فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
اختلالات هورمونی زنان همیشه با نشانههای واضح آغاز نمیشوند و گاهی تغییرات ظریف، نخستین زنگ خطرند. یکی از این اختلالات، سندرم تخمدان پلی کیستیک است که میتواند آرام و تدریجی بر چرخه قاعدگی، پوست، وزن یا باروری اثر بگذارد. بسیاری از افراد زمانی به وجود آن شک میکنند که قاعدگی نامنظم میشود یا علائمی غیرمنتظره ظاهر میشوند. اما چرا چنین تغییری رخ میدهد و چه نشانههایی باید جدی گرفته شوند؟ تشخیص بهموقع چه اهمیتی دارد و این وضعیت چه پیامدهایی میتواند داشته باشد؟ پاسخ این پرسشها مسیر درک بهتر موضوع را روشن میکند. این ابهامها باعث میشوند خواننده به دنبال تصویری روشنتر از ماهیت، دامنه و اهمیت این اختلال باشد. در این مطلب از دکترتو، با سندرم تخمدان پلیکیستیک آشنا میشوید.
سندروم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) زمانی رخ میدهد که تخمدانها (ارگانهایی که تخمک تولید و آزاد میکنند) هورمونهای اضافی تولید میکنند. در PCOS، فولیکولها و سلولهای تخمدان میزان آندروژنها (هورمونهای مردانه) را افزایش میدهند که در زنان به طور طبیعی در مقادیر کمتری وجود دارد. افزایش آندروژنها باعث بروز علائمی مانند رشد موهای زائد، آکنه و ریزش مو میشود. این اختلال میتواند منجر به قاعدگیهای نامنظم، از دست دادن پریود و تخمکگذاری غیرقابل پیشبینی شود. کیستهای کوچک فولیکولی (کیسههای پر از مایع با تخمکهای نارس) ممکن است در سونوگرافی در تخمدانها دیده شوند، به دلیل عدم تخمکگذاری (آناوولاسیون).اگرچه نام این سندروم به وجود کیستها اشاره دارد، وجود کیست در تخمدانها برای تشخیص PCOS ضروری نیست و بسیاری از زنان مبتلا کیست قابل مشاهده ندارند. همچنین این فولیکولهای کوچک معمولاً بیضرر و بدون درد هستند. سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یکی از شایعترین علل اختلال تخمکگذاری و ناباروری در زنان در سنین باروری است.
عکس تخمدان پلی کیستیک
در این سونوگرافی ترانسواژینال، نقاط سیاهِ گردی که با فلش زرد مشخص شدهاند همان فولیکولهای ریزی هستند که در اطراف تخمدان ردیف شدهاند؛ این چیدمان شبیه «گردنبند مرواریدی» است و معمولاً در سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) دیده میشود. به زبان ساده، یعنی تخمدان بهجای آزاد کردن یک تخمک بالغ در هر ماه، تعداد زیادی تخمک نیمهکاره نگه میدارد. اگر پزشک شما چنین تصویری ببیند و همزمان علائمی مثل قاعدگیهای نامنظم یا رشد موهای زائد داشته باشید، احتمال دارد به PCOS مشکوک شود و برای تنظیم هورمونها و پیشگیری از عوارض بعدی، درمان مناسب را پیشنهاد دهد.
تاثیر تخمدان پلی کیستیک بر تنبلی تخمدان
سندرم تخمدان پلیکیستیک (Polycystic Ovary Syndrome – PCOS) یکی از مهمترین علل تنبلی تخمدان در زنان در سنین باروری محسوب میشود. این اختلال هورمونی با افزایش سطح آندروژنها، مقاومت به انسولین و اختلال در تعادل هورمونهای تخمدانی همراه است که در نتیجه باعث اختلال در رشد فولیکولهای تخمدان و توقف تخمکگذاری منظم میشود. زنان مبتلا به PCOS معمولاً دچار قاعدگیهای نامنظم، ناباروری، رشد موهای زائد و گاهی افزایش وزن میشوند. تنبلی تخمدان ناشی از PCOS نه تنها باروری را تحتتأثیر قرار میدهد، بلکه میتواند زمینهساز بیماریهای متابولیک مانند دیابت نوع ۲ نیز باشد. تشخیص زودهنگام و مدیریت اصولی این سندرم، نقش مهمی در بهبود عملکرد تخمدان و حفظ سلامت باروری دارد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت medicalnewstoday
Women who are affected by PCOS may experience the effects throughout their lifetime.
