بواسیر یکی از مشکلات شایع مقعدی است که بسیاری از افراد تا مدت‌ها متوجه نشانه‌های اولیه آن نمی‌شوند. این بیماری می‌تواند با علائمی ظریف آغاز شود و به‌تدریج به ناراحتی یا درد قابل‌توجه تبدیل شود. آگاهی از نشانه‌های بواسیر اهمیت زیادی دارد، زیرا در مراحل ابتدایی معمولاً با درمان‌های ساده قابل‌کنترل است و از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌شود. در این مقاله از دکترتو به بررسی مهم‌ترین علائم بواسیر و نکاتی می‌پردازیم که به شما کمک می‌کند پیش از بروز عوارض جدی، آن را شناسایی و درمان کنید. مراجعه به پزشک متخصص شهر خود مثل دکتر گوارش و کبد تهران، دکتر جراحی کولورکتال تهران یا دکتر هموروئید و بواسیر تهران می‌تواند از طولانی شدن بیماری و بروز عوارض پیشگیری کند.
علائم عمومی بواسیر
علائم بواسیر معمولاً به‌تدریج ظاهر می‌شوند و شدت آن‌ها به نوع و میزان التهاب رگ‌های ناحیه مقعد بستگی دارد. بسیاری از افراد در ابتدا تنها احساس ناراحتی خفیف یا خارش دارند، اما با پیشرفت بیماری ممکن است دچار درد، خونریزی یا بیرون‌زدگی بافت شوند. تشخیص زودهنگام این علائم به پیشگیری از عوارض شدیدتر و نیاز به جراحی کمک می‌کند. نشانه‌های شایع بواسیر شامل موارد زیر است:
- درد در ناحیه مقعد خصوصا هنگام دفع مدفوع
- خارش یا احساس تحریک و سوزش در اطراف مقعد
- وجود خون روشن روی دستمال یا مدفوع
- خروج ترشحات چسبنده از مقعد در اثر التهاب
- برآمدگی و بیرون زدگی گوشتی ناشی از تورم و احساس وجود توده نرم
- نشت مدفوع
۱. درد در ناحیه مقعد
درد در ناحیه مقعد به‌دلیل هموروئید به شکل‌های مختلفی بروز می‌کند. گاهی درد حاد و شدید بوده و ممکن است هنگام نشستن، راه رفتن یا اجابت مزاج تشدید شود. در برخی افراد، درد مزمن وجود دارد که در طول روز به‌صورت ناراحتی یا درد خفیف احساس می‌شود و ممکن است به تدریج افزایش یابد. همچنین، التهاب هموروئیدها می‌تواند باعث درد و حساسیت در ناحیه مقعد شود. در مواردی که هموروئید خارجی دچار لخته خون شود، درد مقعدی بعد از مدفوع به صورت شدید و ناگهانی ممکن است احساس شود.
۲. خارش و سوزش مقعد
سوزش و خارش مقعد از علائم رایج بواسیر یا هموروئید است که در اثر التهاب در ناحیه مقعد و تحریک پوست اطراف آن ایجاد می‌گردد. عواملی مانند یبوست، اسهال، و استفاده از مواد شیمیایی مانند صابون‌های معطر یا دستمال‌های مرطوب ممکن است به تشدید این علائم کمک کنند. خارش ممکن است با احساس سوزش همراه باشد و در برخی موارد، فرد تمایل به خراشیدن ناحیه را احساس می‌کند. این خراشیدن می‌تواند وضعیت را بدتر کرده و به عفونت‌های ثانویه منجر شود. همچنین، عرق و رطوبت نیز می‌تواند باعث تحریک بیشتر و افزایش خارش شود.
۳. خونریزی مقعدی
خونریزی مقعد از شایع ترین علائم بواسیر (هموروئید) است که به صورت خون قرمز روشن روی دستمال توالت، در مدفوع یا در کاسه توالت مشاهده می‌شود. فشار یا تحریک رگ‌های متورم در ناحیه مقعد هنگام اجابت مزاج از دلایل اصلی خونریزی مقعدی هستند که باید جدی گرفته شود و حتما برای درمان به پزشک متخصص مراجعه کنید.
۴. خروج ترشحات چسبنده از مقعد
خروج ترشحات چسبنده از ناحیه مقعد می‌تواند یکی از علائم بواسیر باشد که در اثر التهاب و تحریک بافت‌های اطراف هموروئیدها ایجاد می‌شون و احساس ناراحتی و خارش در ناحیه مقعد را به‌دنبال دارد. تحریک پوست ناحیه مقعد به دلیل تماس با مدفوع یا رطوبت می‌تواند باعث ترشح مایعات شود. همچنین، التهاب ناشی از هموروئید نیز ترشح را تشدید می‌کند.
