فهرست مطالب
جراحی فیستول مقعدی یا عمل فیستول مقعدی زمانی مطرح میشود که یک تونل غیرطبیعی بین کانال مقعد و پوست اطراف آن ایجاد شده باشد. این تونل معمولا بعد از آبسه مقعدی باقی میماند و میتواند باعث ترشح، درد، التهاب، خارش، بوی بد یا عود مکرر آبسه شود. فیستول مقعدی در بسیاری از موارد خودبهخود بسته نمیشود و درمان آن به بررسی دقیق مسیر فیستول نیاز دارد. در این مقاله از دکترتو، انواع عمل فیستول، آمادگی قبل از جراحی، مراقبتهای بعد از عمل، ترشحات زرد رنگ و عوارض احتمالی را بررسی میکنیم. با ما همراه باشید.
جراحی فیستول مقعدی چیست؟
جراحی فیستول مقعدی روشی برای درمان مسیر غیرطبیعی فیستول و پیشگیری از عفونت و آبسه مکرر است. در این عمل، جراح تلاش میکند مسیر فیستول را باز، تخلیه، ببندد یا از اطراف عضلات اسفنکتر جدا کند. انتخاب روش به محل فیستول، تعداد مسیرها، وجود آبسه و میزان عبور فیستول از عضلات مقعد بستگی دارد.
هدف اصلی جراحی، درمان فیستول مقعدی بدون آسیب به عضلات اسفنکتر است. این عضلات باز و بسته شدن مقعد و کنترل دفع را بر عهده دارند. هدف جراحی درمان فیستول و جلوگیری از آسیب به عضلات اسفنکتر است، چون آسیب به این عضلات میتواند باعث بی اختیاری مدفوع شود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
In a fistulotomy, a colorectal surgeon opens the channel or tunnel so the fistula can heal. This procedure can cure an anal fistula. But the condition may come back after surgery.
ترجمه فارسی:
در فیستولوتومی، جراح کولورکتال کانال یا تونل را باز میکند تا فیستول بتواند بهبود یابد. این روش میتواند فیستول مقعدی را درمان کند. اما این بیماری ممکن است پس از جراحی دوباره عود کند.
چه زمانی جراحی فیستول مقعدی لازم است؟
جراحی زمانی لازم میشود که فیستول باعث ترشح مداوم، درد، عفونت تکرارشونده، آبسه، زخم پوستی یا اختلال در زندگی روزمره شود. فیستولها معمولا با پماد، آنتی بیوتیک یا درمان خانگی به طور کامل از بین نمیروند. جراحی معمولا برای درمان فیستول مقعدی لازم است و بدون درمان مناسب، فیستول بعید است خودبهخود خوب شود.
در برخی موارد، پزشک ابتدا آبسه را تخلیه میکند و بعد از آرام شدن عفونت، درباره عمل قطعی فیستول تصمیم میگیرد. اگر فیستول پیچیده باشد یا از بخش زیادی از عضلات اسفنکتر عبور کند، جراحی باید با دقت بیشتری برنامهریزی شود.
عمل فیستول مقعدی برای چه افرادی مناسب است؟
عمل فیستول مقعدی برای بیشتر افرادی مناسب است که فیستول فعال، ترشح مزمن، آبسه تکرارشونده یا درد مداوم دارند. این جراحی بهخصوص در فیستولهای ساده و کمعمق میتواند نتیجه خوبی داشته باشد. فیستولوتومی شایعترین جراحی فیستول مقعدی است، این عمل در بسیاری از بیماران میتواند فیستول را درمان کند.
عمل فیستول برای این افراد بیشتر مطرح میشود:
- کسانی که مسیر فیستول مشخص دارند.
- افرادی که ترشح چرکی یا خونابهای مداوم دارند.
- بیمارانی که آبسه مقعدی آنها چند بار عود کرده است.
- کسانی که درمان دارویی و مراقبت خانگی علائمشان را کنترل نکرده است.
- بیمارانی که فیستول ساده و کمخطر از نظر آسیب اسفنکتر دارند.
عمل فیستول مقعدی برای چه افرادی مناسب نیست؟
عمل فیستول مقعدی برای همه بیماران با یک روش ثابت مناسب نیست. بعضی افراد به جای فیستولوتومی ساده، به روشهای محافظتکننده از اسفنکتر، نخ یا درمان مرحلهای نیاز دارند. اگر فیستول بخش زیادی از عضلات اسفنکتر را درگیر کرده باشد، بریدن کامل مسیر میتواند خطر بی اختیاری را افزایش دهد. در فیستولهای پیچیده یا یا درگیر با اسفنکتر، جراح ممکن است برای کاهش خطر بیاختیاری، بهجای فیستولوتومی ساده از روش مرحلهای یا محافظ اسفنکتر استفاده کند.