There may be an increased risk of miscarriage, gestational diabetes, preeclampsia, and preterm births.
ترجمه فارسی:
زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) ممکن است در سراسر زندگی خود اثرات این اختلال را تجربه کنند.
در این افراد، خطر سقط جنین، دیابت بارداری، پرهاکلامپسی و زایمان زودرس ممکن است افزایش یابد.
انواع تخمدان پلی کیستیک کدام است؟
انواع تخمدان پلیکیستیک معمولاً بر اساس علت غالب و الگوی اختلال هورمونی دستهبندی میشوند و این تقسیمبندی به درک بهتر بیماری و انتخاب رویکرد درمانی مناسب کمک میکند. اگرچه از نظر پزشکی همه این حالتها زیرمجموعه یک سندرم واحد هستند، اما تفاوت در زمینههای متابولیک، هورمونی یا التهابی باعث میشود علائم و پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت باشد و پزشک بر اساس شرایط هر فرد تصمیمگیری کند. انواع تخمدان پلیگیستیک عبارتاند از:
- تخمدان پلیکیستیک موقتی پس از قطع قرصهای هورمونی که معمولاً با گذشت زمان بهبود مییابد
- تخمدان پلیکیستیک مقاوم به انسولین که شایعترین نوع است و با افزایش انسولین، اضافهوزن و خطر دیابت همراه میشود
- تخمدان پلیکیستیک التهابی که با التهاب مزمن خفیف، خستگی و دردهای مبهم بدن دیده میشود
- تخمدان پلیکیستیک با منشاء غدد فوقکلیوی که بیشتر بهدلیل افزایش آندروژنها بروز میکند
| نوع PCOS | ویژگی شاخص | علائم اصلی | درمان پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| مقاوم به انسولین | مقاومت به انسولین | آکنه، رشد مو، چاقی | رژیم، ورزش، متفورمین |
| التهابی | التهاب مزمن، CRP بالا | خستگی، حساسیت غذایی | رژیم ضدالتهاب، مکمل، سبک زندگی |
| ناشی از قرص ضدبارداری | قطع قرص ضدبارداری | تأخیر در قاعدگی، کیست موقت | صبر، تغذیه مناسب، مکملهای هورمونی |
| آدرنال | افزایش DHEA-S بدون تستوسترون | موهای زائد، آکنه | کاهش استرس، مکمل آداپتوژن، تنظیم خواب |
متن انگلیسی:
به نقل از hopkinsmedicine
A healthy diet and more physical activity can help you lose weight and reduce your symptoms.
ترجمه فارسی:
رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی باعث کاهش وزن و برطرف کردن علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک میشود.
علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک چیست؟
سندرم تخمدان پلیکیستیک با مجموعهای از نشانههای متنوع بروز میکند که اغلب به دلیل عدم تعادل هورمونی و مقاومت به انسولین ایجاد میشوند. علائم سندرم تخمدان پلیکیستیک میتوانند چرخه قاعدگی، ظاهر فیزیکی، وزن بدن و حتی توانایی باروری را تحت تأثیر قرار دهند. شدت و نوع علائم تخمدان پلی کیستیک در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است برخی زنان تنها با یکی از نشانهها روبهرو شوند.
به دنبال راهی برای درمان تخمدان پلی کیستیک هستی؟
از باتجربهترین متخصص سوال کن!
علت سندرم تخمدان پلی کیستیک چیست؟
علت تخمدان پلی کیستیک (PCOS) بصورت دقیق مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، اختلالات هورمونی (افزایش آندروژنها)، مقاومت به انسولین و التهاب مزمن در بروز آن نقش دارند. این عوامل با هم موجب اختلال در تخمکگذاری و بروز علائم متنوع میشوند.
تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک
تشخیص سندرم تخمدان پلیکیستیک بر اساس علائم بالینی و بررسیهای پزشکی انجام میشود و اگر این سؤال مطرح است که از کجا بفهمیم تخمدان پلی کیستیک داریم، باید بدانید تشخیص قطعی فقط با مراجعه به پزشک امکانپذیر است. پزشک معمولاً با در نظر گرفتن معیارهای علمی، وجود حداقل دو مورد از این نشانهها را ارزیابی میکند: قاعدگیهای نامنظم یا قطعشده بهدلیل اختلال در تخمکگذاری، علائم افزایش هورمونهای مردانه مانند موهای زائد، آکنه یا ریزش موی الگوی مردانه، و مشاهده نمای پلیکیستیک تخمدان در سونوگرافی. برای اطمینان از تشخیص و رد سایر بیماریها، آزمایش خون جهت بررسی سطح هورمونها، قند خون و چربیها نیز درخواست میشود، زیرا این سندرم میتواند با اختلالات متابولیک همراه باشد.
درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک
درمان تخمدان پلی کیستیک به معنای حذف کامل بیماری وجود ندارد، اما میتوان آن را بهطور مؤثر و بلندمدت کنترل کرد. این اختلال یک بیماری مزمن هورمونی و متابولیک است و درمان آن باید فردمحور و متناسب با علائم، سن و هدف بیمار انجام شود. مهمترین و پایهایترین اقدام درمانی، اصلاح سبک زندگی است؛ کاهش وزن حتی در حد ۵ تا ۱۰ درصد میتواند باعث بهبود تخمکگذاری، تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش سطح آندروژنها شود. در کنار آن، درمان دارویی نقش مهمی دارد که شامل داروهای تنظیمکننده قاعدگی، کاهشدهنده مقاومت به انسولین و در صورت تمایل به بارداری، داروهای تحریک تخمکگذاری است. پیگیری منظم پزشکی و درمان مستمر، کلید کنترل موفق این سندرم محسوب میشود
همین الان بهترین دکتر برای درمان سندروم تخمدان پلی کیستیک را پیدا کن!
عوارض سندرم تخمدان پلیکیستیک
سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) اگر بهموقع تشخیص داده نشود و تحت کنترل قرار نگیرد، میتواند عوارض جسمی و متابولیکی متعددی ایجاد کند. این عوارض ممکن است در کوتاهمدت یا بلندمدت بروز پیدا کنند و سلامت باروری، متابولیسم و حتی سلامت قلب را تحت تأثیر قرار دهند. عوارض رایج تخمدان پلیکیستیک شامل موارد زیر است:
- ناباروری یا کاهش قدرت باروری به دلیل اختلال در تخمکگذاری
- قاعدگیهای نامنظم یا قطع قاعدگی که منجر به ضخامت غیرطبیعی دیواره رحم میشود
- هایپرآندروژنیسم شامل رشد موی زائد، آکنه و نازک شدن موهای سر
- افزایش خطر دیابت نوع ۲ بهدلیل مقاومت به انسولین
- افزایش خطر فشار خون بالا و بیماریهای قلبی-عروقی
- افزایش احتمال ابتلا به سندرم متابولیک شامل چاقی شکمی، اختلال چربی خون و قند خون بالا
- افزایش خطر سرطان آندومتر بهدلیل تحریک مزمن دیواره رحم
- اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب و کاهش اعتمادبهنفس
آیا تخمدان پلی کیستیک خطرناک است؟
تخمدان پلیکیستیک بهتنهایی بیماری خطرناکی نیست، اما در صورت عدم درمان و پیگیری، میتواند به مرور زمان باعث بروز عوارض جدی مانند ناباروری، دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، افزایش ریسک سرطان آندومتر و اختلالات روانی شود. بنابراین اگرچه ذات آن تهدیدکننده نیست، ولی در صورت بیتوجهی میتواند برای سلامت عمومی و باروری خطرناک باشد. کنترل علائم با اصلاح سبک زندگی و درمان دارویی، خطرات آن را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
احتمال حاملگی با تخمدان پلی کیستیک چند درصده؟
احتمال بارداری در زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلیکیستیک عدد ثابتی ندارد و به عواملی مانند شدت اختلال تخمکگذاری، سن، وزن و دریافت درمان مناسب بستگی دارد، اما بهطور کلی حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد از افراد ممکن است بدون درمان خاص باردار شوند و با تشخیص بهموقع و درمان اصولی این احتمال میتواند به ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش یابد. اگر این سؤال برایتان مطرح است که چگونه با تخمدان پلی کیستیک باردار شویم، باید بدانید که هدف اصلی درمان، منظمکردن تخمکگذاری و بهبود تعادل هورمونی و متابولیک بدن است و در بسیاری از موارد بارداری کاملاً امکانپذیر است.
جلوگیری از سندرم تخمدان پلیکیستیک ممکن است؟
جلوگیری کامل از سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) ممکن نیست، زیرا عوامل ژنتیکی و هورمونی در بروز آن نقش دارند. اما با پیشگیری ثانویه و اصلاح سبک زندگی میتوان خطر ابتلا یا شدت علائم را تا حد زیادی کاهش داد. حفظ وزن سالم، تغذیه متعادل با کاهش مصرف قند و چربیهای ناسالم، فعالیت بدنی منظم و کنترل استرس، میتواند از بروز مقاومت به انسولین و اختلالات هورمونی که در ایجاد PCOS نقش دارند، جلوگیری کند. همچنین تشخیص زودهنگام و پیگیری پزشکی منظم در زنان با سابقه خانوادگی این بیماری، نقش مهمی در کنترل و پیشگیری از پیشرفت آن دارد.
