فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
غلظت خون اصطلاحی رایج برای اشاره به افزایش گلبول‌های قرمز یا بالا رفتن هموگلوبین و هماتوکریت نسبت به محدوده طبیعی است. این وضعیت می‌تواند به دلایل مختلفی مانند کم‌آبی بدن، زندگی در ارتفاعات، مصرف دخانیات یا برخی بیماری‌های قلبی و ریوی ایجاد شود. در بعضی افراد نیز افزایش گلبول‌های قرمز ناشی از بیماری‌هایی مانند پلی سیتمی ورا است. بنابراین، صرف مشاهده علائم یا یک عدد غیرطبیعی در آزمایش خون برای تشخیص علت کافی نیست. در این مقاله از دکترتو، علائم و علت غلظت خون، روش‌های تشخیص، درمان و عوارض احتمالی آن را بررسی می‌کنیم و توضیح می‌دهیم چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است. برای مدیریت این بیماری می‌توانید از باتجربه‌ترین دکتر خون تهران یا دکتر عمومی تهران و یا شهر خود کمک بگیرید.
غلظت خون به چه معناست؟
منظور از غلظت خون، در اصطلاح عمومی، افزایش تعداد گلبول‌های قرمز یا افزایش هموگلوبین و هماتوکریت نسبت به محدوده مرجع است. گلبول‌های قرمز وظیفه انتقال اکسیژن به بافت‌های بدن را بر عهده دارند. وقتی تعداد گلبول‌های قرمز یا مقدار هموگلوبین بیش از حد افزایش پیدا کند، ممکن است جریان خون دشوارتر شود و خطر تشکیل لخته خون افزایش یابد.
غلظت خون بالا همیشه به معنای ابتلا به یک بیماری مشخص نیست. پزشک باید مشخص کند که افزایش گلبول‌های قرمز واقعی است یا کاهش حجم مایع خون، مانند کم‌آبی بدن، باعث بالا رفتن نسبی این مقادیر شده است. اصطلاح پزشکی اریتروسیتوز (erythrocytosis) برای افزایش گلبول‌های قرمز به کار می‌رود و پلی سیتمی ورا (polycythemia Vera) نوع خاصی از بیماری‌های مغز استخوان است که در آن تولید سلول‌های خونی افزایش پیدا می‌کند. رنگ خون یا تیره بودن آن به‌تنهایی نشان‌دهنده غلظت خون نیست.
متن انگلیسی
به نقل از Mayoclinic
Polycythemia vera is a type of blood cancer. It causes your bone marrow to make too many red blood cells. These extra cells thicken your blood, slowing its flow, which may cause serious problems, such as blood clots
ترجمه فارسی:
پلی سیتمی ورا (Polycythemia vera) نوعی سرطان خون است که باعث میشود مغز استخوان شما تعداد بیش از حد گلبول‌های قرمز تولید کند. این سلول‌های اضافی خون را غلیظ کرده و جریان آن را کند می‌کنند، که ممکن است منجر به مشکلات جدی مانند لخته شدن خون شود.
علائم غلظت خون چیست؟
علائم غلظت خون به علت و شدت افزایش گلبول‌های قرمز بستگی دارد و ممکن است برخی افراد هیچ علامت مشخصی نداشته باشند. از مهم‌ترین نشانه های غلظت خون می‌توان به سردرد و سرگیجه، تاری دید، برافروختگی و قرمزی پوست به‌ویژه صورت، خارش پوست به‌خصوص پس از استحمام با آب گرم، خستگی و ضعف، تنگی نفس و گزگز، بی‌حسی یا احساس سوزش در دست و پا اشاره کرد.
علائم غلظت خون بالا ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد و شدت آن نیز به علت زمینه‌ای بستگی دارد. برخی از علائم ظاهری غلظت خون مانند قرمزی و برافروختگی پوست قابل مشاهده هستند، اما بعضی نشانه‌ها مانند سردرد، سرگیجه، خستگی یا گزگز دست و پا ظاهری نیستند.