۵. بیرون زدگی گوشتی در ناحیه مقعد
برآمدگی و بیرون زدگی به‌صورت گوشت اضافه مقعدی در اثر تورم و گسترش رگ‌های خونی در ناحیه هموروئید رخ می‌دهند. بسته به نوع هموروئید، این برآمدگی‌ها ممکن است داخلی یا خارجی باشند. بیرون زدگی گوشتی در هموروئیدهای خارجی، معمولا در اطراف مقعد قابل مشاهده است و احساس درد یا ناراحتی ایجاد می‌کند. در هموروئیدهای داخلی، اگر این رگ‌ها به بیرون از مقعد پرولاپس شوند، فرد ممکن است برآمدگی را از بیرون احساس کند که درد و ناراحتی به‌دنبال دارد.
۶. نشت کردن مدفوع
نشت مدفوع از علائم کمتر شایع اما آزاردهنده بواسیر است که معمولاً در مراحل پیشرفته بیماری دیده می‌شود. در این حالت، بواسیر داخلی متورم می‌شود و مانع بسته شدن کامل عضله اسفنکتر مقعد می‌گردد، در نتیجه ممکن است مقدار کمی مدفوع یا ترشح مخاط به‌صورت ناخواسته خارج شود. این وضعیت باعث احساس رطوبت، خارش یا سوزش در اطراف مقعد می‌شود و در برخی موارد بوی ناخوشایند نیز ایجاد می‌کند. اگر نشت مدفوع تداوم داشته باشد، مراجعه به پزشک برای بررسی عملکرد عضلات مقعد و درمان بواسیر ضروری است.
علائم اولیه هموروئید
هموروئید یا بواسیر، رگ‌های متورم در ناحیه مقعد و راست روده است که اغلب به دلیل فشار زیاد ناشی از یبوست، بارداری، یا نشستن طولانی‌مدت ایجاد می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث ناراحتی، خارش، و حتی خونریزی در حین یا پس از اجابت مزاج شود. علائم اولیه هموروئید شامل تغییرات خفیف در ناحیه مقعد است که اگر به‌موقع تشخیص و درمان نشود، ممکن است به عوارض جدی‌تری منجر شود. شایعترین علائم اولیه هموروئید عبارتند از:
- خارش یا سوزش در ناحیه مقعد
- ناراحتی یا درد خفیف هنگام نشستن یا اجابت مزاج
- دیدن خون در مدفوع یا به حالت قرمز روشن روی دستمال توالت
- احساس برآمدگی یا ورم در اطراف مقعد
علائم عفونت بواسیر
عفونت بواسیر زمانی رخ می‌دهد که بافت متورم بواسیری دچار التهاب یا آلودگی باکتریایی شود. این وضعیت معمولاً با درد شدید و تورم همراه است و می‌تواند به عوارضی مانند آبسه منجر شود. علائم اصلی عفونت بواسیر شامل موارد زیر است:
- درد شدید و مداوم در ناحیه مقعد
- قرمزی و تورم قابل لمس در اطراف مقعد
- ترشح چرکی یا بدبو از محل بواسیر
- تب یا احساس لرز
- خونریزی غیرعادی یا افزایش درد هنگام نشستن
تفاوت علائم بواسیر داخلی و خارجی
تفاوت علائم بواسیر داخلی و خارجی به محل ایجاد و نوع نشانه‌ها بستگی دارد. بواسیر داخلی در داخل کانال مقعد شکل می‌گیرد و معمولاً بدون درد است، در حالی که بواسیر خارجی در زیر پوست اطراف مقعد ایجاد می‌شود و اغلب با درد و التهاب همراه است. بواسیر داخلی بیشتر با خونریزی روشن هنگام اجابت مزاج، احساس فشار، ناراحتی یا افتادگی بواسیر شناخته می‌شود، اما بواسیر خارجی معمولاً علت سوزش مقعد هنگام مدفوع، درد، خارش و تورم اطراف مقعد است. در مواردی که بواسیر خارجی دچار لخته خون شود، ممکن است یک توده سفت و دردناک در ناحیه مقعد لمس شود. به طور کلی، بواسیر داخلی علائم خفیف‌تر اما مزمن‌تری دارد، در حالی که بواسیر خارجی اغلب علائم حادتر و دردناک‌تری ایجاد می‌کند.
