فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
آرتروز در بارداری که معمولا به دلیل افزایش وزن، تغییرات هورمونی و فشار روی مفاصل ایجاد میشود، میتواند باعث درد، سفتی و محدودیت حرکتی در زانو، لگن و سایر مفاصل شود. این عارضه حتی در مادرانی که پیش از حاملگی آرتروز نداشتهاند نیز ممکن است ظاهر شود و کیفیت زندگی و توانایی حرکت روزانه را تحت تأثیر قرار دهد. در این مقاله از دکترتو، به طور کامل بررسی میکنیم که آرتروز در بارداری چگونه ایجاد میشود، چه علائمی دارد و روشهای مؤثر برای مدیریت و کاهش درد آن چیست؛ با ما همراه باشید تا بهترین راهکارها برای حفظ سلامت مادر و جنین را بشناسید.
آرتروز در بارداری چیست؟
آرتروز در بارداری به ساییدگی مفاصل در دوره حاملگی گفته میشود که میتواند ناشی از افزایش وزن یا فشار روی زانوها و سایر مفاصل باشد. حتی افرادی که پیش از بارداری آرتروز نداشتهاند، ممکن است در این دوره دچار درد و محدودیت حرکتی در مفاصل شوند.
با این حال، آرتروز بارداری معمولا مانعی برای حاملگی ایجاد نمیکند، اما مصرف برخی داروهای درمان آرتروز ممکن است برای جنین خطرناک باشد و بنابراین قبل از بارداری باید با پزشک مشورت شود. رعایت مراقبتهای فیزیکی، کنترل وزن و ورزشهای سبک میتواند از شدت علائم بکاهد و سلامت مفاصل را حفظ کند.
علائم آرتروز در بارداری
آرتروز میتواند باعث بروز مجموعهای از علائم جسمی شود که کیفیت زندگی و حرکت مادر را تحت تأثیر قرار میدهد. این علائم معمولاً با پیشرفت بارداری و افزایش فشار روی مفاصل تشدید میشوند و میتوانند از خفیف تا شدید متغیر باشند. علائم آرتروز در بارداری عبارتند از:
- درد و حساسیت در مفاصل، بهویژه زانو، لگن و مچ پا
- سفتی مفاصل، بهویژه پس از استراحت یا صبحها
- تورم مفاصل ناشی از احتباس مایعات
- کاهش دامنه حرکتی و سختی در حرکت مفاصل
- احساس خستگی یا ناپایداری هنگام ایستادن یا راه رفتن طولانی
علائم آرتروز بارداری نگرانت کرده؟
به پزشک مراجعه کن و مشکل رو حل کن.
چه زمانی آرتروز در بارداری خطرناک است؟
درد مفصل در بارداری زمانی نگرانکننده است که ناگهانی و شدید باشد، همراه تورم واضح، گرمی یا قرمزی مفصل بیاید یا حرکتدادن اندام را سخت کند. اگر درد با تب خفیف، خستگی غیرعادی یا علائم عمومی همراه است، میتواند نشانه التهاب فعال (مانند روماتوئید) باشد و بهتر است سریع ارزیابی شوید.
همچنین اگر برای کنترل درد بیماری های دوران بارداری به مصرف خودسرانه NSAIDها نیاز پیدا میکنید باید با پزشک درباره جایگزینهای امن صحبت کنید. داشتن بیماری فعال یا قطعکردن خودسرانه دارو، ریسک عوارض بارداری برای مادر و جنین را بالا میبرد.
عوارض آرتروز در بارداری
ابتلا به آرتروز در حاملگی میتواند احتمال برخی عوارض را افزایش دهد. اگر دچار این بیماری هستید، باید با عوارض احتمالی آن آشنا باشید و در مورد هر یک از این خطرات با پزشک خود مشورت کنید. اگر بیماری روماتیسمی التهابی دارید، کنترل فعالیت بیماری قبل و حین بارداری مهم است؛ عوارض بارداری بیشتر به فعالیت بیماری مربوط است.