البته این علائم اختصاصی غلظت خون نیستند و ممکن است در بیماری‌های مختلف دیده شوند. بنابراین، تشخیص غلظت خون تنها بر اساس علائم امکان‌پذیر نیست و در صورت تداوم یا شدت نشانه‌ها، انجام آزمایش و بررسی پزشکی اهمیت دارد. برای آشنایی سریع‌تر با علائم غلظت خون و نشانه‌هایی که ممکن است همراه آن دیده شوند، جدول زیر را ببینید.
| علامت | چگونه بروز می‌کند؟ |
|---|---|
| سردرد و سرگیجه | احساس درد سر یا سبکی سر |
| تاری دید | کاهش وضوح یا اختلال در دید |
| قرمزی پوست | برافروختگی، به‌ویژه در صورت |
| خارش پوست | بیشتر پس از حمام آب گرم |
| خستگی و ضعف | کاهش انرژی و توان روزمره |
| تنگی نفس | احساس کمبود هوا یا دشواری تنفس |
| گزگز و بی‌حسی | بیشتر در دست‌ها و پاها |
علائم غلظت خون در زنان چیست؟
علائم غلظت خون در زنان می‌تواند شامل سردرد، سرگیجه، تاری دید، خستگی، تنگی نفس، قرمزی پوست و خارش، به‌ویژه پس از حمام با آب گرم، باشد. گزگز یا بی‌حسی دست و پا نیز در برخی افراد دیده میشود. این علائم در زنان و مردان تفاوت اساسی ندارند، اما علت افزایش گلبول‌های قرمز می‌تواند متفاوت باشد. برای مثال، کمبود اکسیژن ناشی از بعضی بیماری‌های ریوی یا وقفه تنفسی هنگام خواب می‌تواند باعث افزایش ثانویه گلبول‌های قرمز شود. بنابراین، در صورت مشاهده مداوم علائم، باید علت زمینه‌ای بررسی شود.
علائم غلظت خون در مردان چیست؟
علائم غلظت خون در مردان می‌تواند شامل سردرد، سرگیجه، تاری دید، خستگی، تنگی نفس، قرمزی پوست، خارش بعد از حمام آب گرم، دست سرد و گزگز یا بی‌حسی اندام‌ها باشد. غلظت خون در مردان ممکن است به دلایل مختلفی از جمله مصرف دخانیات، اختلالات تنفسی هنگام خواب، بیماری‌های قلبی و ریوی یا بیماری‌های مغز استخوان ایجاد شود. بنابراین، وجود این علائم به‌تنهایی به معنای ابتلا به پلی سیتمی ورا نیست و باید با آزمایش خون و بررسی علت همراه شود.
علائم غلظت خون در پاها چیست؟
علائم غلظت خون در پاها ممکن است به صورت گزگز، بی‌حسی، سوزش کف پا یا احساس ناراحتی در دست و پا ظاهر شود. در برخی افراد مبتلا به پلی سیتمی ورا، اختلال جریان خون می‌تواند با علائم اندام‌ها همراه باشد. با این حال، درد، تورم، قرمزی یا گرمی یک پا به‌خصوص اگر ناگهانی ایجاد شده باشد، نباید صرفاً به غلظت خون نسبت داده شود. این علائم می‌توانند نشانه لخته خون در وریدهای عمقی پا باشند و نیاز به ارزیابی پزشکی فوری دارند.
ایا غلظت خون باعث درد ساق پا میشود؟
در برخی بیماری های خونی مانند پلی‌سیتمی ورا خطر تشکیل لخته خون در وریدهای عمقی پا افزایش می‌یابد و می‌تواند باعث درد، حساسیت و تورم ساق پا شود. معمولاً در این حالت ممکن است تورم، قرمزی یا گرم شدن یک پا نیز دیده شود. درد ساق پا به‌تنهایی نشانه غلظت خون نیست و دلایل متعددی مانند مشکلات عضلانی و اسکلتی دارد. اگر درد ساق پا ناگهانی و یک‌طرفه باشد یا همراه با تورم و گرمی پا ایجاد شود، باید سریع‌تر توسط بهترین دکتر خون ایران بررسی شود؛ به‌خصوص اگر تنگی نفس یا درد قفسه سینه نیز وجود داشته باشد.
