داسی شکل (ایا کم خونی داسی شکل خطرناک است؟)
بزرگ شدن طحال و کمبود پلاکت
اسپلنومگالی بهمنزله فعالیت بیش از حد یا بیش فعالی طحال است که باعث میشود پلاکتهای خون داخل طحال جمع شوند و تعداد پلاکتها در خون کاهش پیدا میکند. به این حالت ترومبوسیتوپنی یا اختلال در پلاکتهای خون میگویند که بهمنزله کاهش و کمبود پلاکت در خون است.
راه های تشخیص بزرگ شدن طحال (از کجا بفهمیم طحال بزرگ شده؟)
بیمار با مشاهده علائم درد شکمی نامعلوم یا نشانهای بیماری به پزشک مراجعه میکند. گاهی پزشک در طول معاینه معمولی یا وقتی دنبال بیماری دیگری است، متوجه این عارضه میشود. با لمس کردن در طول معاینه یا سیتی و عکسبرداری هم میتوان فهمید که طحال بزرگ شده است. راههای تشخیص بزرگ شدن طحال عبارتند از:
- سیتی اسکن یا سونوگرافی شکمی
- امآرآی
- آزمایش خون
- نمونه مغز استخوان
درمان بزرگ شدن طحال چیست؟
در بیشتر موارد، پس از درمان علت و بیماری عامل بزرگ شدن طحال، طحال به اندازه طبیعی خود برمیگردد. بیماریهایی مانند عفونتهای گذرا ممکن است خودبهخود بهبود پیدا کنند یا پزشک با دارو و آنتی بیوتیک، روشهای درمان خونی، شیمی درمانی یا رادیوتراپی و جراحی، سایر بیماریها را درمان میکند. گاهی هم ممکن است هیچ درمانی وجود نداشته باشد، در چنین مواردی، پزشک با رادیوتراپی با دوز پایین، طحال را کوچک میکند یا با عمل جراحی لاپاراسکوپی یا جراحی باز، آن را برمیدارد.
مسکن برای بزرگ شدن طحال
بزرگ شدن طحال باعث ایجاد حس ناراحتی و درد میشود و بههمین دلیل، پزشک برای کنترل درد، مسکن تجویز میکند ازجمله:
- آسپرین و ایبوپروفن
- ناپروکسن
- پاراستامول
- مسکنهای قویتری مثل اوکسیکودون یا هیدروکودون
درمان خانگی بزرگ شدن طحال
بزرگ شدن طحال یک عارضه پزشکی است و در بسیاری از موارد نیاز به تشخیص و درمان توسط پزشک دارد. درمان خانگی بزرگ شدن طحال میتواند علائم را کاهش داده و روند بهبودی را مدیریت کند. از جمله روشهای درمان خانگی بزرگ شدن طحال عبارتند از:
- استراحت و پرهیز از فعالیت شدید
- مصرف مسکنهای غیر استروئیدی
- گرم نگه داشتن ناحیه شکم
- تغذیه سالم و متعادل
متن انگلیسی:
mayoclinic
Avoid contact sports — such as football and hockey — and limit other activities as recommended to reduce the risk of a ruptured spleen. It’s also important to wear a seat belt. If you’re in a car accident, a seat belt can help protect your spleen
ترجمه متن:
از ورزشهای تماسی – مانند فوتبال و هاکی – خودداری کنید و فعالیتهای دیگر را بهمنظور کاهش خطر پارگی طحال همانطور که توصیه شده محدود کنید. بستن کمربند ایمنی نیز مهم است. اگر دچار تصادف رانندگی شدید، کمربند ایمنی میتواند به محافظت از طحال شما کمک کند.
برای بزرگ شدن طحال چی خوبه؟
اگر بزرگ شدن طحال ناشی از بیماری اساسی مانند عفونت، بیماری خونی یا بیماری ایمنی باشد، باید بیماری اساسی درمان شود. برای این منظور، ممکن است نیاز به آنتیبیوتیک برای عفونتها، شیمی درمانی یا رادیوتراپی برای بیماریهای خونی و داروهای ایمنوساپرسانت برای بیماریهای ایمنی باشد.