علت آرتروز در بارداری
افرادی دچار آرتروز هستند، باید بدانند در زمان بارداری ممکن است علائم آنها تشدید شوند. برخی افراد نیز بدون هیچ سابقهای در دوره حاملگی دچار مشکلات مفصل و ماهیچه میشوند. معمولا دلیل آرتروز و علت استخوان درد در زنان تغییرات فیزیکی در این دوره است. افزایش وزن، رشد جنین و فشار به مفاصل است. افزایش وزن بهویژه روی زانوها فشار زیادی وارد میکند. تجمع آب در پاها نیز باعث تشدید مشکلات مفاصل و استخوانها میشود.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت women4womenobgyn
Since pregnancy involves a lot of weight gain, increasing weight on the joints may cause more pain and discomfort for pregnant women. Some of the common symptoms of arthritis during pregnancy include: Swelling or tenderness around joints (may be noticeable in knees) Added pressure on the spine.
ترجمه فارسی:
از آنجایی که بارداری با افزایش وزن همراه است، فشار بیشتر روی مفاصل میتواند باعث درد و ناراحتی بیشتر در زنان باردار شود. برخی از علائم شایع آرتروز در دوران بارداری شامل تورم یا حساسیت در اطراف مفاصل (که اغلب در زانوها دیده میشود) و افزایش فشار روی ستون فقرات است.
تشخیص آرتروز در بارداری
تشخیص آرتروز در بارداری معمولاً بر اساس شرح حال دقیق مادر، معاینه بالینی مفاصل و بررسی علائم بالینی انجام میشود، زیرا برخی روشهای تصویربرداری مانند رادیوگرافی یا اسکنهای خاص ممکن است در دوران بارداری محدودیت داشته باشند.
پزشک معمولاً به محل درد، شدت و مدت زمان علائم، تورم و محدودیت حرکت مفاصل توجه میکند و در صورت نیاز از آزمایش خون برای بررسی نشانگرهای التهابی یا تستهای ایمنی بهره میبرد. تشخیص زودهنگام میتواند به مدیریت بهتر درد و پیشگیری از تشدید آسیبهای مفصلی کمک کند.
درمان آرتروز در بارداری
درمان امن آرتروز در بارداری به معنای کنترل درد و التهاب با کمخطرترین گزینهها و با هماهنگی متخصص زنان و روماتولوژی انجام میشود. برای درد، معمولا استامینوفن با کمترین دوز و کوتاهترین مدت توصیه میشود. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) در بارداری فقط با تجویز پزشک استفاده شوند. از حدود ۲۰ هفتگی به بعد تا حد امکان اجتناب شود و در صورت ضرورت، با کمترین دوز و کوتاهترین مدت و بررسی استفاده دارند و از حدود ۳۰ هفتگی به بعد اجتناب شود. هر دارو یا مکملی که مصرف میکنید، باید پزشک را در جریان قرار دهید. راههای زیادی برای کنترل علائم آرتروز در حاملگی وجود دارد. علاوه بر مصرف دارو برخی اقدامات در خانه میتواند موثر باشد.
دکتر متخصص برای درمان آرتروز اینجاست، فقط یک کلیک تا نوبت.
دارو برای آرتروز در بارداری
در دوران بارداری معمولاً پزشکان استفاده از داروهایی مانند استامینوفن (برای کنترل درد خفیف تا متوسط) را توصیه میکنند و مصرف داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب (NSAIDs) به ویژه در سهماهه سوم محدود یا منع میشود. در برخی موارد خاص و تحت نظر پزشک، ممکن است از داروهای موضعی مانند کرمها یا ژلهای ضد درد برای کاهش التهاب و درد مفاصل استفاده شود.
رژیم غذایی و ورزش برای آرتروز در بارداری
در دوران بارداری، رعایت رژیم غذایی مناسب و ورزش سبک نقش مهمی در کاهش درد و پیشگیری از پیشرفت آرتروز دارد. تغذیه سرشار از کلسیم، ویتامین D، امگا-۳ و آنتیاکسیدانها میتواند به تقویت استخوانها و کاهش التهاب مفاصل کمک کند، در حالی که مصرف زیاد قند، نمک و غذاهای فراوریشده ممکن است علائم آرتروز را تشدید کند.
