کدام رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی مناسب است؟ – مجله سلامت دکترتو

کدام رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی مناسب است؟

آنچه در این مقاله می‌خوانید

رژیم غذایی نقش اساسی در بروز، تداوم و بهبود کم‌خونی دارد. دریافت ناکافی آهن، ویتامین B۱۲، اسید فولیک و برخی ریزمغذی‌ها می‌تواند تولید گلبول‌های قرمز را مختل کند. منابع آهن به دو نوع هم و غیرهم تقسیم می‌شوند که میزان جذب آن‌ها در بدن متفاوت است و نحوه ترکیب غذایی بر این جذب اثر می‌گذارد. آشنایی کلی با گروه‌های غذایی مفید و مضر و رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی، دید روشنی درباره ارتباط تغذیه و کم‌خونی ایجاد می‌کند و اهمیت انتخاب‌های غذایی روزمره را نشان می‌دهد.

approved-by-doctors

تأیید‌‌‌‌‌‌‌ شده توسط پزشکان متخصص دکترتو

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام، جهت درمان از پزشکان دکترتو مشاوره بگیرید.

زمان مطالعه : 13 دقیقه
رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی چیست؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید

رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی نقش مهمی در بهبود سطح هموگلوبین خون و افزایش انرژی بدن ایفا می‌کند. کم خونی حالتی است که در آن میزان گلبول‌های قرمز یا مقدار هموگلوبین در خون کاهش پیدا می‌کند، که می‌تواند باعث ضعف، خستگی و رنگ‌پریدگی شود. تغذیه صحیح می‌تواند یکی از اصلی‌ترین ابزارها برای کنترل و درمان این مشکل باشد. مصرف غذاهایی سرشار از آهن، ویتامین B12 و اسید فولیک، به‌ویژه در کنار منابع جذب‌کننده مانند ویتامین C، تأثیر قابل توجهی در افزایش سطح آهن خون دارد. در این مقاله از دکترتو با تمرکز بر رژیم غذایی برای کم خونی، به بررسی بهترین منابع غذایی و خوراکی‌هایی که باید در رژیم روزانه گنجانده شوند می‌پردازیم.

رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی چیست؟

رژیم غذایی مناسب برای کم خونی شامل ترکیبی از مواد غذایی حاوی آهن، ویتامین B12، اسید فولیک و سایر ریزمغذی‌هایی است که در تولید گلبول‌های قرمز نقش دارند. آهن موجود در مواد غذایی به دو صورت «آهن هم» و «آهن غیرهم» تقسیم می‌شود. آهن هم که در منابع حیوانی مانند گوشت یافت می‌شود، جذب بهتری دارد. همچنین آهن غیرهم نیز در منابع گیاهی وجود دارد، اما باید همراه با منابع غنی از ویتامین C مصرف شود تا جذب آن افزایش یابد.

در چنین رژیمی، باید غذا برای کم خونی به شکلی متنوع و متعادل انتخاب شود تا علاوه بر تأمین آهن، مانع کمبود سایر ویتامین‌ها شود. افراد مبتلا به کم خونی باید از غذاهایی که جذب آهن را کاهش می‌دهند مانند نوشیدنی‌های کافئین‌دار و لبنیات در کنار منابع حاوی آهن پرهیز کنند. بهتر است این مواد غذایی حداقل یک ساعت از وعده غذایی حاوی آهن مصرف نشوند. ترکیب هوشمندانه غذاهای مفید با حذف مواد مضر، نتیجه بهتری در درمان کم خونی خواهد داشت.

بهترین میوه برای کم خونی چیست؟
آهن گیاهی موجود در برخی از میوه‌ها اگر همراه با ویتامین C مصرف شود، بهتر جذب بدن می‌شود و در نتیجه به افزایش سطح هموگلوبین خون کمک می‌کند.

بهترین گوشت برای کم خونی

مصرف درست گوشت‌ها نقش مهمی در تأمین آهن بدن دارند و می‌توانند به بهبود عملکرد خون‌سازی کمک کنند. منابع حیوانی آهن، جذب بهتری نسبت به منابع گیاهی دارند و گنجاندن آن‌ها در رژیم غذایی به کنترل کم خونی کمک می‌کند. بهترین گوشت برای کم خونی معمولا گوشت هایی است که آهن هم دار بیشتری دارند، چون جذب آهن هم دار برای بدن آسان تر از آهن گیاهی است. گوشت قرمز کم چرب، گوسفند یا گوساله و همینطور برخی بخش های احشاء مثل جگر می توانند سریع تر ذخایر آهن را بالا بیاورند، البته به شرطی که مقدار و دفعات مصرف متعادل باشد.

اگر همزمان کمبود B12 هم وجود داشته باشد، منابع حیوانی اهمیت بیشتری پیدا می کنند، چون B12 به طور طبیعی در غذاهای گیاهی وجود ندارد. در انتخاب گوشت، فقط به آهن فکر نکنید و کیفیت پروتئین، چربی و روش پخت هم مهم است. پخت طولانی با حرارت خیلی بالا می تواند کیفیت برخی مواد مغذی را کاهش دهد و غذا را سنگین کند، در حالی که پخت ملایم و ترکیب با سبزیجات و منابع ویتامین C، هم هضم را بهتر می کند و هم نتیجه تغذیه برای کم خونی را قوی تر نشان می دهد. در ادامه بهترین گوشت‌ها به عنوان غذا برای کم خونی را بررسی می‌کنیم.

می‌خوای بدونی کدوم پروتئین برای کم خونی خوبه؟

از دکتر راهنمایی بگیر.

