فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
اختلال شخصیت اسکیزوئید حالتی است که فرد معمولاً از ارتباطهای اجتماعی فاصله میگیرد، دوستان صمیمی کمی دارد و احساساتش را کمتر نشان میدهد. این موضوع با خجالتی بودن یا درونگرا بودن فرق دارد و فقط با علاقه به تنهایی تشخیص داده نمیشود. زمانی این اختلال مطرح میشود که این الگو مدت زیادی ادامه داشته باشد و روی روابط یا زندگی فرد اثر بگذارد. بعضی افراد از این شرایط ناراحت نیستند، اما ممکن است در کار، رابطه یا ارتباط با دیگران با مشکل روبهرو شوند. اما چه زمانی این ویژگیها از یک سبک شخصیتی فراتر میروند و به درمان نیاز پیدا میکنند؟ در ادامه این مطلب از دکترتو، به این موضوع میپردازیم.
اختلال شخصیت اسکیزوئید چیست؟
اختلال شخصیت اسکیزوئید به انگلیسی Schizoid personality disorder نوعی از انواع اختلالات شخصیت است که در آن فرد معمولاً تمایل کمی به ایجاد رابطههای نزدیک دارد و بیشتر فعالیتهای فردی را ترجیح میدهد. او ممکن است احساساتش را کمتر نشان دهد، دوستان صمیمی محدودی داشته باشد و نسبت به تعریف یا انتقاد دیگران واکنش آشکاری نشان ندهد. این رفتارها لزوماً از ترس، خجالت یا دشمنی ناشی نمیشوند. تفاوت اصلی با درونگرایی این است که این الگو پایدار است و میتواند روابط، کار یا کیفیت زندگی را محدود کند و تشخیص آن فقط با ارزیابی روانپزشک یا روانشناس بالینی انجام میشود.
برخلاف درونگرایی که یک ویژگی شخصیتی طبیعی است و فرد با وجود علاقه به تنهایی همچنان توانایی و تمایل برقراری روابط عاطفی و اجتماعی را دارد، در اختلال شخصیت اسکیزوئید میل به صمیمیت و ارتباط نزدیک بهطور قابلتوجهی کم شده و این الگو میتواند بر جنبههای مختلف زندگی فرد تأثیر بگذارد.
| ویژگی | شخصیت اسکیزوئید | فرد درونگرا |
|---|---|---|
| علاقه به رابطه نزدیک | معمولاً کم یا محدود است. | فرد معمولاً به چند رابطه نزدیک علاقه دارد. |
| تجربه تنهایی | اغلب تنهایی را ترجیح میدهد. | برای بازیابی انرژی به تنهایی نیاز دارد. |
| ابراز احساسات | ممکن است محدود یا سرد به نظر برسد. | احساسات وجود دارند و در روابط امن بیان میشوند. |
| واکنش به صمیمیت | ممکن است تمایل کمی به صمیمیت داشته باشد. | صمیمیت را میخواهد اما جمعهای کوچک را ترجیح میدهد. |
| اختلال در عملکرد | ممکن است روابط یا زندگی فرد را محدود کند. | معمولاً اختلال روانی یا ناتوانی ایجاد نمیکند. |
| نیاز به درمان | در صورت آسیب به عملکرد، ارزیابی تخصصی لازم است. | بهخودیخود نیازمند درمان نیست. |
تفاوت اسکیزوئید و اسکیزوفرنی چیست؟
اختلال شخصیت اسکیزوئید و اسکیزوفرنی، با وجود شباهت اسمی، دو وضعیت متفاوت هستند. افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید معمولاً به روابط اجتماعی علاقه کمی دارند، از صمیمیت عاطفی فاصله میگیرند و ترجیح میدهند بیشتر تنها باشند؛ اما در بیشتر مواقع ارتباطشان با واقعیت حفظ میشود. در اسکیزوفرنی، علائمی مانند توهم، هذیان و اختلال در تفکر و ادراک واقعیت دیده میشود.
