فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
اختلالات هورمونی زنان همیشه با نشانههای واضح آغاز نمیشوند و گاهی تغییرات ظریف، نخستین زنگ خطرند. یکی از این اختلالات، سندرم تخمدان پلی کیستیک است که میتواند آرام و تدریجی بر چرخه قاعدگی، پوست، وزن یا باروری اثر بگذارد. بسیاری از افراد زمانی به وجود آن شک میکنند که قاعدگی نامنظم میشود یا علائمی غیرمنتظره ظاهر میشوند. اما چرا چنین تغییری رخ میدهد و چه نشانههایی باید جدی گرفته شوند؟ تشخیص بهموقع چه اهمیتی دارد و این وضعیت چه پیامدهایی میتواند داشته باشد؟ پاسخ این پرسشها مسیر درک بهتر موضوع را روشن میکند. این ابهامها باعث میشوند خواننده به دنبال تصویری روشنتر از ماهیت، دامنه و اهمیت این اختلال باشد. در این مطلب از دکترتو، با سندرم تخمدان پلیکیستیک آشنا میشوید.
سندروم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) زمانی رخ میدهد که تخمدانها (ارگانهایی که تخمک تولید و آزاد میکنند) هورمونهای اضافی تولید میکنند. در PCOS، فولیکولها و سلولهای تخمدان میزان آندروژنها (هورمونهای مردانه) را افزایش میدهند که در زنان به طور طبیعی در مقادیر کمتری وجود دارد. افزایش آندروژنها باعث بروز علائمی مانند رشد موهای زائد، آکنه و ریزش مو میشود. این اختلال میتواند منجر به قاعدگیهای نامنظم، از دست دادن پریود و تخمکگذاری غیرقابل پیشبینی شود. کیستهای کوچک فولیکولی (کیسههای پر از مایع با تخمکهای نارس) ممکن است در سونوگرافی در تخمدانها دیده شوند، به دلیل عدم تخمکگذاری (آناوولاسیون).اگرچه نام این سندروم به وجود کیستها اشاره دارد، وجود کیست در تخمدانها برای تشخیص PCOS ضروری نیست و بسیاری از زنان مبتلا کیست قابل مشاهده ندارند. همچنین این فولیکولهای کوچک معمولاً بیضرر و بدون درد هستند. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یکی از شایعترین علل اختلال تخمکگذاری و ناباروری در زنان در سنین باروری است.
عکس تخمدان پلی کیستیک

در این سونوگرافی ترانسواژینال، نقاط سیاهِ گردی که با فلش زرد مشخص شدهاند همان فولیکولهای ریزی هستند که در اطراف تخمدان ردیف شدهاند؛ این چیدمان شبیه «گردنبند مرواریدی» است و معمولاً در سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) دیده میشود. به زبان ساده، یعنی تخمدان بهجای آزاد کردن یک تخمک بالغ در هر ماه، تعداد زیادی تخمک نیمهکاره نگه میدارد. اگر پزشک شما چنین تصویری ببیند و همزمان علائمی مثل قاعدگیهای نامنظم یا رشد موهای زائد داشته باشید، احتمال دارد به PCOS مشکوک شود و برای تنظیم هورمونها و پیشگیری از عوارض بعدی، درمان مناسب را پیشنهاد دهد.
تاثیر تخمدان پلی کیستیک بر تنبلی تخمدان
سندرم تخمدان پلیکیستیک (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS) یکی از مهمترین علل تنبلی تخمدان در زنان در سنین باروری محسوب میشود. این اختلال هورمونی با افزایش سطح آندروژنها، مقاومت به انسولین و اختلال در تعادل هورمونهای تخمدانی همراه است که در نتیجه باعث اختلال در رشد فولیکولهای تخمدان و توقف تخمکگذاری منظم میشود. زنان مبتلا به PCOS معمولاً دچار قاعدگیهای نامنظم، ناباروری، رشد موهای زائد و گاهی افزایش وزن میشوند. تنبلی تخمدان ناشی از PCOS نه تنها باروری را تحتتأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند زمینهساز بیماریهای متابولیک مانند دیابت نوع ۲ نیز باشد. تشخیص زودهنگام و مدیریت اصولی این سندرم، نقش مهمی در بهبود عملکرد تخمدان و حفظ سلامت باروری دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Women who are affected by PCOS may experience the effects throughout their lifetime.
