فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
گل مژه یکی از مشکلات چشمی است که افراد زیادی آن را تجربه میکنند اما معمولاً نمیدانند دقیقاً چرا ایجاد میشود یا چه زمانی میتواند جدیتر شود. این برجستگی کوچک و دردناک در لبه پلک، در نگاه اول شاید شبیه یک جوش ساده به نظر برسد اما در واقع نتیجه عفونت یا انسداد غدد چربی پلک است. هرچند در بیشتر موارد بیخطر است و خودبهخود برطرف میشود اما گاهی میتواند باعث درد، ورم و حتی تکرار گل مژه زدن شود. شناخت علتها و روشهای درست مراقبت از آن میتواند از بروز دوباره و عوارض احتمالی جلوگیری کند. در ادامه این مطلب از دکترتو با مهمترین نکات مربوط به گل مژه آشنا میشویم.
آشنایی با بیماری گل مژه چشم
گل مژه به انگلیسی Stye یک توده کوچک، عفونی و دردناک در لبه پلک است که معمولاً نزدیک ریشه مژهها ایجاد میشود. این مشکل یکی از بیماریهای چشمی است و بیشتر در پلک بالا یا پایین دیده میشود. ظاهر آن شبیه جوش یا دمل است و در مراحل اولیه میتواند باعث حساسیت، قرمزی یا ورم خفیف در پلک شود. گل مژه ممکن است در بعضی افراد فقط یکبار و در برخی دیگر بهصورت تکرارشونده ایجاد شود. با اینکه ظاهر آن ممکن است نگرانکننده به نظر برسد، در بیشتر موارد یک مشکل خوشخیم است و بهمرور زمان برطرف میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از my.clevelandclinic
A stye (sty or hordeolum) is a painful, discolored bump on the edge of your eyelid. It may look like a pimple and can be tender to touch. A stye forms when a tiny oil-producing gland in your eyelash follicle or eyelid skin becomes blocked, and a bacterial infection develops.
ترجمه فارسی:
گل مژه (استای یا هوردئولوم) یک برجستگی دردناک و تغییررنگداده در لبه پلک است که معمولاً ظاهری شبیه جوش دارد و ممکن است هنگام لمس حساس و دردناک باشد. این حالت زمانی ایجاد میشود که یکی از غدد چربی کوچک در فولیکول مژه یا پوست پلک مسدود شده و در ادامه یک عفونت باکتریایی در آن ناحیه شکل میگیرد.
انواع گل مژه چیست؟
گل مژه بر اساس محل ایجاد و نوع غدهای که درگیر میشود، به ۲ نوع اصلی تقسیم میشود که از نظر شدت علائم و ظاهر با هم تفاوتهایی دارند. شناخت این دو نوع به تشخیص بهتر و انتخاب روش درمان مناسب کمک میکند:
- گل مژه خارجی: شایعترین نوع گل مژه است که در بخش بیرونی پلک، نزدیک ریشه مژهها ایجاد میشود. علت آن معمولاً عفونت در فولیکول مژه است.
- گل مژه داخلی: این نوع در سطح داخلی پلک (سمت تماس با چشم) ایجاد میشود و علت آن عفونت در غدد داخلی پلک است که مسئول تولید چربی هستند. غدد میبومین در پلک چربی تولید میکنند که به پایداری لایه اشکی و روانسازی سطح چشم کمک میکند. عفونت این غدد میتواند باعث گلمژه داخلی شود.
گل مژه خارج پلک
گل مژه خارج پلک شایعترین نوع این عارضه است که در لبه بیرونی پلک و نزدیک ریشه مژهها ایجاد میشود. این نوع معمولاً به دلیل عفونت فولیکول مژه یا غدد چربی سطحی به وجود میآید و به شکل یک برجستگی قرمز، متورم و دردناک دیده میشود. ممکن است با سوزش، اشکریزش یا احساس جسم خارجی در چشم همراه باشد. در بیشتر موارد طی ۱ تا ۲ هفته بهبود پیدا میکند.
