فهرست مطالب
بارداری معمولاً با امید و انتظار همراه است، اما گاهی بدن نشانههایی بروز میدهد که نباید نادیده گرفته شوند. یکی از خطرناکترین این وضعیتها، بارداری خارج از رحم است؛ حالتی که در آن جنین بهجای رحم، در لوله فالوپ یا محل دیگری لانهگزینی میکند. مشکل اصلی اینجاست که در هفتههای ابتدایی، علائم آن میتواند بسیار شبیه بارداری طبیعی یا حتی پریود باشد و همین موضوع باعث تأخیر در تشخیص میشود. شناخت دقیق علائم بارداری خارج از رحم به شما کمک میکند هشدارهای بدن را زودتر تشخیص دهید، از عوارض جدی مانند خونریزی داخلی پیشگیری کنید و در زمان مناسب به پزشک مراجعه نمایید. در این مقاله از دکترتو علائم بارداری خارج از رحم را توضیح میدهیم.
علائم بارداری خارج از رحم چیست؟
علایم بارداری خارج از رحم میتواند در ابتدا مشابه علائم بارداری معمولی باشد، از جمله قطع قاعدگی، حساسیت پستانها و تهوع. با پیشرفت بارداری غیرطبیعی، ممکن است درد شدید و ناگهانی در ناحیه شکم یا لگن (اغلب در یک طرف)، خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکهبینی، ضعف، سرگیجه یا حتی غش تجربه شود. در صورت پارگی لوله فالوپ، ممکن است درد شانه یا درد شدید شکم همراه با علائم شوک مانند کاهش فشار خون، تعریق شدید و تپش قلب رخ دهد. شناسایی سریع این علائم و مراجعه به پزشک برای بررسی و درمان فوری، اهمیت زیادی دارد. مهمترین نشانه های حاملگی خارج از رحم عبارت است از:
- درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم
- خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه بینی
- درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع
- درد شانه در بارداری خارج از رحم
- احساس ضعف، سرگیجه یا غش کردن
- حالت تهوع در بارداری خارج از رحم
- احساس فشار یا سنگینی در لگن
- علائم پارگی لوله در حاملگی خارج رحم
۱. درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم
درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم یکی از علائم مهم بارداری خارج از رحم است که نشاندهنده تحریک یا آسیب به لوله فالوپ یا بافتهای اطراف آن خواهد بود. این درد معمولاً به صورت ناگهانی آغاز شده و ممکن است با خونریزی واژینال، تهوع یا سرگیجه همراه باشد. در صورت بروز چنین درد شدیدی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

۲. خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکه بینی
خونریزی واژینال در بارداری همیشه به معنی سقط نیست، اما خونریزی غیر طبیعی در کنار علائم دیگر می تواند نشانه بارداری خارج رحم باشد. در این وضعیت، خونریزی ممکن است به صورت لکه بینی قهوه ای، خون قرمز روشن یا خونریزی کم و قطع و وصل شونده ظاهر شود و معمولا با زمان قاعدگی قبلی شما همخوانی ندارد.
بسیاری از افراد در مورد اینکه خونریزی بارداری خارج از رحم چند روز است سوال میپرسند. این خونریزی ممکن است چند روز ادامه داشته باشد و بعضی زنان فکر می کنند پریود شده اند، در حالی که بیبی چک مثبت است و جنین در لوله قرار دارد. در صورت مشاهده خونریزی غیرطبیعی یا لکه بینی در بارداری، بخصوص اگر با درد شدید یا سایر علائم هشداردهنده همراه باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
۳. درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع
درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع میتواند از علائم بارداری خارج از رحم باشد که به دلیل فشار یا التهاب ناشی از خونریزی داخلی در ناحیه لگن ایجاد میشود. این درد معمولاً همراه با سایر علائم مانند درد یکطرفه شکم، خونریزی واژینال یا سرگیجه رخ میدهد. در صورت تجربه چنین علائمی، مراجعه فوری به پزشک ضروری است تا از عوارض جدی جلوگیری شود.