۱. گوشت قرمز برای کم خونی

گوشت قرمز مانند گوشت گوساله و گوسفند منبع غنی از آهن هم است که جذب بالایی در بدن دارد. این نوع آهن برخلاف آهن گیاهی نیاز چندانی به عوامل کمک‌کننده برای جذب ندارد، به همین دلیل در رژیم غذایی برای کم خونی جایگاه ویژه‌ای دارد. گوشت قرمز همچنین حاوی ویتامین B12 و پروتئین‌های حیاتی است که برای ساخت گلبول‌های قرمز ضروری هستند.

توصیه می‌شود مصرف گوشت قرمز در حد متعادل باشد و با سایر منابع آهن مانند حبوبات و سبزیجات ترکیب شود. همچنین بهتر است گوشت با روش‌هایی مانند آب‌پز یا گریل طبخ شود تا خواص آن حفظ شود. مصرف گوشت همراه با سبزیجاتی حاوی ویتامین C مانند فلفل دلمه‌ای یا آب‌لیمو می‌تواند جذب آهن را به حداکثر برساند.

در این ویدئو با مؤثرترین رژیم‌های غذایی برای بهبود کم‌خونی آشنا شوید.

۲. غذاهای دریایی

غذاهای دریایی مانند ماهی سالمون، تن و ساردین از مهم‌ترین منابع غذایی برای تأمین آهن، ویتامین B12 و اسیدهای چرب امگا ۳ به شمار می‌روند. این مواد مغذی نقش بسیار مهمی در بهبود عملکرد خون و تقویت سیستم ایمنی بدن دارند. مصرف منظم این نوع ماهی‌ها می‌تواند به بهبود علائم کم خونی، افزایش سطح انرژی و کاهش خستگی کمک کند. در شرایطی که برخی افراد به دلایل سلامتی یا سبک زندگی گیاه‌خواری یا شبه‌گیاه‌خواری از مصرف گوشت قرمز خودداری می‌کنند، غذاهای دریایی یک جایگزین بسیار مغذی و مؤثر محسوب می‌شوند.

میگو نیز در گروه غذاهای دریایی خون‌ساز قرار می‌گیرد که سرشار از آهن است و به افزایش سطح هموگلوبین خون کمک می‌کند. استفاده از این ماده غذایی در کنار سایر منابع آهن، به ویژه در رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی، می‌تواند نیاز بدن به این عنصر حیاتی را تأمین کند. غذاهای دریایی معمولاً هضم راحتی دارند و برای افرادی که دچار مشکلات گوارشی خفیف هستند نیز گزینه مناسبی‌اند. همچنین ترکیب آن‌ها با منابع ویتامین C مانند آب لیمو یا سبزیجات تازه می‌تواند جذب آهن را بیشتر کند. مصرف این نوع غذاها دو بار در هفته توصیه می‌شود تا بدن به شکل مستمر از فواید آن‌ها بهره‌مند شود. با ادامه مصرف، تغییراتی همچون بهبود رنگ پوست، کاهش سرگیجه و کم خونی، و افزایش تمرکز در فرد قابل مشاهده است.

اینفوگرافی رژیم غذایی برای کم خونی
«مصرف برخی مواد غذایی به افزایش سطح آهن و کنترل کم‌خونی کمک می‌کند

کدام جگر برای کم خونی مفید است؟

جگر گاو و جگر مرغ از قوی‌ترین منابع آهن هم برخی ویتامین های گروه B هستند و به‌ویژه در درمان کم خونی‌های شدید استفاده می‌شوند. جگر سرشار از ویتامین B12، فولات و آهن است و معمولاً با مصرف مداوم آن، به‌خصوص در افراد دچار فقر آهن، افزایش چشمگیر سطح هموگلوبین دیده می‌شود. چون جگر کلسترول بالایی دارد و در برخی افراد با بیماری های خاص یا در بارداری باید محدودتر مصرف شود، بهتر است دفعات مصرف زیاد نشود و به جای مصرف روزانه، در قالب وعده های کنترل شده در رژیم غذایی برای کم خونی قرار بگیرد.

بهتر است جگر به صورت آب‌پز یا نیم‌پز مصرف شود تا ارزش غذایی آن حفظ شود. با اینکه جگر ارزش غذایی بالایی دارد، مصرف زیاد آن به دلیل محتوای بالای کلسترول توصیه نمی‌شود. استفاده از آن یک تا دو بار در هفته در کنار سایر منابع آهن می‌تواند نتایج مؤثری در رژیم غذایی برای کم خونی داشته باشد.

دسته غذاییمواد غذایی برای کم خونینکات مصرف
گوشت‌ها و غذاهای دریاییگوشت قرمز (گوساله، گوسفند)، جگر گاو و مرغ، ماهی (سالمون، تن، ساردین)، میگوآهن هم با جذب بالا، حاوی ویتامین B12، مصرف جگر ۱-۲ بار در هفته، مصرف غذاهای دریایی ۲ بار در هفته، همراه با ویتامین C مصرف شود
حبوباتعدس، لوبیا قرمز، لوبیا چیتی، نخودآهن غیرهم، جذب محدود به دلیل فیتات، همراه ویتامین C بهتر جذب می‌شوند
سبزیجات برگ سبزاسفناج، برگ چغندر، جعفری، کلم پیچمنابع آهن غیرهم، ویتامین K، فولات، فیبر؛ بهتر است ملایم پخته یا بخارپز شوند
میوه‌هاانار، سیب، آلو، کشمش، زردآلو خشک، خرما، توت‌فرنگی، پرتقال، آووکادو، هندوانه، انجیر، هلو خشکحاوی آهن و ویتامین C، مصرف روزانه تازه یا خشک، همراه آبمیوه‌های طبیعی برای جذب بهتر
آجیل‌هابادام، گردو، پسته، فندقحاوی آهن غیرهم، مس، منیزیم، ویتامین B؛ بهتر است همراه منابع ویتامین C مصرف شوند
نوشیدنی‌ها و دمنوش‌هادمنوش گزنه، آویشن، چای ترشتقویت‌کننده خون و گردش خون؛ پرهیز از چای سیاه و قهوه بلافاصله بعد غذا به دلیل کاهش جذب آهن
رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی

