رژيم گیاه خواری، بله یا خیر؟
موضوعات پزشکی مرتبط: تغذیه و رژیمزندگی سالم

رژيم گیاه خواری، بله یا خیر؟

| تاریخ انتشار: 10 مهر 1399
| آخرین به‌روزرسانی: 7 شهریور 1401
| تعداد نظرات:بدون نظر
بسیاری از افرادی که می‌خواهند زندگی سالم‌ترین داشته‌باشند و یا به روش مناسبی وزن کم کنند، به رژیم‌های گیاهخواری روی می‌آورند. این روزها این رژیم‌ها طرفداران زیادی دارند.
رژیم گیاه خواری و انواع آن

آنچه در این مقاله می‌خوانید

یکی از رژیم‌ هایی که طرفداران بسیار زیادی دارد، رژیم گیاهخواری است. رژيم گیاهخواری امروزه از رژيم‌های بسیار معمول است که افراد زیادی به انواع مختلفی از آن پایدار هستند. رژيم‌های گیاهخواری به روش‌های مختلفی در سراسر جهان در حال اجرا هستند و معمولا نتایج مختلفی را برای افراد به بار می‌آورند.

کسانی که رژیم‌های گیاهخواری را دنبال می‌کنند، دلایل متنوعی برای انتخاب این رژیم دارند. برخی می‌گویند که رژیم گیاهخواری برای سلامتی آنها مفید است و برخی دیگر به خاطر دلایل اخلاقی این روش را انتخاب می‌کنند. از دلایل اخلاقی که افراد به رژیم گیاهخواری روی می‌آورند این است که با کشتن حیوانات و مصرف گوشت مخالف هستند.

اگر می‌خواهید که این رژیم را در نظر بگیرید و به آن عمل کنید، باید با متخصص تغذیه مشورت کنید. برای دریافت نوبت از متخصص تغذیه می‌توانید به سایت نوبت دهی آنلاین دکترتو مشاوره کنید و با جتسجوی تخصص تغذیه در شهر خود به لیستی از متخصص‌های تغذیه دسترسی داشته‌باشید و از بین آنها از مناسبت‌ترین متخصص تغذیه نوبت بگیرید.

مشاوره با متخصصان
تغذیه دکترِتو

گیاه خواری چه تاثیری بر سلامت دارد؟

شکی نیست که رژیم‌های گیاه خواری برای سلامتی شما مفید هستند. خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی، برخی سرطان‌ها و دیابت نوع ۲ در گیاهخواران کم‌تر از دیگران است. آنتی اکسیدان‌های موجود در برخی مواد گیاهی مانند کلم بروکلی و گوجه فرنگی، می‌توانند به محافظت در برابر سرطان کمک کنند. گیاه خواری باعث تناسب اندام، کاهش وزن، تنظیم فشار خون، کاهش علائم آسم و بهبود سلامت استخوان می‌شود. 

برخی مطالعات تخمین می‌زنند که گیاهخواران تا ۱۸ درصد از جمعیت جهانی را تشکیل می‌دهند. افرادی که از رژیم گیاه خواری پیروی می‌‌کنند معمولا از مصرف محصولات غذایی یا محصولات دیگر مانند چرم که منجر به مرگ حیوانات می‌شود خودداری می‌کنند.

تحقیقات نشان می‌دهند افرادی که از یک رژیم غذایی گیاهی متعادل پیروی می‌کنند، به طور معمول لاغر و سالم‌تر از گوشتخواران هستند.

در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان متخصص تغذیه در شهر خود آشنا شوید، با آنها به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

رژیم گیاه خواری چیست
گیاه خواری انواع مختلفی دارد که در آن افراد از غذاهایی با منبع حیوانی استفاده نمی‌کنند.

دسته های مختلف گیاه خواری

بر اساس تمایل گیاه خواران برای مصرف محصولات مختلف می‌توان گیاه خواری را به چندین دسته تقسیم کرد. در زیر انواع گیاه خواری را بررسی خواهیم کرد:

۱. ویگن (Vegan)

این گروه از گیاهخواران، هیچگونه فرآورده‌ی جانبی حیوانی را مصرف نمی‌کنند و گیاهخوار مطلق هستند. بنابراین ویگن‌ها گوشت قرمز، گوشت سفید، ماهی، تخم مرغ و لبنیات مصرف نمی‌کنند. عسل یا موم، ژلاتین، ابریشم، چرم و پشم نیز توسط این دسته از گیاهخواران استفاده نمی‌شود.