ورزشهای کمفشار مانند پیادهروی، شنا، یوگا و حرکات کششی سبک به حفظ انعطافپذیری مفاصل، تقویت عضلات حمایتکننده و کاهش درد کمک میکنند. قبل از شروع هر برنامه ورزشی، حتما با پزشک مشورت کنید تا تمرینها ایمن و متناسب با شرایط بارداری شما باشند.
درمان خانگی آرتروز در بارداری
برخی اقدامات خانگی میتوانند به تسکین درد آرتروز کمک کنند. این درمانهای طبیعی جایگزین خوبی برای داروهایی هستند که عوارض جدی ایجاد میکنند. شما میتوانید با انجام اقدامات زیر به مدیریت آرتروز کمک کنید:
- استفاده از کمپرس سرد و گرم به تسکین درد و کاهش علائم آرتروز کمک میکند.
- ماساژدرمانی درد و سفتی مفاصل را برطرف میکند و دامنه حرکتی را بهبود میدهد.
- در دوره بارداری استراحت کافی داشته باشید. بالابودن پاها در زمان استراحت فشار روی پاها و کمر را کاهش میدهد.
- برخی تغییرات در سبک زندگی به کاهش درد آرتروز کمک میکنند. ممکن است با تغییر وضعیت بدن، کفش، لباس یا فعالیتهای خاص درد شما تسکین پیدا کند.
- تنفس عمیق و سایر روشها و تکنیکهای آرامش را امتحان کنید.
انواع آرتروز دوران بارداری
در مورد بیماری آرتروز در دوران بارداری معمولا یا فرد از قبل بیماری مفصلی داشته و در بارداری همان ادامه پیدا میکند، یا یک آرتریت التهابی با نوسان علائم همراه میشود. بارداری میتواند علائم را در بعضی افراد بهتر و در بعضی بدتر کند و پیشبینی دقیقش همیشه ممکن نیست. به همین دلیل، تشخیص نوع دقیق و مرور داروها قبل از بارداری و در طول آن اهمیت زیادی دارد تا مادر و جنین ایمنتر بمانند. انواع آرتروز بارداری شامل موارد زیر است:
- استئوآرتریت (آرتروز سایشی)
- آرتریت روماتوئید و بارداری (RA)
- آرتریت پسوریاتیک (PsA)
- اسپوندیلوآرتریتها
| علائم | فشار مکانیکی یا آرتروز سایشی (OA) | آرتریت التهابی و نیازمند بررسی پزشکی |
|---|---|---|
| درد مفصل | بدتر شدن با ایستادن طولانی، راه رفتن زیاد، افزایش وزن و فشار روی زانو، لگن، مچ | درد همراه با تورم واضح، گرمی یا قرمزی مفصل، یا درد چندمفصلی و مداوم |
| خشکی مفصل (بهویژه صبحگاهی) | کوتاهمدت و بعد از استراحت، با حرکت سریعتر بهتر میشود | خشکی صبحگاهی طولانیمدت (بهخصوص در دستها) و تکرارشونده |
| تورم | ورم اندامها در بارداری شایع است و با استراحت و بالا گرفتن پا بهتر میشود | تورم مفصل بههمراه گرمی، قرمزی، درد یا محدودیت واضح حرکت |
| محدودیت حرکت یا کاهش دامنه حرکتی | محدودیت بهدلیل درد مکانیکی (مانند هنگام پله رفتن یا بلند شدن) | محدودیت پیشرونده همراه با التهاب، تورم یا درد استراحت |
| احساس ناراحتی و حساسیت مفصل | حساسیت پس از فعالیت یا فشار زیاد روی مفصل | حساسیت همراه با تورم التهابی یا درد شبانه |
| درد و سفتی دستها یا پاها | میتواند با ورم بارداری یا فشار روی مچها و پاها تشدید شود | درد و سفتی دستها همراه خشکی صبحگاهی طولانی یا تورم مفصل |
| درد کمر یا لگن (در برخی افراد) | شایع بهعلت تغییرات وضعیت بدن و افزایش بار روی لگن و کمر | اگر همراه با علائم التهابی واضح یا سایر علائم هشدار باشد، نیاز به بررسی دارد |
آرتروز گردن و بارداری
اگر از قبل آرتروز گردن دارید، بارداری میتواند بهخاطر تغییرات وضعیت بدن و خواب، درد و خشکی را بیشتر کند. کارهای امن معمولا شامل اصلاح وضعیت نشستن و کار با موبایل یا لپتاپ، استراحتهای کوتاه، تمرینهای سبک و فیزیوتراپی است. اگر درد شدید شد، ارزیابی پزشکی لازم است.