There may be an increased risk of miscarriage, gestational diabetes, preeclampsia, and preterm births.
ترجمه فارسی:
زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) ممکن است در سراسر زندگی خود اثرات این اختلال را تجربه کنند.
در این افراد، خطر سقط جنین، دیابت بارداری، پرهاکلامپسی و زایمان زودرس ممکن است افزایش یابد.
انواع تخمدان پلی کیستیک کدام است؟
انواع تخمدان پلیکیستیک معمولاً بر اساس علت غالب و الگوی اختلال هورمونی دستهبندی میشوند و این تقسیمبندی به درک بهتر بیماری و انتخاب رویکرد درمانی مناسب کمک میکند. اگرچه از نظر پزشکی همه این حالتها زیرمجموعه یک سندرم واحد هستند، اما تفاوت در زمینههای متابولیک، هورمونی یا التهابی باعث میشود علائم و پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت باشد و پزشک بر اساس شرایط هر فرد تصمیمگیری کند. انواع تخمدان پلیگیستیک عبارتاند از:
- تخمدان پلیکیستیک موقتی پس از قطع قرصهای هورمونی که معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد
- تخمدان پلیکیستیک مقاوم به انسولین که شایعترین نوع است و با افزایش انسولین، اضافهوزن و خطر دیابت همراه میشود
- تخمدان پلیکیستیک التهابی که با التهاب مزمن خفیف، خستگی و دردهای مبهم بدن دیده میشود
- تخمدان پلیکیستیک با منشاء غدد فوقکلیوی که بیشتر بهدلیل افزایش آندروژنها بروز میکند
| نوع PCOS | ویژگی شاخص | علائم اصلی | درمان پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| مقاوم به انسولین | مقاومت به انسولین | آکنه، رشد مو، چاقی | رژیم، ورزش، متفورمین |
| التهابی | التهاب مزمن، CRP بالا | خستگی، حساسیت غذایی | رژیم ضدالتهاب، مکمل، سبک زندگی |
| ناشی از قرص ضدبارداری | قطع قرص ضدبارداری | تأخیر در قاعدگی، کیست موقت | صبر، تغذیه مناسب، مکملهای هورمونی |
| آدرنال | افزایش DHEA-S بدون تستوسترون | موهای زائد، آکنه | کاهش استرس، مکمل آداپتوژن، تنظیم خواب |
متن انگلیسی:
به نقل از hopkinsmedicine
A healthy diet and more physical activity can help you lose weight and reduce your symptoms.
ترجمه فارسی:
رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی باعث کاهش وزن و برطرف کردن علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک میشود.
علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک چیست؟
سندرم تخمدان پلیکیستیک با مجموعهای از نشانههای متنوع بروز میکند که اغلب به دلیل عدم تعادل هورمونی و مقاومت به انسولین ایجاد میشوند. علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک میتوانند چرخه قاعدگی، ظاهر فیزیکی، وزن بدن و حتی توانایی باروری را تحت تأثیر قرار دهند. شدت و نوع علائم تخمدان پلی کیستیک در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است برخی زنان تنها با یکی از نشانهها روبهرو شوند.
علت سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
علت تخمدان پلی کیستیک (PCOS) بصورت دقیق مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، اختلالات هورمونی (افزایش آندروژنها)، مقاومت به انسولین و التهاب مزمن در بروز آن نقش دارند. این عوامل با هم موجب اختلال در تخمکگذاری و بروز علائم متنوع میشوند.
تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک
تشخیص سندرم تخمدان پلیکیستیک بر اساس علائم بالینی و بررسیهای پزشکی انجام میشود و اگر این سؤال مطرح است که از کجا بفهمیم تخمدان پلی کیستیک داریم، باید بدانید تشخیص قطعی فقط با مراجعه به پزشک امکانپذیر است. پزشک معمولاً با در نظر گرفتن معیارهای علمی، وجود حداقل دو مورد از این نشانهها را ارزیابی میکند: قاعدگیهای نامنظم یا قطعشده بهدلیل اختلال در تخمکگذاری، علائم افزایش هورمونهای مردانه مانند موهای زائد، آکنه یا ریزش موی الگوی مردانه، و مشاهده نمای پلیکیستیک تخمدان در سونوگرافی. برای اطمینان از تشخیص و رد سایر بیماریها، آزمایش خون جهت بررسی سطح هورمونها، قند خون و چربیها نیز درخواست میشود، زیرا این سندرم میتواند با اختلالات متابولیک همراه باشد.

درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک
درمان تخمدان پلی کیستیک به معنای حذف کامل بیماری وجود ندارد، اما میتوان آن را بهطور مؤثر و بلندمدت کنترل کرد. این اختلال یک بیماری مزمن هورمونی و متابولیک است و درمان آن باید فردمحور و متناسب با علائم، سن و هدف بیمار انجام شود. مهمترین و پایهایترین اقدام درمانی، اصلاح سبک زندگی است؛ کاهش وزن حتی در حد ۵ تا ۱۰ درصد میتواند باعث بهبود تخمکگذاری، تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش سطح آندروژنها شود. در کنار آن، درمان دارویی نقش مهمی دارد که شامل داروهای تنظیمکننده قاعدگی، کاهشدهنده مقاومت به انسولین و در صورت تمایل به بارداری، داروهای تحریک تخمکگذاری است. پیگیری منظم پزشکی و درمان مستمر، کلید کنترل موفق این سندرم محسوب میشود
عوارض سندرم تخمدان پلیکیستیک
سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) اگر بهموقع تشخیص داده نشود و تحت کنترل قرار نگیرد، میتواند عوارض جسمی و متابولیکی متعددی ایجاد کند. این عوارض ممکن است در کوتاهمدت یا بلندمدت بروز پیدا کنند و سلامت باروری، متابولیسم و حتی سلامت قلب را تحت تأثیر قرار دهند. عوارض رایج تخمدان پلیکیستیک شامل موارد زیر است:
- ناباروری یا کاهش قدرت باروری به دلیل اختلال در تخمکگذاری
- قاعدگیهای نامنظم یا قطع قاعدگی که منجر به ضخامت غیرطبیعی دیواره رحم میشود
- هایپرآندروژنیسم شامل رشد موی زائد، آکنه و نازک شدن موهای سر
- افزایش خطر دیابت نوع ۲ بهدلیل مقاومت به انسولین
- افزایش خطر فشار خون بالا و بیماریهای قلبی-عروقی
- افزایش احتمال ابتلا به سندرم متابولیک شامل چاقی شکمی، اختلال چربی خون و قند خون بالا
- افزایش خطر سرطان آندومتر بهدلیل تحریک مزمن دیواره رحم
- اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و کاهش اعتمادبهنفس

آیا تخمدان پلی کیستیک خطرناک است؟
تخمدان پلیکیستیک بهتنهایی بیماری خطرناکی نیست، اما در صورت عدم درمان و پیگیری، میتواند به مرور زمان باعث بروز عوارض جدی مانند ناباروری، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، افزایش ریسک سرطان آندومتر و اختلالات روانی شود. بنابراین اگرچه ذات آن تهدیدکننده نیست، ولی در صورت بیتوجهی میتواند برای سلامت عمومی و باروری خطرناک باشد. کنترل علائم با اصلاح سبک زندگی و درمان دارویی، خطرات آن را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
احتمال حاملگی با تخمدان پلی کیستیک چند درصده؟
احتمال بارداری در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک عدد ثابتی ندارد و به عواملی مانند شدت اختلال تخمکگذاری، سن، وزن و دریافت درمان مناسب بستگی دارد، اما بهطور کلی حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از افراد ممکن است بدون درمان خاص باردار شوند و با تشخیص بهموقع و درمان اصولی این احتمال میتواند به ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش یابد. اگر این سؤال برایتان مطرح است که چگونه با تخمدان پلی کیستیک باردار شویم، باید بدانید که هدف اصلی درمان، منظمکردن تخمکگذاری و بهبود تعادل هورمونی و متابولیک بدن است و در بسیاری از موارد بارداری کاملاً امکانپذیر است.
