فهرست مطالب
غذاهای مفید برای زخم روده میتوانند به کاهش تحریک روده، کنترل اسهال و تأمین مواد مغذی کمک کنند. وقتی روده زخم یا ملتهب است، غذاهای سنگین، پرچرب یا پرفیبر ممکن است درد، نفخ و دفع مکرر را بیشتر کنند. به همین دلیل، انتخاب غذاهای ساده، پخته و سبک در دورههای علامتدار اهمیت زیادی دارد. زخم روده ممکن است به دلایل مختلفی مانند التهاب روده، عفونت، مصرف برخی داروها یا بیماریهای گوارشی ایجاد شود. رژیم غذایی درمان قطعی زخم روده نیست، اما میتواند کنار درمان پزشکی به کنترل علائم کمک کند که در این مقاله از دکترتو به به بررسی آنها خواهیم پرداخت. چنانچه درد شدید، خون در مدفوع، کاهش وزن یا اسهال طولانی دارید، بررسی فوری پزشکی ضروری خواهد بود.
چه غذاهایی برای روده مفید است؟
غذاهای مفید برای روده غذاهایی هستند که هم مواد مغذی لازم را به بدن میرسانند و هم فشار زیادی به دستگاه گوارش وارد نمیکنند. در زمان التهاب یا زخم، روده معمولاً تحمل کمتری نسبت به غذاهای خام، چرب و پرفیبر دارد. بنابراین، غذاهای نرم، پخته، کمادویه و کمچرب انتخاب بهتری هستند.
برای درمان سریع زخم روده و سلامت آن باید وعدهها کوچکتر و تعدادشان بیشتر باشد. این روش باعث میشود حجم زیادی غذا یکباره وارد روده نشود. نوشیدن آب کافی هم برای جبران مایعات از دسترفته، بهخصوص هنگام اسهال، مهم است.
- برنج ساده، نان تست و سیبزمینی آبپز
- مرغ، ماهی و تخممرغ پخته
- موز رسیده، کمپوت خانگی بدون شکر و میوه پخته
- سوپ صافشده، آب و مایعات رقیق
- سبزیجات پخته و نرم مانند هویج و کدو
| گروه غذایی | انتخاب مناسب | نکته مصرف |
|---|---|---|
| پروتئین | مرغ، ماهی، تخممرغ | آبپز، بخارپز یا کبابی ساده |
| کربوهیدرات | برنج، نان سفید، سیبزمینی | کمفیبر و بدون سبوس |
| میوه | موز، سیب پخته، گلابی پخته | بدون پوست و دانه |
| سبزیجات | هویج، کدو، سیبزمینی | کاملاً پخته و نرم |
| مایعات | آب، سوپ رقیق، دمنوش ملایم | جرعهجرعه و منظم |
غذا برای زخم روده چی خوبه؟
برای زخم روده بهتر است غذاهایی مصرف شوند که بافت نرمی دارند و فیبر نامحلول زیادی وارد روده نمیکنند. در دوره تشدید علائم، غذاهای کمفیبر میتوانند حجم مدفوع و تحریک روده را کمتر کنند. این موضوع بهخصوص وقتی اسهال، دلپیچه یا دفع دردناک وجود دارد اهمیت بیشتری پیدا میکند.
با این حال، حذف طولانیمدت گروههای غذایی بدون نظر متخصص میتواند باعث کمبود مواد مغذی شود. بهتر است غذاهای جدید را کمکم وارد رژیم کنید و واکنش بدن خود را بسنجید. اگر غذایی باعث درد، نفخ یا اسهال شد، آن را موقتاً کنار بگذارید و با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
- وعدههای کوچک و سبک بخورید.
- غذاها را کاملاً بپزید و نرم کنید.
- از ادویه تند، سرخکردنی و غذاهای آماده دوری کنید.
- هنگام تشدید علائم، غذاهای پرفیبر را محدود کنید.
نمیدونی کدوم مواد غذایی برای زخم رودهات مفیده؟
از متخصص راهنمایی بگیر.
