فهرست مطالب
علت سوزش مقعد هنگام مدفوع معمولا به تحریک یا آسیب سطحی ناحیه مقعد مربوط است. این سوزش ممکن است هنگام دفع شروع شود، بعد از اجابت مزاج ادامه پیدا کند یا همراه با درد، خارش و خون روشن روی دستمال دیده شود. گاهی مشکل سادهای مانند یبوست، اسهال یا غذای تند علت ایجادکننده این وضعیت است اما در بعضی موارد شقاق، بواسیر، عفونت یا التهاب پوستی نقش دارد. در این مقاله از دکترتو، دلایل شایع سوزش مقعد هنگام دفع، ارتباط آن با اسهال و خونریزی و روشهای درمان آن را بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
شایع ترین دلایل سوزش مقعد هنگام مدفوع چیست؟
سوزش مقعد هنگام مدفوع زمانی ایجاد میشود که پوست یا مخاط مقعد تحریک، ملتهب یا زخمی شده باشد. ناحیه مقعد عصبهای زیادی دارد و حتی یک ترک کوچک یا التهاب سطحی میتواند سوزش قابلتوجهی در آن ایجاد کند.
دلایل شایع سوزش هنگام دفع عبارتند از:
- شقاق مقعد
- بواسیر یا هموروئید
- یبوست و دفع مدفوع سفت
- اسهال مکرر
- غذاهای تند، اسیدی یا محرک
- شستوشوی خشن یا استفاده از شویندههای معطر
- عفونتهای پوستی، قارچی یا مقاربتی
- حساسیت پوستی و اگزما
اگر سوزش با خونریزی، درد شدید، تب، ترشح چرکی، زخم، توده یا کاهش وزن همراه باشد، باید معاینه پزشکی انجام شود.
1. شقاق مقعد
شقاق مقعد یکی از شایعترین علتهای سوزش و درد هنگام مدفوع است. شقاق یعنی ترک کوچک در پوست یا مخاط مقعد. این ترک معمولا بعد از دفع مدفوع سفت، یبوست، زور زدن یا گاهی بعد از اسهال شدید ایجاد میشود.
در شقاق، فرد معمولا هنگام دفع احساس بریدگی، سوزش شدید یا درد تیز دارد. بعد از دفع هم ممکن است سوزش برای چند دقیقه تا چند ساعت ادامه پیدا کند. گاهی خون روشن روی دستمال یا سطح مدفوع دیده میشود.
وقتی فرد به علت درد، دفع را عقب میاندازد، مدفوع سفتتر میشود و دفع بعدی دردناکتر خواهد بود. به همین دلیل، درمان یبوست و نرم نگه داشتن مدفوع بخش مهمی از کنترل شقاق است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ncbi.nlm.nih
Secondary fissures are rarer, often multiple, off-midline, and characterized by an internal anal sphincter with a normal or reduced tone.
ترجمه فارسی:
شقاقهای ثانویه نادرتر، اغلب متعدد، خارج از خط وسط و با یک اسفنکتر مقعدی داخلی با انقباض طبیعی یا کاهش یافته مشخص میشوند.
2. هموروئید (بواسیر)
هموروئید یا بواسیر به تورم رگهای اطراف مقعد یا داخل راستروده گفته میشود. بواسیر میتواند باعث سوزش، خارش، احساس فشار، توده کنار مقعد و خونریزی روشن بعد از دفع شود.
در بواسیر خارجی، سوزش و درد معمولا هنگام نشستن، شستوشو یا دفع بیشتر حس میشود. در بواسیر داخلی، ممکن است خونریزی بیشتر از درد دیده شود. اگر بواسیر دچار لخته شود، درد ناگهانی و شدیدتری ایجاد میکند.
زور زدن هنگام دفع، یبوست، نشستن طولانی روی توالت، بارداری و اضافه وزن میتوانند احتمال بواسیر را بیشتر کنند.
3. یبوست یا اسهال
یبوست و اسهال هر ۲ میتوانند باعث سوزش مقعد هنگام مدفوع شوند، اما سازوکار آنها متفاوت است. در یبوست، مدفوع سفت و حجیم از مقعد عبور میکند و ممکن است پوست ناحیه را بکشد یا ترک ایجاد کند. در اسهال، دفع مکرر و تماس طولانی پوست با مدفوع شل باعث تحریک و التهاب میشود.
اگر یبوست ادامه پیدا کند، خطر شقاق و بواسیر بیشتر میشود. اگر اسهال طولانی شود، پوست اطراف مقعد قرمز، حساس و سوزان میشود. در هر ۲ حالت، اصلاح عادت دفع و درمان علت زمینهای اهمیت دارد.