جلوگیری از سندرم تخمدان پلیکیستیک ممکن است؟
جلوگیری کامل از سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) ممکن نیست، زیرا عوامل ژنتیکی و هورمونی در بروز آن نقش دارند. اما با پیشگیری ثانویه و اصلاح سبک زندگی میتوان خطر ابتلا یا شدت علائم را تا حد زیادی کاهش داد. حفظ وزن سالم، تغذیه متعادل با کاهش مصرف قند و چربیهای ناسالم، فعالیت بدنی منظم و کنترل استرس، میتواند از بروز مقاومت به انسولین و اختلالات هورمونی که در ایجاد PCOS نقش دارند، جلوگیری کند. همچنین تشخیص زودهنگام و پیگیری پزشکی منظم در زنان با سابقه خانوادگی این بیماری، نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از پیشرفت آن دارد.
نتیجه گیری
سندرم تخمدان پلیکیستیک یک اختلال چندوجهی است که میتواند همزمان روی چرخه قاعدگی، تعادل هورمونی و برخی جنبههای ظاهری یا باروری اثر بگذارد، اما شکل بروز آن در همه افراد یکسان نیست. همین تنوع علائم باعث میشود برداشتها از PCOS متفاوت باشد و گاهی نشانهها دیرتر به یک تصویر منسجم برسند. توجه به ماهیت سندرم تخمدان پلیکیستیک کمک میکند این وضعیت صرفاً به «کیست» یا یک علامت مشخص تقلیل داده نشود و در چارچوب گستردهتری از تغییرات هورمونی و متابولیک فهم شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام دخترم حدودا ۱۸ سالمه مجردم .
تقریبا از اوایلی که پریود شدم مشکل بی نظمی دارم با قرص مدروکسی پرژسترون پریود میشم و اگه مصرف نکنم ممکنه تا یه سال پریود نشم . تنبلی تخمدان دارم و اضافه وزن . از ۱۳ سالگی دکتر زیاد رفتم ولی متاسفانه هیچکدوم جوابگو نبوده و همچنین داروی خاصی تجویز نمیکنن
سال کنکورم هست رژیم و ورزش برای کاهش وزن تاثیری روی بدنم نداره
ریزش موی شدید دارم و موهای زائد بدنم به شدت ضخیم و زیادن
جوش صورت دارم حتی براش دارو هم مصرف کردم ولی بعد قطع دارو همچنان جوش زدن ادامه داره همچنین بازوهام هم جوش داره
قرص متفورمین مصرف میکنم ولی تاثیری نمیبینم
بدنم مشکل دیگه ای نداره و فقط مشکلم همینه که منجر به بیماری های دیگم میشه متاسفانه
ممنون میشم راهنمایی کنید چون بعد نزدیک ۵ سال مراجعه منظم به دکتر هنوز جواب نگرفتم و بیشتر از همه جوش صورت و زیادی موهای زائد به شدت اذیتم میکنه…
سلام، مشکل شما با علائم تنبلی تخمدان، بینظمی قاعدگی، جوشهای مقاوم و موهای زائد شدید، نیاز به یک درمان جامع و تخصصی دارد که شامل تغییر سبک زندگی، کنترل وزن، و درمانهای هورمونی یا دارویی مناسب است. متفورمین معمولاً برای بهبود حساسیت به انسولین تجویز میشود، اما اگر به تنهایی موثر نبوده، ممکن است نیاز به ارزیابی دقیقتر توسط متخصص غدد یا زنان و تنظیم داروهای هورمونی مثل قرصهای ضدبارداری ترکیبی یا داروهای ضد آندروژن باشد. همچنین برای کنترل جوشها و موهای زائد، درمانهای تخصصی پوست و داروهای موضعی یا خوراکی لازم است. پیگیری منظم و همکاری با تیمی شامل متخصص زنان، غدد و پوست میتواند به بهبود کیفیت زندگی شما کمک کند. پیشنهاد میکنم برای ارزیابی کاملتر و دریافت درمان هدفمندتر به یک مرکز تخصصی یا فوق تخصص غدد مراجعه کنید.