1. پروتئین های سبک و کم چرب
پروتئین برای ترمیم بافتهای بدن و جلوگیری از ضعف اهمیت دارد. در زخم روده، بدن ممکن است به دلیل التهاب، اسهال یا کماشتهایی پروتئین کافی دریافت نکند. بهتر است پروتئین از منابع کمچرب و قابل هضم تأمین شود.
گوشتهای چرب، سوسیس، کالباس و غذاهای سرخشده ممکن است روده را تحریک کنند. روش پخت هم به اندازه نوع غذا مهم است. آبپز، بخارپز و کبابی ساده معمولاً انتخابهای بهتری هستند.
- مرغ بدون پوست
- ماهی بخارپز یا کبابی ساده
- تخممرغ آبپز
- گوشت بوقلمون کمچرب
- مقدار کم ماست ساده در صورت تحمل لبنیات
متن انگلیسی:
به نقل از سایت ush
The way you cook your red meat can also add to your risk. Try to limit cooking red meats at very high temperatures that cause charring. This causes the meat to form chemicals called heterocyclic amines and polycyclic aromatic hydrocarbons, which are linked to increased cancer risk.
ترجمه فارسی:
نحوه پخت گوشت قرمز نیز میتواند به خطر ابتلا به سرطان بیفزاید. سعی کنید پخت گوشت قرمز را در دماهای بسیار بالا که باعث سوختن آن میشود، محدود کنید. این باعث میشود گوشت مواد شیمیایی به نام آمینهای هتروسیکلیک و هیدروکربنهای آروماتیک چند حلقهای تشکیل دهد که با افزایش خطر ابتلا به سرطان مرتبط هستند.
2. کربوهیدرات با فیبر کم
کربوهیدراتهای کمفیبر در دوره تحریک روده معمولاً بهتر تحمل میشوند. این غذاها انرژی بدن را تأمین میکنند و نسبت به غلات سبوسدار فشار کمتری به روده وارد میکنند. البته این رژیم معمولاً برای دورههای علامتدار مناسب است، نه همیشه و برای همه افراد.
برنج سفید، نان سفید و سیبزمینی بدون پوست از گزینههای رایج هستند. بهتر است این مواد ساده و بدون ادویه تند مصرف شوند. اضافه کردن روغن زیاد یا سسهای سنگین میتواند اثر مفیدشان را کمتر کند.
- برنج سفید یا کته ساده
- نان تست یا نان سفید
- پاستای ساده
- سیبزمینی آبپز یا پوره بدون کره زیاد
- جو دوسر نرم در صورت تحمل فردی
3. میوه ها و سبزیجات پخته
میوهها و سبزیجات خام ممکن است برای بعضی افراد باعث نفخ، درد یا افزایش دفعات دفع شوند. پختن میوه و سبزیجات، بافت آنها را نرمتر و هضمشان را آسانتر میکند. در دورههای علامتدار، بهتر است پوست، دانه و قسمتهای سفت میوهها جدا شود.
مصرف این گروه غذایی نباید کامل حذف شود، مگر اینکه پزشک توصیه کرده باشد. میوه و سبزیجات منبع ویتامین و مواد معدنی هستند. انتخاب شکل پخته و کمفیبر آنها میتواند تعادل بهتری ایجاد کند. به منظور دریافت برنامه غذایی مناسب میتوانید با بهترین دکتر تغذیه ایران در ارتباط باشید.
- سیب پخته بدون پوست
- گلابی پخته یا کمپوت خانگی
- موز رسیده
- هویج پخته
- کدو پخته
- سیبزمینی بدون پوست
4. چربی های سالم
چربیها برای دریافت انرژی و جذب برخی ویتامینها لازم هستند. با این حال، چربی زیاد میتواند اسهال، نفخ و درد شکمی را بیشتر کند. در زخم روده بهتر است مقدار چربی محدود، سالم و قابل تحمل باشد.
بهتر است غذاها سرخ نشوند و روغن در پایان پخت و به مقدار کم اضافه شود. بعضی افراد حتی به چربیهای سالم هم حساسیت دارند. در این شرایط باید مقدار مصرف کمتر شود.