4. رژیم غذایی نامناسب
رژیم غذایی میتواند سوزش مقعد هنگام دفع را بیشتر کند. غذاهای تند، ادویه زیاد، فلفل، غذاهای خیلی چرب، نوشیدنیهای کافئیندار، الکل، مرکبات و بعضی خوراکیهای اسیدی در برخی افراد باعث تحریک روده و مقعد میشوند.
گاهی غذا مستقیما باعث بیماری نمیشود، اما مدفوع را شلتر، تندتر یا تحریککنندهتر میکند. در این حالت، فرد معمولا بعد از مصرف خوراکی خاصی دچار سوزش، فوریت دفع یا اسهال میشود.
اگر سوزش مقعد تکرار میشود، بهتر است برای چند روز مواد غذایی مصرفی و زمان شروع علائم را یادداشت کنید. این کار به پیدا کردن محرکهای غذایی کمک میکند.
درد مقعد بعد هر بار اسهال یا یبوست کلافهات کرده؟
برای درمان فوری نوبت بگیر.
5. عفونت ها و آلرژی ها
عفونت مقعد و آلرژیها هم میتوانند باعث سوزش، خارش و التهاب اطراف مقعد شوند. عفونت قارچی، عفونت باکتریایی، انگل، زگیل تناسلی، تبخال و بعضی از عفونتهای مقاربتی ممکن است با سوزش یا درد مقعدی همراه باشند.
حساسیت پوستی هم علت مهمی است. دستمال مرطوب معطر، صابون قوی، ژل شستوشو، پمادهای نامناسب، لباس زیر تنگ یا تعریق زیاد میتوانند پوست اطراف مقعد را تحریک کنند. در این حالت، سوزش معمولا با خارش، قرمزی و خشکی پوست همراه است.
اگر سوزش با زخم، تاول، ترشح، بوی بد، درد شدید یا ضایعههای جدید همراه است، خوددرمانی مناسب نیست و باید علت دقیق مشخص شود. برای بررسی علت میتوانید از بهترین دکتر گوارش و کبد ایران نوبت خود را دریافت کنید.
چرا بعد از اجابت مزاج مقعدم میسوزه؟
سوزش بعد از اجابت مزاج معمولا به این دلیل رخ میدهد که مدفوع هنگام خروج، ناحیه تحریکشده یا زخمی مقعد را لمس میکند. اگر شقاق، بواسیر، التهاب پوستی یا خراشهای ریز وجود داشته باشد، تماس مدفوع و سپس پاک کردن ناحیه میتواند سوزش را بیشتر کند.
گاهی فرد هنگام دفع درد زیادی ندارد، اما بعد از شستوشو یا پاک کردن، سوزش شروع میشود. این حالت بیشتر در التهاب پوستی، اسهال، استفاده از دستمال زبر یا شستوشوی زیاد دیده میشود.
اگر سوزش بعد از دفع چند ساعت ادامه دارد یا هر بار تکرار میشود، احتمال شقاق، بواسیر یا التهاب مزمن بیشتر است. در این شرایط، فقط شستن بیشتر ناحیه مشکل را حل نمیکند و حتی ممکن است پوست را تحریکتر کند.
چرا اسهال باعث سوزش میشود؟
اسهال به چند دلیل باعث سوزش مقعد میشود. اول اینکه دفع مکرر، پوست اطراف مقعد را در تماس مداوم با مدفوع قرار میدهد. دوم اینکه پاک کردن یا شستوشوی زیاد، لایه محافظ پوست را از بین میبرد. سوم اینکه مدفوع شل ممکن است مواد تحریککننده بیشتری داشته باشد و پوست را بسوزاند.
در اسهال، ناحیه مقعد ممکن است قرمز، حساس، مرطوب و ملتهب شود. اگر فرد غذاهای تند، چرب یا محرک خورده باشد، سوزش میتواند بیشتر شود. اسهال طولانی همچنین ممکن است باعث ترکهای ریز و درد هنگام دفع شود.
برای کاهش سوزش، باید علت اسهال بررسی شود. نوشیدن مایعات، پرهیز از غذاهای محرک، شستوشوی ملایم با آب و خشک کردن آرام ناحیه کمککننده است. اگر اسهال بیش از ۲ روز بدون بهبود ادامه پیدا کند یا با تب، خون، کمآبی یا درد شدید شکم همراه باشد، مراجعه به پزشک لازم است.
علت خونریزی و سوزش هنگام مدفوع چیست؟
خونریزی مقعد و سوزش هنگام مدفوع بیشتر در شقاق و بواسیر دیده میشود. در شقاق، خون معمولا روشن است و روی دستمال یا سطح مدفوع دیده میشود. سوزش و درد تیز هنگام دفع هم شایع است. در بواسیر، خونریزی ممکن است با خارش مقعد، تورم، احساس توده یا ناراحتی مقعد همراه باشد.
