فهرست مطالب
درد مقعدی بعد از مدفوع مشکلی آزاردهنده است که ممکن است چند دقیقه تا چند ساعت ادامه داشته باشد. بعضی افراد آن را به شکل سوزش، بعضی به شکل تیر کشیدن و بعضی دیگر مانند بریدگی یا درد تیز توصیف میکنند. این درد همیشه خطرناک نیست، اما وقتی تکرار میشود یا با خونریزی، یبوست، تورم یا ترشح همراه است، باید جدیتر بررسی شود. در این مقاله از دکترتو، علتهای درد مقعد بعد از دفع، تفاوت درد ناشی از شقاق و بواسیر، وضعیت این درد در زنان، مردان و بعد از زایمان و روشهای درمان آن را بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
علت درد مقعدی بعد از مدفوع چیست؟
درد مقعدی بعد از مدفوع معمولا زمانی ایجاد میشود که پوست، عضله یا رگهای اطراف مقعد هنگام دفع تحت فشار قرار بگیرند. این درد میتواند کوتاه و خفیف باشد یا بعد از هر بار دفع تکرار شود.
شایعترین علتهای درد مقعد بعد از دفع عبارتند از:
- شقاق مقعدی: ترک کوچک در پوست یا مخاط مقعد است و معمولا با درد تیز، سوزش و گاهی خون روشن همراه میشود.
- بواسیر: تورم رگهای مقعدی است و میتواند باعث درد، خارش، تورم، احساس توده یا خونریزی شود.
- یبوست و مدفوع سفت: دفع سخت باعث کشیدگی و زخم در ناحیه مقعد میشود.
- اسهال مکرر: تماس مداوم مدفوع شل با پوست مقعد میتواند باعث سوزش و التهاب شود.
- التهاب یا حساسیت پوستی: شویندههای معطر، دستمال زبر، تعریق یا خاراندن ناحیه میتوانند درد و سوزش ایجاد کنند.
- آبسه یا عفونت اطراف مقعد: معمولا با درد شدید، تورم، گرمی پوست، تب یا ترشح همراه است.
- اسپاسم عضله مقعد: در بعضی افراد، درد باعث انقباض عضله میشود و همین انقباض درد را طولانیتر میکند.
اگر درد فقط یک بار و بعد از دفع مدفوع سفت ایجاد شده باشد، ممکن است با مراقبت بهتر شود. اما درد تکرارشونده، شدید یا همراه با خونریزی به معاینه نیاز دارد. شقاق یا درد مقعدی غیرمعمول، مکرر، مزمن، همراه با اسهال مزمن، درد شکم، کاهش وزن، تب، آبسه یا علائم فیستول مقعدی یا شقاقهای متعدد و خارج از خط میانی باید از نظر بیماری کرون، عفونتها و سایر علل زمینهای بررسی شود.
چرا وقتی مدفوع میکنم مقعدم میسوزه؟
سوزش مقعد هنگام مدفوع معمولا به علت تحریک پوست یا ایجاد ترک ریز در ناحیه مقعد است. وقتی مدفوع سفت یا حجیم باشد، هنگام عبور از مقعد باعث کشیدگی و سوزش میشود. این حالت در یبوست، اسهال، مصرف غذاهای تند، شستوشوی خشن یا وجود شقاق بیشتر دیده میشود.
اگر سوزش بعد از دفع چند ساعت ادامه پیدا کند، احتمال شقاق مقعدی بیشتر مطرح میشود. در شقاق، یک ترک کوچک در ناحیه مقعد ایجاد میشود و تماس مدفوع با آن باعث درد تیز و سوزش میشود. این درد ممکن است باعث شود فرد از دفع بترسد و مدفوع را نگه دارد. نگه داشتن مدفوع، یبوست را بدتر میکند و این چرخه درد ادامه پیدا میکند.
سوزش مقعد همیشه به معنی بیماری خطرناک نیست، اما اگر با خون، زخم، ترشح، خارش شدید یا درد مداوم همراه باشد، باید بررسی شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs
Anal pain has many different causes including constipation and piles but there are lots of possible causes. Do not try to diagnose the cause of pain yourself.
