فهرست مطالب
خون دماغ شدن به دلایل مختلفی رخ میدهد. این عارضه در کودکان شایعتر است، اما در بزرگسالان نیز در اثر ضربههای خفیف، خشکی هوا یا عوامل پزشکی اتفاق میافتد. پوشش داخلی بینی حاوی شبکهای از رگهای خونی بسیار ظریف است که در نزدیکی سطح مخاط قرار دارند و بهراحتی تحریک یا دچار پارگی میشوند. از شایعترین علل خونریزی بینی میتوان به هوای خشک و دستکردن در بینی اشاره کرد. زمانی که مخاط بینی خشک میشود، احتمال خونریزی افزایش مییابد. در ادامه این مقاله از دکترتو به صورت دقیقتری درباره علت خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی صحبت خواهیم کرد.
چرا خون دماغ ممکن است فقط از سمت چپ باشد؟
در بعضی از افراد، وجود یک رگ خونی در یک سمت بینی یا انحراف تیغه بینی (سپتوم) باعث میشود یک ناحیه خاص بیشتر در معرض جریان هوا قرار بگیرد و سریعتر خشک شود. این وضعیت احتمال خونریزی را در همان سمت افزایش داده و باعث خونریزی دماغ بهطور مکرر فقط از یک سوراخ بینی مانند سمت چپ میشود. در ادامه تمامی دلایلی که باعث خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی میشوند را نام برده و هر یک را توضیح دادهایم.
| علت | دلیل تأثیرگذاری |
|---|---|
| رگ خونی برجسته در یک سمت بینی | برخورد مستقیم جریان هوا باعث خشکی سریعتر مخاط و خونریزی همان سمت میشود. |
| انحراف تیغه بینی (سپتوم) | عبور نامتقارن هوا یک سمت را خشکتر و مستعد خونریزی میکند. |
| خشکی هوا و گرمای محیط | خشک شدن مخاط و ایجاد پوسته که با تحریک دچار خونریزی میشود. |
| فینکردن یا دمیدن شدید بینی | آسیب مکانیکی به مخاط حساس و افزایش احتمال پارگی رگها |
| سرماخوردگی و عطسههای مکرر | تشدید تحریک مخاط و افزایش خشکی و پوستهریزی |
| خاراندن یا دستکاری داخل بینی | کندن پوستهها باعث باز شدن رگهای سطحی میشود. |
| زخم یا ترک مخاط جلوی بینی | مخاط آسیبدیده بهراحتی خونریزی میکند. |
| عفونتهای بینی یا سینوس | التهاب و شکنندگی مخاط احتمال خونریزی را افزایش میدهد. |
| آلرژیهای تنفسی | تحریک مداوم مخاط و فینکردن مکرر باعث خونریزی یکطرفه میشود. |
| ورود جسم خارجی به بینی (بهویژه کودکان) | تحریک، عفونت و آسیب موضعی موجب خونریزی یکطرفه میشود. |
| مصرف اسپریهای بینی بهصورت طولانی | نازک شدن و خشکی مخاط یک سمت بینی |
| داروهای رقیقکننده خون | کاهش انعقاد و تشدید خونریزی حتی با تحریک خفیف |
| فشار خون بالا | افزایش شدت و تداوم خونریزی بینی |
| اختلالات انعقادی یا کمخونی | کاهش توان بدن برای بند آمدن خون |
| بیماریهای کبدی یا کلیوی | اختلال در فاکتورهای انعقادی و افزایش خونریزی |
| تومور یا پولیپ یکطرفه بینی (نادر) | آسیب موضعی و خونریزی مکرر از یک سمت |

1. خشکی هوا و تحریک مخاط بینی
شایعترین علت خونریزی از سوراخ چپ بینی، خشکی هوا است. هوای خشک محیط یا گرمای داخل منزل مخاط بینی را خشک و تحریک کرده و باعث تشکیل پوستههایی میشود که با خاراندن یا کندن آنها، خونریزی ایجاد میشود. سرماخوردگی و فینکردن هم از دیگر دلایلی هستند که این تحریک را تشدید خواهد کرد.
2. فین کردن یا دمیدن بیش از حد بینی
همانطور که در قسمت قبل هم اشاره کردیم فینکردن شدید، عطسههای مکرر، آلرژی، مشکلات سینوسی و قرار گرفتن در معرض هوای بسیار سرد یا خشک به مخاط بینی آسیب میزند. این عوامل، به خصوص زمانی که فرد انگشت خود را در بینی فرو کند، خطر خون دماغ شدن را افزایش میدهند.
3. زخم یا ترک مخاط داخل بینی (به خصوص جلوی تیغه بینی)
زخم یا ترک مخاط داخل بینی یکی از شایعترین علل خونریزی بینی است، زیرا مخاط این ناحیه بسیار نازک و سرشار از رگهای خونی ظریف میباشد. خشکی هوا، دستکاری بینی یا عفونتهای خفیف میتوانند باعث ترکخوردگی این لایه حساس شوند. زخم یا ترک مخاط بینی در اثر عفونت، تبخال، آکنه، بیماریهای خودایمنی مانند لوپوس یا واسکولیت و در موارد نادر تومورها ایجاد میشود. این زخمها از جمله علل خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی هستند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nyogmd
It there is a prominent blood vessel on one side- or if the septum- (center wall of the nose) is deviated (twisted)- then there can be a prominent point on the wall that the air hits and dries out faster. Both of these will cause nose bleeds to be more common on one side.