احتیاط بیشتر برای این افراد لازم است:
- افراد با فیستول پیچیده، چندشاخه یا عودکننده
- بیماران مبتلا به بیماری کرون یا التهاب فعال روده
- زنان با فیستول قدامی یا سابقه آسیب زایمانی اسفنکتر
- کسانی که از قبل درجاتی از بی اختیاری مدفوع دارند.
- بیمارانی که سابقه جراحی مقعدی یا پرتودرمانی لگن دارند.

انواع جراحی فیستول مقعدی
انواع جراحی فیستول مقعدی بر اساس مسیر فیستول و خطر آسیب به اسفنکتر انتخاب میشوند. رایجترین روشها شامل فیستولوتومی، ستون یا نخ، فلپ پیشرفته، LIFT، پلاگ، چسب فیبرین و لیزر هستند. روشهایی مانند فیستولوتومی، فلپ پیشرفته، ستون، پلاگ، چسب فیبرین و LIFT از گزینههای درمان فیستول محسوب میشوند. برای انتخاب بهترین روش درمان فیستول مقعدی میتوانید با بهترین دکتر جراحی فیستول ایران مشورت کنید.
| روش جراحی | کاربرد اصلی | نکته مهم |
|---|---|---|
| فیستولوتومی | فیستول ساده و کمعمق | مسیر فیستول باز میشود تا از داخل ترمیم شود. |
| ستون یا نخ | فیستول پیچیده یا درگیر با اسفنکتر | برای تخلیه، کنترل عفونت یا درمان مرحلهای استفاده میشود. |
| فلپ پیشرفته | فیستول پیچیده یا پرخطر برای اسفنکتر | دهانه داخلی با بافت پوشانده میشود. |
| LIFT | فیستولهایی که از بین عضلات عبور میکنند | هدف، بستن مسیر بدون بریدن زیاد اسفنکتر است. |
| پلاگ یا چسب فیبرین | گزینههای کم تهاجمیتر در افراد انتخابشده | احتمال موفقیت در همه بیماران یکسان نیست. |
| لیزر | روش کم تهاجمی با هدف حفظ اسفنکتر | شواهد طولانیمدت آن هنوز محدودتر از روشهای کلاسیک است. |
آمادگی قبل از انجام عمل فیستول مقعدی
آمادگی قبل از عمل فیستول مقعدی با معاینه دقیق شروع میشود. بهترین دکتر جراح عمومی ایران باید مسیر فیستول، دهانه داخلی، وجود آبسه و ارتباط فیستول با عضلات اسفنکتر را بررسی کند. گاهی برای فیستول ساده، معاینه کافی است؛ اما در فیستول پیچیده یا عودکننده، MRI، سونوگرافی داخل مقعد، کولونوسکوپی یا معاینه زیر بیهوشی لازم میشود. سونوگرافی آندوسکوپیک، کولونوسکوپی و معاینه زیر بیهوشی را از روشهای کمککننده در بررسی فیستول معرفی میکند.
قبل از عمل، بیمار باید درباره داروهای مصرفی، رقیقکنندههای خون، دیابت، بارداری، بیماری کرون، حساسیت دارویی و سابقه بی اختیاری مدفوع به پزشک اطلاع دهد. ممکن است پزشک درباره ناشتا بودن، مصرف یا قطع بعضی داروها، شستوشوی ناحیه و همراه داشتن فرد همراه برای برگشت به خانه توضیح دهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Treatment of an anal fistula depends on the fistula’s location and complexity and its cause.
ترجمه فارسی:
درمان فیستول مقعدی به محل و پیچیدگی فیستول و علت آن بستگی دارد.
جراحی فیستول مقعدی چگونه انجام میشود؟
جراحی فیستول مقعدی معمولا با بیهوشی عمومی یا بیحسی ناحیهای انجام میشود. در اتاق عمل، جراح مسیر فیستول را پیدا میکند و بر اساس نوع فیستول، یکی از روشها را انتخاب میکند. در فیستولوتومی، جراح دهانه داخلی را باز میکند، بافت عفونی را تمیز میکند و تونل را باز میگذارد تا از کف زخم ترمیم شود. در فیستولوتومی، جراح دهانه داخلی را باز، بافت عفونی را تخلیه و مسیر را صاف میکند تا ترمیم انجام شود.
در فیستول پیچیده، ممکن است جراح از نخ یا ستون استفاده کند اما انتخاب آن باید توسط جراح انجام شود. ستون یک نخ یا قطعه لاستیکی ظریف است که از مسیر فیستول عبور داده میشود تا ترشح تخلیه شود و التهاب کاهش پیدا کند. گاهی ستون درمان موقت است و گاهی بخشی از درمان مرحلهای محسوب میشود.