با علائم بارداری خارج از رحم با بیبی چک مثبت آشنا شوید!
۴. درد شانه در بارداری خارج از رحم
درد نوک شانه میتواند نشانه هشداردهنده باشد؛ علت دقیق آن همیشه مشخص نیست و در صورت همراهی با درد شکم و خونریزی باید فوری ارزیابی شود. این درد میتواند همراه با تنگی نفس، سرگیجه و ضعف باشد. در صورت بروز چنین دردی همراه با درد شکم یا سرگیجه، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.

۵. احساس ضعف، سرگیجه یا غش کردن
ضعف، سرگیجه یا غش کردن میتواند از علایم بارداری خارج از رحم مهم و هشداردهنده باشد که معمولاً در اثر خونریزی داخلی ناشی از پارگی لوله فالوپ ایجاد میشود. این علائم بهدلیل کاهش حجم خون در بدن و افت ناگهانی فشار خون به وجود میآیند و میتوانند نشاندهنده یک وضعیت اورژانسی باشند. در چنین شرایطی، فرد ممکن است احساس کند که نمیتواند بایستد یا سرپا بماند، ممکن است دچار تعریق سرد، تپش قلب، رنگپریدگی و حتی بیهوشی شود. در صورت بروز این علائم، مراجعه فوری به پزشک یا بخش اورژانس الزامی است تا از عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی جلوگیری شود.
۶. حالت تهوع در بارداری خارج از رحم
تهوع بهتنهایی علامت اختصاصی بارداری خارج از رحم نیست؛ اما تهوع همراه با درد شکم شدید، ناگهانی یا سرگیجه، غش میتواند از علائم خطر باشد. تهوع و استفراغ در کنار درد ناگهانی و شدید در ناحیه شکم یا لگن و حتی شانه، میتواند نشاندهنده پارگی لوله فالوپ باشد. در چنین شرایطی، مراجعه فوری به پزشک برای تشخیص و درمان ضروری است.

۷. احساس فشار یا سنگینی در لگن
احساس فشار شدید (مثلاً فشار رکتوم) میتواند در بدترشدن وضعیت دیده شود و نیاز به مراجعه فوری دارد؛ از نسبتدادن علت قطعی بدون منبع خودداری شود. چنین دردی ممکن است همراه با درد یکطرفه شکم، لکهبینی یا خونریزی واژینال باشد. ممکن است این احساس با دراز کشیدن، حرکات ناگهانی یا دفع ادرار و مدفوع تشدید شود. اگر چنین حسی را همراه با بیبی چک مثبت، لکه بینی یا درد یک طرفه شکم تجربه کردید، مراجعه به پزشک برای رد حاملگی خارج رحمی ضروری است.
متن انگلیسی:
nhs
In a few cases, an ectopic pregnancy can grow large enough to split open the fallopian tube. This is known as a rupture. Ruptures are very serious, and surgery to repair the fallopian tube needs to be carried out as soon as possible.
ترجمه متن:
در برخی موارد، بارداری خارج از رحم میتواند به اندازهای بزرگ شود که لوله فالوپ پاره شود؛ این وضعیت بهعنوان پارگی شناخته میشود. پارگی بسیار جدی است و نیاز به انجام جراحی برای ترمیم لوله فالوپ در سریعترین زمان ممکن دارد.