گل مژه داخل پلک
گل مژه داخلی زمانی ایجاد میشود که یکی از غدد چربی داخل پلک دچار عفونت شود. این نوع معمولاً درد بیشتری دارد و میتواند باعث قرمزی، ورم و حساسیت پلک شود. گاهی از بیرون خیلی مشخص نیست اما داخل پلک یک برجستگی دردناک حس میشود. در بیشتر موارد طی ۱ تا ۲ هفته بهتر میشود. اما اگر درد یا ورم ادامهدار باشد، باید توسط بهترین دکتر چشم پزشک ایران بررسی شود.
گل مژه پلک پایین
این نوع گل مژه در لبه پایینی پلک و معمولاً نزدیک ریشه مژهها ایجاد میشود که به شکل یک برجستگی کوچک، قرمز و دردناک دیده میشود و ممکن است باعث احساس سوزش یا وجود جسم خارجی در چشم شود. علت آن معمولاً بسته شدن و عفونت غدد چربی است. در بیشتر موارد طی ۱ تا ۲ هفته بهبود پیدا میکند. رعایت بهداشت چشم و دست نزدن به پلک ممکن است به بهتر شدن سریعتر آن کمک کند.
گل مژه پلک بالا
گل مژه پلک بالا در پلک بالایی و به دلیل عفونت فولیکول مژه یا غدد چربی ایجاد میشود. معمولاً به صورت یک برجستگی قرمز، متورم و دردناک در لبه پلک ظاهر میشود و ممکن است با خارش یا احساس جسم خارجی همراه باشد. بیشتر موارد خفیف هستند و با رعایت بهداشت طی چند روز برطرف میشوند. اگر تورم یا درد بیشتر شد، برای بررسی احتمال عفونت چشم شدیدتر یا تبدیل شدن به شالازیون به پزشک مراجعه کنید.

علائم گل مژه چشم چیست؟
گل مژه معمولاً با نشانههای واضحی در لبه پلک همراه است که تشخیص آن را آسان میکند. در مراحل ابتدایی، ممکن است فرد چشم درد یا حساسیت در پلک احساس کند و بعد از آن یک برجستگی کوچک در همان ناحیه ظاهر میشود. این علائم معمولاً طی چند روز بیشتر میشوند و در برخی موارد با التهاب یا ترشح همراه هستند. علائم شایع گل مژه عبارتند از:
- ورم و قرمزی در لبه پلک
- احساس درد یا سوزش در پلک
- ایجاد یک برجستگی کوچک شبیه جوش یا دمل
- ترشح چرکی یا پوستهریزی در محل درگیری
- احساس سنگینی یا فشار در پلک
- حساس بودن ناحیه به لمس و گاهی اشک ریختن از چشم
گل مژه چه شکلی است؟
گل مژه چشم معمولاً به شکل یک برجستگی کوچک، قرمز و ملتهب روی لبه پلک دیده میشود که شبیه جوش یا دمل است. در بعضی موارد نوک آن ممکن است چرکی باشد و با لمس، درد یا حساسیت ایجاد کند. اطراف آن هم میتواند متورم شود. باتوجه به شدت، ممکن است فقط یک نقطه کوچک باشد یا باعث ورم بیشتر پلک شود و ظاهر چشم را کمی تغییر دهد.

دلیل گل مژه زدن چیست؟
علت گل مژه معمولاً یک عفونت باکتریایی در غدد چربی یا ریشه مژهها است که در بیشتر موارد توسط باکتری استافیلوکوک اورئوس ایجاد میشود. این عفونت باعث التهاب، قرمزی، درد و تورم در لبه پلک میشود. برخی از عوامل هم میتوانند احتمال بروز گل مژه را بیشتر کنند از جمله لمس چشم با دست آلوده، آرایش چشم باقیمانده یا قدیمی، بلفاریت، روزاسه، دیابت، سابقه گلمژه و اختلال غدد میبومین. همچنین التهاب مزمن لبه پلک و سابقه قبلی عفونت میتواند ریسک تکرار گل مژه را افزایش دهد.