- مقدار کم روغن زیتون
- ماهیهای کمچرب یا متوسطچرب در صورت تحمل
- کره بادامزمینی نرم و بدون تکه در مقدار کم
- پرهیز از روغن زیاد، خامه و غذاهای چرب
5. منابع مایعات
مایعات برای کسانی که اسهال، تب یا کاهش اشتها دارند اهمیت زیادی دارد. کمآبی میتواند ضعف، سرگیجه، خشکی دهان و بدتر شدن حال عمومی ایجاد کند. بهتر است مایعات در حجم کم و دفعات بیشتر نوشیده شوند.
نوشیدنیهای خیلی شیرین، گازدار یا کافئیندار ممکن است روده را تحریک کنند. سوپهای ساده و رقیق میتوانند هم مایعات و هم کمی نمک و انرژی فراهم کنند. در اسهال شدید، گاهی محلولهای خوراکی جبران آب و املاح لازم میشود.
- آب
- سوپ مرغ یا سبزیجات صافشده
- دمنوش ملایم و کمرنگ
- دوغ رقیق و بدون گاز در صورت تحمل
- محلول جبران آب و املاح با توصیه پزشک
میوه های مفید برای زخم روده چیست؟
میوههای مفید برای زخم روده معمولاً میوههایی هستند که رسیده، نرم، بدون پوست و کمتحریک باشند. در دوره التهاب، میوههای خام، ترش، دانهدار یا خشک ممکن است علائم را بیشتر کنند. به همین دلیل، شکل پخته یا پورهشده برای بسیاری از افراد مناسبتر است.
موز رسیده، سیب پخته و گلابی پخته از گزینههای ملایمتر هستند. مقدار مصرف باید کم شروع شود تا تحمل روده مشخص شود. اگر میوهای باعث نفخ، دلپیچه یا اسهال شد، بهتر است موقتاً مصرف نشود.
- موز رسیده
- سیب پخته بدون پوست
- گلابی پخته بدون پوست
- کمپوت خانگی بدون شکر زیاد
- مقدار کم طالبی نرم در صورت تحمل
1. بارهنگ برای زخم روده
بارهنگ و دانه آن در طب سنتی برای مشکلات گوارشی زیاد استفاده میشود، اما مصرف آن برای همه افراد مناسب نیست. دانه بارهنگ فیبر محلول دارد و ممکن است در بعضی افراد به تنظیم دفع کمک کند. با این حال، در تنگی روده، یبوست شدید یا التهاب فعال، مصرف خودسرانه آن میتواند مشکلساز شود.
اگر قرار است از بارهنگ استفاده شود، باید با آب کافی مصرف شود. مصرف خشک یا زیاد آن ممکن است نفخ، انسداد یا تشدید ناراحتی ایجاد کند. افراد دارای بیماری التهابی روده بهتر است قبل از مصرف منظم آن با پزشک مشورت کنند. شما میتوانید با بهترین دکتر گوارش و کبد ایران در این باره مشورت کنید.
- از مقدار کم شروع کنید.
- همراه آب کافی مصرف کنید.
- هنگام درد شدید، نفخ زیاد یا تنگی روده مصرف نکنید.
- آن را جایگزین دارو و درمان پزشکی نکنید.
4.6 (1857 نظر)4.8 (1032 نظر)4.2 (1177 نظر)4.5 (1068 نظر)4.7 (954 نظر)4.8 (915 نظر)2. آناناس برای زخم روده
آناناس حاوی ترکیباتی است که ممکن است اثر ضدالتهابی داشته باشند، اما خود میوه اسیدی است و برای همه افراد قابل تحمل نیست. در بعضی افراد، آناناس میتواند سوزش، دلپیچه یا تحریک گوارشی ایجاد کند. بنابراین نباید آن را یک درمان قطعی برای زخم روده دانست.
اگر فردی آناناس را تحمل میکند، بهتر است مقدار کمی از نوع تازه و رسیده مصرف کند. آناناس کنسروی شیرین یا آب آناناس صنعتی انتخاب مناسبی نیست. در دوره اسهال شدید یا درد فعال، بهتر است مصرف میوههای اسیدی محدود شود.
