شایع ترین دلایل پر ادراری و درمان آن

دلایل پر ادراری

پر ادراری چیست؟

زمانی که حجم ادرار تولید شده توسط کلیه ها بیشتر از ۲.۵ یا ۳ لیتر در شبانه روز باشد به آن «پرادراری» یا «پلی اوریا» می گویند. حجم طبیعی ادرار در هر شبانه روز بستگی به سن و جنس فرد دارد. با این وجود پرادراری در برخی شرایط نرمال تلقی می شود با این شرط که بیشتر از چند روز طول نکشد. به صورت کلی حجم ادرار کمتر از ۲ لیتر در هر شبانه روز نرمال محسوب می شود. برخی افراد پر ادراری را در شب تجربه می کنند که به آن «پرادراری شبانه» یا «ناکچوریا» می گویند. پر ادراری غالبا با تکرر ادرارهمراه است.

دلایل پر ادراری چیست؟

پر ادراری می تواند به دلایل متعددی ایجاد شود. شایع ترین علت پرادراری کودکان و بزرگسالان دیابت شیرین کنترل نشده است. در واقع زمانی که سطح قند خون بالا می رود از طریق کلیه ها دفع شده و به همراه خود آب زیادی دفع می کند و موجب پرادراری می شود. بعد از دیابت شیرین، می توان به عللی مانند، کاهش سطح آلدسترون خون به دنبال تومور غده ی فوق کلیه، پر نوشی، دیابت بی مزه و دیابت بی مزه ی نفروژنیک اشاره کرد.

عفونت مثانه: اغلب در زنان و کودکان دیده می شود.

بی اختیاری ادرار

دیابت شیرین: که اغلب به آن دیابت می گویند یکی از شایع ترین علل پرادراری است. در دیابت مقدار زیادی گلوکز در توبول های کلیه جمع شده و موجب افزایش حجم ادرار می شود.

دیابت بی مزه: زمانی رخ می دهد که بدن نمی تواند مقدار کافی هورمون ضد ادراری(هورمون آنتی دیورتیک) تولید کند. به هورمون آنتی دیورتیک، ADH یا وازوپرسین نیز می گویند. این هورمون توسط غده ی هیپوفیز تولید شده و موجب بازجذب مایعات در کلیه می شود. زمانی که هورمون ضد ادراری به اندازه ی کافی تولید نشود موجب افزایش تولید ادرار یا پلی اوریا می شود.

دیابت بی مزه ی نفروژنیک: کلیه ها به دلیل عدم پاسخ به هورمون ADH، موجب افزایش تولید و دفع ادرار می شوند.

نفریت بینابینی

نارسایی کلیه

سنگ کلیه

پرنوشی روانی: یک اختلال روانی است که در آن فرد میل غیرقابل کنترلی به نوشیدن آب دارد.

کم خونی داسی شکل(آنمی سیکل سل): نوعی کم خونی ارثی که سلول های قرمز خون، در شرایط کمبود اکسیژن به صورت داسی شکل شده و از بین می روند. این نوع کم خونی موجب آسیب به کلیه ها و در نتیجه پرادراری می شود.

بزرگی پروستات(BPH): اغلب در مردان بالای ۵۰ سال دیده می شود.

برخی سرطان ها

عفونت کلیه(پیلونفریت)

سندرم شیهان: خونریزی شدید یا کاهش فشار خون در طول زایمان یا بعد از زایمان باعث آسیب به غده هیپوفیز می شود در نتیجه غده هیپوفیز قادر به تولید هورمون ضد ادراری نبوده و موجب پرادراری می شود.

کاهش سطح پتاسیم خون(هیپوکالمی)

افزایش کلسیم خون(هیپرکلسمی)

شما همچنین ممکن است بعد از سی تی اسکن یا به دنبال هر آزمایش دیگری که ماده ی حاجب دریافت کرده اید دچار پلی اوریا شوید. اغلب پر ادراری تا یک روز بعد نرمال است اما در صورت ادامه با پزشک خود مشورت کنید.

علل دیگر پر ادراری نیز به سبک زندگی فرد مربوط می شود. برای مثال نوشیدن بیش از حد مایعات که به آن پرنوشی یا پلی دیپسیا نیز می گویند می تواند موجب پرادراری شود. همچنین مصرف الکل و کافئین نیز از دیگر علل پرادراری است. برخی داروها مانند دیورتیک ها(ادرار آورها) نیز موجب تولید بیش از حد ادرار می شوند. به عنوان مثال داروهایی که برای درمان فشار خون و ادم(تورم) مورد استفاده قرار می گیرند دیورتیک بوده و موجب پر ادراری می شوند مانند:

دیورتیک های تیازیدی : کلروتیازید و هیدروکلروتیازید

دیورتیک های نگهدارنده پتاسیم: اپلرنون و تریامترن

دیورتیک های قوس هنله: بومتانید و فروزماید و اتاکرینیک اسید

تشخیص پرادراری

پزشک ممکن است هر کدام از تست های زیر را برای تشخیص پر ادراری شما انجام دهد:

اندازه گیری قند خون ناشتا

آزمایش خون

آزمایش ادرار

تست عملکرد غده هیپوفیز

درمان پرادراری

درمان پرادراری بسته به علت آن متفاوت است، و دقت داشته باشید که درمان دارویی یا درمانی که نیازمند اقدام مداخله ای باشد تنها با صلاحدید پزشک انجام می شود. در صورتی که پر ادراری شما ناشی از بیماری خاصی نباشد به راحتی می توانید با تغییر عادات و رفتارها پرادراری خود را کنترل کنید به عنوان مثال:

کنترل مصرف مایعات

محدودیت مصرف مایعات قبل از خواب

محدود کردن کافئین و نوشیدنی های الکلی

آگاهی از عوارض جانبی داروها

در صورتی که پر ادراری شما به دنبال یک بیماری خاص ایجاد شده باشد باید بیماری زمینه ای درمان شود.برای مثال زمانی که پزشک حدس می زند که علت پرادراری شما دیابت است ممکن است قند خون شما را اندازه گیری کند و در صورت تشخیص دیابت برای کنترل آن اقدامات و توصیه های زیر را داشته باشد:

تزریق انسولین

مصرف از داروهای کنترل کننده قند خون

رژیم غذایی مناسب

ورزش

چه موقع برای درمان پر ادراری به پزشک مراجعه کنیم؟

هر زمان که احساس کردید پرادراری شما به دلیل یک بیماری است بهتر است به متخصص داخلی مراجعه کنید. در صورت مشاهده ی هر کدام از علائم زیر باید به پزشک مراجعه کنید:

  • تب
  • ضعف پاها
  • کمردرد
  • پرادراری ناگهانی مخصوصا در ابتدای تولد
  • مشکلات مغزی
  • عرق شبانه
  • کاهش وزن

این علائم می تواند به دنبال آسیب به طناب نخاعی، دیابت، عفونت کلیه و برخی سرطان ها ایجاد شود به همین دلیل در صورت مشاهده هر کدام از این علائم سریعا به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر گمان می کنید که پرادراری شما به دلیل پرنوشی یا مصرف داروهاست حجم ادرار خود را برای دو روز اندازه گیری کنید اگر بعد از این دو روز همچنان ادامه یافت با پزشک خود مشورت کنید.

تنظیم و ترجمه: فاطمه افضلی

منبع: healthline

  دکترتو: نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

نظر دهید