فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آیا هر فردی که قوانین را نادیده میگیرد یا با دیگران همدلی کمی دارد، شخصیت ضد اجتماعی دارد؟ اختلال شخصیت ضد اجتماعی یک الگوی پایدار رفتاری است که میتواند با بیتوجهی به حقوق دیگران، فریبکاری، رفتارهای تکانشی، مسئولیتناپذیری و پشیمانی اندک همراه باشد؛ با این حال، تشخیص آن فقط بر اساس چند رفتار ناخوشایند یا یک اتفاق ممکن نیست. برای شناخت این اختلال باید سابقه رفتاری فرد، شدت نشانهها و اثر آنها بر زندگی و روابط بهطور تخصصی بررسی شود. در ادامه این مطلب از دکترتو، با علائم، علتها، تفاوت اصطلاحات، روش تشخیص و گزینههای درمان شخصیت ضد اجتماعی بیشتر آشنا میشوید.
اختلال شخصیت ضداجتماعی چیست؟
اختلال شخصیت ضد اجتماعی به انگلیسی anti social personality disorder یا ASPD یکی از انواع اختلالات شخصیت است که باعث میشود فرد به حقوق دیگران، قوانین و پیامدهای رفتارهای خود توجه کافی نداشته باشد. این افراد ممکن است زیاد دروغ بگویند، دیگران را فریب دهند، رفتارهای ناگهانی و بدون فکر انجام دهند، پرخاشگر باشند یا مسئولیت اشتباهات خود را نپذیرند.
همچنین معمولا بعد از آسیب رساندن به دیگران احساس پشیمانی کمی دارند. منظور از عبارت ضداجتماعی در این اختلال، خجالتی بودن یا علاقه به تنهایی نیست. این اختلال زمانی مطرح میشود که این رفتارها برای مدت طولانی ادامه داشته باشند، در موقعیتهای مختلف دیده شوند و برای فرد یا اطرافیانش مشکل ایجاد کنند. تشخیص رسمی اختلال شخصیت ضد اجتماعی باید توسط روانپزشک و بر اساس معیارهای تشخیصی استاندارد انجام شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت health.harvard
People with antisocial personality disorder generally do not value “playing by the rules.” They do so only if they are threatened with punishment.
ترجمه فارسی:
افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی عموماً قوانین را رعایت نمیکنند و فقط درصورتی که با تهدید به تنبیه مواجه شوند، این کار را انجام میدهند.
تفاوت شخصیت ضداجتماعی و جامعه ستیز چیست؟
شخصیت ضداجتماعی یک تشخیص رسمی روانپزشکی است، در حالی که جامعهستیز اصطلاحی غیررسمی و رایج برای توصیف برخی رفتارهای بیتوجه به حقوق یا قواعد اجتماعی است. بنابراین هر فرد قانونگریز، پرخاشگر یا کسی که همدلی کمی دارد لزوماً اختلال شخصیت ضداجتماعی ندارد. در تشخیص بالینی، متخصص به الگوی طولانیمدت رفتار، سابقه مشکلات رفتاری قبل از بزرگسالی، میزان آسیب به دیگران و تأثیر نشانهها بر زندگی توجه میکند. واژه جامعهستیز گاهی معادل سوسیوپات به کار میرود اما تعریف پزشکی ثابت و مستقلی ندارد و نباید برای برچسب زدن یا تشخیص خودسرانه افراد استفاده شود.
تفاوت سوسیوپات و سایکوپات چیست؟
سوسیوپات و سایکوپات معمولاً برای توصیف الگوهایی در طیف رفتارهای ضداجتماعی به کار میروند. در کاربرد عمومی، سایکوپات به فردی نسبت داده میشود که همدلی و احساس گناه کمتری دارد، رفتارهایش حسابشدهتر است و ممکن است ظاهر آرامتری داشته باشد. سوسیوپات بیشتر با رفتارهای تکانشی، خشم، روابط ناپایدار و بیتوجهی آشکار به قواعد توصیف میشود. این تفاوتها قطعی نیستند و متخصصان برای تشخیص، به اصطلاح رسمی اختلال شخصیت ضداجتماعی و ارزیابی جامع بالینی تکیه میکنند.
علائم اختلال شخصیت ضداجتماعی چیست؟
علائم اختلال شخصیت ضد اجتماعی معمولاً بهصورت یک الگوی مداوم دیده میشوند، نه یک رفتار اتفاقی یا واکنشی کوتاهمدت. فرد ممکن است قوانین و حقوق دیگران را نادیده بگیرد، برای رسیدن به خواستههایش دروغ بگوید یا رفتارهای خطرناک انجام دهد. برخی افراد زود عصبانی میشوند، بدون فکر تصمیم میگیرند یا تعهدهای مالی، شغلی و خانوادگی را جدی نمیگیرند. احساس پشیمانی ممکن است کم باشد اما شدت نشانهها در همه افراد یکسان نیست. نشانههای رایج عبارتند از:
- فریبکاری و دروغگویی مکرر
- تکانشگری و بیبرنامگی
- پرخاشگری یا تحریکپذیری
- مسئولیتنپذیرفتن مداوم
- احساس پشیمانی اندک
فکر میکنی علائم شخصیت ضداجتماعی داری؟
تا دیر نشده نوبت بگیر و درمان رو شروع کن.