مراقبت از بزرگ شدن طحال در خانه
برای مراقبت از بزرگ شدن طحال در خانه، حواستان به رژیم غذایی باشد و مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل، محصولات لبنی کم چرب و منابع پروتئین سالم را در برنامه بگنجانید. از دستورات پزشک پیروی کنید و داروها را طبق مصرف پزشک مصرف کنید. در صورت بروز هرگونه علامت یا عارضه نگرانکننده، باید به پزشک اطلاع دهید و از نصیحتها و راهنماییهای او پیروی کنید.
غذاهای مفید برای طحال بزرگ
غذاهای سالم و متنوعی وجود دارند که ممکن است به بهبود وضعیت طحال کمک کنند. از غذاهای مفید برای طحال بزرگ عبارتند از:
نوع ماده | مثال |
---|---|
میوهها و سبزیجات غنی از آنتیاکسیدانها و مواد مغذی | آناناس، توت فرنگی، توتهای قرمز، سبزیجات برگ سبز اسفناج، گشنیز و رازیانه |
مواد غنی از اسیدهای چرب امگا-۳ | ماهی سالمون، ماهی ماکرل، تون ماهی و سردماهی |
مواد غذایی غنی از آهن | گوشت قرمز، جوانه گندم، لوبیا، نخود |
مواد غذایی حاوی ویتامین C | پرتقال، توت فرنگی، تمشک، کیوی، نارنج، فلفل قرمز و گیاهان سبز مانند برگهای اسفناج و کلم بروکلی |
مواد غذایی حاوی فیبر | میوهها، سبزیجات، حبوبات، مغزها و دانهها |
غذاهای مضر برای طحال بزرگ
در صورتی که با بزرگ شدن طحال مواجه هستید، برخی از غذاها و عوامل میتوانند وضعیت را تشدید کنند یا تاثیر منفی بر آن داشته باشند. از غذاهای مضر برای طحال بزرگ که باید از مصرف آنها اجتناب کنید، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مصرف زیاد چربیهای اشباع شده و غذاهای حاوی کلسترول بالا
- نمک زیاد
- غذاهای آماده، نوشیدنیهای گازدار، تنقلات و محصولات فراوری شده
- مصرف زیاد الکل
- غذاهای پرپروتئین
عوارض بزرگ شدن طحال
معمولا بزرگ شدن طحال هیچ نشانه و علائمی ندارد، اما گاهی باعث ایجاد درد یا حس پری در قسمت بالا سمت چپ شکم شده و به سمت شانه چپ کشیده میشود. از دیگر عوارضی که این عارضه ایجاد میکند، احساس پری زیاد در معده بعد از خوردن حجم غذای کم یا حتی بدون غذا خوردن است که بهخاطر فشاری است که طحال بزرگ شده به معده میآورد. پارگی طحال، ترسناکترین و جدیترین عوارض بزرگ شدن طحال است.
برای اینکه ریسک پارگی طحال را به حداقل برسانید، از تماس یا لمس شدید طحال بزرگ شده خودداری کنید. سیتوپنی (Cytopenias) ناشی از اسپلنومگالی نیز از دیگر عوارض احتمالی این بیماری است که در بیشتر موارد با برداشتن طحال (اسپلنکتومی)، میتوان عوارض را به حداقل رساند.
بزرگ شدن طحال و سرطان خون
سرطان خون و بزرگ شدن طحال دو مسئله مجزا هستند، اما در برخی موارد ممکن است همراه هم رخ دهند. بزرگ شدن طحال میتواند ناشی از عوامل مختلفی از جمله عفونت، التهاب، بیماریهای عروقی، بیماریهای ایمنی، متابولیک و سایر علل باشد. اما گاهی ابتلای فرد به سرطان لنفوسیت یا لوکمی میتواند باعث بزرگ شدن طحال شود.