روش تشخیص گل مژه چگونه است؟
تشخیص گل مژه معمولاً بر اساس معاینه بالینی توسط پزشک یا متخصص چشم انجام میشود. پزشک با مشاهده ظاهر پلک، محل تورم و بررسی علائم مانند قرمزی، درد، ترشح یا وجود برآمدگی در لبه پلک میتواند گل مژه را از سایر عفونتهای چشمی مانند بلفاریت تشخیص دهد. درواقع در گلمژه معمولا آزمایش لازم نیست و تشخیص با معاینه انجام میشود. در موارد عودکننده، مقاوم به درمان، غیرمعمول یا همراه با عفونت منتشر، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی مانند کشت در موارد منتخب، بررسی قند خون یا در ضایعات مشکوک بیوپسی را درخواست کند.
گل مژه چطور درمان می شود؟
گل مژه معمولاً در خانه قابل درمان است. روشهای درمان خانگی گل مژه معمولا شامل استفاده از کمپرس گرم، مصرف داروهای مسکن بدون نسخه و تمیز کردن پلک با صابون ملایم هستند که میتوانند به بهبود آن کمک کنند. بهتر است از آرایش کردن روی گل مژه خودداری کنید، زیرا میتواند روند بهبود را کند کرده و حتی عفونت را تشدید کند. اگر درد و ورم بعد از ۴۸ ساعت بهتر نشد، باید به چشمپزشک مراجعه کرد.
آدرمان گل مژه با نتیبیوتیک موضعی یا خوراکی، تخلیه و تزریق استروئید فقط در موارد منتخب مانند عفونت منتشر، ضایعه شدید یا مقاوم، آبسه، یا ضایعات مزمن و با تشخیص پزشک استفاده میشوند.
عوارض گل مژه چشم چیست؟
گل مژه معمولا یک مشکل بیخطر است و ممکن است فقط باعث سوزش یا ناراحتی شود. در صورت درمان نشدن یا فشار دادن گل مژه، التهاب ممکن است گسترش یافته و عوارض بیشتری ایجاد کند. به صورت کلی عوارض احتمالی گل مژه عبارتند از:
- گسترش عفونت به بافتهای اطراف چشم و ایجاد ورم یا قرمزی پلک
- تبدیل گل مژه به کیست در اثر انسداد مزمن غده چربی
- درد و تورم مداوم در ناحیه پلک یا گوشه چشم
- تاری دید موقت در صورت بزرگ شدن ضایعه
- بازگشت مکرر گل مژه در صورت رعایت نکردن بهداشت چشم
چگونه از گل مژه پیشگیری کنیم؟
اگر یکبار دچار گل مژه شوید، احتمال اینکه دوباره به آن مبتلا شوید بیشتر میشود و حتی ممکن است در داخل پلک هم ایجاد شود. گلمژه معمولاً مسری نیست و از راه تماس معمولی به دیگران منتقل نمیشود. بااینحال، چون باکتریهای عامل آن میتوانند از طریق دست، حوله، روبالشی یا لوازم آرایش آلوده جابجا شوند، شستن دستها و استفادهنکردن از وسایل مشترک توصیه میشود. رعایت هر کدام از نکات زیر برای پیشگیری از ابتلا به آن می تواند کمک کننده باشد:
- قبل از دست زدن به چشم خود، دست ها را با آب و صابون بشویید.
- در صورت نیاز، لبه پلک را با شوینده مخصوص پلک یا شامپو بچه رقیقشده و با ملایمت تمیز کنید.
- آرایش چشم را هر شب قبل از خواب پاک کنید.
- از حوله کسی استفاده نکنید (مخصوصا افراد دارای گل مژه).
نتیجه گیری
گل مژه یک التهاب موضعی در لبه پلک است که بیشتر بهدلیل انسداد غدد چربی و ورود باکتری ایجاد میشود. این عارضه معمولاً با درد، قرمزی و تورم همراه است و در اکثر موارد بدون نیاز به درمان خاص، خودبهخود بهبود مییابد. رعایت بهداشت چشم، شستوشوی منظم پلکها و پرهیز از تماس مستقیم دست با چشم، مهمترین راههای پیشگیری از بروز یا عود مجدد آن هستند. در موارد نادر که گلمژه بزرگ، دردناک یا ماندگار است، ارزیابی پزشکی نیاز دارید تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود. شناخت این عارضه به درک بهتر رفتار چشم در برابر عفونت و تقویت مراقبتهای فردی کمک میکند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!