بهترین حبوبات برای کم خونی

حبوبات مانند عدس، لوبیا قرمز، لوبیا چیتی و نخود از منابع خوب آهن غیرهم هستند اما به دلیل وجود فیتات، جذب آهن آن‌ها ممکن است محدود شود. مصرف آن‌ها همراه با منابع ویتامین C می‌تواند جذب آهن را افزایش دهد. این مواد غذایی همچنین غنی از پروتئین‌های گیاهی و فیبر هستند که برای سلامت عمومی بدن مفیدند. با افزودن کمی ویتامین C مانند آب لیمو یا گوجه فرنگی به غذاهای حاوی حبوبات، جذب آهن موجود در آن‌ها بهبود می‌یابد.

عدس به‌ویژه در میان حبوبات مقدار زیادی آهن دارد و می‌تواند جایگزین مناسبی برای گوشت در رژیم گیاه‌خواران باشد. خوراک عدس، سوپ یا آش‌های ترکیب‌شده با سبزیجات غنی از ویتامین C راهی خوش‌طعم و مؤثر برای تقویت ذخایر آهن بدن هستند. نخود برای کم خونی هم انتخاب خوبی است، چون علاوه بر آهن و فولات، سیرکننده است و می تواند پایه غذاهایی مثل آش، خوراک نخود یا سالاد نخود باشد. برای اینکه حبوبات واقعا به بهبود کم خونی کمک کنند، بهتر است در طول هفته تنوع داشته باشند و فقط به عدس یا نخود محدود نشوند.

  • عدس و خوراک عدس به همراه آب لیمو تازه یا گوجه فرنگی
  • نخود برای کم خونی در قالب سالاد نخود با فلفل دلمه ای و سبزیجات
  • لوبیا چیتی و لوبیا قرمز در خوراک با گوجه و لیمو
  • لوبیا سفید در سوپ سبزیجات
  • ماش در آش یا سالاد سبک برای تنوع فولات و آهن
برای کم خونی شدید چی خوبه بخوریم؟
با افزودن کمی ویتامین C مانند آب لیمو یا گوجه فرنگی به غذاهای حاوی حبوبات، جذب آهن موجود در آن‌ها بهبود می‌یابد.

بهترین سبزیجات برای کم خونی

سبزیجات برگ سبز تیره مانند اسفناج، برگ چغندر، جعفری و کلم پیچ از منابع غنی آهن غیرهم محسوب می‌شوند. این سبزی‌ها همچنین دارای ویتامین K، فولات و فیبر هستند که به ساخت سلول‌های خونی کمک می‌کنند. مصرف منظم این سبزیجات در رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی ضروری است.

ترکیب این سبزی‌ها با غذاهای حاوی ویتامین C مثل گوجه فرنگی یا فلفل دلمه‌ای می‌تواند جذب آهن را افزایش دهد. همچنین پخت ملایم یا بخارپز کردن سبزیجات، مانع از کاهش ویتامین‌های محلول در آب آن‌ها می‌شود و اثرگذاری‌شان در مقابله با کم خونی را بیشتر می‌کند. برخی از مفیدترین گیاه و سبزیجات برای کم خونی عبارتند از:

  • فلفل دلمه ای رنگی به عنوان همراه وعده های حاوی آهن
  • بروکلی و کلم بروکسل برای فولات و حمایت از خون سازی
  • جعفری و گشنیز تازه در کنار غذاها برای تقویت دریافت ریزمغذی ها
  • چغندر و برگ چغندر در سالاد یا خوراک
  • اسفناج پخته در حد متعادل در کنار منبع ویتامین C مثل آب لیمو
کم خونی و درد استخوان چگونه است؟

کم خونی و درد استخوان چه ارتباطی به هم دارند؟

بهترین آجیل برای کم خونی

آجیل‌هایی مانند بادام، گردو، پسته و فندق حاوی مقدار مناسبی از آهن، مس، منیزیم و ویتامین‌های گروه B هستند. پسته به‌خصوص به عنوان یکی از مغزهای سرشار از آهن شناخته می‌شود و می‌تواند میان‌وعده‌ای مغذی برای افرادی باشد که با کم خونی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مصرف روزانه یک مشت آجیل خام یا کمی برشته‌شده (بدون نمک) در میان‌وعده‌ها، به افزایش ذخایر آهن کمک می‌کند.