علت اختلال شخصیت ضداجتماعی چیست؟
دلیل اختلال شخصیت ضد اجتماعی در زنان و مردان بهطور دقیق مشخص نیست و معمولاً یک عامل بهتنهایی آن را ایجاد نمیکند. پژوهشها از نقش همزمان زمینه ژنتیکی، ویژگیهای عصبی و تجربههای محیطی صحبت میکنند. سابقه اختلال سلوک در کودکی، خشونت یا بیتوجهی خانوادگی، محیط ناپایدار، الگوهای رفتاری آسیبزا و مصرف مواد در خانواده میتوانند خطر را افزایش دهند.
با این حال، وجود هرکدام از این عوامل به معنی ابتلای قطعی نیست. بسیاری از افراد با تجربههای دشوار کودکی به این اختلال مبتلا نمیشوند و ارزیابی باید بدون قضاوت و با توجه به شرایط فردی انجام شود. موارد زیر هم میتوانند از علل و عوامل خطر ایجاد این اختلال محسوب شوند:
- ژنها ممکن است در ابتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی نقش داشته باشند.
- تغییراتی که در طول رشد مغز در نحوه عملکرد مغز ایجاد میشود
- تشخیص اختلال سلوک در دوران کودکی
- سابقه خانوادگی اختلال شخصیت ضداجتماعی یا سایر اختلالات شخصیتی یا بیماریهای روانی
- تجربه سوءاستفاده در دوران کودکی
- زندگی خانوادگی ناپایدار یا خشونتآمیز در دوران کودکی
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Your genetic makeup may make it more likely for you to develop antisocial personality disorder.
ترجمه فارسی:
ساختار ژنتیکی شما ممکن است احتمال ابتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی را افزایش دهد.
تست اختلال شخصیت ضداجتماعی چیست؟
ارزیابی اختلال شخصیت ضد اجتماعی بیشتر بر اساس مصاحبه بالینی و بررسی سابقه رفتاری تکیه دارد و ممکن است از پرسشنامهها یا تستهای روانسنجی بهعنوان ابزار کمکی استفاده شود اما هیچ تست واحدی بهتنهایی برای تشخیص این اختلال کافی نیست. تست کمکی اختلال شخصیت ضداجتماعی معمولاً یک پرسشنامه غربالگری شخصیت شناسی توسط روانشناس یا روانپزشک است که برخی الگوهای رفتاری مانند فریبکاری، تکانشگری، پرخاشگری، قانونشکنی و مسئولیتناپذیری را بررسی میکند. نتیجه این تستها، تشخیص قطعی نیست و حتی امتیاز بالا نیز بهتنهایی نشان نمیدهد فرد شخصیت ضد اجتماعی دارد.
تشخیص نیازمند مصاحبه تخصصی، بررسی سابقه رفتاری از دوران کودکی و کنار گذاشتن علتهایی مانند مصرف مواد، اختلال دوقطبی یا دیگر مشکلات روانپزشکی است. تستهای آنلاین ممکن است فقط آگاهی اولیه ایجاد کنند اما تفسیر نتیجه باید توسط روانپزشک یا روانشناس بالینی و در چارچوب ارزیابی کامل انجام شود. اگر میخواهید تست اختلال شخصیت ضداجتماعی را انجام دهید، بهتر است برای ارزیابی دقیق به بهترین دکتر روانشناس ایران مراجعه کنید. تشخیص اختلال شخصیت ضداجتماعی با بررسی جامع سابقه فرد، مصاحبه بالینی و ارزیابی تخصصی امکانپذیر است.
دنبال بهترین درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستی؟ مشاوره بگیر.
درمان اختلال شخصیت ضداجتماعی چیست؟
درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی دشوار است و همه افراد پاسخ یکسانی نمیگیرند اما در برخی بیماران با درمان مناسب و پیگیری طولانیمدت میتوان تا حدی رفتارهای پرخطر، خشم و مشکلات ارتباطی را کاهش داد. برنامه درمان معمولاً بر رواندرمانی ساختاریافته، تعیین هدفهای رفتاری روشن، پیگیری منظم و درمان مشکلات همراه مانند افسردگی یا مصرف مواد تمرکز دارد. داروی اختصاصی برای خودِ این اختلال وجود ندارد اما پزشک ممکن است برای نشانههای همراه دارو تجویز کند. همکاری فرد، تداوم جلسات و محیط حمایتی در نتیجه درمان مؤثرند. انتخاب روش مناسب باید بر اساس شرایط، خطرهای احتمالی و نیازهای هر فرد انجام شود.