۲. لاکتو وجترین (Lacto Vegetarian)

گیاه خواران لاکتو از مصرف گوشت قرمز، گوشت سفید، ماهی، مرغ و تخم مرغ خودداری می‌کنند. اما با مصرف لبنیات مانند پنیر، شیر و ماست مشکلی ندارند.

۳. اوو وجترین (Ovo Vegetarian)

گیاه خواران اوو از گوشت قرمز، گوشت سفید، ماهی، مرغ و لبنیات استفاده نمی‌کنند. اما تخم مرغ را مصرف می‌کنند.

۴. لاکتو-اوو وجترین (Lacto-ovo vegetarian) یا گیاهخواری اوو لاکتو

گیاه خواران لاکتو-اوو با مصرف گوشت قرمز، گوشت سفید، ماهی و مرغ مخالف هستند. اما از محصولات لبنی و تخم مرغ استفاده می‌کنند. این روش، رایج‌ترین نوع گیاه خواری است.

۵. پسکاتارین (Pescatarian)

گرچه از نظر فنی، این روش نوعی گیاه خواری محسوب نمی‌شود، اما این افراد مصرف گوشت خود را فقط به ماهی و غذاهای دریایی محدود کرده‌اند. پسکاتارین‌ها از مصرف گوشت قرمز، گوشت سفید یا مرغ خودداری می‌کنند. این یک رژیم غذایی نیمه گیاهی یا انعطاف پذیر محسوب می‌شود.

۶. پولوتارین (Pollotarian)

دقیقاً مانند پسکاتارین‌ها، این رژیم نیز نیمه گیاهی محسوب می‌شود و به طور رسمی گیاه خواری محسوب نمی‌شود. پولوتارین‌ها مصرف گوشت را فقط به طیور و مرغ محدود می‌کند. پولوتارین‌ها گوشت قرمز، ماهی و غذاهای دریایی را مصرف نمی‌کنند.

مشاوره با متخصصان
تغذیه دکترِتو

ایرادات گیاه خواری

مزایا و معایب گیاه خواری به جای طعم و مزه،‌ بیش‌تر به سلامتی مربوط می‌شود.

۱. کمبود سطح پروتئین کامل

پروتئین‌ها یکی از منابع مهم مورد نیاز بدن هستند و به دو دسته‌ی کامل و ناقص تقسیم بندی می‌شوند. در واقع پروتيین‌ها از اسید آمینه ساخته شده‌اند. ۹ اسید آمینه‌ی ضروری وجود دارد که عبارتند از: فنیل آلانین، لوسین، ایزولوسین، هیستیدین، لیزین، تریپتوفان، متیونین، ترئونین و والین. اگر یک پروتئین این ۹ اسید آمینه‌ی ضروری را داشته باشد، پروتئین کامل به حساب می‌آید. در غیر این صورت در دسته‌ی پروتئین‌های ناقص قرار می‌گیرد. یکی از مزایا و معایب غذاهای گیاهی مربوط به پروتئین کامل است. مزیت گیاه خواری این است که پروتئین‌های گیاهی مانند حبوبات و آجیل فاقد کلسترول هستند. اما مشکل اینجاست که پروتئین‌های کامل کم‌تری در منابع غذایی گیاهی وجود دارد. اما با مصرف چندین منبع پروتئین گیاهی در طول روز، می‌توان تمام اسیدهای آمینه ضروری بدن را تامین کرد. افرادی که گوشت مصرف می‌کنند در مورد پروتئین کامل نگران نباشند زیرا محصولات حیوانی به طور طبیعی حاوی پروتئین کامل هستند.

۲. کمبود مواد مغذی

وقتی هر یک از گروه‌های اصلی غذایی را محدود کنید، ممکن است با کمبود مواد مغذی روبرو شوید. در گیاهخواران، حذف محصولات گوشتی نیاز به یافتن منابع جایگزین ویتامین‌ها و مواد معدنی خاص را افزایش می‌دهد. در رژیم گیاه خواری باید مراقب کمبود برخی مواد مغذی باشید. مانند:‌

  • ویتامین B12
  • کلسیم
  • آهن
  • روی
  • ید
  • ویتامین D
  • اسیدهای چرب امگا ۳
  • پروتئین.