آرتروز زانو در بارداری
در دوره بارداری ممکن است علائم آرتروز هر قسمتی از بدن را تحت تاثیر قرار دهد. اما افزایش وزن بیشتر باعث فشار روی زانوها شده و درد زانو را در پی دارد. آرتروز زانو در بارداری روی راهرفتن تاثیر گذاشته و میتواند فعالیتهای روزمره شما را با مشکل روبرو کند. پادرد در بارداری یکی از مشکلات شایع بوده که معمولا بعد از زایمان برطرف میشود.
آیا بعد از زایمان هم آرتروز بارداری ادامه دارد؟
آرتروز بعد از زایمان هم میتواند ادامه داشته باشد، زیرا این بیماری یک مشکل مزمن مفصلی است و تنها با بارداری یا زایمان برطرف نمیشود. با این حال، شدت علائم ممکن است پس از زایمان کاهش یابد، زیرا بخشی از فشار ناشی از وزن و تغییرات هورمونی از بین میرود.
در برخی زنان، بهویژه آنهایی که اضافهوزن دارند یا دچار کمبود ویتامین هستند، درد و التهاب مفاصل میتواند ادامهدار باشد یا حتی بیشتر شود. مدیریت آرتروز پس از زایمان شامل تغذیه مناسب، فعالیت بدنی ملایم، فیزیوتراپی و در صورت نیاز مصرف دارو تحت نظر پزشک است تا هم مادر توانایی مراقبت از نوزاد را داشته باشد و هم از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.
پیشگیری از آرتروز در بارداری
پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما با مدیریت افزایش وزن، فعالیت بدنی ایمن، کفش مناسب و کاهش فشار روی مفاصل میتوان علائم را کمتر کرد و فشار مفصلی را کاهش داد. از جمله:
- تا جای ممکن از داروهای مسکن بدون مشورت با پزشک استفاده نکنید.
- سعی کنید به اندازه کافی استراحت کنید. در دوره بارداری هر چه فشار روی کمر، زانو و مچ پا کمتر باشد، درد هم کمتر میشود.
- کفش مناسب بپوشید. کفش پاشنه بلند در بارداری فشار روی پاها را بیشتر میکند.
- هنگام راهرفتن وضعیت بدنی مناسبی داشتهباشید.
- روی تشک محکم بخوابید تا اسپاسم عضلانی کمتر شود.
- ورزش کنید تا انعطافپذیری شما بیشتر شود.
۴.۷ (۱۰۵۵ نظر)۴.۴ (۹۴۳ نظر)۴.۶ (۸۹۳ نظر)۴.۸ (۷۷۵ نظر)۴.۶ (۶۹۲ نظر)۴.۷ (۶۱۸ نظر)نتیجه گیری
آرتروز در بارداری میتواند باعث درد، تورم و محدودیت حرکت مفاصل شود و حتی مادرانی که پیش از حاملگی مشکلی نداشتهاند، ممکن است در این دوره علائم را تجربه کنند. افزایش وزن، فشار روی زانوها و تغییرات هورمونی از جمله دلایل تشدید آرتروز در این دوران هستند. مدیریت به موقع با ترکیبی از ورزش سبک، رژیم غذایی سالم، مراقبتهای فیزیکی و مشورت با پزشک میتواند شدت درد را کاهش دهد و سلامت مادر و جنین را حفظ کند.
استفاده محتاطانه از داروهای ایمن، تکنیکهای خانگی مانند کمپرس گرم و سرد، ماساژ و اصلاح سبک زندگی نیز به بهبود علائم کمک میکند. با رعایت این راهکارها، میتوان دوران بارداری را راحتتر سپری کرد و از عوارض احتمالی آرتروز پیشگیری کرد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!