غلظت خون و درد مفاصل به هم ارتباط دارند؟
درد مفاصل علامت اختصاصی غلظت خون نیست. در برخی بیماران پلی سیتمی ورا به‌علت افزایش اسیداوریک، حملات نقرسی و درد و تورم مفصل رخ می‌دهد، اما این درد مفاصل ناشی از نقرس است و علامت اختصاصی خودِ غلظت خون محسوب نمی‌شود. بنابراین، وجود درد مفاصل به‌تنهایی برای تشخیص غلظت خون کافی نیست. اگر درد مفاصل مداوم است یا همراه با تورم و قرمزی ایجاد میشود، علت آن باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.
نگرانی غلظت خون داری یا نه؟
برای بررسی علائم با متخصص مشاوره داشته باش.
علت غلظت خون چیست؟
علت غلظت خون به نوع افزایش گلبول‌های قرمز بستگی دارد. به‌طور کلی، دلایل غلظت خون را می‌توان به سه گروه اولیه، ثانویه و نسبی تقسیم کرد. در نوع اولیه، مشکل از خود مغز استخوان ناشی میشود و مغز استخوان بدون نیاز طبیعی بدن، سلول‌های خونی بیشتری تولید می‌کند. شناخته‌شده‌ترین نمونه آن پلی سیتمی ورا است که یک بیماری مزمن مغز استخوان محسوب میشود و در بسیاری از موارد با جهش ژن JAK2 ارتباط دارد.
در نوع ثانویه، افزایش تولید گلبول قرمز معمولاً واکنش بدن به کاهش اکسیژن یا افزایش هورمون اریتروپویتین (EPO) است. از دلایل آن می‌توان به بیماری‌های قلبی و ریوی، وقفه تنفسی هنگام خواب، زندگی در ارتفاعات و مصرف دخانیات اشاره کرد. مصرف برخی داروها یا هورمون‌ها مانند تستوسترون و استفاده از اریتروپویتین نیز می‌تواند در بعضی افراد باعث افزایش گلبول‌های قرمز شود. در این شرایط، درمان علت زمینه‌ای اهمیت بیشتری از درمان صرفاً عدد گلبول‌های قرمز دارد.
گاهی تعداد واقعی گلبول‌های قرمز افزایش پیدا نکرده است، اما حجم مایع خون کاهش یافته و غلظت سلول‌های خونی در آزمایش بیشتر دیده میشود. کم‌آبی بدن، استفراغ یا اسهال شدید و مصرف برخی داروهای ادرارآور می‌تواند چنین حالتی ایجاد کند. بنابراین، دلیل غلظت خون در همه افراد یکسان نیست و برای تشخیص دقیق باید شرایط فرد، داروهای مصرفی، سبک زندگی و نتایج آزمایش‌ها در کنار یکدیگر بررسی شوند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Primary polycythemia is also called polycythemia vera (PV)
ترجمه فارسی:
پلی‌سیتمی اولیه (علت اولیه غلظت خون) که با نام پلی‌سیتمی ورا (Polycythemia Vera یا PV) نیز شناخته میشود.
غلظت خون چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص غلظت خون فقط با مشاهده علائم امکان‌پذیر نیست و برای بررسی آن به آزمایش خون نیاز است. پزشک معمولاً ابتدا آزمایش CBC را بررسی می‌کند تا تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)، میزان هموگلوبین (Hb) و هماتوکریت (Hct) مشخص شود. بالا بودن این شاخص‌ها می‌تواند نشان‌دهنده افزایش تعداد یا حجم گلبول‌های قرمز باشد، اما تفسیر نتیجه باید با توجه به شرایط فرد، سن، جنسیت و محدوده مرجع آزمایشگاه انجام شود.
در صورت غیرطبیعی بودن نتایج، پزشک ممکن است برای مشخص کردن علت افزایش گلبول‌های قرمز، آزمایش‌های تکمیلی مانند سطح اریتروپویتین (EPO)، بررسی میزان اکسیژن خون یا آزمایش‌های ژنتیکی مانند جهش JAK2 را درخواست کند. در واقع، اینکه از کجا بدانیم غلظت خون داریم به بررسی مجموعه‌ای از علائم، نتایج آزمایش‌ها و شرایط زمینه‌ای فرد بستگی دارد و تنها یک عدد در برگه آزمایش نمی‌تواند به‌تنهایی تشخیص قطعی ایجاد کند.