ممکن است به نظر برسد که یکی از مهم‌ترین معایب گیاهخوار بودن کمبود مواد مغذی است. با این حال، بسیاری از این مواد مغذی مورد نیاز را می‌توان به راحتی در رژیم غذایی گیاه خواری تامین کرد.

مواد مغذی اصلی که باید در رژیم گیاه خواری نگران آن‌ها باشید ویتامین B12 و آهن هستند. ویتامین B12 عمدتا از محصولات حیوانی مانند گوشت گاو و غذاهای دریایی حاصل می‌شود. به همین دلیل، گیاهخواران در معرض خطر کمبود ویتامین B12 قرار دارند. برای رفع این نیاز ممکن است لازم باشد گیاهخواران مصرف تخم مرغ، شیر، غذاهای غنی شده یا مکمل را افزایش دهند. محققان دریافتند که گیاهخواران بیش‌تر از افراد غیر گیاهخوار به کمبود آهن مبتلا می‌شوند. بنابراین به گیاهخواران توصیه می‌شود منابع قابل دسترس آهن از جمله حبوبات، غلات و سبزیجات دارای برگ تیره را بیش‌ترمصرف کنند.

کمبود ب ۱۲ در رژیم گیاه خواری
منبع اصلی ویتامین ب۱۲ و آهن بیشتر از منابع حیوانی است و ممکن است در رژیم گیاهی به مقدار کافی وجود نداشته باشند.

۳. کاهش سطح کراتین

کراتین یک اسید آمینه است که توسط عضلات استفاده می‌شود. کراتین یک آمینو اسید غیر ضروری است که با سنتز سایر اسیدهای آمینه مانند گلیسین، آرژنین و متیونین ساخته می‌شود. این ماده معمولا به صورت مکمل توسط ورزشکاران حرفه‌ای مصرف می‌شود  اما در گوشت و ماهی نیز یافت می‌شود. از آنجا که گیاهخواران چنین محصولاتی را مصرف نمی‌کنند، ممکن است سطح کراتین آن‌ها از افراد غیر گیاهخوار پایین‌تر باشد.

۴. افزایش سطح کلسترول

به نظر نمی‌رسد که افزایش سطح کلسترول یکی از مضرات گیاه خواری باشد. گیاه خواران برخی از محصولات حیوانی حاوی کلسترول از جمله شیر و تخم مرغ را مصرف می‌کنند. اگرچه این محصولات پروتئین بالایی دارند اما کلسترول موجود در تخم مرغ ممکن است باعث افزایش سطح کلسترول در گیاهخواران شود.

در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان متخصص تغذیه در شهر خود آشنا شوید، با آنها به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

مشاوره با متخصصان
تغذیه دکترِتو

روش هایی برای رفع نواقص گیاه خواری

روش‌های مختلفی برای رفع نواقص رژیم گیاهخواری وجود دارد که بتواند نقص‌ها و مشکلات رژیم گیاهخواری برطرف کند. با این روش‌ها می‌توان از ضعف‌هایی که ممکن است با رژیم گیاهخواری به آن دچار شوید، نجات پیدا کنید.

۱. مقابله با کمبود پروتئین

به تدریج پروتئین را از رژیم غذایی حذف کنید. علاوه بر این، از منابع گیاهی که میزان پروتئین بالایی دارند استفاده کنید. غذاهای گیاهی سرشار از پروتئین شامل این موارد هستند: توفو، لوبیا، عدس، سویا، ماست، شیر، پنیر، نخود سبز، آجیل، دانه‌ها، غلات سبوس دار، کره‌ی بادام زمینی، تخم مرغ و قارچ دکمه‌ای سفید، کدو، دانه‌ی کدو تنبل بو داده، بادام، پسته، تخمه‌ی آفتابگردان، بذر كتان، بادام هندی، برنج قهوه ای و جو.