از آنجا که درمان این اختلال معمولا بر رواندرمانی ساختارمند، آموزش مهارتهای رفتاری و مدیریت مشکلات همراه تمرکز دارد، مراجعه به یک متخصص مجرب در حوزه درمان اختلالات شخصیت یا بهترین دکتر روانکاوی ایران میتواند به برنامهریزی مناسب مسیر درمان و مدیریت هدفمندتر علائم کمک کند.
| علائم | درمان |
|---|---|
| فریبکاری و دروغگویی | رواندرمانی ساختاریافته با تمرکز بر پیامد رفتار و مسئولیتپذیری |
| تکانشگری با تصمیمگیری سریع و بدون توجه به عواقب | آموزش کنترل تکانه، حل مسئله و مهارت تصمیمگیری |
| پرخاشگری و تحریکپذیری | مدیریت خشم، تنظیم هیجان و در موارد لازم درمان دارویی علائم همراه |
| رفتارهای خطرناک برای خود یا دیگران | برنامهریزی برای کاهش خطر و تعیین مرزهای رفتاری مشخص |
| مسئولیتناپذیری و بیتوجهی مداوم به کار، بدهی یا تعهدهای خانوادگی | تعیین هدفهای رفتاری، پیگیری منظم و تقویت پاسخگویی |
| توجیه آسیب، سرزنش دیگران یا بیتفاوتی به پیامدها | بررسی اثر رفتار بر دیگران و تقویت درک پیامدها |
| مصرف مواد یا رفتارهای پرخطر | درمان همزمان اعتیاد و اختلالهای همراه |
| مشکلات روابط با بیاعتمادی، تعارض و روابط ناپایدار | آموزش مهارتهای ارتباطی و مدیریت تعارض |
نحوه برخورد با شخصیت ضد اجتماعی باید چگونه باشد؟
نحوه برخورد با فرد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی بهتر است بر پایه مرزبندی روشن، حفظ آرامش و پرهیز از اعتماد سادهلوحانه باشد. وارد بحثهای طولانی یا تلاش برای تغییر اجباری شخصیت او نشوید و بهجای وعدهها، رفتارهای واقعی را ملاک قرار دهید. در برابر دروغ، تهدید، سوءاستفاده یا نقض مکرر حقوق خود، مرز مشخصی تعیین کنید و پیامد آن را جدی بگیرید. اگر رابطه با چنین فردی باعث ترس، آسیب یا سوءاستفاده شده است، حفظ امنیت شخصی باید اولویت داشته باشد.
زندگی با فرد ضداجتماعی سخت است؟
با توجه به اینکه افراد ضداجتماعی نسبت به حقوق دیگران بیتوجه بوده، مسئولیتهایشان را نادیده میگیرند، گاهی فریبکارند و رفتارهای تکانشی دارند، ممکن است زندگی با شخصیت ضد اجتماعی برایتان فرسایشی و خستهکننده باشد. در چنین رابطهای، بیاعتمادی، تعارض و احساس ناامنی ممکن است بهتدریج افزایش پیدا کند؛ بهویژه اگر فرد رفتارهای آسیبزا را نپذیرد یا برای تغییر آنها اقدامی نکند. البته شدت این ویژگیها در افراد مختلف متفاوت است و تشخیص اختلال شخصیت ضداجتماعی بهتنهایی نمیتواند رفتار هر فرد را پیشبینی کند. برای اطلاع از نوع رفتار با چنین افرادی میتوانید از بهترین دکتر روانپزشک ایران مشاوره دریافت کنید.
۴.۸ (۲۲۴۴ نظر)۵ (۱۶۹۵ نظر)۴.۹ (۱۴۱۹ نظر)۴.۷ (۱۴۶۰ نظر)۴.۹ (۱۳۹۱ نظر)۴.۸ (۱۳۹۷ نظر)نتیجه گیری
برای افرادی که مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی تشخیص داده میشوند، معمولا شاهد بیاحترامی نسبت به دیگران هستیم، ممکن است قانون را زیر پا بگذارند، عواقب اعمال خود را نادیده بگیرند یا از پذیرفتن مسئولیت خودداری کنند. این اختلال میتواند خطرناک باشد، زیرا فرد مبتلا در معرض خطر بالای آسیب جسمی یا عاطفی به خود و اطرافیانش قرار دارد. در نتیجه اگر به این اختلال مبتلا هستید یا در اطرافیانتان کسی با تایید پزشک روانشناس به این اختلال مبتلا شده است، در موارد ضروری که احساس نیاز به درخواست کمک کردید، حتما با روانشناس یا دکتر روانپزشک در ارتباط باشید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!