ترجمه فارسی:
درد مقعد علل مختلفی از جمله یبوست و بواسیر دارد، اما علل احتمالی زیادی وجود دارد. سعی نکنید خودتان علت درد را تشخیص دهید.
چرا وقتی مدفوع میکنم مقعدم درد میگیره؟
درد گرفتن مقعد هنگام مدفوع بیشتر به علت فشار مکانیکی و تحریک مستقیم ناحیه مقعد است. مدفوع سفت یا دفع همراه با زور زدن میتواند پوست مقعد را بکشد، رگها را تحت فشار بگذارد و عضله مقعد را منقبض کند.
اگر درد هنگام دفع شبیه بریدگی، پارگی یا عبور جسم تیز است، شقاق یکی از احتمالهای اصلی است. اگر درد همراه با احساس توده، فشار، خارش یا تورم باشد، بواسیر هم مطرح میشود. اگر درد ضرباندار و شدید است و با نشستن بدتر میشود، احتمال عفونت یا آبسه مقعدی باید بررسی شود.
| نوع درد هنگام یا بعد از دفع | احتمالهای شایع | نشانههای همراه |
|---|---|---|
| درد تیز و بریدگیمانند | شقاق مقعدی | خون روشن، سوزش طولانی، درد بعد از دفع |
| درد همراه با توده یا فشار | بواسیر | خارش، تورم، خون روی دستمال |
| سوزش سطحی پوست | التهاب پوستی یا اسهال | قرمزی، خارش، حساسیت به شستوشو |
| درد شدید و ضرباندار | آبسه یا عفونت | تب، تورم، ترشح، درد هنگام نشستن |
| تیر کشیدن بعد از دفع | اسپاسم عضله یا شقاق | درد موجی، گرفتگی، ادامه درد پس از دفع |
علت درد مقعدی بعد از مدفوع در مردان چیست؟
علت درد مقعدی بعد از مدفوع در مردان معمولا با یبوست، بواسیر، شقاق، نشستن طولانی، فشار هنگام دفع یا بلند کردن اجسام سنگین ارتباط دارد. عواملی مانند نشستن به مدت زمانی روی توالت و زور زدن هنگام دفع مدفوع باعث تشدید فشار روی رگهای مقعدی شده و احتمال بواسیر در مردان را دو چندان میکند.
در بعضی مردان، درد مقعد بعد از دفع ممکن است با مشکلاتی مانند التهاب پروستات، اسپاسم عضلات کف لگن یا عفونتهای اطراف مقعد اشتباه گرفته شود. اگر درد به ناحیه لگن، کشاله ران یا کمر انتشار دارد، با تب و لرز همراه است یا هنگام ادرار هم درد وجود دارد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
درد مقعدی در مردان را نباید همیشه به علائم بواسیر نسبت داد. خونریزی، توده جدید، ترشح چرکی یا درد مداوم نیاز به معاینه دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ncbi.nlm.nih
Acute anal fissures present with severe anal pain, typically exacerbated during defecation, and minor bleeding that appears as streaks rather than overt hemorrhage. Pain often persists for hours following bowel movements.
ترجمه فارسی:
شقاق مقعدی حاد با درد شدید مقعدی که معمولاً هنگام اجابت مزاج تشدید میشود و خونریزی جزئی که به صورت رگه رگه به جای خونریزی آشکار ظاهر میشود، بروز میکند. درد اغلب ساعتها پس از اجابت مزاج ادامه مییابد.
علت درد مقعدی در زنان بعد از مدفوع چیست؟
درد مقعدی در زنان بعد از مدفوع میتواند به علت شقاق، بواسیر، یبوست، اسهال، التهاب پوستی، بارداری، زایمان یا فشار عضلات کف لگن ایجاد شود. در زنان، یبوست دورهای، تغییرات هورمونی، کمتحرکی و بارداری میتوانند احتمال درد هنگام دفع را بیشتر کنند.