۲. کلسیم را فراموش نکنید

کلسیم در رشد استخوان‌ها و استحکام آن‌ها بسیار موثر است. منابع گیاهی شامل سبزیجات سبز تیره، شلغم، کلم پیچ و کلم بروکلی منابع گیاهی خوبی برای کلسیم هستند. محصولات غنی شده با کلسیم از جمله آب میوه‌ها، غلات، شیر سویا و توفو، گزینه‌های دیگری برای تامین کلسیم در گیاهخواران هستند.

۳. مصرف آهن را افزایش دهید

آهن یکی از اجزای مهم سلول‌های قرمز خون است. لوبیا، نخود، عدس، غلات سبوس دار، سبزیجات سبز دارای برگ تیره و میوه‌های خشک منابع خوبی از آهن هستند. از آنجا که آهن به راحتی از منابع گیاهی جذب نمی‌شود، میزان آهن توصیه شده برای گیاهخواران تقریبا دو برابر میزان توصیه شده برای افراد غیر گیاهخوار است. برای کمک به جذب آهن در بدن، همزمان با مصرف غذاهای حاوی آهن، غذاهای غنی از ویتامین C مانند توت فرنگی، مرکبات، گوجه فرنگی، کلم و کلم بروکلی را استفاده کنید.

منابع آهن در رژین گیاه خواری
لوبیا، نخود، عدس، غلات سبوس دار، سبزیجات سبز دارای برگ تیره و میوه‌های خشک منابع خوبی از آهن هستند.

۴. ید

ید در ساختار هورمون‌های تیروئیدی نقش دارد که به تنظیم متابولیسم، رشد و عملکرد اندام‌ها کمک می‌کند. گیاهخواران ممکن است ید کافی دریافت نکنند و در معرض خطر کمبود ید و حتی گواتر باشند. مصرف یک چهارم قاشق چایخوری نمک یددار در روز، ید مورد نیاز بدن را تامین می‌کند.

۵. مصرف مکمل های کمکی

مولتی ویتامین‌ها و مکمل‌ها یکی دیگر از گزینه‌ها برای جبران سریع کمبود های احتمالی است.

آیا گیاه خواران می توانند نان بخورند؟

نان سنتی از مخمر، آرد، آب و نمک تهیه می‌شود، بنابراین برای گیاهخواران مناسب است. به طور کلی، هر نانی که حاوی تخم مرغ، لبنیات و عسل نباشد، برای گیاهخواران قابل استفاده است. زیرا برخی گیاهخواران از مصرف محصولات جانبی حیوانات مانند شیر و تخم مرغ نیز پرهیز می‌کنند. عسل نیز یکی دیگر از مواردی است که برخی گیاهخواران با مصرف آن موافق نیستند.

میوه در رژیم گیاه خواری
گیاه خواران باید میوه‌هایی مانند سیب، موز، توت، پرتقال، خربزه، گلابی و هلو بخورند.

چند پیشنهاد غذایی برای گیاه خواران

چند غذای سالم که در رژیم گیاه خواری قابل توصیه است عبارتند از:

  • میوه‌ها: سیب، موز، توت، پرتقال، خربزه، گلابی و هلو.
  • سبزیجات: سبزیجات برگ دار، مارچوبه، کلم بروکلی، گوجه فرنگی و هویج.
  • غلات: کینوا، جو، گندم سیاه، برنج و جو دوسر.
  • حبوبات: عدس، لوبیا و نخود.
  • آجیل: بادام، گردو، بادام هندی و شاه بلوط.
  • بذر: دانه‌های کتان و دانه‌های چیا.
  • چربی‌های سالم: روغن نارگیل، روغن زیتون و آووکادو.
  • پروتئین‌ها: توفو، تخم مرغ و محصولات لبنی.

در دکترتو می‌توانید با بهترین پزشکان متخصص تغذیه در شهر خود آشنا شوید، با آنها به صورت تلفنی یا آنلاین مشورت کنید و همچنین برای دریافت نوبت ویزیت حضوری اقدام کنید.

مشاوره با متخصصان
تغذیه دکترِتو

سوالات متداول درباره رژیم گیاهخواری

در ادامه به برخی از سوالات پرتکرار درباره رژیم گیاهخواری پاسخ داده‌شده است که بهتر است آنها را بخوانید.