به زبان ساده، تفاوت اسکیزوئید و اسکیزوفرنی این است که شخصیت اسکیزوئید بیشتر با دوری از روابط و بیان محدود احساسات همراه است اما اسکیزوفرنی میتواند باعث توهم، هذیان و اختلال در ارتباط با واقعیت شود.
| معیار | شخصیت اسکیزوئید | اسکیزوفرنی |
|---|---|---|
| ویژگی اصلی | کنارهگیری اجتماعی و ابراز هیجانی محدود | اختلال در تفکر، ادراک و ارتباط با واقعیت |
| توهم | معمولاً وجود ندارد. | ممکن است وجود داشته باشد. |
| هذیان | جزو ویژگیهای اصلی نیست. | ممکن است دیده شود. |
| گفتار آشفته | معمولاً وجود ندارد. | ممکن است ایجاد شود. |
| ارتباط با واقعیت | معمولاً حفظ میشود. | ممکن است مختل شود. |
| نوع درمان | بیشتر رواندرمانی حمایتی و تدریجی | معمولاً دارودرمانی و مراقبت تخصصی روانپزشکی |
تفاوت شخصیت اسکیزوئید و اسکیزوتایپال چیست؟
اگرچه اختلالات شخصیت اسکیزوئید و اسکیزوتایپال هر دو در یک طیف دستهبندی میشوند اما هر کدام از این بیماریهای روانی، علائم متفاوتی ایجاد میکنند. اختلال شخصیت اسکیزوئید با کنارهگیری عاطفی و بیعلاقگی اجتماعی مشخص میشود، درحالیکه اختلال شخصیت اسکیزوتایپال شامل رفتار عجیبوغریب، باورهای عجیبوغریب و علائم شبه روانپریشی گذرا است.
افراد اسکزوتایپال برخلاف افراد اسکیزوئید به روابط اجتماعی علاقه دارند، اما باورهای عجیبشان مانع برقراری ارتباط آنها میشود. اختلال شخصیت اسکیزوتایپال از نظر بالینی و ژنتیکی ارتباط نزدیکتری با اسکیزوفرنی دارد و بعضی متخصصان آن را بخشی از طیف اسکیزوفرنی میدانند؛ درحالیکه اختلال شخصیت اسکیزوئید هم میتواند در خانوادههای مبتلا به اختلالات طیف اسکیزوفرنی بیشتر دیده شود اما این ارتباط معمولاً ضعیفتر و غیرمستقیمتر است.
به زبان ساده تفاوت شخصیت اسکیزوئید و اسکیزوتایپال این است که فرد اسکیزوئید معمولاً فقط به روابط اجتماعی علاقه کمی دارد اما فرد اسکیزوتایپال علاوه بر انزوا، ممکن است باورهای عجیب، بدگمانی یا رفتار و گفتار غیرمعمول داشته باشد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت charliehealth
People living with schizoid personality disorder have a limited desire for social relationships, whereas those with schizotypal personality disorder have a desire for social relationships but struggle with social interaction due to their eccentricities.
ترجمه فارسی:
افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید تمایل محدودی به روابط اجتماعی دارند، درحالیکه افراد اسکیزوتایپال تمایل به روابط اجتماعی دارند؛ اما به دلیل رفتارهای عجیبوغریب خود در تعامل اجتماعی مشکل دارند.
علائم اختلال شخصیت اسکیزوئید چیست؟
علائم اختلال شخصیت اسکیزوئید بیشتر در رابطه فرد با دیگران و نحوه بیان احساسات دیده میشوند. این افراد معمولاً تنهایی را ترجیح میدهند و ممکن است نیاز کمی به دوستی یا صمیمیت احساس کنند. با این حال، هر فرد کمحرف یا گوشهگیر دچار این اختلال نیست. نشانهها باید از اوایل بزرگسالی وجود داشته باشند و بر زندگی فرد اثر بگذارند. رایجترین نشانه های شخصیت اسکیزوئید شامل موارد زیر است:
- علاقه کم به روابط نزدیک
- ترجیح به انجام فعالیتهای انفرادی
- دوستان صمیمی محدود
- بیان کم احساسات
- واکنش محدود به تعریف یا انتقاد
- علاقه کم به روابط عاطفی یا جنسی
فرد اسکیزوئید چگونه فکر میکند؟
افرادی که به اختلال شخصیت اسکیزوئید مبتلا هستند اغلب دنیای درونی پررنگی دارد و بیشتر به افکار و علایق شخصی خود توجه میکند تا تعاملات اجتماعی. این افراد بیشتر به قضاوت دیگران، تایید اجتماعی یا صمیمیت عاطفی اهمیت کمتری میدهند و ممکن است فاصله گرفتن از دیگران را انتخابی طبیعی و آرامشبخش بدانند.