سلام. من ۳۵ سالمه و واسه اولین بار بود که گل مژه زدم . پلک که میزنم چشمم درد میکنه و از همون روز اول که درد شروع شد و تورم زیاد نداشت شروع کردم به آنتی بیوتیک خوردن و پماد چشمی زدن و شستشو با شامپو بچه و کمپرس گرم .
میخاستم بدونم با اینکه این مسائل رو سریع رعایت کردم آیا باز هم امکان داره که گل مژه بزرگ بشه و عفونی و چرکی بشه یا نه؟ ممنون
سلام دوست عزیز
رعایت نظافت و جلوگیری از آلودگی نیز برای شما موثر است. اگه گل مژه شما بزرگتر و چشم ها متورم شد به متخصص چشم پزشکی مراجعه کنید.
متخصص چشم پزشکی
سلام من دیشب موقع پلک زدن دیدم پلک چشم چپم درد میگیره ولی توجهی نکردم صبح که از خواب بیدار شدم دیدم باد کرده و درد بیشتر شده و موقع پلک زدن خیلی درد میگیره و باد داره و اشک میاد از چشمم ولی تار نمیبینم.
ایا گل مژه ژدم؟
باید برم پیش پزشک؟
سلام، احتمالاً گل مژه باشد، زیرا تورم، درد و اشکریزی از علائم معمول آن است. گل مژه معمولاً به دلیل عفونت غدد چربی در لبه پلک ایجاد میشود. اگر درد زیاد شده یا تورم ادامه پیدا کرده، بهتر است به پزشک یا چشمپزشک مراجعه کنید تا درمان مناسب را دریافت کنید. در صورتی که گل مژه عفونت پیدا کند، ممکن است نیاز به درمان با آنتیبیوتیک یا روشهای دیگر باشد.
متخصص چشم
من چشمم درد داره چکار کنم
سلام، اگر چشم شما دچار درد شده، لازم است ابتدا علت آن بررسی شود؛ این درد ممکن است ناشی از خشکی چشم، عفونت، تماس با مواد حساسیتزا، التهاب، ضربه یا حتی مشکلات بینایی مانند افزایش فشار چشم باشد. تا زمان مراجعه به چشمپزشک، از مالیدن چشم خودداری کرده، در صورت وجود قرمزی یا ترشح از کمپرس سرد و قطره اشک مصنوعی بدون نگهدارنده استفاده نمایید. اگر درد با تاری دید، حساسیت به نور یا سردرد همراه است، مراجعه فوری به پزشک متخصص چشم توصیه میشود.
متخصص چشم
سلام من خیلی چشمم درد دارد و داخل چشمم دونه شده خیلی هم درد و سوزش دارد چکارکنم
سلام، بله، ریزش مو یکی از عوارض جانبی شایع داروی سدیم والپرات است. اما معمولاً این ریزش مو موقتی است و پس از مدتی مصرف دارو یا پس از قطع آن، موها دوباره رشد میکنند. اگر ریزش مو زیاد یا آزاردهنده است، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا در صورت نیاز راهکارهای مناسب را پیشنهاد دهد.