مراقبت بعد از عمل فیستول مقعدی
مراقبت بعد از عمل فیستول مقعدی برای کاهش درد، پیشگیری از یبوست و ترمیم بهتر زخم اهمیت دارد. در مورد دوران نقاهت بعد از عمل فیستول باید گفت که بیشتر بیماران همان روز یا پس از مدت کوتاهی مرخص میشوند، اما روند ترمیم ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. جراحی فیستول معمولا سرپایی است و بیمار همان روز به خانه میرود، اما برخی افراد ممکن است به جراحیهای بعدی نیاز داشته باشند.
مراقبت های بعد از عمل فیستول مقعدی شامل این موارد است:
- مصرف داروهای تجویزی طبق دستور پزشک
- نشستن در لگن آب گرم برای کاهش درد و اسپاسم
- استفاده از گاز تمیز برای جذب ترشح
- خشک و تمیز نگه داشتن ناحیه
- مصرف آب کافی و فیبر برای جلوگیری از یبوست
- پرهیز از زور زدن هنگام دفع
- مراجعه به پزشک در زمان تعیینشده برای بررسی زخم
زمان بازگشت به کار بعد از عمل فیستول متغیر است؛ بسیاری از افراد چند روز استراحت میکنند، اما ترمیم کامل زخم ممکن است چند ماه طول بکشد.
عوارض احتمالی جراحی فیستول مقعدی
عوارض احتمالی جراحی فیستول مقعدی شامل درد، خونریزی، عفونت زخم، ترشح طولانی، تاخیر در ترمیم، احتمال بازگشت فیستول بعد از عمل و بیاختیاری مدفوع است. احتمال این عوارض به نوع فیستول، روش جراحی، وضعیت عضلات اسفنکتر، بیماری کرون، سابقه جراحی قبلی و مهارت تیم درمان بستگی دارد. حتی پس از درمان موثر، احتمال عود آبسه و فیستول وجود دارد و درمان جراحی ممکن است باعث ناتوانی در نگه داشتن مدفوع شود.
خطر بی اختیاری در فیستول ساده و کمعمق معمولا کمتر است، اما در فیستولهای پیچیده بیشتر میشود. بیاختیاری مدفوع از عوارض احتمالی جراحی فیستول است و خطر آن در فیستولهای پیچیده یا درگیر با اسفنکتر بیشتر میشود؛ میزان خطر را باید جراح بر اساس شرایط بیمار توضیح دهد. بنابراین دوره مراقبت و درمان زخم فیستول بعد از عمل حائز اهمیت است.
ترشحات زرد رنگ بعد از عمل فیستول
بعد از عمل ممکن است ترشح یا خونابه خفیف دیده شود؛ اما ترشح چرکی، بدبو، غلیظ یا همراه با تب، درد و ورم نیاز به بررسی پزشکی دارد. بعد از فیستولوتومی، ترشح یا موکوس خفیف میتواند دیده شود، اما ترشح چرکی یا بدبو طبیعی محسوب نمیشود و باید بررسی شود.
با این حال، اگر ترشح زرد یا سبز غلیظ، بدبو، رو به افزایش یا همراه با تب، لرز، درد شدید، قرمزی منتشر، ورم یا خونریزی زیاد باشد، باید به پزشک اطلاع دهید. این علائم میتوانند نشانه عفونت زخم، آبسه یا تاخیر در ترمیم باشند.
نتیجه گیری
جراحی فیستول مقعدی یکی از مهمترین روشهای درمان فیستول است و هدف آن بستن یا حذف مسیر فیستول بدون آسیب به عضلات اسفنکتر است. بهترین روش عمل فیستول مقعدی برای همه یکسان نیست. فیستول ساده ممکن است با فیستولوتومی درمان شود، اما در فیستول مرتبط با کرون، علاوه بر کنترل عفونت و گاهی گذاشتن ستون، درمان دارویی بیماری کرون مانند درمانهای بیولوژیک ضد TNF ممکن است لازم باشد و تصمیمگیری باید مشترکاً توسط جراح و متخصص گوارش انجام شود. مراقبت بعد از عمل، کنترل یبوست، پیگیری منظم و توجه به ترشحات غیرطبیعی در نتیجه درمان نقش دارد. اگر فیستول شما ترشح، درد، آبسه مکرر یا التهاب طولانی ایجاد کرده است، انتخاب روش درمان را به معاینه و نظر جراح وابسته بدانید، نه تبلیغ یک روش خاص.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!