گاهی درد مقعدی با درد لگن، درد واژن، درد دنبالچه یا گرفتگی عضلات کف لگن همراه است. در این حالت، فرد ممکن است درد را در اطراف مقعد احساس کند، اما علت اصلی فقط از پوست مقعد نباشد. اگر درد با ترشح غیرعادی، تب، خونریزی شدید، درد لگنی یا درد هنگام رابطه جنسی همراه باشد، باید دقیقتر بررسی شود.
علت درد مقعدی بعد از زایمان هنگام مدفوع چیست؟
درد مقعدی بعد از زایمان هنگام مدفوع بسیار شایع است. زایمان، فشار طولانی، یبوست بعد از زایمان، بخیه ناحیه پرینه، بواسیر بعد از زایمان طبیعی و ترس از دفع میتوانند این درد را ایجاد کنند یا آن را بدتر کنند.
بعد از زایمان، بسیاری از افراد به علت درد بخیه یا ترس از باز شدن زخم، دفع را عقب میاندازند. این کار مدفوع را سفتتر میکند و احتمال شقاق و درد بیشتر میشود. نوشیدن آب کافی، مصرف فیبر، راه رفتن سبک در صورت مجاز بودن، استفاده از توالت فرنگی یا چهارپایه کوچک زیر پا و پرهیز از زور زدن میتواند به دفع راحتتر کمک کند.
اگر درد بعد از زایمان با خونریزی زیاد، تب، ترشح بدبو، تورم شدید، درد رو به افزایش یا ناتوانی در دفع همراه است، باید سریعتر بررسی شود.
درد مقعدی بعد از مدفوع همراه با خونریزی چه علتی دارد؟
درد مقعدی بعد از مدفوع همراه با خونریزی اغلب به علت شقاق یا بواسیر ایجاد میشود. خون در این حالت معمولا روشن است و روی دستمال، سطح مدفوع یا داخل کاسه توالت دیده میشود. در شقاق، خونریزی معمولا همراه با درد تیز و سوزش است. در بواسیر، ممکن است خونریزی بدون درد یا همراه با خارش و تورم باشد.
با این حال، خونریزی مقعدی را نباید همیشه ساده دانست. بیماریهای التهابی روده، عفونت مقعد، پولیپ، زخمهای داخلی و در مواردی بیماریهای جدیتر هم میتوانند باعث خون در مدفوع شوند. اگر خونریزی تکرار میشود، مقدار خون زیاد است، مدفوع سیاه یا قیری شده، کاهش وزن دارید، کمخونی دارید یا سن شما بالاتر است، معاینه و بررسی دقیق لازم است.
درمان درد مقعدی بعد از مدفوع چیست؟
درمان درد مقعدی بعد از مدفوع به علت آن بستگی دارد. اگر درد به علت یبوست، شقاق خفیف یا تحریک پوستی باشد، معمولا با اصلاح دفع و مراقبت خانگی بهتر میشود. اما اگر علت درد بواسیر شدید، آبسه، عفونت، شقاق مزمن یا بیماریهای داخلی باشد، درمان تخصصی لازم است.
روشهای کلی درمان شامل موارد زیر هستند:
- نرم کردن مدفوع: مصرف آب کافی، فیبر غذایی و در صورت نیاز داروهای ملین با نظر پزشک
- کاهش فشار هنگام دفع: پرهیز از زور زدن و نشستن طولانی روی توالت
- حمام نشسته آب گرم: نشستن در آب گرم میتواند اسپاسم و سوزش را کمتر کند.
- درمان شقاق یا بواسیر: پزشک ممکن است پماد، شیاف، دارو یا روشهای درمانی تخصصی پیشنهاد کند.
- درمان عفونت یا آبسه: اگر درد شدید، تب یا ترشح وجود دارد، درمان خانگی کافی نیست.
- بررسی خونریزی: خونریزی تکرارشونده باید علتیابی شود.
اگر درد بعد از چند روز بهتر نشد یا هر بار بعد از دفع تکرار شد، بهتر است به پزشک عمومی، متخصص گوارش یا جراح عمومی مراجعه کنید. بدین منظور شما میتوانید هماکنون نوبت خود را از بهترین دکتر گوارش و کبد ایران ثبت کنید.