برای جلوگیری از سکته قلبی و مغزی همین امروز درمان غلظت خون رو شروع کن.
غلظت خون قابل درمان است؟
غلظت خون در بسیاری از موارد قابل کنترل و درمان است، اما روش درمان به علت افزایش گلبول‌های قرمز بستگی دارد. اگر این مشکل به دلیل عواملی مانند کم‌آبی بدن، مصرف دخانیات، بیماری‌های زمینه‌ای قلبی و ریوی یا برخی شرایط دیگر ایجاد شده باشد، درمان علت اصلی می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند. به همین دلیل، تشخیص علت افزایش غلظت خون قبل از انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.
در برخی افراد که به بیماری‌هایی مانند پلی‌سیتمی ورا مبتلا هستند، درمان با هدف کاهش تعداد سلول‌های خونی و پیشگیری از عوارضی مانند تشکیل لخته انجام میشود. پزشک ممکن است بر اساس شرایط فرد از روش‌هایی مانند خون‌گیری درمانی یا داروهای کنترل‌کننده استفاده کند. بنابراین نمی‌توان یک دارو یا روش ثابت را برای همه افراد مبتلا به غلظت خون توصیه کرد و برنامه درمانی باید با نظر پزشک تعیین شود.
عوارض غلظت خون چیست؟
افزایش قابل‌توجه گلبول‌های قرمز می‌تواند جریان خون را تحت تأثیر قرار دهد و در برخی افراد خطر تشکیل لخته خون را افزایش دهد. مهم‌ترین عوارض غلظت خون در جدول زیر آورده شده است.
شدت عوارض به علت افزایش گلبول‌های قرمز، میزان افزایش هماتوکریت و عوامل خطر فرد بستگی دارد. در صورت بروز علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، ضعف یا بی‌حسی یک‌طرفه بدن و اختلال ناگهانی در تکلم یا بینایی، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد. مهم‌ترین عوارض غلظت خون در جدول زیر آورده شده است.
| عارضه | نشانه |
|---|---|
| لخته پا | درد و تورم |
| آمبولی ریه | تنگی نفس |
| سکته مغزی | ضعف یا بی‌حسی |
| حمله قلبی | درد قفسه سینه |
| اختلال بینایی | تاری دید |
| بزرگ شدن طحال | احساس پری شکم |
چگونه از ابتلا به غلظت خون پیشگیری کنیم؟
پیشگیری از همه انواع غلظت خون ممکن نیست؛ برای مثال، پلی‌سیتمی ورا معمولاً به دلیل یک تغییر اکتسابی در سلول‌های مغز استخوان ایجاد میشود. با این حال، می‌توان برخی عوامل ایجادکننده اریتروسیتوز ثانویه یا نسبی را کنترل کرد. ترک سیگار و قلیان، درمان بیماری‌های قلبی و ریوی و وقفه تنفسی هنگام خواب، حفظ فعالیت بدنی و پیشگیری از کم‌آبی بدن از اقدامات مهم هستند.
اگر دارویی مانند تستوسترون یا سایر داروهای مؤثر بر تولید گلبول قرمز مصرف می‌کنید، درباره ادامه یا تغییر آن با بهترین دکتر داخلی ایران مشورت کنید. همچنین انجام آزمایش در صورت توصیه پزشک و پیگیری منظم بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند به شناسایی زودهنگام افزایش گلبول‌های قرمز کمک کند. خون‌گیری یا اهدای خون نباید به‌عنوان روش پیشگیری از غلظت خون و بدون ارزیابی پزشکی انجام شود.