ترجمه فارسی:
اگر یک رگ خونی برجسته در یک طرف بینی وجود داشته باشد یا اگر سپتوم (دیواره مرکزی بینی) منحرف (پیچ خورده) باشد، احتمالا یک نقطه برجسته روی دیواره وجود دارد که هوا به آن برخورد کرده و سریعتر خشک میشود. هر دو این موارد باعث میشوند که خونریزی بینی در یک طرف شایعتر باشد.
4. حساسیت، سرماخوردگی و عفونت
بسیاری از خونریزیهای بینی به دنبال تحریکات خفیف مخاط یا عفونتهای تنفسی فوقانی مثل سرماخوردگی رخ میدهند. عبور مداوم هوا از بینی مخاط را خشک کرده و باعث ایجاد پوستههایی که با تحریک دچار خونریزی میشوند خواهد شد. با آسیب دیدن مخاط، رگهای سطحی بهراحتی پاره میشوند و خونریزی ایجاد میگردد. این نوع خون دماغ معمولاً خفیف است اما در صورت تکرار نیاز به توجه و مراقبت دارد.
5. انحراف تیغه بینی (کج بودن سپتوم) و خشکی یک سمت
انحراف بینی باعث میشود جریان هوا بهطور نامتقارن از بینی عبور کند. در این شرایط، یک سمت بینی بیشتر خشک شده و مستعد زخم، پوسته شدن، انسداد و خونریزی میشود. خونریزی بینی بهصورت یکطرفه و مکرر ممکن است رخ دهد. خون دماغ شایعترین علامت در این افراد است.
6. وارد شدن جسم خارجی به بینی (به خصوص در کودکان)
ورود جسم خارجی به بینی باعث تحریک، تورم مخاط و حتی عفونت میشود. این وضعیت اغلب با گرفتگی بینی، ترشحات بدبو و خونریزی یکطرفه همراه است و نیاز به بررسی توسط پزشک دارد. حتی ذرات کوچک مانند گرد و غبار یا دانههای ریز میتوانند باعث آسیب رگهای سطحی شوند.
این نوع خون دماغ معمولاً یکطرفه است و با درد یا حس ناراحتی در همان سمت همراه است. اگر جسم خارجی باقی بماند، خونریزی ممکن است مکرر یا شدیدتر شود و نیاز به خارج کردن توسط پزشک دارد.
علت های دارویی و پزشکی که می توانند خونریزی یک طرفه را تشدید کنند
برخی علتهای دارویی و پزشکی باعث تشدید خونریزی یکطرفه میشوند؛ از مصرف داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین، وارفارین، هپارین و برخی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی گرفته تا مصرف طولانیمدت اسپریهای بینی کورتونی یا داروهای ضداحتقان.
از نظر پزشکی، بیماریهایی مانند فشار خون بالا، اختلالات انعقادی، کمخونی، بیماریهای کبدی و کلیوی، عفونتهای موضعی بینی یا سینوسها و در موارد نادر تومورها یا پولیپهای یکطرفه بینی هم نقش مهمی در بروز یا تشدید خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی میشوند.

1. فشار خون بالا
فشار خون بالا میتواند رگهای ظریف بینی را تحت فشار قرار دهد و باعث خونریزی شود. این نوع خوندماغ معمولاً ناگهانی و بدون آسیب مستقیم به مخاط رخ میدهد. فشار خون بالا شدت خوندماغ را افزایش میدهد. علاوهبراین مصرف بعضی داروهای قلبی و داروهای مرتبط با فشار خون هم بهویژه در افرادی با ریتم نامنظم قلب، خطر خونریزیهای جدیتر را بیشتر میکند.
2. مصرف برخی داروها
حتی داروهای بدون نسخه ضددرد، سرماخوردگی، تببر یا داروهای سردرد هم در بعضی از افراد خطر خونریزی بینی را افزایش میدهند. بهویژه اگر بهطور مکرر یا طولانیمدت مصرف شوند.
به طور کلی در صورت مصرف داروهای زیر احتمال بروز خونریزی دماغ بیشتر خواهد بود:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مانند آسپرین، ایبوپروفن، ناپروکسن)
- داروهای ضدانعقاد (مانند وارفارین و ریواروکسابان)
- داروهای ضدپلاکت (مانند کلوپیدوگرل)
- برخی داروهای ضدصرع (مانند والپروئیک اسید)
متن انگلیسی:
به نقل از سایت everydayhealth
Nosebleeds, medically known as epistaxis, can be caused by a variety of factors. They happen most often in children, but can also be caused by minor injuries in adults.
ترجمه فارسی:
خونریزی بینی که در پزشکی به عنوان اپیستاکسی شناخته میشود، ناشی از عوامل مختلفی است. این خونریزی اغلب در کودکان اتفاق میافتد، اما در بزرگسالان نیز ناشی از آسیبهای جزئی است.
نتیجه گیری
خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی معمولاً به دلایل مختلفی چون خشکی هوا، تحریک مخاط، انحراف تیغه بینی یا دلایل سادهتری همچون فین کردن شدید رخ میدهد و در اغلب موارد بیخطر است. با این حال، اگر خونریزی مکرر، شدید یا همراه با علائمی مانند درد یا ترشحات غیرطبیعی باشد، بررسی توسط پزشک گوش و حلق و بینی مورد نیاز خواهد بود. تشخیص بهموقع علت خون دماغ شدن از سوراخ چپ بینی از بروز عوارض جدیتر جلوگیری خواهد کرد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!