در تصمیمگیری نیز معمولاً بیشتر بر تحلیل شخصی تکیه میکنند و واکنشهای عاطفی آشکار کمتری نشان میدهند. بااینحال، نباید تصور کرد که فرد اسکیزوئید فاقد احساس یا توانایی فکر کردن درباره دیگران است؛ تفاوت اصلی بیشتر به شیوه تجربه و ابراز هیجان و میزان نیاز به روابط نزدیک مربوط میشود. شدت این ویژگیها نیز در افراد مختلف یکسان نیست.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
People with ScPD also have a limited range of emotions when interacting with others.
ترجمه فارسی:
افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید هنگام تعامل با دیگران طیف محدودی از احساسات را نشان میدهند.
آیا فرد اسکیزوئید عاشق میشود؟
فرد مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید نیز ممکن است احساس عاشقانه داشته باشد اما معمولاً در ابراز احساسات و ایجاد صمیمیت عاطفی با دیگران متفاوت عمل میکند. این افراد اغلب به روابط نزدیک علاقه کمی نشان میدهند و ممکن است احساسات خود را کمتر بروز دهند؛ بااینحال، این موضوع به معنای ناتوانی کامل در تجربه عشق یا دلبستگی نیست. شدت ویژگیها و تجربه عاطفی در افراد مختلف متفاوت است.
علائم اختلال شخصیت اسکیزوئید نگرانت کرده؟
برای تشخیص قطعی از پزشک نوبت بگیر.
علت اختلال شخصیت اسکیزوئید چیست؟
علت دقیق اختلال شخصیت اسکیزوئید مشخص نیست اما بهنظر میرسد مجموعهای از عوامل ژنتیکی و محیطی، بهخصوص تجارب اوایل کودکی، در بروز آن نقش داشته باشند و میزان دقیق وراثتپذیری هنوز بهطور قطعی مشخص نشده است. برخی شواهد نشان میدهند که عوامل ژنتیکی میتوانند در بروز اختلال شخصیت اسکیزوئید نقش داشته باشند اما میزان دقیق وراثتپذیری این اختلال تاکنون بهطور قطعی مشخص نشده است
تست اختلال شخصیت اسکیزوئید چیست؟
تست اختلال شخصیت اسکیزوئید معمولاً به شکل پرسشنامهای درباره روابط اجتماعی، علاقه به تنهایی، بیان احساسات و واکنش فرد به صمیمیت طراحی میشود. تست آنلاین اختلال شخصیت اسکیزوئید ممکن است برای شناخت اولیه بعضی الگوها مفید باشد اما نتیجه آن بدون تایید متخصص، قطعی نیست.
هیچ آزمایش خون، تصویربرداری یا آزمون آنلاین مستقلی نمیتواند این اختلال را به شکل قطعی تأیید کند. تشخیص به مصاحبه بالینی، بررسی سابقه زندگی و ارزیابی مشکلات مشابه مانند افسردگی، اوتیسم، اضطراب اجتماعی یا اسکیزوفرنی نیاز دارد. نتیجه پرسشنامه باید توسط روانپزشک و همراه با ارزیابی کامل تفسیر شود. مراجعه به بهترین دکتر روانپزشک ایران میتواند به شناخت بهتر علائم و انتخاب مسیر مناسب درمانی کمک کند.