به این موضوع توجه داشته باشید که آجیل‌ها منابعی از آهن غیرهم هستند، اما به دلیل وجود فیتات، جذب آهن آن‌ها ممکن است محدود شود. مصرف آن‌ها همراه با منابع ویتامین C می‌تواند جذب آهن را افزایش دهد. ترکیب آجیل با میوه خشک یا افزودن آن‌ها به سالاد و صبحانه، راهی خوشمزه و مفید برای تقویت رژیم غذایی برای کم خونی است. در انتخاب آجیل، خام بودن معمولا انتخاب بهتری است چون نمک اضافه ندارد و کنترل فشار خون و کلیه را ساده تر می کند. برخی از انواع بهترین آجی‌ها برای کم خونی عبارتند از:

  • پسته خام به عنوان میان وعده مقوی
  • بادام درختی و فندق برای تنوع ریزمغذی ها
  • گردو به مقدار کم برای چربی های مفید
  • تخمه کدو و تخمه آفتابگردان در حد متعادل
  • کره بادام زمینی بدون شکر افزوده در مقدار کنترل شده
ریزش موی ناشی از کم خونی چگونه است؟

کم خونی و ریزش مو چه ارتباطی با هم دارند؟

خواص پسته خام برای کم خونی 

پسته خام برای کم خونی به خاطر داشتن مقداری آهن و ریزمغذی های همراه می تواند نقش حمایتی داشته باشد و برای میان وعده گزینه مناسبی است. در مقابل، پسته شور برای کم خونی از نظر خود آهن تفاوت بزرگی ندارد، اما نمک بالا می تواند برای برخی افراد مثل کسانی که فشار خون دارند یا ورم و مشکلات کلیوی دارند مناسب نباشد. اگر می خواهید پسته را در رژیم غذایی برای کم خونی بگنجانید، نوع خام یا کم نمک را انتخاب کنید و آن را کنار منابع ویتامین C مثل پرتقال یا کیوی مصرف کنید تا اثر کلی مواد غذایی برای کم خونی بهتر شود.

روزی چند عدد پسته برای کم خونی بخوریم؟

مقدار مناسب پسته برای کم خونی به نیاز انرژی و شرایط بدنی شما بستگی دارد، اما برای بیشتر افراد یک مشت کوچک در روز مقدار معقولی است. این مقدار هم کمک می کند به طور منظم ریزمغذی دریافت کنید و هم کالری خیلی بالا نرود، مخصوصا اگر همزمان کاهش وزن هدف شماست. اگر دیابت دارید یا رژیم محدود کالری دارید، بهتر است سهم دقیق را با کارشناس تغذیه تنظیم کنید تا تغذیه برای کم خونی با کنترل قند خون و وزن هماهنگ بماند.

بهترین زمان مصرف پسته برای کم خونی چه زمانی است؟

معمولا بین وعده ها زمان مناسبی برای مصرف پسته برای کم خونی است، یعنی میان وعده صبح یا عصر، چون هم اشتها را کنترل می کند و هم دریافت مواد مغذی را در طول روز پخش می کند. اگر پسته را نزدیک وعده اصلی می خورید، بهتر است در حد کم باشد تا جای غذای اصلی را نگیرد و دریافت آهن از منابع اصلی کم نشود.

طریقه مصرف پسته برای کم خونی

بهتر است پسته ساده و کم نمک باشد تا هم هضم راحت‌تر شود و هم نمک اضافه وارد بدن نشود. می‌توانید پسته خام را به عنوان میان وعده بخورید یا مقدار کمی از آن را روی سالاد، ماست و میوه یا در کنار صبحانه اضافه کنید، اما بهتر است با چای همزمان مصرف نکنید. اگر می خواهید پسته را در غذاها استفاده کنید، افزودن آن به خوراک های حاوی عدس یا سالاد نخود می تواند ترکیب غذایی جذابی بسازد و مسیر مواد غذایی برای کم خونی را کاربردی تر کند.

دنبال تنقلات مفید برای کم خونی هستی؟ از پزشک سوال کن.

بادام زمینی برای کم خونی خوبه؟

بادام‌زمینی برای کم‌خونی می‌تواند نقش حمایتی داشته باشد چون مقداری آهن و پروتئین دارد و برای میان وعده انرژی خوبی می‌دهد. با این حال چون کالری بالا و احتمال حساسیت دارد، باید با احتیاط مصرف شود و اگر سابقه آلرژی دارید اصلا به صورت خودسرانه سراغش نروید. بهترین انتخاب کره بادام زمینی طبیعی یا بادام زمینی بدون نمک و بدون شکر افزوده است تا رژیم غذایی برای کم‌خونی از مسیر سالم خارج نشود.

گردو برای کم خونی 

مصرف گردو برای کم خونی بیشتر به عنوان یک تقویت کننده عمومی در رژیم شناخته می شود، چون چربی‌های مفید دارد و به تامین انرژی و سلامت قلب کمک می‌کند. از نظر آهن، گردو نسبت به بعضی مغزها خیلی برتری ندارد، اما می تواند در کنار سایر مواد غذایی برای کم خونی یک میان وعده خوب بسازد.

خواص فندق برای کم خونی 

مصرف فندق برای کم‌خونی می‌تواند به تامین بخشی از ریزمغذی ها کمک کند و برای افرادی که اشتهای کمی دارند میان وعده خوش خوراکی است. فندق به تنهایی درمان کم‌خونی نیست، اما وقتی در کنار منابع آهن و ویتامین C قرار بگیرد، به غنی‌تر شدن رژیم غذایی برای کم خونی کمک می‌کند. اگر مشکل گوارشی یا رفلاکس دارید، مقدار فندق را کم شروع کنید چون مغزها در برخی افراد سنگین هستند.

ایا قرص کم خونی باعث چاقی میشود؟

در کنار رژیم غذایی کم خونی باید قرص کم خونی هم مصرف کرد؟

بادام درختی برای کم خونی خوبه؟

مصرف بادام درختی برای کم خونی انتخاب مناسبی است چون هم پروتئین و هم برخی مواد معدنی دارد و می‌تواند میان‌وعده سالمی باشد. اگر آن را به شکل خام و بدون نمک مصرف کنید، برای بیشتر افراد گزینه‌ای امن‌تر است و می‌تواند به تثبیت انرژی در طول روز کمک کند.