ایا بزرگ شدن طحال باعث مرگ میشود؟
بزرگ شدن طحال به تنهایی باعث مرگ نمیشود. در موارد خاصی مانند بیماریهای خاص، ممکن است شرایط خطرناک شود اما این موارد نادر هستند و بسته به علت بزرگ شدن طحال و وضعیت کلی بیمار، احتمال مرگ ممکن است متفاوت باشد. طحال بزرگ در موارد نادر، خودبهخود یا در اثر ضربه مستقیم پاره میشود که پارگی طحال میتواند خطرناک و باعث مرگ شود. به این دلیل که حجم زیادی از خون داخل طحال گیر میکند و هموگلوبین خون بهشدت و سریع پایین میآید و باعث شوک هیپوولمیک و مرگ میشود.
پیشگیری از بزرگ شدن طحال
هیچ راه قطعی و مطمئنی برای پیشگیری از بزرگ شدن طحال وجود ندارد، چرا که معمولا نشانه یک بیماری زمینهای است. کنترل و درمان این بیماریها، میتواند احتمال پیشروی اسپلنومگالی را کاهش دهد. رژیم غذایی سالم، یکی از راحتترین راههای محافظت از سیستم ایمنی بدن است که با بهبود سلامت عمومی بدن میتوان از بروز این عارضه پیشگیری کند. عفونتها میتوانند یکی از عوامل اصلی بزرگ شدن طحال باشند. برای جلوگیری از عفونت، اقدامات بهداشتی را رعایت کنید.
در برخی موارد، بزرگ شدن طحال ممکن است ناشی از بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی، بیماریهای کبدی و بیماریهای خونی باشد. در صورت مبتلا بودن به چنین بیماریهایی، مدیریت مناسب و درمان صحیح آنها میتواند به جلوگیری از بزرگ شدن طحال کمک کند.
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
بزرگ شدن طحال، نشانه وجود مشکلی در بدن است و ممکن است ناشی از عوامل مختلف و بیماریهای زمینهای باشد. این مشکل ممکن است به صورت موقت یا مزمن رخ دهد و نیاز به تشخیص دقیق و درمان مناسب دارد. علت بزرگ شدن طحال باید توسط پزشک تشخیص داده شود. برخی از علل مشترک شامل عفونتها، التهابات، بیماریهای عروقی، بیماریهای ایمنی و متابولیکی هستند.
در صورت ابتلا به بیماریهای مزمن، مدیریت مناسب و درمان صحیح آنها میتواند به کاهش ریسک بزرگ شدن طحال کمک کند. در هر صورت، اگر بزرگ شدن طحال یا هر علامت نگرانکننده دیگری را تجربه میکنید، بهتر است به پزشک متخصص گوارش یا دکتر متخصص داخلی مراجعه کنید. شما میتوانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره متخصص گوارش آنلاین و دکتر آنلاین داخلی وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
بنده سالهای متمادی بیماری خونی هموگلوبین آلفا دارم تحت درمان هم هستم ولی چندماهی میشه شکمم خیلی بزرگ شده دکترهماتولوزویست گفت بایددربیاری طحالت روولی تمام زیزبغلم وکشالهام وهمچنین بعضی ازجاهای بدنم لکه قهوه ای پیدا کرده که مسلما به کبدم ارتباط داره درضمن ذخیره آهنم تا ۱۰۰۰هم میادهمیشه خسته ام آیاتنها راه درآوردن طحالم هست سیستم ایمنی بدنم کم است
سلام
با توجه به اینکه شما مبتلا به بیماری هموگلوبین آلفا هستید و مشکل بزرگی شکم و لکههای قهوهای روی پوست دارید، احتمالاً این علائم به مشکلات کبدی یا گشاد شدن طحال مرتبط است. ذخیره آهن بالا (فریتین) میتواند به آسیب به کبد و سیستم ایمنی منجر شود، و در صورتی که طحال به شدت بزرگ شده باشد، ممکن است نیاز به برداشتن آن وجود داشته باشد. در این شرایط، درمانهای تخصصی مانند درمان با داروهای کاهنده آهن یا نظارت دقیقتر بر عملکرد کبد و طحال میتواند به بهبود وضعیت شما کمک کند.