متخصص غدد
این بیماری بیشتر روحی روانیه
شبها زود بخوابین
تغذیه سالم داشته باشین مثلا نوشابه اصلا نخورین.
پیاده روی تو افتاب داشته باشین
از اخبار و فضای مجازی هم دور شین
سلام
تنبلی تخمدان (PCOS) یک بیماری هورمونی است، اما استرس و سبک زندگی میتوانند بر شدت علائم آن تأثیر بگذارند. خواب کافی، تغذیه سالم (پرهیز از قند و نوشابههای گازدار)، فعالیت بدنی مانند پیادهروی در آفتاب، و دوری از استرس و اخبار منفی میتوانند به بهبود وضعیت کمک کنند. تنظیم سبک زندگی، همراه با درمان پزشکی در صورت نیاز، میتواند چرخه قاعدگی را منظمتر کرده و علائم را کاهش دهد.
ولی گاهی هم نیاز به درمان دارویی دارد
سلام من چرخه قاعدگی 28روز بود.
21 روز پاک و 7 روزم پریود بودم.
الان دومین قاعدگی هست که زودتر از موعد شده. قبلی۵ روز زودتر شد. این سری بعد دوازده روز شدم.
من 18 سالمه از 12 سالگی پریود هام منظم بود. تهش دو روز عقب جلو شده بود.
بخاطر استرس میتونه باشه؟
من به خاطر امتحان شهری استرس زیاد کشیدم قرص پرانول هم دو بارشم خوردم.
میتونه تنبلی تخمدان باشه؟
سلام! تغییرات در چرخه قاعدگی میتواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد، از جمله استرس شدید و مصرف داروهایی مانند پروپرانول. استرس میتواند بر هورمونها تأثیر بگذارد و باعث تغییر در زمانبندی پریودها شود. همچنین، مصرف قرصهای پروپرانول ممکن است بر روی عملکرد هورمونی شما تأثیر بگذارد. تنبلی تخمدان معمولاً با علائم دیگری مانند افزایش موهای زائد یا تغییرات وزن همراه است. اگر تغییرات در چرخه قاعدگی ادامه پیدا کرد یا علائم دیگری داشتید، بهتر است با پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق بررسی شود.