آیا تخمه برای کم خونی خوب است؟

تخمه‌ها مثل تخمه کدو یا آفتابگردان می‌توانند مقدار کمی آهن و مواد معدنی دیگر بدهند و به عنوان میان وعده یا افزودنی به سالاد استفاده شوند. نکته مهم این است که تخمه شور به دلیل نمک زیاد برای همه مناسب نیست و ممکن است باعث افزایش فشار خون یا تشنگی شود. اگر می‌خواهید تخمه را در رژیم غذایی برای کم‌خونی بگذارید، نوع خام یا کم‌نمک را انتخاب کنید و مقدار مصرف را محدود نگه دارید تا کالری و نمک از کنترل خارج نشود.

متن انگلیسی:
Avocado, strawberries, watermelon, raisins, dates, figs, prunes dried apricots, and dried peaches are iron-rich fruits. Iron is a mineral the body uses to make hemoglobin, a protein in red blood cells that transports oxygen throughout the body.
ترجمه متن:
آووکادو، توت‌فرنگی، هندوانه، کشمش، خرما، انجیر، آلو، زردآلو خشک و هلو خشک میوه‌های سرشار از آهن هستند. آهن یک ماده معدنی است که بدن برای ساخت هموگلوبین استفاده می‌کند؛ هموگلوبین پروتئینی در گلبول‌های قرمز خون است که اکسیژن را در سراسر بدن منتقل می‌کند.

emedicinehealth

بهترین میوه برای کم خونی

میوه‌هایی مانند انار، سیب، آلو، کشمش، زردآلو خشک، خرما، توت‌فرنگی و پرتقال جزو منابع طبیعی و غنی از آهن و ویتامین C هستند که در رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی جایگاه ویژه‌ای دارند. آهن گیاهی موجود در این میوه‌ها اگر همراه با ویتامین C مصرف شود، بهتر جذب بدن می‌شود و در نتیجه به افزایش سطح هموگلوبین خون کمک می‌کند. انار از جمله میوه‌هایی است که به دلیل دارا بودن ترکیب آهن، پتاسیم و ویتامین C به بهبود عملکرد خون‌سازی و تقویت بدن در برابر خستگی ناشی از کم خونی کمک می‌کند.

از سوی دیگر، میوه‌هایی مانند آلو خشک، کشمش و زردآلو خشک علاوه‌بر آهن، انرژی مناسبی را هم به بدن می‌رسانند و می‌توانند در طول روز نقش یک میان‌وعده مغذی و خون‌ساز را ایفا کنند. استفاده روزانه از این میوه‌ها، چه به صورت تازه و چه خشک‌شده، برای افراد کم‌خون توصیه می‌شود. این میوه‌ها نه‌تنها از نظر تغذیه‌ای ارزشمند هستند، بلکه به بهبود تدریجی علائم کم خونی مانند ضعف، رنگ‌پریدگی و خستگی مداوم نیز کمک می‌کنند. برخی از میوه‌های مفید برای کم خونی عبارتند از:

  • پرتقال، نارنگی و گریپ فروت برای ویتامین C
  • کیوی به عنوان گزینه بسیار غنی از ویتامین C
  • توت فرنگی و انواع توت ها در فصل مناسب
  • انبه و آناناس برای تنوع و ویتامین C
  • لیمو ترش تازه به صورت چاشنی کنار غذاها

بهترین آب میوه برای کم خونی

نوشیدن آب‌میوه‌های طبیعی مانند آب انار یا ترکیب‌های غنی از ویتامین C در کنار وعده‌های اصلی، می‌تواند جذب آهن را به شکل قابل توجهی افزایش دهد. آب پرتقال طبیعی یا ترکیب آب مرکبات می تواند کنار وعده‌های حاوی حبوبات یا سبزیجات اثر خوبی بگذارد و به تقویت رژیم غذایی برای کم‌خونی کمک کند. فقط حواستان باشد که آبمیوه نسبت به میوه کامل قند بیشتری در حجم کم دارد و برای دیابت یا اضافه وزن باید مقدارش کنترل شود تا تغذیه برای کم‌خونی از تعادل خارج نشود.

دمنوش برای کم خونی

دمنوش‌هایی مثل دمنوش گزنه، دمنوش آویشن و دمنوش چای ترش، به دلیل خواص تقویت‌کننده خون و بهبود گردش خون، در درمان کم خونی کاربرد دارند. دمنوش‌ گیاهی برای کم خونی معمولاً سرشار از آنتی‌اکسیدان و مواد معدنی مفید هستند. مصرف یک تا دو فنجان دمنوش در روز، به‌خصوص بین وعده‌های غذایی، می‌تواند مکمل خوبی برای سایر درمان‌های غذایی باشد. البته باید توجه داشت که مصرف دمنوش‌هایی مثل چای سیاه بلافاصله بعد از غذا، جذب آهن را کاهش می‌دهد. برای جذب بهینه آهن توصیه می‌شود از مصرف چای و قهوه بلافاصله بعد از وعده‌های غذایی پرهیز شود.