4.9 (2244 نظر)4.8 (1987 نظر)4.1 (2323 نظر)5 (1769 نظر)4.7 (1798 نظر)4.1 (1920 نظر)نتیجه گیری
سندرم تخمدان پلیکیستیک یک اختلال چندوجهی است که میتواند همزمان روی چرخه قاعدگی، تعادل هورمونی و برخی جنبههای ظاهری یا باروری اثر بگذارد، اما شکل بروز آن در همه افراد یکسان نیست. همین تنوع علائم باعث میشود برداشتها از PCOS متفاوت باشد و گاهی نشانهها دیرتر به یک تصویر منسجم برسند. توجه به ماهیت سندرم تخمدان پلیکیستیک کمک میکند این وضعیت صرفاً به «کیست» یا یک علامت مشخص تقلیل داده نشود و در چارچوب گستردهتری از تغییرات هورمونی و متابولیک فهم شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام من رفتم سونوقرافی سالم نشان داد.فقط وقتی زمستان میشه یا اصلا هوا سرد میشه فکر میکنم کلیه هام زخمیه.کلا آزمایش سونوقرافی رفتما.ولی وقتی یک کمی سرد میشه انگار کلیعم زخمیعن درد میکنن.
سلام دوست عزیز
با توجه به توضیحات شما احتمالا دچار اسپاسم عضلانی ناحیه کمر و پهلو هستید
من الان ۲۱سالمه اگه زود اقدام کنم به درمان باردار میشم تنبلی تخمدان شدیدی دارم
سلام دوست عزیز
بله
اکثر زنان مبتلا به تنبلی تخمدان میتوانند باردار شوند و فرزندانی سالم داشته باشند. این احتمال برای زنان زیر ۳۵ سال بالاتر است.
دوست عزیز
بهتره برای درمان مشکلات هورمونی تحت نظر متخصص زنان باشید و بارداری خود را به تاخیر نیاندازید.
کسی که تنبلی تخمدان ژنتیکی داشته باشه میتونه باردار شه ؟
سلام دوست عزیز
بله
اکثر زنان مبتلا به تنبلی تخمدان میتوانند باردار شوند و فرزندانی سالم داشته باشند. این احتمال برای زنان زیر ۳۵ سال بالاتر است.
با ارزوی سلامتی
تنبلی تخمدان با چ دارویی رفع میشه؟
سلام دوست عزیز
با توجه به تغییرات هورمونی ، با تشخیص قطعی بیماری نیاز به داروهای هورمونی و برخی ویتامین ها از قبیل ویتامین E می باشد
مصرف هر گونه دارو تحت نظارت متخصص باشد
با ارزوی سلامتی
سلام و احترام خدمت شما
من یک طفل پسر بدنیا آورده ام طفلم ۵ ساله است و ۳ ماه تداوی نمودم زمانیکه تخمه به پختگی میرسند زیاد درد دارم که خود را خم و بالا نمیتوانم یک دفعه یی برایم پیدا میشه.
لتروزل دوفاستن کلومفین گنادوتروپین زرق عضلی به مدت سه دور پیریود استفاده نمودم اما تا حال حامله نشده ام در این قسمت نظر تون چیست تشکر
سلام من تنبلی تخمدان دارم بهم گفتن ویبروم هم داری رحمت هم گشاد شده آیا این ویبروم باعث کشادی رحم شده درد زیادی هم زیر شکمم دارم آیا لازم ب عمل هست ویبروم بزرگ درد ایجاد میکنه یا ن فرقی نداره کوچیک بودن یا بزرگ بودن
دوست عزیز
برخی از فیبروم های رحمی بسته به نوع آن باعث بزرگ شدن رحم شده و درد ایجاد می کند. غالبا این فیبروم ها با عمل جراحی برداشته می شود. در این خصوص بررسی توسط متخصص زنان لازم است. از این لینک نوبت بگیرید.