متخصص زنان و زایمان
سلام ایا pco با pcos متفاوت است چرا این دو را همه جا تنبلی تخمدان می نامند
سلام
PCO (Polycystic Ovaries) و PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) دو مفهوم متفاوت هستند، اگرچه هر دو به طور رایج به نام “تنبلی تخمدان” شناخته میشوند. PCO به معنای وجود کیستهای متعدد در تخمدانها است که ممکن است بدون علائم خاصی باشد و نیاز به درمان نداشته باشد. اما PCOS یک سندرم است که علائمی مانند بینظمی قاعدگی، افزایش هورمونهای مردانه، کیستهای تخمدانی و مشکلات تخمکگذاری را شامل میشود. این بیماری میتواند مشکلاتی مانند ناباروری، رشد موی اضافی، آکنه و افزایش وزن را ایجاد کند و نیاز به درمانهای خاص دارد. بنابراین، “تنبلی تخمدان” بیشتر برای هر دو وضعیت بهطور عامیانه استفاده میشود، اما PCOS وضعیت
سلام ایا pco با pcos متفاوت است چرا این دو را همه جا تنبلی تخمدان می نامند
سلام من پارسال پریودیم نامنظم بود رفتم دکتر گفت تنبلی تخم دان داری ویتامین دی و سی برام نوشته ک بخو و قرص ال دی 6 ماه گفت بخور منظم میشه بعدش دیگ پریود نشدم باید قرص بخورم ک حتما پریود بشم میشه راهنماییم کنین
سلام، با توجه به اینکه پزشک شما تشخیص تنبلی تخمدان (PCOS) داده و قرصهای ال دی برای تنظیم قاعدگی تجویز کردهاند، ادامه مصرف این داروها معمولاً میتواند به منظم شدن پریود کمک کند. عدم پریود شدن بعد از قطع قرصها ممکن است به دلیل مشکلات هورمونی مرتبط با تنبلی تخمدان باشد. در این حالت، مصرف دوباره قرصهای هورمونی ممکن است لازم باشد تا چرخه قاعدگی شما تنظیم شود. توصیه میکنم که به پزشک خود مراجعه کنید تا وضعیت هورمونی شما ارزیابی و تصمیمات لازم برای تنظیم دوباره قاعدگی اتخاذ شود. همچنین، ادامه مصرف ویتامینها مانند ویتامین دی و سی نیز میتواند در بهبود وضعیت عمومی بدن و تناسب هورمونی مؤثر باشد.
متخصص زنان و زایمان
سلام من پارسال پریودیم نامنظم بود رفتم دکتر گفت تنبلی تخم دان داری ویتامین دی و سی برام نوشته ک بخو و قرص ال دی 6 ماه گفت منظم بخور پریوودت منظم میشه بعدش دیگ 6 ماه دیگ پریود نشدم باید قرص بخورم ک حتما پریود بشم میشه راهنماییم کنین
مدت زمان پریودی من ۳ روز هست ، قبلش هم خیلی دچار افسردگی میشم، حتی شده ۲ ماه فاصله افتاده زمان پرسیدی من بایدکرد دکتر!؟
سلام
با توجه به مدت کوتاه پریود و فاصله نامنظم آن بهویژه با علائمی مانند افسردگی پیش از آن، توصیه میشود که به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید. این علائم ممکن است نشاندهنده مشکلات هورمونی مانند اختلالات تخمکگذاری یا مشکلات مرتبط با سیستم هورمونی بدن شما باشد. پزشک میتواند با بررسی دقیقتر، آزمایشات لازم را انجام داده و درمانهای مناسب را برای تنظیم دورههای قاعدگی و مدیریت علائم افسردگی شما تجویز کند.
متخصص زنان و زایمان
سلام ، من مجرد هستم و 33 سالمه و تقریباً دو ماه پریود نشده بودم،که وقتی به دکتر مراجعه کردم سونوگرافی و آزمایش تیروئید و پرولاکتین نوشتن، انجامشون دادم، آزمایشات خوب بودن ولی سونوگرافی گفتن که ضخامت رحم 20 mm هست و تخمدانها pco است،که تقریباً سه چهار روز بعدش بصورت طبیعی پریود شدم، باز دکتر سونو نوشتن، روز پنجم پریودم انجامش دادم، گفتن ضخامت mm5 هست و یه ضایعه اکوژن مشکوک به پولیپ ابعاد 8.7*4.6 mm دیده میشه، الان خیلی نگرانم توروخدا راهنماییم کنید چیکار کنم
سلام
نگران نباشید
اولویت باید در درمان pco یا تنبلی تخمدان باشد
با کنترل کیست تخمدانی سایر موارد کنترل می شود
زودتر درمان را اغاز کنید
متخصص زنان و زایمان
سلام میخواستم بدونم ازکجا میشه فهمید آکنه ی من بخاطر کیست هست یانه آکنه هایی که به دلیل تنبلی تخمدان هستن چطوری هستن؟
من خیلی جوش میزنم و کیست دارم اما نمیدونم بخاطر اونه یانه.
سلام
اگر کیست و تنبلی تخمدان یکی است
این اکنه به همین علایم ربط دارد