متن انگلیسی:
Milk and milk substitutes are poor sources of iron. Milk interferes with the body’s ability to absorb iron from food and supplements. Excessive cow’s milk can cause microscopic damage to the intestines and cause small amounts of blood loss.
ترجمه متن:
شیر و جایگزین‌های شیر منابع ضعیفی برای آهن هستند. شیر باعث می‌شود بدن نتواند به‌خوبی آهن موجود در غذا و مکمل‌ها را جذب کند. مصرف زیاد شیر گاو ممکن است باعث آسیب‌های ریز به روده‌ها شود و منجر به خونریزی خفیف شود.

childrensmn

در رژیم غذایی کم خونی چه غذاهایی مضر است؟

غذاهایی مانند لبنیات، چای سیاه، قهوه و خوراکی‌های دارای کلسیم بالا می‌توانند مانع جذب آهن شوند. این مواد اگر بلافاصله بعد از غذاهای آهن‌دار مصرف شوند، میزان جذب آهن دریافتی را به شدت کاهش می‌دهند. همچنین از جمله غذاهای مضر برای کم خونی مواد فرآوری‌شده و فست‌فودها که ارزش غذایی کمی دارند، بهتر است از برنامه غذایی حذف شوند. رعایت فاصله حداقل یک تا دو ساعته میان مصرف این خوراکی‌ها با غذاهای آهن‌دار، توصیه می‌شود. اگر داروهای رقیق کننده خون، داروهای قلبی یا داروهای تیروئید مصرف می کنید، قبل از مصرف منظم دمنوش ها با پزشک مشورت کنید تا رژیم غذایی برای کم خونی با داروها تداخل پیدا نکند.

دمنوش برای کم خونی چیست؟
باید توجه داشت که مصرف دمنوش‌هایی مثل چای سیاه بلافاصله بعد از غذا، جذب آهن را کاهش می‌دهد.

بهترین ناهار برای کم خونی

نهار معمولا وعده ای است که حجم و تنوع بیشتری دارد، پس فرصت خوبی برای چیدن ترکیب درست مواد غذایی برای کم خونی است. اگر گوشت می‌خورید، ترکیب گوشت کم‌چرب با سبزیجات رنگی و یک سالاد لیمویی می‌تواند انتخاب عالی باشد و اگر گیاه‌خوار هستید، عدس یا لوبیا همراه سبزیجات و چاشنی لیمو انتخاب خوبی است. برای اینکه ناهار واقعا به بهبود کم خونی کمک کند، بهتر است بعد از آن چای پررنگ ننوشید و نوشیدنی‌های کافئین‌دار را به زمان دیگری منتقل کنید. همین یک تغییر کوچک باعث می‌شود آهن بیشتری جذب شود و تلاش شما در رژیم غذایی برای کم خونی هدر نرود. برای نهار افراد مبتلا به کم خونی وعده‌های زیر انتخاب خوبی است:

  • خوراک گوشت قرمز کم چرب با بروکلی و سالاد لیمویی
  • خوراک عدس یا لوبیا با گوجه فرنگی و فلفل دلمه ای
  • ماهی کبابی با سالاد کلم و آب لیمو تازه
  • خوراک نخود با سبزیجات و چاشنی لیمو
  • جگر پخته ملایم به مقدار کم همراه سبزیجات و یک میوه ویتامین C دار

بهترین صبحانه برای کم خونی

صبحانه برای کم‌خونی باید سبک و قابل تداوم باشد و همینطور مواد خون‌ساز را آرام آرام وارد برنامه روزانه کند. اگر صبحانه شما فقط چای و نان باشد، عملا فرصت تقویت تغذیه برای کم خونی را از دست می‌دهید. صبحانه خوب می‌تواند ترکیبی از پروتئین، کمی آهن، و یک منبع ویتامین C باشد تا بدن از همان شروع روز حمایت شود و انرژی پایدارتر بماند. در صبحانه هم زمان بندی نوشیدنی ها مهم است، چون خیلی ها عادت دارند چای پررنگ را دقیقا با غذا بخورند. اگر کم‌خونی دارید، بهتر است چای را با فاصله از صبحانه بنوشید یا آن را کمرنگ‌تر بنوشید تا جذب آهن صبحانه کمتر افت کند و رژیم غذایی برای کم خونی نتیجه بهتری بدهد.

پزشکان پیشنهادی

نتیجه گیری

رژیم غذایی برای افراد مبتلا به کم خونی باید متنوع، مغذی و هدفمند باشد. انتخاب مواد غذایی سرشار از آهن، ویتامین C و ویتامین B12 می‌تواند تأثیر بسزایی در بهبود وضعیت فرد داشته باشد. در کنار تغذیه مناسب، باید سبک زندگی سالم و پیگیری منظم وضعیت سلامت خون در اولویت قرار گیرد. در صورتی که با وجود رعایت رژیم غذایی همچنان علائم کم خونی مانند خستگی شدید، رنگ‌پریدگی یا تنگی نفس باقی بمانند، باید با پزشک متخصص تغذیه یا پزشک عمومی مشورت کرد. انجام آزمایش خون و دریافت مکمل‌های تجویزشده، در کنار رژیم مناسب، می‌تواند به درمان کامل کمک کند. خبر خوب اینکه شما می‌توانید از سامانه مشاوره آنلاین دکترتو بدین منظور کمک بگیرید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

پرسش‌های متداول

بله، جگر مرغ یکی از منابع غنی آهن همی است که جذب بالایی در بدن دارد و می‌تواند به بهبود کم خونی کمک کند. این خوراکی همچنین حاوی ویتامین B12 و اسید فولیک است که هر دو در تولید گلبول قرمز مؤثر هستند. مصرف متعادل جگر مرغ در کنار سبزیجات سرشار از ویتامین C تأثیرگذاری بیشتری دارد. البته زیاده‌روی در مصرف آن به دلیل کلسترول بالا توصیه نمی‌شود.

برای درمان کم خونی شدید باید غذاهایی حاوی آهن همی مثل گوشت قرمز، جگر، و ماهی در رژیم غذایی گنجانده شود. مصرف منابع ویتامین C مثل پرتقال یا کیوی در کنار آهن، جذب آن را افزایش می‌دهد. غذاهای سرشار از ویتامین B12 و اسید فولیک نیز اهمیت زیادی دارند. در موارد شدید، ممکن است مکمل آهن یا تزریق تجویز شود، بنابراین مشورت با پزشک ضروری است.