۴.۸ (۵۴۲۴ نظر)۴.۶ (۲۴۶۷ نظر)۴.۶ (۲۳۸۲ نظر)۴.۶ (۲۲۰۰ نظر)۴.۶ (۱۶۳۳ نظر)۴.۵ (۱۵۹۸ نظر)نتیجه گیری
غلظت خون اصطلاحی رایج برای افزایش گلبول‌های قرمز، هموگلوبین یا هماتوکریت است و علت آن می‌تواند از کم‌آبی و مصرف دخانیات تا بیماری‌های قلبی و ریوی یا پلی سیتمی ورا متفاوت باشد. به همین دلیل، درمان باید بر اساس علت انجام شود و مصرف خودسرانه آسپرین یا سایر داروها توصیه نمی‌شود. آزمایش CBC نخستین مرحله بررسی است و در صورت نیاز آزمایش‌های تکمیلی برای مشخص کردن علت انجام می‌شوند. اصلاح سبک زندگی، ترک دخانیات و درمان بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند در موارد قابل‌اصلاح مؤثر باشد. در صورت مشاهده علائم لخته یا افزایش مداوم شاخص‌های خون، مراجعه به پزشک ضروری است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
با عرض سلام و احترام
من مدتیه هنگام راه رفتن هر دو پا هام خواب میرن جوری که تعادلم به هم میخوره غلظت خون هم دارم امکانش هست از غلطت خون باشد؟ تشکر!!!
بله
داغی وخواب رفتن وبی حسی دست وپا ودرد وسوزش زیاد در کافها
سلام. این علائم می‌تونن به مشکلات عصبی مانند گرفتگی عصب در ناحیه گردن یا کمر، یا حتی به بیماری‌هایی مانند ام اس یا دیابت مربوط باشن. برای تشخیص دقیق علت این درد و سوزش، حتماً به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید تا بررسی‌های لازم انجام بشه.
متخصص مغزواعصاب
بله احتمالش هس
علت اصلی غلظت خون هم کبد چرب هس
سلام من خانم بارداری هستم که در بارداری اولم متوجه غلظت خون بالای خودم شدم و تا بعد از زایمان تحت درمان بودم ولی بع از مدتی درمان را خودسرانه متوقف کردم ولی الان در بارداری دوم تحت فشار عصبی بالایی هستم و تمام علاءم برگشتن باید چی کار کنم .ممنون زهرا حاجی آبادی ۲۲
چ درمانی شدین برا غلضت خون
باسلام ۲۰ سالمه خیلی سرگیجه و بیحال و خوابالوام
بدنم زود کبود میشه وحالت مور مور میگیره به خصوص مچ دستهام و پاهام خیلی سر هست سابقه کم خونی داشتم ولی نه خیلی شدید بنظرتون علائم کم خونی یا غلظت خون
سلام وقتتون به خیر
من الان مدتی هست دست و پاهام‌سر میشن
خیلی زیاد طوری که اگه قاشق دستم بگیرم این حس رو دارم
واگر کمی نشستم زود پاهام خواب میرن
و مهمتر اینکه در هنگام خواب
هم دست ها و هم پاهام و هم‌قسمت
پشت سرم
سر میشه طوری که اذیتم مکنن و خواب
راحتی از بس سر میشن ندارم
و دراخر هم پشت کتفم احساس مور مور شدن دارم یه چیزی انگاره داره تو رگ ها راه میره
علتش چی هست ممنون میشم راهنمایی کنید تشکر
سلام دوست عزیز
نیازه ام آر ای از مغز گرفته شود و توسط متخصص نورولوژی از نظر بیماری های سیستم عصبی مرکزی بررسی شوید. از این لینک می تونید نوبت بگیرید.
دکتر نورولوژی
سلام حتما خودتون رو به یک دکتر خوب نشون بدید و بگید انواع آزمایشات بخصوص ام اس رو براتون انجام بده
سپاس از راهنمایی شما
دوست عزیز این موارد میتونه نشونه بیرون زدگی و اسیب دیسک های ناحیه گردن و توراسیک باشه حتما به متخصص ستون فقرات مراجعه کنید و اصلا به کمرتون فشار نیارین
درود ،احتمال خیلی زیاد غلظت خون داری ، باید ب پزشک مراجعه کنی و با آزمایش خون دقیق ،اطلاع پیدا کنی ،خواب رفتن دست و پا ،سر انگشتان و گز گز یکی از علائم غلظت خون هست ،باید بررسی بشه ب کبد چرب هم دچار نشی ، در غیر اینصورت درگیر فشار خون هم میشوید .،خدا به شما سلامتی دهد انشالله
آم بعد از اینکه درمان شد باید رژیم غذایی و اینا کنترل بشه؟ امکان برگشتن بیماری با نخوردن دارو و رژیم غذایی هست؟
سلام دوست عزیز
بعد از دارو درمانی بهتره رژیم غذایی ذکر شده رعایت شود و هر چند وقت یک بار آزمایشات تکرار شود. بهتره تحت نظر متخصص داخلی درمان را پیگیری کنید.