سلام روز بخیر منم گل مژه شدم وقتی پیش دوکتر مراجع کدم همرای پینس میکروب را کشید الان یک ماه هست جایش مونده جور نشد
نمی دونم الان چی کار کنم
سلام
با توجه به گذشتن یک ماه
شاید درمان موضعی و کرم های ترمیم چندان موثر نباشد
و نیاز به روش های درمانی دیگر داشته باشید
زیر نظر پزشک باشید
متخصص پوست و مو
سلام خسته نباشید، من ۲۰ سالمه اما وقتی ۱۶ یا ۱۷ سالم بود یه چیزی گوشه پایینی پلک چشم راستم جایی که اشک ازش خارج میشه به وجود اومد، پدر و مادرم میگفتن گل مژه است، اولش سفت بودو قرمز و درد میکرد، اما با یکسری درمان های خانگی اون سفتی و دردش برطرف شد اما بطور کلی از بین نرفت و از اون موقع تا الان چشمم دچار سوزش و خارش شده مخصوصا صبح ها که از خواب بیدار میشم خیلی بیشتر میسوزه، وقتی اینطوری میشه ازش اشک میاد و تا چشمم رو نشورم سوزشش از بین نمیره، مخاط این چشمم نسبت به چشم دیگم بیشتره و به تازگی حس میکنم توی چشمم روی قسمت سفید تقریبا نزدیک به همون قسمت پلکم یه چیز کوچولو و سفت بوجود اومده که وقتی پلکم بهش برخورد میکنه انگار یچیزی رفته توی چشمم ولی اونه که این حس رو بهم میده و جالب اینکه اون چیز کوچولو همیشه نیستش و فقط گاهی اوقات ایجاد میشه و بعد از چند دقیقه برطرف میشه، بیشتر وقتی میرم حموم ایجاد میشه، انگار که یه حباب سفت باشه. میخواستم ببینم علت همه اینا چیه و آیا من واقعا گل مژه داشتم؟ و الان باید چکار کنم؟
سلام دوست عزیز
علایمی که ذکر کردی میتونه به خاطر مشکلات غده اشکی و مشکلات دیگه چشم شما باشه. گل مژه تنها نمیتونه این علایم رو بوجود بیاره. برای بررسی بیشتر میتونی از این لینک نوبت متخصص چشم پزشکی بگیری.
دکتر فوق تخصص چشم
شاید مواد صابون روی دستت مونده بعد خورده به چشمت اونطوری شده که میگی از حموم میام اینطوری میشه چون منم دستم با صابون میشستم بعد به چشمم میزدم اینطوری میشد . بعده ها بخاطر اینکه حساسیت چشمم از بین بره سرمه درست کردم خودم که مطمئن باشم تمیزه با بادوم اینا تا یه سال میزدم موقع هایی که خونه بودم بعد خوب شد حساسیتش هم اینکه ریمل و خط چشم بیشتر از شش ماه نزن
سلام امروز صبح باد شدیدی می وزید بعد چند دقیقه چشمم شروع به خارش کرد و کمی باد کرده چی کار کنم
سلام دوست عزیز
این تورم چشم میتونه به علت ایجاد حساسیت در مقابل باد و گرد و خاک باشه. چشم خود را شست و شو دهید. در صورت تورم بیشتر و مشکلات دیگر به متخصص چشم پزشکی مراجعه کنید.
متخصص چشم پزشکی
سلام من ۱۵ سالمه و فکر می کنم که گل مژه زده باشم چون پلک بالای چشم راستم مقداری باد کرده و وقتی که پلک می زنم درد می گیره
میشه یک راه سریع بهم پیشنهاد کنید ممنونم
سلام دوست عزیز
گل مژه معمولا خود به خود بهبود پیدا میکنه، اما تمیز کردن آن باعث تخلیه زود تر آن شده و سریع تر بهبود می یابد. از آنجایی که شبیه به جوشه ممکنه بخوای اون رو فشار بدی، اما باید بدونی که انجام این کار شرایط را بدتر میکنه. اگه شما مکررا دچار گل مژه میشی باید به چشم پزشک مراجعه کنی.
به خاطر داشته باش که در طول مدت درمان باید صبور باشی. از دست کاری، فشار دادن یا سعی در ترکاندن برآمدگی روی پلک بپرهیزی زیرا اینکار ممکنه جای زخم روی پلک ات باقی بزاره.
دکتر فوق تخصص چشم
سلام خسته نباشید ۲۱ سالمه ۲ ساله هر ۶ ماه ی بار گل مژه در میارم فقط چشم راستم درگیر میشه ک بعد ۱ هفته خوب میشه ولی خیلی اذیت میکنه خارش و سوزش خیلی شدیدی داره میخواستم بدونم باید برم چشم پزشکی یا عادیه ؟
سلام دوست عزیز
این مشکل عادی نیست و برای تشخیص علل نیاز به معاینه داخلی چشم و آزمایش های دیگه هست. به این مورد توجه کرده و از این لینک از بهترین متخصصان چشم پزشکی نوبت بگیر تا درمان دارویی مناسب برای شما شروع بشه.