بله، آب انار به دلیل داشتن آهن، ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌های قوی برای کم خونی مفید است. این نوشیدنی طبیعی به تقویت تولید گلبول‌های قرمز کمک می‌کند و می‌تواند سطح هموگلوبین را افزایش دهد. مصرف منظم آب انار تازه در کنار یک رژیم متعادل می‌تواند علائم کم خونی را کاهش دهد. با این حال، نباید به‌تنهایی جایگزین درمان دارویی شود.

بهترین روش پخت جگر برای کم‌خونی معمولا پخت با حرارت ملایم و روغن کم است تا هم ارزش غذایی حفظ شود و هم سنگینی و چربی اضافه ایجاد نشود. سرخ‌کردن سنگین می‌تواند هضم را سخت کند و باعث شود فرد نتواند رژیم را منظم ادامه دهد. بهتر است جگر را خوب بپزید و کنار آن سالاد لیمویی یا سبزیجات ویتامین سی‌دار قرار دهید تا جذب آهن بهتر شود. مصرف جگر باید محدود و هدفمند باشد، نه جایگزین درمان اصلی.

شیر از نظر کلسیم و پروتئین مفید است، اما اگر همزمان با وعده آهن‌دار یا مکمل آهن مصرف شود می‌تواند جذب آهن را کمتر کند. پس شیر برای بدن مفید است، اما برای کم‌خونی باید زمان مصرفش را مدیریت کنید. بهتر است لبنیات را به میان‌وعده‌ها منتقل کنید و نزدیک زمان مصرف آهن نباشد. اگر کم‌خونی فقر آهن دارید، این زمان‌بندی می‌تواند اثر رژیم و درمان را بهتر کند.

در دوران پریودی، اگر خون‌ریزی زیاد است ممکن است نیاز بدن به آهن بیشتر حس شود و خستگی بیشتر شود. در این دوره، وعده‌های آهن‌دار مثل گوشت، حبوبات و غذاهای غنی‌شده را منظم‌تر کنید و کنار آنها ویتامین سی قرار دهید تا جذب بهتر شود. چای و قهوه را نزدیک وعده‌ها کم کنید و به خواب و آب کافی هم توجه کنید تا علائم کمتر شود. اگر پریودهای خیلی سنگین دارید و کم‌خونی تکرار می‌شود، بهتر است علت خون‌ریزی هم بررسی شود.

کم‌خونی بعد از شیمی‌درمانی می‌تواند علت‌های مختلف داشته باشد و همیشه با رژیم غذایی به تنهایی اصلاح نمی‌شود، پس پیگیری پزشکی و آزمایش مهم است. از نظر تغذیه، تمرکز را روی پروتئین کافی، انرژی کافی و منابع آهن و ویتامین‌های خون‌سازی مثل ب۱۲ و فولات بگذارید، چون بدن برای بازسازی به این مواد نیاز دارد. اگر اشتها کم است، وعده‌ها را کوچک و متعدد کنید و غذاهای نرم و قابل‌تحمل انتخاب کنید. هر مکمل یا دمنوش را هم بهتر است با تیم درمان هماهنگ کنید تا تداخل ناخواسته ایجاد نشود.

آب عدس به‌تنهایی منبع آهن قوی محسوب نمی‌شود، اما عدس به عنوان یک حبوبات می‌تواند در رژیم کم‌خونی نقش داشته باشد. اگر آب عدس باعث می‌شود شما عدس را راحت‌تر مصرف کنید یا اشتها بهتر شود، می‌تواند یک کمک کوچک باشد، اما بهتر است خود عدس پخته در کنار سالاد لیمویی یا منبع ویتامین سی مصرف شود تا جذب بهتر شود. اگر کم‌خونی شدید دارید، فقط به آب عدس تکیه نکنید و منابع آهن هم و درمان اصلی را جدی بگیرید. تنوع غذایی و پیگیری آزمایش، نتیجه را بهتر می‌کند.

اسفناج مواد مفیدی دارد، اما آهن آن به‌خوبی جذب نمی‌شود و ماست هم به دلیل کلسیم می‌تواند جذب آهن را کمتر کند. بنابراین اسفناج و ماست کنار هم، انتخاب ایده‌آلی برای افزایش جذب آهن نیست. اگر اسفناج دوست دارید، بهتر است آن را با منبع ویتامین سی مثل آب‌لیمو یا گوجه ترکیب کنید و لبنیات را با فاصله مصرف کنید. هدف این است که ترکیب غذاها به نفع جذب آهن باشد، نه علیه آن.

بستنی معمولا برای کم‌خونی مفید محسوب نمی‌شود، چون ارزش غذایی آن برای خون‌سازی پایین است و در عوض قند و گاهی چربی بالایی دارد. همچنین بستنی به عنوان یک خوراکی لبنی، کلسیم دارد و اگر نزدیک وعده آهن‌دار مصرف شود می‌تواند جذب آهن را کمتر کند. اگر هوس بستنی دارید، بهتر است گاهی و در مقدار کم باشد و جای وعده‌های مغذی را نگیرد. در کم‌خونی، اولویت با غذاهای آهن‌دار و ترکیب درست آنهاست.

عسل به‌تنهایی درمان کم‌خونی نیست و آهن قابل‌توجهی برای اصلاح فقر آهن فراهم نمی‌کند. اگر از عسل استفاده می‌کنید، بهتر است در حد کم و به عنوان شیرین‌کننده جایگزین قند باشد، نه اینکه توقع خون‌سازی از آن داشته باشید. ترکیب عسل با آب‌لیمو یا در کنار صبحانه ممکن است به اشتها کمک کند، اما جای منابع آهن مثل گوشت، حبوبات و غذاهای غنی‌شده را نمی‌گیرد. اگر کم‌خونی شما جدی است، بهتر است درمان اصلی را بر اساس آزمایش دنبال کنید.