متخصص زنان و زایمان
سلام وقت بخیر.۲۷ سالمه ۶ ماهِ اقدام ب بارداری دارم ولی نشدم.لتروزول خوردم روز ۱۳ پریودی سونو دادم همه چیز نرمال ولی فولیکول ۱۰ و ۱۳ داشتم.ایا تنبلی تخمدان دارم؟
من همیشه پریودهام منظم بوده
سلام دوست عزیز
تنبلی تخمدان با یک سری علایم بالینی و اختلالات هورمونی مشخص می شود. در درمان ناباروری نیاز به مصرف چند دوره دارو هست. بهتره از این لینک نوبت متخصص زنان که در زمینه ناباروری فوق تخصص دارند را گرفته و تحت نظر باشید.
رزرو نوبت پزشک زنان
خیلی ممنون از مطلب بسیار مفیدتون
سلام من ۲۵ سالمه.حدود دو ساله ازدواج کردم . پریود نامنظم دارم . زمانی هم ک پریود میشم با درد خ شدیدی در ناحیه کمر و شکم مواجه هستم خونریزی م هم خیلی زیاد هست . از زمان مجردی هم پریود های دردناکی داشتم.. سونو دادم و گفتن ک تخمدان سمت چپم ۱۸ سی سی و سمت راست ۱۱ سی سی هست و بزرگتر از نرماله هم چنین فولیکول های کوچک متعدد در حاشیه تخمدان چپ مشاهده میشه . تیرویید هم ندارم.ب تازگی هم رژیم گرفتم وزنم متعادل شده. دکتر زنان رفتم گفتن ک تنبلی تخمدان دارم . ممکنه باعث ناباروری بشه در آینده؟؟؟ چون فعلا قصد باردار شدن نداریم تا ۴سال آینده.
سلام من ۲۵ سالمه.حدود دو ساله ازدواج کردم . پریود نامنظم دارم . زمانی هم ک پریود میشم با درد خ شدیدی در ناحیه کمر و شکم مواجه هستم خونریزی م هم خیلی زیاد هست . از زمان مجردی هم پریود های دردناکی داشتم.. سونو دادم و گفتن ک تخمدان سمت چپم ۱۸ سی سی و سمت راست ۱۱ سی سی هست و بزرگتر از نرماله هم چنین فولیکول های کوچک متعدد در حاشیه تخمدان چپ مشاهده میشه . تیرویید هم ندارم.ب تازگی هم رژیم گرفتم وزنم متعادل شده. دکتر زنان رفتم گفتن ک تنبلی تخمدان دارم . ممکنه باعث ناباروری بشه در آینده؟؟؟ چون فعلا قصد باردار شدن نداریم تا ۴سال آینده.تا حالا هم اقدام ب بارداری نکردم.
سلام وقتتون بخیر
من ۳۷ سالم و پریود منظم دارم ولی اطراف نوک سینه چند تار مو دارم و موهای بعضی از نواحی بدن و صورتم و چانه ضخیم تر است برای بارداری اقدام کردم و سونو دادم. متخصص سونوگرافی تشخیص دادن تخمدان نمای pco دارم و فولیکول ندارم . دکتر گفتن که مشکلی نیست و برای بارداری اقدام کنم در صورت باردار نشدن بعد از ۴ ماه دارو مصرف کنم. آیا من سندروم پلی کیستیک دارم؟
سلام دوست عزیز
سندم تخمدان پلی کیستیک علاوه بر مشخصه نمای تخمدان ها در سونوگرافی، عدم تعادل هورمونی و وجود مشخصه های بالینی هم داره. برای بارداری با توجه به سن تون اقدام کنید.
سلام.خسته نباشید.
۲۳ سالمه متاهل و از اول بلوغ تنبلی تخمدان بودم که دوره ای تحت نظر پزشک بودم و قرص ضدبارداری و قرص گیاهی ویتاگنوس استفاده کردم و دمنوش های گیاهی اما به محض قطع این موارد بعد از مدت کوتاهی دچار عفونت های مکرر میشم و میل جنسیم شدیدا کمه و پریود نا منظم و ریزش مو باید چه کنم که بطور کامل درمان بشم ؟ و خیلی ناراحتم برای بارداری.و از این عوارض خسته شدم باتشکر
سلام دوست عزیز
عفونت شما ربطی به قطع دارو و این بیماری نداره و با انجام تست پاپ اسمیر میتونی نوع عفونت رو مشخص و درمان کنی. ریزش مو و کاهش میل جنسی شما ارتباط با اختلال هورمونی تون مرتبط با بیماری تنبلی تخمدان داره. با مراجعه به متخصص زنان بررسی های هورمونی لازم انجام و داروی مناسب دریافت میکنی.
متخصص زنان و زایمان