- مقدار کم آناناس رسیده در صورت تحمل
- پرهیز از آبمیوه صنعتی و کنسرو شیرین
- توقف مصرف در صورت سوزش، درد یا اسهال
- انتخاب میوههای ملایمتر در دوره تشدید علائم
غذاهای تحریک کننده زخم روده کدامند؟
غذاهای تحریککننده زخم روده در همه افراد یکسان نیستند. با این حال، بعضی خوراکیها بیشتر از بقیه با افزایش نفخ، اسهال، درد یا تحریک روده همراه میشوند. شناخت محرکهای شخصی با یادداشت کردن غذاها و علائم میتواند کمککننده باشد.
در دوره تشدید علائم، بهتر است غذاهای پرفیبر، چرب، تند و فرآوریشده محدود شوند. حذف کامل و طولانیمدت غذاها بدون برنامه میتواند باعث کمبود تغذیهای شود. بنابراین، محدودیت غذایی باید هدفمند و موقت باشد.
- غذاهای سرخشده و چرب
- فلفل، ادویه تند و سسهای تند
- حبوبات، ذرت، کلم و سبزیجات نفاخ
- نان و غلات سبوسدار در دوره تشدید
- آجیل، دانهها و میوه خشک
- قهوه، نوشابه و نوشیدنی گازدار
- شیر و لبنیات در صورت عدم تحمل لاکتوز
- فستفود، سوسیس و کالباس
متن انگلیسی:
به نقل از سایت crohnscolitisfoundation
Foods high in insoluble fiber (does not dissolve in water) can be hard to digest: raw kale, skin of an apple, sunflower seeds
ترجمه فارسی:
غذاهایی که فیبر نامحلول بالایی دارند (در آب حل نمیشوند) میتوانند هضم سختی داشته باشند: کلم پیچ خام، پوست سیب، تخمه آفتابگردان
نمونه رژیم غذایی برای زخم روده
نمونه رژیم غذایی برای زخم روده باید سبک، کمچرب و قابل تغییر بر اساس تحمل فرد باشد. این برنامه فقط یک نمونه عمومی است و برای همه افراد، بهخصوص کودکان، سالمندان، زنان باردار و افراد با بیماری زمینهای کافی نیست. اگر کاهش وزن، کمخونی یا اسهال طولانی دارید، رژیم باید تخصصی تنظیم شود.
بهتر است وعدهها کوچک باشند و غذاها خوب پخته شوند. هنگام بهبود علائم، بعضی غذاها میتوانند آرامآرام به رژیم برگردند. هر غذایی که علائم را بدتر کند، باید موقتاً حذف و بعداً با نظر متخصص دوباره امتحان شود.
- صبحانه: نان تست، تخممرغ آبپز، چای کمرنگ
- میانوعده: موز رسیده یا سیب پخته
- ناهار: برنج سفید، مرغ پخته، هویج پخته
- میانوعده عصر: سوپ رقیق یا گلابی پخته
- شام: سیبزمینی آبپز، ماهی ساده، کدو پخته
- قبل خواب: آب یا دمنوش ملایم در صورت تحمل
نتیجه گیری
غذاهای مفید برای زخم روده غذاهایی هستند که ساده، نرم، کمچرب و کمتحریک باشند. در دوره تشدید علائم، انتخاب غذاهای کمفیبر مانند برنج سفید، نان تست، سیبزمینی، مرغ، ماهی، تخممرغ و میوههای پخته میتواند به کاهش فشار روی روده کمک کند. در مقابل، غذاهای چرب، تند، پرفیبر، فرآوریشده و نوشیدنیهای محرک ممکن است علائم را بدتر کنند. رژیم غذایی بهتنهایی درمان زخم روده نیست و باید کنار پیگیری پزشکی قرار بگیرد. اگر علائم شدید، خونریزی، تب، کاهش وزن یا اسهال مداوم دارید، مراجعه به پزشک ضروری است. بهترین رژیم، رژیمی است که هم روده آن را تحمل کند و هم نیازهای تغذیهای بدن را تأمین کند.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!