عرق بیدمشک بیشتر به عنوان یک نوشیدنی معطر و آرام‌بخش شناخته می‌شود و نقش مستقیم در افزایش آهن خون ندارد. اگر مصرف آن باعث شود آب بیشتری بنوشید یا اضطراب و بی‌قراری کمتر شود، می‌تواند به شکل غیرمستقیم به احساس بهتر کمک کند. اما برای درمان کم‌خونی نباید روی آن حساب درمانی باز کنید و اگر هم مصرف می‌کنید، بهتر است بدون زیاده‌روی باشد. در کم‌خونی شدید یا تکرارشونده، درمان علت اصلی مهم‌تر از نوشیدنی‌های گیاهی است.

زعفران در مقدارهای غذایی معمول، بیشتر نقش طعم‌دهنده دارد و درمان کم‌خونی محسوب نمی‌شود. اگر زعفران باعث شود غذا خوش‌خوراک‌تر شود و اشتها بهتر شود، می‌تواند به تغذیه کمک کند، اما آهن کافی برای اصلاح کم‌خونی فراهم نمی‌کند. مصرف زیاد زعفران هم می‌تواند برای برخی افراد مناسب نباشد، پس بهتر است در حد متعادل بماند. تمرکز اصلی را روی منابع آهن و ویتامین سی و پیگیری آزمایش نگه دارید.

سماق به‌عنوان چاشنی در مقدار معمول، اثر درمانی مستقیم برای کم‌خونی ندارد، اما می‌تواند به خوش‌طعم شدن غذا و بهتر شدن اشتها کمک کند. اگر سماق را روی سالاد می‌ریزید و در کنار غذا از آب‌لیمو و سبزیجات تازه استفاده می‌کنید، آن بخش ویتامین سی می‌تواند به جذب آهن کمک کند. با این حال، سماق جایگزین منابع آهن نیست و نباید باعث شود فرد درمان اصلی را رها کند. اگر مشکل معده یا رفلاکس دارید، مقدار سماق را کنترل کنید.

کشمش مقداری آهن غیرهم دارد و می‌تواند به‌عنوان میان‌وعده کنار مغزها یا در کنار صبحانه استفاده شود، اما درمان کم‌خونی نیست. تفاوت انواع کشمش از نظر اثر روی کم‌خونی معمولا خیلی بزرگ نیست و مهم‌تر از آن مقدار مصرف و جایگاه آن در رژیم است. بهتر است کشمش را در حد متعادل مصرف کنید تا قند دریافتی بالا نرود و اشتها به غذای اصلی کم نشود. اگر آن را کنار یک میوه ویتامین سی‌دار یا در ترکیب با مغزها مصرف کنید، میان‌وعده مغذی‌تری خواهید داشت.

خرما می‌تواند انرژی سریع و مقداری ریزمغذی فراهم کند و برای کسانی که ضعف دارند یک میان‌وعده ساده است، اما بهترین نوع خرما برای کم‌خونی به معنی درمان قطعی با خرما نیست. تفاوت انواع خرما بیشتر در طعم و قند و بافت است و اثر آنها روی کم‌خونی خیلی متفاوت نیست، پس بهتر است بر مقدار مصرف تمرکز کنید. خرما را در حد کم و همراه با مغزها یا کنار صبحانه مصرف کنید تا قند خون ناگهان بالا نرود. درمان اصلی کم‌خونی همچنان منابع آهن و پیگیری علت است.

شیره انگور در فرهنگ غذایی ما به عنوان مقوی شناخته می‌شود و می‌تواند انرژی و مقداری ریزمغذی بدهد، اما به دلیل قند بالا باید با احتیاط مصرف شود. اگر کم‌خونی دارید و اشتها کم است، مقدار کمی شیره انگور می‌تواند به تامین انرژی کمک کند، اما جایگزین آهن و مکمل و درمان علت کم‌خونی نیست. بهتر است شیره را در حد کم و همراه صبحانه یا میان‌وعده مصرف کنید و در کنار آن منابع آهن واقعی هم داشته باشید. اگر دیابت یا اضافه‌وزن دارید، مصرف شیره باید محدودتر باشد.

سرکه سیب درمان کم‌خونی نیست و نقش مستقیمی در افزایش آهن خون ندارد. اگر سرکه سیب را زیاد یا ناشتا مصرف کنید ممکن است معده را تحریک کند و اشتها را کم کند و همین می‌تواند به شکل غیرمستقیم رژیم شما را ضعیف کند. اگر دوست دارید از آن استفاده کنید، در حد چاشنی و همراه غذا مصرف کنید و به علائم گوارشی توجه داشته باشید. برای کم‌خونی، تمرکز اصلی باید روی منابع آهن، ویتامین سی و زمان‌بندی درست نوشیدنی‌ها باشد.

امتیاز شما به مقاله:
(4.2از5)
دسته بندی:
برچسب:
منبع:
از سال ۹۵ فعالیت خود را در حوزه تولید و مدیریت محتوا آغاز کرده‌ام و همیشه مشتاق روبرویی با موقعیت‌های جدید شغلی‌ هستم. آشنایی با دنیای متفاوت در حوزه‌های مختلف مانند پزشکی و سلامت نیز من را به دنبال کردن سبک زندگی سالم تشویق می‌کند. به همین دلیل همکاری‌ام با دکترتو شروع شد.
مطالب مرتبط

پاسخ دادن