رژیم خام گیاهخواری چیست؟

رژیم خام گیاهخواری نوع سخت گیرانه‌ی رژیم گیاهخواری است که کمتر کسی از عهده‌ی آن برمی‌آید. خام گیاهخواری و یا گیاهخواری از آن دسته رژیم‌هایی هستند که برای مدت کوتاهی فرد به آنها پایدار نیست و معمولا دائمی یا بلند مدت هستند و فرد بعد از مدتی طولانی دیگر این رژیم را از سبک زندگی خود می‌داند. از این رو عمل کردن به آن برایش اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌کند و اطرافیان نیز باید رژیم او را در نظر بگیرند.
تفاوت گیاه خواری و خام گیاهخواری در این است که خام گیاه خواری کمی سخت‌تر از گیاهخواری است، زیرا در بردارنده‌ی گیاهانی است که فراوری نشده‌اند و تغییری در آنها ایجاد نشده‌است، همچنین این سبزیجات خام سرو می‌شوند. همچنین مواد غذایی دیگری که گیاه نیستند اما از فرآورده‌های حیوانی نیستند هم در این رژيم جایی ندارد. افرادی که خام گیاهخواری می‌کنند به هیچ عنوان از مواد غذایی و محصولات حیوانات استفاده نمی‌کنند.

در رژیم گیاهخواری چه بخوریم؟

رژيم گیاهخواری رژیم بسیار متنوعی است و خوراکی‌های زیادی را می‌توان در این رژیم جای داد. خوبی که دارد این است که برای گرفتن این رژیم نیازی نیست که نگران رژیم سخت و تک ماده محوری مانند رژیم تخم مرغ باشید. بلکه می‌توانید موارد متنوع و خوش طعمی را در این رژیم جای دهید. به طور کلی مواد غذایی و دسته‌های خوراکی که می‌توانید در رژیم گیاهخواری بخورید شامل موارد زیر است؛
۱. سبزیجات و میوه‌ها از اصلی‌ترین و بدیهی‌ترین گروه‌ها هستند که می توان در رژیم گیاهخواری آنها را جای داد.
۲. حبوبات مانند نخود، عدس و لپه‌ها نیز از دیگر دانه‌های خوراکی هستند که می‌توان آنها را در وعده‌های رژیم غذایی گیاهخواری جای داد.
۳. دانه‌ها و آجیل‌ها را فراموش نکنید.
۴. نان،‌ برنج و پاستا و ماکارونی از دیگر مواد غذایی هستند که می‌توان آنها را در رژیم گیاهخواری استفاده کرد.
۵. برخی از انتخاب‌های دیگری که می‌توان از آنها در رژیم گیاهخواری بهره برد شامل شیر سویا، شیر بادام و شیر نارگیل هستند.
۶. روغن‌های گیاهی از دیگر مواد غذایی مجاز در این رژیم هستند.در گیاه خواری چه بخوریم

رژیم خام گیاهخواری برای کاهش وزن مناسب است؟

خام گیاهخواری می‌تواند از رژیم‌هایی باشد که در کاهش وزن در طولانی مدت موثر هستند. جالب است بدانید که این رژیم غذایی باعث پر شدن معده می‌شود و شما دیگر پرخوری نمی‌کنید. همچنین این رژیم غذایی باعث کاهش مقدار قند و چربی مصرفی می‌شود. بنابراین می‌توان رژیم خام گیاهخواری را نوعی رژیم لاغری به حساب آورد.
مطالعه‌ای در medicalnewstoday، نشان داده‌است که افرادی که رژيم‌های گیاهخواری و خام گیاهخواری دارند، هم از نظر سلامتی نسبت به دیگران بهتر هستند و هم در کاهش وزن موثر عمل کرده‌است. توجه داشته‌باشید که افرادی که رژیم گیاهخواری گرفته‌اند معمولا نسبت به سایر افراد هم کلسترول پایین‌تری دارند و هم چربی خون آنها و تری گلیسریدشان پایین‌تر است. همین دو مورد نشان‌دهنده‌ی این است که این افراد خطر کمتری برای ابتلا به بیماری‌های قلبی دارند. علاوه بر بیماری‌های قلبی این افراد در ابتلا به سرطان هم بهتر عمل کرده‌اند و احتمال سالم ماندن از این مورد هم در آنها بیشتر بوده‌است.
نکته‌‌ی دیگری که در رابطه با رژيم‌های لاغری وجود دارد این است که بیشتر افرادی که رژيم لاغری می‌گیرند معمولا در زمان کوتاهی آن را رها می‌کنند. مثلا افرادی که رژیم تخم مرغ می‌گیرند، از آن خسته می‌شوند و کنار می‌گذارند. این مسئله برای رژيم‌های گیاهخواری و خام گیاهخواری هم همین طور است. نکته‌ای که قابل تامل است این است که افرادی که رژیم گیاهخواری می‌گیرند، معمولا بعد از ترک رژیم در بازه‌ی زمانی برابر نسبت با سایر رژيم‌های لاغری، باز هم وزن بیشتری نسبت به آنها کم کرده‌اند.