با این حال، خونریزی مقعدی را نباید همیشه به شقاق یا علائم بواسیر نسبت داد. التهاب روده، عفونت، پولیپ، زخمهای داخلی و بیماریهای جدیتر هم میتوانند باعث خون در مدفوع شوند.
| علامت همراه با سوزش | احتمالهای شایع | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| خون روشن روی دستمال | شقاق یا بواسیر | معاینه در صورت تکرار |
| درد تیز و سوزش چندساعته | شقاق | درمان یبوست و بررسی پزشکی |
| خارش و توده کنار مقعد | بواسیر یا التهاب پوستی | معاینه و مراقبت پوستی |
| ترشح، تب یا درد ضرباندار | عفونت یا آبسه | مراجعه سریع |
| خون زیاد، مدفوع سیاه یا ضعف | خونریزی مهمتر گوارشی | مراجعه فوری |
هر خونریزی جدید یا بدون علت واضح از مقعد باید با پزشک مطرح شود؛ خون زیاد، ضعف، سرگیجه، تپش قلب، مدفوع سیاه یا قیری، درد شدید یا علائم کمآبی نیازمند مراجعه فوری است.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
Rectal bleeding can be a symptom of many different conditions, like hemorrhoids, inflammatory bowel disease (IBD) and colorectal cancer.
ترجمه فارسی:
خونریزی مقعدی میتواند نشانهی بسیاری از بیماریهای مختلف مانند بواسیر، بیماری التهابی روده (IBD) و سرطان روده بزرگ باشد.
روش های درمان سوزش مقعد هنگام مدفوع چیست؟
درمان سوزش مقعد هنگام مدفوع به علت آن بستگی دارد. اگر علت سوزش یبوست باشد، نرم کردن مدفوع مهمترین قدم است. اگر اسهال علت اصلی باشد، باید تحریک پوست و علت اسهال کنترل شود. اگر شقاق، بواسیر، عفونت یا آلرژی وجود داشته باشد، درمان اختصاصی لازم است.
روشهای کلی کمککننده عبارتاند از:
- نوشیدن آب کافی
- مصرف فیبر غذایی از سبزیجات، میوهها و غلات سبوسدار
- پرهیز از زور زدن هنگام دفع
- نماندن طولانی روی توالت
- شستوشوی ملایم با آب ولرم
- خشک کردن آرام ناحیه بدون مالش
- پرهیز از صابون و دستمال مرطوب معطر
- نشستن در آب گرم برای کاهش سوزش و اسپاسم
- پرهیز از غذاهای تند و محرک تا زمان بهبود
- درمان یبوست یا اسهال با نظر پزشک
اگر سوزش بیش از چند روز ادامه دارد، هر بار بعد از دفع تکرار میشود یا با خونریزی و درد شدید همراه است، باید علت دقیق مشخص شود.
4.6 (1866 نظر)4.8 (1035 نظر)4.2 (1180 نظر)4.5 (1073 نظر)4.7 (957 نظر)4.8 (919 نظر)پماد برای درمان سوزش مقعدی
پماد برای درمان سوزش مقعدی باید بر اساس علت انتخاب شود. همه سوزشها با یک پماد درمان نمیشوند. اگر علت شقاق باشد، ممکن است پزشک پمادهایی برای کاهش اسپاسم و کمک به ترمیم تجویز کند. اگر بواسیر علت باشد، پمادهای ضدالتهاب یا ضدخارش ممکن است کمک کنند. اگر عفونت قارچی یا حساسیت پوستی وجود داشته باشد، درمان کاملا متفاوت است.
استفاده خودسرانه از پماد برای بواسیر، پمادهای کورتونی، آنتیبیوتیکی یا بیحسکننده میتواند پوست را حساستر کند، عفونت را پنهان کند یا علائم را بدتر کند. اگر سوزش با زخم، ترشح، خونریزی، توده یا درد شدید همراه است، بهتر است قبل از مصرف پماد معاینه انجام شود.
نتیجه گیری
سوزش مقعد هنگام مدفوع معمولا از تحریک پوست، شقاق، بواسیر، یبوست، اسهال، رژیم غذایی محرک یا حساسیت پوستی ناشی میشود. اگر سوزش خفیف و کوتاهمدت باشد، اصلاح دفع، مصرف آب و فیبر، شستوشوی ملایم و پرهیز از غذاهای محرک میتواند کمک کند. تشخیص علت سوزش مقعد هنگام مدفوع به بررسی مواردی همچون خونریزی، درد شدید، ترشح، تب، زخم یا تکرار مداوم آن بستگی دارد. درمان درست زمانی انتخاب میشود که علت اصلی مشخص شده باشد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!