دکتر چشم پزشک خوب
سلام من پانزده سال پیش پلک پایین چشمم گل مژه زد و شدید بزرگ شد با مصرف آنتی بیوتیک چشمم خوب شد ولی متاسفانه جای گل مژه پلک پایین به اندازه خیلی کم مونده و الان چند ساله خارش و درد داره و در برابر باد و هوای آلوده حساسیت پیدا کرده به پزشک های زیادی هم مراجعه کردم ولی چون جاش خیلی کوچک بوده نتونستن کاری برام بکنن ایا راهی هست جای مونده پلکم رو درمان کنم خواهشا جواب بدید ممنون می شم
سلام دوست عزیز
این خارش میتونه ناشی از خشکی پوست اون ناحیه و اگزمای ایجاد شده باشه. توصیه میکنم از مواد آرایشی استفاده نکنی. از گرد و خاک و مواد محرک دوری کنی. برا رفع این خشکی میتونی به متخصص پوست مراجعه تا داروی مناسب اگزمای پوستی بعد از گل مژه به شما تجویز بشه.
بهترین دکتر پوست
سلام
ممنون بابت راهنمایی عالیتون
من تقریبا یک هفته است که گل مژه دارم
یکم درد داره موقع پلک زدن
از پماد چشمی استفاده میکنم کوچولو ترشده ولی خواستم ببینم مشکل حادی نباشه که دیدم خداروشکر نیست
ممنون بابت مطلب عالیتون😘💋
سلام دوست عزیز
ممنون از ابراز لطفتون.
باسلام و ممنون
پلکم متورم شده انگار آب داره و میخاره وقتی دست بزنم حالت آب بیرون میاد چیکارش کنم سهروزه کوچیک میشه دوباره باد میکنه
سلام دوست عزیز
شما دچار گل مژه شدی، دست آلوده به چشم ات نزن و سعی نکن این تورم رو با دست تخلیه کنی. برا اینکه زودتر بتونی درمان بشی توصیه میکنم به چشم پزشک مراجعه کنی تا انتی بیوتیک مناسب به شما داده بشه. لینک نوبت رو برات میزارم.
متخصص چشم پزشکی
سلام من چند ماهه زیر پلک پایینم دست میزنم یه چیزی شبیهه ریگ احساس میکنم الان نگاه کردم ازاونطرف داخل چشم یه چی زرد رنگ شبیهه چرک دیدم چکارکنم
دوست عزیز
این موارد چربی زیر پوستی است که نیاز به دستکاری ندارد و در صورت طولانی ماندن در روی پوست میتونید با مراجعه به متخصص پوست با لیزر سرپایی برداشته شود.
عالی توضیح خوب بود
سلام دوست عزیز دکترتو
ممنونم از همراهیتون
خوب بود کامل و واضح توضیح دادید
بسیار مفید بود، خدا خیرتان بدهد.
ممنون که مارو دنبال می کنین
پایدار باشین
ممنوناز رهنمایتانبسیار سپاس گذارم
سلام همراه عزیز دکترتو
ممنونیم از شما
من ی چشمم ورم داره چیکارباید بکنم ورمش از بین بره
سلام دوست عزیز
ورم چشم میتونه گل مژه باشه. گل مژه معمولا خود به خود خوب میشه اما تمیز کردن اون باعث تخلیه زودتر اون شده و سریع تر خوب میشه. از آنجایی که شبیه به جوشه ممکنه بخوای اونو فشار بدی، اما این کار شرایطت بدتر میکنه. گل مژه اغلب به دنبال یک بیماری چشمی به نام بلفاریت ایجاد میشه اگه شما مکررا دچارش میشی توصیه میکنم حتما به چشم پزشک مراجعه کنی. من برات لینک نوبت رو میزارم.
متخصص چشم پزشکی
سلام وعرص ادب
گل مژه رو با چای دم کشیده شستشو بدید زود زود خوب خوب میشه به حول وقوه الهی