بهترین متخصص داخلی
سلام.من آزمایش دادم و غلظت خون دارم و احساس خستگی و بی حوصلگی و سرگیجه دارم و احساس خستگی و سرگیجه و بی حوصلگی بعضی ر زها کمی بهتر می شود و کاهش میل جنسی هم دارم و حدود ۲۰ روزه که آسپرین و فارماژلیتان مصرف می کنم(به توصیه پزشک).سر گیجه تقریبا ازبین رفته و احساس خستگی هم کمتر شده ولی بی حوصلگی و کاهش میل جنسی بیشتر شده.چه کار باید بکنم؟
سلام دوست عزیز
کاهش میل جنسی و بی حوصلگی می تونه جنبه روانشناختی داشته باشه. بنابراین بهتره در این خصوص با متخصص روانپزشکی از این لینک برای درمان مناسب مشورت کنید.
روانپزشک خوب
سلام عزیزم.من هم اینطور بودم و به توصیه دکتر mri کردم و متوجه شدم تومور هیپوفیز بزرگ شده و کل هورمونهام بهم ریخته مخصوصا جنسی.دکتر گیو شریفی گفت باید عمل بشی و برداریم ولی دکتر حسن رضا محمدی گفت جراحی نمیخواد و با قرص کنترل کرد.
سلام
بله
نباید از یک علایم ساده بگذریم
ممنونم از راهنمایی خوبتان مخهدی عزیز
سلام ببخشید اسم قرص چی بود
دوست عزیز آمایشات مربوط به پروفایل هورمون های جنسی که شامل fsh.LH.PROLACTIN.TESTESTRONE.ESTRADIOL و همینطور ویتامین دی و CBCرو چک کنید و به متخصص غدد مراجعه کنید
ممنونم از پیام خوبتان
تندرست باشید
ورزش ورزش ورزش
من تمام علاعم این بیماری رو دارم خصوصا قرمزی چشم؛میخواستم بدونم غلظت خونم خیلی بالاست؟
سلام دوست عزیز
این علایم در کنار انجام آزمایشات خون میتونه غلظت خون را مشخص کند. بهتره برای بررسی این مورد متخصص داخلی جهت شما آزمایشات لازم را نسخه و تحت پیگیری ایشان باشید.
بهترین متخصص داخلی
ممنون از اطلاعات شما
ممنون از همراهی شما دوست گرامی.
بسیار و بسیار از شما بخاطر توضیحات جامع تان از شم سپاسگزارم. ممنونم
سلام دوست عزیز
ممنون از همراهی شما.
ممنون از شما بابت توضیحات کامل تون.
من حدود ۶ماهه فهمیدم غلظت خون دارم.
چون احساس خستگی و بی‌حالی.وازهمه مهمتر خارش شدید پوست به از استحمام ..
سلام دوست عزیز
ممنون از همراهی شما. بهتره برای درمان این مشکل خود تحت نظر متخصص داخلی قرار بگیرید.
بهترین متخصص داخلی
سلام غلظت خون با ریزش مو ارتباط داره؟
سلام دوست عزیز
ذخیره بیش‌ازحد آهن یکی از علل ریزش مو است. آهن یکی از عناصر ضروری بدن است که هیچ راه خروجی از آن غیر خونریزی ندارد. ذخیره بیش از حد آهن در بدن بیماری‌هایی مانند غلظت خون، دیابت و ریزش مو به‌وجود می‌آورد. ریزش مو دلایل هورمونی نیز دارد. برای بررسی علت ریزش مو بهتره به متخصص پوست و مو مراجعه کنید.
فوق تخصص پوست و مو