متخصص داخلی
سلام من سونو دادم دکتر گف طهال ۱۴۰mm سایز بزرگتر از نرماله ایا دارو داره یا باید ازنایش بدم ؟
سلام. طحال بزرگتر از اندازه طبیعی میتواند به دلایل مختلفی مانند عفونت، بیماریهای کبدی، اختلالات خونی یا بیماریهای خودایمنی رخ دهد. اگر طحال شما ۱۴۰ میلیمتر اندازه دارد و پزشک شما آن را بزرگتر از نرمال تشخیص داده است، نیاز به بررسی دقیقتر دارد. بسته به علت افزایش اندازه طحال، درمان ممکن است شامل دارو، تغییرات در رژیم غذایی یا در موارد خاص، جراحی باشد. بنابراین، توصیه میشود که طبق نظر پزشک خود، آزمایشهای تکمیلی و بررسیهای بیشتر را انجام دهید تا علت اصلی تعیین شده و درمان مناسب آغاز شود.
متخصص داخلی
سلام دکتر جان برادرزادم طحالش بزرگ شده خودشم ۱۱ ساله نوبت ی دکتر تبریز میخاسم بگیرم لطف میکنی یکی دودکتر خوب معرفی کنی
سلام، بزرگ شدن طحال در کودکان میتواند به دلایل مختلفی مانند عفونتهای ویروسی یا باکتریایی، بیماریهای خونی یا اختلالات متابولیکی باشد. بهتر است که برادرزادتان توسط پزشک معاینه و آزمایشهای لازم را انجام دهد تا علت دقیق مشخص شود.
از لینک زیر وارد شوید و نوبت بگیرید
متخصص خون
سلام عرض ادب من سر درد شدید داشتم بی حالی و ضعف بدن رنگ پریدگی چشممام درد می کردرفتم دکتر عمومی نوشت ازمایش خون دادم گفت طحالت بزرگ شده غذا هم هرچقدر می خورم احساس گشنگی میکنم سمت چپ شکمم هر چند روز درد داره خارش معقد شدید دارم باد رود وعد هم دارم ممنون راهنمای کنید
سلام، علائمی که ذکر کردهاید مانند سردرد شدید، ضعف بدن، بزرگ شدن طحال، درد سمت چپ شکم، خارش مقعد و باد گلو میتواند نشانهای از مشکلات مختلف گوارشی، عفونتها، یا اختلالات سیستم ایمنی باشد. توصیه میکنم با پزشک متخصص گوارش یا داخلی مشورت کنید تا علائم شما دقیقتر بررسی شود. پزشک ممکن است درخواست آزمایشهای اضافی مانند سونوگرافی شکم یا آزمایشهای مرتبط با سیستم ایمنی و گوارش بدهد. درمان سریع و دقیق بستگی به تشخیص نهایی پزشک دارد.
متخصص داخلی
سلام وقت تون بخیر
یکی از آشنایان ما که خانم هستند حدود یک هفته پیش دچار التهاب طحال میشه
و به شدت پلاکت های خونشون پایین میاد
درحالی که ایشون حالشون خوب بود
ایشون قبل از اینکه دچار التهاب طحال بشه غذای گوشتی در رستوران خورده بود
میخواستم بدونم ممکن هست التهاب طحال به دلیل مسمومیت اون گوشت باشه ؟
سلام، وقت شما هم بخیر!
مسمومیت غذایی به دلیل گوشت آلوده میتواند باعث التهاب طحال و مشکلات دیگر شود، اما معمولاً علائم مسمومیت غذایی سریعتر ظاهر میشود. التهاب طحال ممکن است به دلایل مختلفی مثل عفونتها (ویروسی یا باکتریایی)، بیماریهای خونی یا اختلالات کبدی ایجاد شود. برای تشخیص دقیق علت، بهتر است ایشان به پزشک مراجعه کنند تا علت التهاب طحال و پایین بودن پلاکتها مشخص شود.