۸. علائم پارگی لوله در حاملگی خارج رحم
پارگی لوله رحمی شدیدترین حالت بارداری خارج از رحم است و علائم آن یک وضعیت اورژانسی واقعی است. در این حالت درد شکم معمولا ناگهانی، بسیار شدید و اغلب در یک سمت است و بیمار ممکن است احساس کند شکمش سفت یا متورم شده است. همزمان علائم خونریزی داخلی ظاهر میشوند؛ مثل سرگیجه شدید، سیاهی رفتن چشم، تعریق سرد، تپش قلب، نفس نفس زدن، رنگ پریدگی واضح و احساس نزدیک بودن به غش یا ناتوانی در ایستادن. گاهی تیرکشنده در شانه هم به دلیل تجمع خون در حفره شکم دیده میشود. بروز این علائم در یک زن با تست بارداری مثبت به معنی نیاز فوری به مراجعه به اورژانس و اقدام سریع پزشکی است.
| نشانههای بارداری خارج از رحم | توضیح کوتاه |
|---|---|
| درد شدید و ناگهانی در یک سمت پایین شکم | درد ناگهانی و شدید، اغلب یکطرفه |
| خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکهبینی | لکهبینی قهوهای، خون قرمز روشن یا خونریزی کمِ قطعووصل؛ معمولاً همزمان با زمان قاعدگی قبلی همخوانی ندارد |
| درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع | درد بهعلت فشار/التهاب در لگن |
| درد شانه یا گردن | بهدلیل خونریزی داخلی و تحریک عصب دیافراگم؛ بهویژه هنگام دراز کشیدن یا نفس عمیق |
| احساس ضعف، سرگیجه یا غش کردن | معمولاً ناشی از خونریزی داخلی و افت فشار خون |
| تهوع و استفراغ همراه با درد | وقتی با درد شدید شکم/لگن و ضعف/خونریزی همراه شود هشداردهنده است |
| احساس فشار یا سنگینی در لگن | ناشی از خونریزی داخلی و تجمع خون در لگن؛ ممکن است با حرکت/دفع تشدید شود |
| علائم اورژانسی و پارگی لوله رحمی | درد شکم ناگهانی و بسیار شدید (اغلب یکطرفه) + علائم خونریزی داخلی |
اولین علائم بارداری خارج از رحم
علائم اولیه بارداری خارج از رحم معمولاً شامل درد خفیف و مبهم در یک سمت شکم، لکهبینی یا خونریزی واژینال غیرطبیعی و گاهی درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع است. این علائم در مراحل ابتدایی میتواند شبیه به یک بارداری طبیعی باشد، اما بهتدریج با پیشرفت بارداری خارج از رحم، درد تشدید میشود و خطر پارگی لوله فالوپ و خونریزی داخلی افزایش مییابد. در صورت مشاهده این علائم، مراجعه فوری به پزشک بسیار مهم است.
شایع ترین علائم بارداری خارج از رحم
شایعترین علائم شامل درد شدید و متمرکز در یک طرف پایین شکم، خونریزی واژینال غیرطبیعی یا لکهبینی و قطع یا تأخیر در قاعدگی است. همچنین ممکن است فرد دچار سرگیجه، ضعف، تهوع و درد هنگام دفع ادرار یا مدفوع شود. در موارد پیشرفتهتر، درد شانه یا گردن به دلیل خونریزی داخلی و تحریک عصب دیافراگم نیز مشاهده میشود. تشخیص سریع این علائم و مراجعه فوری به پزشک برای پیشگیری از عوارض جدی بسیار مهم است.
هر زن در سن باروری که تست بارداری مثبت دارد و هم زمان با درد شکم، خونریزی غیرمعمول، ضعف یا درد شانه روبه رو شده است، باید تا زمان رد بارداری خارج از رحم، این وضعیت را جدی بگیرد. شایعترین علائم را میتوان به شکل زیر خلاصه کرد تا به خاطر سپردن آنها آسانتر باشد:
- درد یک طرفه و تیرکشنده در پایین شکم
- لکهبینی قهوهای یا خونریزی غیرمعمول پس از بیبی چک مثبت
- احساس فشار یا سنگینی در لگن
- سرگیجه، ضعف یا نزدیک شدن به غش
- درد شانه به خصوص هنگام دراز کشیدن
متن انگلیسی:
mayoclinic
If you take a pregnancy test, the result will be positive. Still, an ectopic pregnancy can’t continue as normal.