تشخیص اختلال شخصیت اسکیزوئید در dsm5 زمانی مطرح میشود که از اوایل بزرگسالی الگوی پایدار کنارهگیری از روابط اجتماعی و ابراز عاطفی محدود وجود داشته باشد و روانپزشک براساس مجموعه معیارهای این راهنما و مصاحبه بالینی تشخیص را تأیید کند، بدون آنکه آزمون خونی یا تصویربرداری خاصی برای آن وجود داشته باشد.
درمان اختلال شخصیت اسکیزوئید چیست؟
درمان اختلال شخصیت اسکیزوئید معمولاً با رواندرمانی آغاز میشود و هدف آن تغییر اجباری شخصیت فرد نیست. درمانگر تلاش میکند در فضایی امن، به فرد برای شناخت احساسات، بهتر شدن روابط و مدیریت مشکلات کاری یا خانوادگی کمک کند. اعتمادسازی ممکن است زمان ببرد و جلسات باید با مرزهای روشن و سرعت مناسب فرد پیش بروند. همچنین داروی مشخصی برای خود این اختلال وجود ندارد اما برای مشکلات همراه تجویز میشود. روشهای درمانی شامل موارد زیر هستند:
- رواندرمانی حمایتی
- درمان شناختیرفتاری
- آموزش مهارتهای اجتماعی
- درمان افسردگی یا اضطراب همراه
- پیگیری منظم و هدفگذاری تدریجی
در برخی افراد، رواندرمانی طولانیمدت برای شناخت الگوهای فکری و عاطفی اهمیت دارد. بهترین دکتر روانکاوی ایران میتواند این روند را بر اساس شرایط هر فرد پیش ببرد.
دنبال درمان اختلال شخصیت اسکیزوئید هستی؟ برای درمان کلیک کن.
ازدواج با اختلال شخصیت اسکیزوئید چه عواقبی دارد؟
ازدواج با شوهر اسکیزوئید یا زن اسکیزوئید لزوماً به معنای یک زندگی ناموفق نیست اما ممکن است به دلیل علاقه کم به صمیمیت، نیاز زیاد بهتنهایی و دشواری در ابراز احساسات، چالشهایی در رابطه ایجاد شود. همسر یک فرد اسکیزوئید گاهی احساس میکند از نظر عاطفی نادیده گرفته شده یا در زندگی مشترک تنها است. همه شوهران مبتلا به اختلال شخصیت اسکیزوئید رفتار یکسانی ندارند زیرا ممکن است در برخی شدت این ویژگیها کمتر و در فردی دیگر بیشتر باشد. شناخت این اختلال، گفتگوی واضح درباره نیازهای عاطفی و در صورت تمایل، کمک گرفتن از بهترین دکتر زوج درمانی ایران، در مدیریت این چالشها اهمیت دارد.
۴.۸ (۲۲۴۴ نظر)۵ (۱۶۹۵ نظر)۴.۹ (۱۴۱۹ نظر)۴.۷ (۱۴۶۰ نظر)۴.۹ (۱۳۹۱ نظر)۴.۸ (۱۳۹۷ نظر)نتیجه گیری
اختلال شخصیت اسکیزوئید الگویی طولانیمدت از فاصله گرفتن از روابط و محدود بودن بیان احساسات است و با درونگرایی ساده تفاوت دارد. علت دقیق آن مشخص نیست اما ترکیبی از زمینه ژنتیکی، ویژگیهای فردی و تجربههای دوران رشد ممکن است نقش داشته باشند. درمان میتواند به بهبود ارتباطها و مشکلات عملکردی کمک کند، بهویژه زمانی که با نیازهای فرد هماهنگ باشد. برای ارزیابی باید به بهترین دکتر روانشناس ایران در زمینه روانشناس بالینی یا روانپزشک مراجعه کرد. اگر فرد دچار افکار خودکشی، رفتار آسیبزننده، توهم، هذیان یا ناتوانی شدید در انجام کارهای روزمره شده است، مراجعه فوری به متخصص، ضروری است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!