فهرست مطالب
علائم شقاق مقعدی اغلب ناگهانی و هنگام دفع خود را نشان میدهند. فرد ممکن است درد را شبیه بریدگی، پارگی یا عبور جسم تیز توصیف کند و بعد از دفع هم سوزش یا درد چندساعته داشته باشد. این علائم میتوانند ترس از دفع ایجاد کنند و همین موضوع یبوست را بدتر کند. در این مقاله از دکترتو به بررسی شایعترین نشانه های شقاق مقعدی، تفاوت علائم در زنان، مردان و کودکان، علائم شقاق حاد و مزمن و تفاوت آن با بواسیر خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
شایع ترین علائم شقاق مقعدی چیست؟
شقاق مقعدی معمولا با درد تیز و سوزناک هنگام دفع مدفوع شروع میشود و این درد ممکن است تا چند دقیقه یا چند ساعت بعد از دفع ادامه داشته باشد. در بعضی افراد، خون روشن روی دستمال توالت یا سطح مدفوع دیده میشود و اطراف مقعد دچار خارش، سوزش یا تحریک میشود. در مواردی که زخم عمیقتر یا طولانیتر شود، ممکن است فرد احساس ترک یا بریدگی در ناحیه مقعد داشته باشد و هنگام نشستن یا راه رفتن هم ناراحتی خفیف تا متوسط احساس کند.
۱. درد تیز و شدید هنگام دفع
درد تیز هنگام دفع یکی از مشخصترین علائم شقاق مقعدی است. این درد معمولا هنگام خروج مدفوع، بهویژه مدفوع سفت، ایجاد میشود و بیمار آن را مانند بریدگی یا پارگی حس میکند.
این درد به دلیل کشیده شدن زخم کوچک در ناحیه مقعد ایجاد میشود. اگر فرد از ترس درد، دفع را به تاخیر بیندازد، مدفوع سفتتر میشود و دفع بعدی میتواند دردناکتر باشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Most people — but not all — feel pain with an anal fissure. They feel it most when pooping, but it can last for minutes to several hours after. They describe it as sharp, tearing, cutting or burning. Some people find that the pain radiates to their buttocks, upper thighs or lower back.
ترجمه فارسی:
بیشتر افراد – اما نه همه – در اثر شقاق مقعدی احساس درد میکنند. آنها این درد را بیشتر هنگام اجابت مزاج احساس میکنند، اما این درد میتواند از چند دقیقه تا چند ساعت پس از آن ادامه داشته باشد. آنها درد را به صورت تیز، پاره کننده، برنده یا سوزاننده توصیف میکنند. برخی افراد متوجه میشوند که درد به باسن، بالای ران یا کمر آنها سرایت میکند.
۲. سوزش و درد بعد از اجابت مزاج
سوزش و درد بعد از اجابت مزاج ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت ادامه پیدا کند. این درد معمولا به دلیل تحریک زخم و اسپاسم عضله مقعد ایجاد میشود. در بعضی افراد، درد مقعدی بعد از مدفوع از خود دفع آزاردهندهتر است. اسپاسم عضله مقعد میتواند خونرسانی به زخم را کمتر و روند ترمیم را کندتر کند.
۳. خون روشن روی دستمال یا مدفوع
خون روشن روی دستمال، سطح مدفوع یا داخل کاسه توالت میتواند از علائم شقاق مقعدی باشد. این خونریزی مقعد معمولا مقدار کمی دارد و به دلیل باز شدن ترک کوچک هنگام دفع دیده میشود.
با این حال، هر خونریزی مقعدی را نباید فقط به شقاق نسبت داد. بواسیر، بیماری التهاب روده، پولیپ و بیماریهای دیگر هم میتوانند خونریزی ایجاد کنند. اگر خونریزی تکرار میشود، زیاد است یا همراه تغییر عادت دفع دیده میشود، باید پزشک علت را بررسی کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Bright red blood on the stool or toilet paper after a bowel movement.
ترجمه فارسی:
یکی از علائم شقاق مقعدی خون قرمز روشن روی مدفوع یا دستمال توالت بعد از اجابت مزاج است.