ترجمه متن:
اگر تست بارداری انجام دهید، نتیجه مثبت خواهد بود؛ با این حال، بارداری خارج از رحم نمیتواند به صورت طبیعی ادامه یابد.
علائم بارداری خارج از رحم از چه زمانی مشخص می شود؟
نشانههای بارداری خارج از رحم معمولاً بین هفتههای ۴ تا ۱۲ بارداری ظاهر میشوند. در این بازه زمانی، تخمک بارور شده که به جای رحم در لولههای فالوپ یا سایر نواحی خارج از رحم لانهگزینی کرده است، رشد میکند و باعث ایجاد درد، خونریزی و علائم دیگر میشود. هر چه این وضعیت زودتر تشخیص داده شود، درمان سریعتر و خطر عوارض جدی کاهش مییابد. بنابراین، در صورت بروز علائم مشکوک، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
نکته مهم این است که نبود علائم در هفتههای خیلی ابتدایی به معنای سالمبودن صددرصد بارداری نیست و برعکس، هر درد یا لکهبینی هم نشانه قطعی بارداری خارج رحم محسوب نمیشود. بهترین کار این است که پس از بیبیچک مثبت، طبق نظر پزشک در زمان مناسب آزمایش خون و سونوگرافی انجام دهید تا محل بارداری مشخص شود. اگر قبل از انجام سونوگرافی دچار درد شدید، خونریزی یا ضعف شدید شدید، نیازی به صبر کردن نیست و باید بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید.
تفاوت علائم بارداری خارج از رحم و پریود
پریود معمولا در زمان مشخصی از ماه و با الگوی تقریباً ثابت برای هر فرد اتفاق میافتد. خونریزی بهتدریج شروع میشود، چند روز ادامه پیدا میکند و درد آن اغلب دوطرفه، کرامپی و برای خود فرد آشناست. در مقابل، خونریزی بارداری خارج از رحم میتواند در زمانی خارج از انتظار، بعد از بیبیچک مثبت و بهصورت لکهبینی قهوهای، خونریزی کمحجم و قطعووصلی یا در موارد شدید بهصورت خونریزی ناگهانی با لختههای غیرمعمول رخ دهد.
در بارداری خارج از رحم، درد اغلب یکطرفه و متمرکز است و ممکن است تیرکشنده، شدید و متفاوت از دردهای همیشگی پریود باشد. همراهی این درد با سرگیجه، ضعف، درد شانه یا احساس سنگینی در لگن بیشتر به نفع حاملگی خارجرحمی است. همچنین در پریود انتظار نداریم همزمان علائم بارداری مثل تهوعِ صبحگاهی یا حساسشدن سینهها را داشته باشیم، در حالیکه در بارداری خارج از رحم این علائم میتواند در کنار خونریزی و درد دیده شود. بهطور کلی، هر خونریزی غیرقابلتوضیح پس از تست بارداری مثبت باید تا زمان تکمیل بررسیها، غیرطبیعی و نیازمند توجه جدی در نظر گرفته شود.
نتیجه گیری
بارداری خارج از رحم یک وضعیت پزشکی جدی و بالقوه خطرناک است که نیازمند تشخیص و درمان فوری هستند. آشنایی با علائم بارداری خارج از رحم مانند درد شدید یکطرفه شکم، خونریزی غیرطبیعی، سرگیجه و ضعف به شما کمک میکند تا در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها سریعاً به پزشک مراجعه کنید. هرگونه تأخیر در درمان میتواند منجر به عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی شود. بنابراین، در صورت بروز علائم حاملگی خارج از رحم، حتماً به مراکز درمانی معتبر یا پزشک متخصص زنان و زایمان و یا دکتر مامایی مراجعه کنید تا اقدامات لازم انجام و سلامت شما تضمین شود.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