۱. برای درد مقعدی چه قرصی بخوریم؟
برای درد مقعدی نباید خودسرانه دارو مصرف کرد، چون درمان به علت درد بستگی دارد. اگر درد به علت یبوست باشد، ممکن است پزشک ملین یا نرمکننده مدفوع پیشنهاد کند. اگر التهاب، شقاق یا بواسیر وجود داشته باشد، گاهی داروهای موضعی مناسبتر از قرص هستند. اگر عفونت یا آبسه وجود داشته باشد، درمان کاملا متفاوت است.
برای کاهش درد خفیف، بعضی افراد از مسکنهای رایج استفاده میکنند، اما این کار نباید جای تشخیص علت را بگیرد. اگر بیماری زمینهای، بارداری، شیردهی، زخم معده، بیماری کلیه، مصرف داروهای رقیقکننده خون یا حساسیت دارویی دارید، مصرف مسکن باید با نظر پزشک باشد.
۲. برای درد مقعدی چه بخوریم؟
برای کاهش درد مقعدی بعد از دفع، بهتر است غذاهایی بخورید که مدفوع را نرمتر و دفع را راحتتر کنند. رژیم غذایی پرفیبر یکی از مهمترین بخشهای کنترل یبوست و پیشگیری از بدتر شدن شقاق و بواسیر است.
خوراکیهای کمککننده عبارتند از:
- سبزیجات پخته و خام متناسب با تحمل گوارشی
- میوههایی مانند آلو، انجیر، کیوی، سیب و گلابی
- نان و غلات سبوسدار
- حبوبات در صورت نداشتن نفخ شدید
- آب کافی در طول روز
- سوپ، آش سبک و غذاهای نرم
اگر اسهال باعث سوزش مقعد شده، غذاهای خیلی تند، چرب، اسیدی و محرک ممکن است سوزش را بدتر کنند. در این حالت، درمان علت اسهال هم مهم است.
۳. درمان خانگی درد بعد از دفع مدفوع
درمان خانگی درد بعد از دفع مدفوع بیشتر برای موارد خفیف و بدون علامت هشدار کاربرد دارد. این روشها میتوانند التهاب و فشار را کمتر کنند، اما اگر درد شدید یا تکراری باشد، جای معاینه را نمیگیرند.
روشهای مفید برای درمان خانگی درد مقعد بعد از مدفوع عبارتند از:
- روزانه آب کافی بنوشید.
- فیبر را بهتدریج در رژیم غذایی بیشتر کنید.
- هنگام دفع زور نزنید.
- بعد از احساس دفع، آن را زیاد به تأخیر نیندازید.
- بعد از دفع، ناحیه را با آب ولرم بشویید و آرام خشک کنید.
- از دستمال زبر، صابون معطر و شستوشوی خشن استفاده نکنید.
- ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در آب گرم بنشینید.
- لباس زیر نخی و آزاد بپوشید.
- طولانیمدت روی توالت یا صندلی سفت ننشینید.
اگر درد با خونریزی، تب، ترشح، توده دردناک، کاهش وزن یا تغییر واضح در اجابت مزاج همراه است، درمان خانگی کافی نیست.
نتیجه گیری
درد مقعدی بعد از مدفوع معمولا به علت شقاق، بواسیر، یبوست، اسهال یا تحریک پوست اطراف مقعد رخ میدهد. درد تیز و سوزشی که بعد از دفع ادامه دارد، بیشتر با شقاق هماهنگ است. درد همراه با توده، خارش یا خونریزی میتواند به بواسیر مربوط باشد. با این حال، تشخیص قطعی فقط با توجه به نوع درد ممکن نیست. اگر درد مقعدی بعد از مدفوع تکرار میشود، با خونریزی همراه است یا شدت آن بیشتر میشود، بهتر است معاینه انجام شود تا درمان درست انتخاب شود و مشکل مزمن نشود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!