۴. ترک یا زخم قابل مشاهده اطراف مقعد
گاهی ترک یا زخم کوچک اطراف مقعد با نگاه کردن دیده میشود. این ترک ممکن است به شکل یک شکاف باریک در پوست اطراف مقعد باشد. همه شقاقها بهراحتی قابل مشاهده نیستند. بعضی زخمها کمی داخلتر قرار دارند و فقط پزشک با معاینه میتواند آنها را ببیند. اگر درد شدید دارید، بهتر است برای دیدن زخم، ناحیه را زیاد دستکاری نکنید.
۵. خارش، تحریک یا اسپاسم مقعد
خارش مقعد، تحریک و احساس گرفتگی یا فشار در مقعد هم میتواند همراه شقاق دیده شود. اسپاسم عضله مقعد به معنی انقباض غیرارادی عضله اطراف مقعد است. خارش بهتنهایی همیشه نشانه شقاق نیست.
شستوشوی زیاد، حساسیت پوستی، بواسیر، عفونت مقعد از نوع قارچی یا بیماریهای پوستی هم میتوانند خارش مقعدی ایجاد کنند. اگر خارش همراه درد تیز هنگام دفع و خون روشن باشد، احتمال شقاق بیشتر میشود.
علائم شقاق مقعدی خفیف چیست؟
علائم شقاق مقعدی خفیف معمولا کوتاهمدت و محدود است. فرد ممکن است فقط هنگام دفع مدفوع سفت، درد یا سوزش کمی داشته باشد و مقدار کمی خون روشن روی دستمال ببیند. در این حالت، درد معمولا بعد از مدت کوتاهی کمتر میشود و بین دفعات دفع، ناراحتی زیادی وجود ندارد.
علائم خفیف ممکن است شامل این موارد باشد:
- درد کوتاه هنگام دفع
- سوزش خفیف بعد از اجابت مزاج
- لکه خون روشن روی دستمال
- حساسیت خفیف اطراف مقعد
- ترس موقت از دفع به دلیل درد
اگر یبوست ادامه پیدا کند، شقاق خفیف میتواند بدتر شود. نرم نگه داشتن مدفوع و پرهیز از زور زدن نقش مهمی در جلوگیری از مزمن شدن علائم دارد.
علائم شقاق مقعدی در زنان چیست؟
علائم شقاق مقعدی در زنان معمولا با مردان تفاوت اصلی ندارد و شامل درد هنگام دفع، خون روشن، سوزش و گاهی خارش است. با این حال، برخی شرایط در زنان میتوانند احتمال شقاق را بیشتر کنند؛ برای مثال یبوست دوران بارداری، فشار هنگام زایمان طبیعی یا تغییرات دفع بعد از زایمان.
در زنان، درد مقعدی بعد از زایمان یا همراه یبوست نباید همیشه طبیعی فرض شود. اگر درد شدید، خونریزی مکرر، ترشح، تب یا درد مداوم وجود دارد، باید پزشک بررسی کند. گاهی بواسیر، عفونت، آبسه یا مشکلات کف لگن میتوانند علائمی شبیه شقاق ایجاد کنند. شما میتوانید هماکنون از بهترین دکتر گوارش و کبد ایران بدین منظور نوبت بگیرید.
علائم شقاق مقعدی در مردان چیست؟
علائم شقاق مقعدی در مردان هم بیشتر به شکل درد تیز هنگام دفع، سوزش بعد از دفع و خون روشن دیده میشود. یبوست، زور زدن، کمآبی، نشستن طولانی، رژیم کمفیبر و گاهی اسهال طولانی میتواند در ایجاد یا تکرار شقاق نقش داشته باشد.
در مردان، خونریزی یا درد مقعدی نباید فقط به شقاق یا بواسیر نسبت داده شود. اگر خونریزی تکرار میشود، درد شدید است، توده، ترشح یا تغییر عادت دفع وجود دارد، معاینه پزشکی لازم است. تشخیص دقیق با شرح حال و معاینه انجام میشود.
علائم شقاق مقعدی در کودکان چیست؟
علائم شقاق مقعدی در کودکان معمولا با درد هنگام دفع، گریه موقع اجابت مزاج، امتناع از رفتن به دستشویی و خون روشن روی دستمال یا پوشک دیده میشود. شقاق در کودکان میتواند دردناک باشد، خون روشن روی دستمال ایجاد کند و معمولا با نرم شدن مدفوع بهتر ترمیم میشود.
کودک ممکن است به دلیل ترس از درد، مدفوع خود را نگه دارد. این کار یبوست را شدیدتر میکند و شقاق دوباره باز میشود. اگر کودک خونریزی مکرر، درد شدید، تب، ترشح، کاهش وزن یا یبوست طولانی مدت دارد، باید توسط پزشک کودکان معاینه شود.