سلام من یک سالی هست مشکل معده دارم و همیشه حالت تهوع دارم چند ماهی هست دارو مصرف میکنم بهتر از قبل شدم ولی نه کامل حالا سونو گرافی دادم مشخص شد طحالم بزرگ شده در قسمت سمت چپ بالای شکم درد نقطه ایی دارم چه داروهایی باید مصرف کنم
سلام من یک سالی هست مشکل معده دارم و همیشه حالت تهوع دارم چند ماهی هست دارو مصرف میکنم بهتر از قبل شدم ولی نه کامل حالا سونو گرافی دادم مشخص شد طحالم بزرگ شده در قسمت سمت چپ بالای شکم درد نقطه ایی دارم چه داروهایی باید مصرف کنم
سلام، بزرگ شدن طحال و درد نقطهای در سمت چپ شکم میتواند نشاندهنده یک مشکل جدیتری مانند عفونت، بیماری کبدی، یا اختلالات خونسازی باشد. به دلیل پیچیدگی شرایط شما و اینکه داروهایی که مصرف میکنید ممکن است به درمان علائم شما کمک نکرده باشند، توصیه میکنم که با پزشک خود مشورت کنید تا علت دقیق بزرگ شدن طحال مشخص شود. ممکن است نیاز به آزمایشات تکمیلی مانند آزمایش خون، سیتیاسکن یا مشاوره با متخصص داخلی یا گوارش باشد تا درمان مناسب برای شما تعیین شود. در این موارد درمان دارویی بستگی به علت مشکل دارد و پزشک باید داروهای خاصی تجویز کند.
متخصص داخلی
سلام من یه هفته است که متوجه شدم طرف چپ روی دنده پایین یه توده چربی هست ازاسترس رفتم سونوگرافی که گفت تحال بادیامترطولی ۱۴۰م.مبزرگترازحدطبیعی میشه بگیداین اصطلاح توسونویعنی چی خیلی نگرانم
سلام، نگران نباشید. اصطلاح “طحال با دیامتر طولی ۱۴۰ میلیمتر بزرگتر از حد طبیعی” در سونوگرافی به این معناست که اندازه طحال شما کمی بزرگتر از حد معمول است. این افزایش اندازه ممکن است به دلایل مختلفی مانند عفونت، التهاب یا مشکلات دیگر باشد. با این حال، برای تشخیص دقیقتر و اینکه آیا این مشکل نیاز به درمان دارد یا خیر، توصیه میکنم که نتایج سونوگرافی را با پزشک خود در میان بگذارید تا بررسیهای بیشتری انجام شود.
متخصص داخلی
سلام
من حدود۴ ماه هست که سمت چپ قفسه سینه ورم داره و اینکه قسمت خاصی از دنده هام درد داره و موقع خواب به پهلو چپ هم احساس سنگینی و اذیت شدن دارم .این در گاهی به پشت قفسه سینه هم میکشه.
قرص معده هم مصرف داشتم اما تاثیر نداشت.
میتونه به طحال مربوط باشه ؟
سلام، ممکن است ورم و درد به مشکلات عضلانی-اسکلتی، التهاب دندهها (کاستوکوندریت) یا اختلالات طحال مرتبط باشد. برای تشخیص دقیق به دکتر متخصص داخلی مراجعه کنید.
سلام من نزدیک چهار ساله درد در قفسه سمت چپ دارم خیلی به پزشک مراجعه کردم ولی تشخیص طحال ندادن درصورتی که هم درد داشتم هم متورم بوده ،آزمایش و سونو وسی تی اسکن گرفتم ولی تشخیص ندادن ،خودمم از این درد خسته شدم میشه راهنمایی کنین
دوست عزیز
اگر در سونو و آزمایشات طحال طبیعی بوده که درد شما میتونه به علت گرفتگی عضلات و با مشکلات گوارشی باشد.