نمونه سالاد گیاهخواری چیست؟

از انواع غذاهایی که می‌توان در رژیم گیاهخواری و خام گیاهخواری مصرف کرد می‌توان به موارد بسیاری اشاره کرد. خوشبختانه سالادهای رژیم‌های گیاهخواری انواع مختلفی دارند و می‌تواند از آنها در موارد بسیاری بهره برد. برخی از سالادهای رژیم گیاهخواری حاوی میوه و برخی دیگر حاوی سبزیجات هستند. در موارد بسیاری این سالادها شامل مغزها و در برخی موارد ترکیبی از همه‌ی آنها با هم است. گاهی نیز در سالادهای گیاهخواری می‌توانید نان هم مشاهده کنید.
اینکه چه مواد اولیه‌ی را در سالاد خود جای دهید بستگی به ذائقه و سلیقه‌ی شخصی شما دارد و می‌تواند شامل طعم‌های متنوعی باشد.

دلدرد گیاهخواری رایج است؟

یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که رژیم گیاهخواری و یا حتی خام گیاهخواری و سایر انواع گیاهخواری دارند این است که حاوی مقادیر زیادی فیبر غیرقابل هضم هستند. زمانی که یک ماده‌ی غذایی درون بدن شما به خوبی هضم نمی‌شود، به خصوص اوایل مصرف آن، دچار نفخ می‌شوید. نفخ می‌تواند باعث ایجاد دل درد شود و در شما حس ناخوشایندی ایجاد کند. برای درمان این حالت باید فرصت بدهید تا بدن به این نفخ عادت کند. همچنین می‌توانید رژیم خود را کمی تعدیل کنید و بلافاصله با خام گیاهخواری شروع به گیاهخواری نکنید.

نحوه ی درست کردن غذاهای گیاهخواری ساده چگونه است؟

برای هر غذای مورد نظر خود، می‌توانید آن را جستجو کنید.

مشاوره با متخصصان
تغذیه دکترِتو

راهنمای دکترتو برای رژيم گیاهخواری

اگر می‌خواهید رژیم گیاهخواری بگیرید و نمی‌دانید که چگونه می‌توان این کار را شروع کرد، نگران نباشید! دکترتو اینجاست تا مسیر درست رژيم گیاهخواری را به شما نشان بدهد.

در صورتیکه تصمیم گرفته‌اید که رژیم گیاهخواری بگیرید و مطمئن نیستید که این رژیم برای شما مناسب است یا نه، باید با متخصص تغذیه مشورت کنید. متخصص تغذیه به شما بهترین راه و روش رژیم گرفتن را آموزش می‌دهد. همچنین سلامت شما را بررسی می‌کند و در صورت لزوم برای شما روش‌های پیشگیری از آسیب زننده بودن رژیم گیاهخواری را آموزش می‌دهد.

برای دریافت نوبت از متخصص تغذیه می‌توانید به سایت نوبت دهی آنلاین دکترتو بروید و با دریافت نوبت از این دکتر، برای دریافت رژیم گیاهخواری و یا حتی مشاوره تلفنی و متنی اقدام کنید.

دکترتو مراقب سلامتی شماست!

منابع
به این مقاله رای دهید
برچسب‌ها:
این مقاله پزشکی را با دیگران به اشتراک بگذارید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکترتو از بین بیش از ۱۴۰۰۰ دکتر و متخصص دکترِتو پیدا کن

دکترِتو را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

کانال تلگرام

صفحه اینستاگرام