علائم شقاق مقعدی مزمن چیست؟
علائم شقاق مقعدی مزمن معمولا بیش از چند هفته ادامه پیدا میکند یا مرتب عود میکند. درد هنگام دفع و سوزش بعد از دفع ممکن است شدیدتر و طولانیتر شود. گاهی اطراف شقاق، زائده پوستی کوچکی ایجاد میشود که به آن تگ پوستی یا زائده نگهبان میگویند.
علائم شقاق مزمن میتواند شامل این موارد باشد:
- درد تکرارشونده هنگام دفع
- سوزش طولانی بعد از اجابت مزاج
- خون روشن مکرر
- ترک عمیقتر یا زخم دیرترمیم
- اسپاسم و احساس گرفتگی مقعد
- زائده پوستی کوچک کنار زخم
شقاق مزمن معمولا به مراقبت ساده محدود نمیشود و ممکن است به داروهای موضعی نسخهای یا درمان تخصصی نیاز داشته باشد. اگرچه بیشتر شقاقها با خود مراقبتی بهتر میشوند، اما موارد مزمن یا ماندگار ممکن است به درمان پزشکی نیاز داشته باشند.
علائم شقاق مقعدی حاد چیست؟
شقاق مقعدی حاد معمولا تازه ایجاد شده و مدت زیادی از شروع آن نگذشته است. علامت اصلی آن درد تیز هنگام دفع و گاهی خون روشن است. در شقاق حاد، زخم معمولا سطحیتر است و اگر یبوست یا اسهال کنترل شود، احتمال ترمیم بیشتر است.
شقاق حاد ممکن است بعد از یک دفع سخت، یبوست ناگهانی، اسهال شدید یا زور زدن ایجاد شود. اگر علائم بعد از چند روز بهتر نشود، شدت پیدا کند یا با خونریزی قابل توجه همراه باشد، باید پزشک علت را بررسی کند.
تفاوت علائم شقاق مقعدی و بواسیر چیست؟
تفاوت اصلی شقاق و بواسیر در نوع درد و منبع مشکل است. شقاق، ترک یا زخم در پوست یا مخاط مقعد است و معمولا درد تیز هنگام دفع ایجاد میکند. بواسیر یا هموروئید، تورم رگهای اطراف مقعد یا راستروده است و میتواند خونریزی، خارش، درد یا توده ایجاد کند. علائم بواسیر خارجی مواردی مانند خارش، توده دردناک و درد مقعدی را شامل شده و علائم بواسیر داخلی، خونریزی از مقعد را به همراه دارد.
| ویژگی | شقاق مقعدی | بواسیر |
|---|---|---|
| مشکل اصلی | ترک یا زخم کوچک | رگ متورم در مقعد یا راستروده |
| نوع درد | تیز، برنده، هنگام دفع | بیشتر فشار، درد تودهای یا درد هنگام نشستن |
| خونریزی | معمولا خون روشن کم بعد از دفع | ممکن است خون روشن بدون درد هم دیده شود |
| خارش | ممکن است وجود داشته باشد | شایعتر است، بهویژه در بواسیر خارجی |
| توده | معمولا توده اصلی ندارد؛ گاهی تگ پوستی مزمن | ممکن است توده حساس یا بیرونزدگی دیده شود |
بواسیر داخلی معمولا بدون درد است اما خونریزی میدهد، در حالی که بواسیر خارجی میتواند دردناک باشد. بنابراین بدون معاینه نمیتوان با قطعیت گفت خونریزی یا درد مقعدی ناشی از شقاق است یا بواسیر.
نتیجه گیری
علائم شقاق مقعدی معمولا با درد تیز هنگام دفع، سوزش بعد از اجابت مزاج و خون روشن روی دستمال یا مدفوع مشخص میشود. گاهی ترک قابل مشاهده، خارش، تحریک یا اسپاسم مقعد هم دیده میشود. در کودکان، گریه هنگام دفع و نگه داشتن مدفوع میتواند نشانه شقاق باشد. اگر علائم خفیف و تازه باشند، ممکن است با نرم شدن مدفوع بهتر شوند؛ اما درد شدید، خونریزی مکرر، علائم طولانی، ترشح، تب، کاهش وزن یا تغییر عادت دفع نیاز به بررسی پزشک دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!