متن انگلیسی:
healthline
Sometimes, an internal hemorrhoid may become prolapsed, which can lead to additional symptoms, including: discomfort or pain, swelling near the anus, itching or irritation around the anus, mucus in your stool, a lump near the anus that may be tender or painful, and a feeling of fullness or incomplete bowel movements.
ترجمه متن:
گاهی اوقات ممکن است هموروئید داخلی بزرگ شود. ناراحتی و درد در ناحیه مقعدی، ورم اطراف مقعد، خارش و تحریک ناحیه مقعدی، ترشحات مخاطی در مدفوع، احساس پر بودن یا عدم تخلیه کامل حین اجابت مزاج و برآمدگی حساس و دردناک نزدیک مقعد، از نشانه‌ها و علائم هموروئید داخلی هستند.
علائم بواسیر خونی
بواسیر خونی زمانی ایجاد می‌شود که عروق متورم در ناحیه مقعد پاره شده و خونریزی قابل مشاهده رخ دهد. این وضعیت معمولاً نشانه پیشرفت بیماری است و می‌تواند با درد یا التهاب همراه باشد. علائم اصلی بواسیر خونی شامل موارد زیر است:
- خون قرمز روشن روی دستمال یا در مدفوع
- درد یا سوزش هنگام اجابت مزاج
- احساس سنگینی یا فشار در ناحیه مقعد
- خارش یا التهاب پوستی اطراف مقعد
- مشاهده توده یا برآمدگی کوچک در بیرون مقعد
علائم بواسیر در نوجوانان
بواسیر در نوجوانان کمتر از بزرگسالان رخ می‌دهد اما به دلیل یبوست مزمن، کم‌تحرکی یا رژیم غذایی کم‌فیبر ممکن است دیده شود. علائم آن مشابه بزرگسالان است و معمولاً به‌تدریج ظاهر می‌شود. شایعترین علائم بواسیر در نوجوانان عبارت‌اند از:
- خون روشن روی دستمال یا در مدفوع
- درد یا ناراحتی هنگام دفع
- خارش یا سوزش اطراف مقعد
- احساس فشار یا توده کوچک در ناحیه مقعد
- ترشح مخاط یا رطوبت از مقعد
علائم بواسیر بادی
بواسیر بادی از دیدگاه علمی بیماری شناخته‌شده‌ای نیست، اما در زبان عامیانه معمولاً برای توصیف احساس نفخ، سنگینی یا درد در اطراف مقعد به کار می‌رود. این حالت بیشتر به مشکلات گوارشی یا عضلانی مربوط است تا التهاب واقعی رگ‌های مقعد. علائمی که افراد به عنوان «بواسیر بادی» توصیف می‌کنند معمولاً شامل موارد زیر است:
- احساس فشار یا باد در ناحیه مقعد یا پایین شکم
- نفخ یا سنگینی در قسمت پایین شکم
- درد یا تیر کشیدن خفیف اطراف مقعد بدون وجود برآمدگی یا خونریزی
- احساس ناتمام بودن دفع یا نیاز مداوم به اجابت مزاج
- خروج گاز بیش از حد
| نوع علامت | توضیح علمی و بالینی | شدت احتمالی |
|---|---|---|
| خون روشن هنگام اجابت مزاج | خونریزی بدون درد و با رنگ قرمز روشن که روی دستمال یا مدفوع دیده می‌شود | خفیف تا متوسط |
| خارش یا سوزش مقعد | تحریک پوست به‌دلیل ترشح مخاط یا تماس مکرر با مدفوع | خفیف |
| درد یا ناراحتی در مقعد | بیشتر در بواسیر خارجی یا ترومبوزه دیده می‌شود و هنگام نشستن یا دفع افزایش می‌یابد | متوسط تا شدید |
| تورم یا توده اطراف مقعد | برآمدگی نرم یا دردناک در ناحیه مقعد که ممکن است هنگام لمس حس شود | متوسط |
| ترشح مخاط یا رطوبت | به‌علت بیرون‌زدگی بواسیر داخلی یا تحریک مزمن ایجاد می‌شود | خفیف |
| احساس تخلیه ناقص | ناشی از انسداد جزئی یا فشار در مقعد به‌دلیل بواسیر داخلی | خفیف تا متوسط |
علائم هموروئید ترومبوزه
هموروئید ترومبوزه زمانی رخ می‌دهد که درون یکی از وریدهای بواسیر خارجی، لخته خون تشکیل شود و باعث درد ناگهانی و تورم شدید شود. این وضعیت معمولاً نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. علائم اصلی هموروئید ترومبوزه شامل موارد زیر است:
- درد شدید و مداوم در ناحیه مقعد
- برجستگی سفت و دردناک در اطراف مقعد
- تورم و التهاب قابل مشاهده
- تغییر رنگ پوست ناحیه به آبی یا بنفش
- دشواری در نشستن یا اجابت مزاج
علائم بواسیر در بزرگسالان
علائم بواسیر در بزرگسالان معمولاً به دلیل تورم و التهاب رگ‌های مقعدی ایجاد می‌شود و شدت آن می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. شایعترین نشانه بواسیر، خونریزی مقعدی بدون درد است که اغلب به صورت رگه‌های قرمز روشن روی مدفوع یا دستمال دیده می‌شود. سایر علائم شامل احساس ناراحتی یا فشار در ناحیه مقعد، خارش، تحریک پوست و گاهی درد هنگام نشستن یا دفع مدفوع است. علائم بواسیر در زنان شامل خونریزی هنگام دفع، خارش، درد یا برآمدگی اطراف مقعد است. شامل خونریزی هنگام دفع، خارش، درد یا برآمدگی اطراف مقعد است.
علائم بواسیر در کودکان
بواسیر عارضه نسبتا شایعی در بزرگسالان بین سنین ۴۵ تا ۶۵ سال است، اما جوانان و کودکان نیز ممکن است به این مشکل دچار شوند. یکی از عوامل موثر در بروز بواسیر در کودکان، اسهال مزمن است. در چنین مواردی، فشار و تحریک مکرر ناحیه مقعد می‌تواند به تورم و التهاب رگ‌های خونی منجر شود. بواسیر در کودکان زمانی رخ می‌دهد که آن‌ها عادات نامناسبی را تکرار کنند که فشار در ناحیه مقعد را افزایش می‌دهد و به بروز بواسیر در آن‌ها منجر می‌شود. این عادات ممکن است شامل نشستن طولانی‌مدت در توالت یا تلاش برای اجابت مزاج باشند.
پزشکان پیشنهادی
زهرا عسکری سرطاوسی
کارشناسی مامایی
زهرا مهربان
کارشناسی مامایی
دکتر امیرحسین پورداود
متخصص جراحی عمومی
دکتر مریم فرهاد
متخصص جراحی عمومی
دکتر سید عبدالرحیم قمری
متخصص جراحی عمومی
عشرت حسنلو
کارشناسی مامایینتیجه گیری
بواسیر، چه از نوع داخلی و چه خارجی، مجموعه‌ای از علائم دارد که می‌تواند بر کیفیت زندگی فرد تأثیر بگذارد. خونریزی هنگام اجابت مزاج، احساس درد یا فشار در ناحیه مقعد، خارش، و وجود توده یا ترشح از نشانه‌های اصلی این بیماری هستند. آگاهی از این علائم، گام نخست برای تشخیص و درمان به‌موقع است. اگرچه بسیاری از موارد بواسیر خفیف‌اند و با اصلاح سبک زندگی قابل کنترل هستند، اما بی‌توجهی به علائم می‌تواند منجر به عوارضی مانند لخته خون یا بیرون‌زدگی بافت شود. توجه به نشانه‌های اولیه و مراجعه به بهترین دکتر گوارش و کبد ایران یا بهترین دکتر جراحی کولورکتال ایران بهترین راه برای پیشگیری از پیشرفت این بیماری است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
بله، احساس دفع ناقص مدفوع نشانه بواسیر است که از التهاب و فشار در ناحیه مقعد ایجاد شده و فرد احساس می‌کند کنترلی روی دفع مدفوع یا تخلیه کامل مدفوع ندارد.
بله، خارش شدید مقعد یکی از علائم هموروئید است که در اثر التهاب و تحریک پوست در ناحیه مقعد ناشی از بواسیر ایجاد می‌شود. اگر این علامت ادامه‌دار یا با علائم دیگری همراه باشد، مشاوره با پزشک توصیه می‌شود.
بله، یکی از شایعترین علائم بواسیر، درد حین نشستن است. فشار و التهاب رگ‌های متورم در ناحیه مقعد باعث شده که حین نشستن دچار مشکل و درد شوید.
