کرختی یا بی حسی چیست و چه دلایلی دارد؟

کرختی و بی حسی

بی ­حسی یا کرختی چیست؟

کرختی یا بی حسی و مور مور شدن احساسات غیرمعمول سوزش هستند که می ­توانند در هر بخش بدن اتفاق بیفتند. افراد معمولا به این احساسات در دست ­ها، پاها، بازوها و اندام­ های تحتانی اشاره می ­کنند. اصطلاح پزشکی برای بی ­حسی و مور مور شدن پارستزی است.

اگر بی ­حسی و مور مور شدن طولانی ­مدت باقی ماند و دلیل واضحی برای آن وجود نداشت، می ­تواند دلیل یک بیماری یا جراحت، مانند مالتیپل اسکلروز(MS) یا سندرم تونل کارپال باشد. همچنین توجه داشته باشید که با توجه به متفاوت بودن علل بی حسی درمان آن به تشخیص بیماری زمینه ای بستگی دارد.

علائم همراه بی ­حسی یا کرختی چیست؟

علل متنوعی باعث ایجاد کرختی می ­شوند، بنابراین علائم بسیار متفاوتی می ­تواند همراه با آن وجود داشته باشد. حالت تهوع، سرگیجه، اختلال در صحبت کردن، جوش ­های پوستی دردناک، اسپاسم (گرفتگی) عضله، سردرد، افزایش وزن، اختلال بینایی و بسیاری علائم مرتبط با علل زمینه ­ای متابولیک، ممکن است وجود داشته باشند.

بی ­حسی و مور مور شدن بخشی از پوست می ­تواند باعث کاهش حس حرارت و درد در آن ناحیه شود. بنابراین احتمال بروز سوختگی (در اثر عدم احساس دمای بسیار گرم) و زخم و جراحت (در اثر عدم احساس درد در برخورد با اجسام برنده) وجود دارد و باید نسبت به این موضوع احتیاط کرد.

علل بی ­حسی یا کرختی چیست؟

مسائل بسیاری از جمله برخی داروها، می ­توانند باعث کرختی و مور مور شدن شوند. کارهایی که ما هر روز انجام می ­دهیم از جمله نشستن یا ایستادن طولانی ­مدت در یک حالت، نشستن به شکلی که پاها روی هم قرار دارند یا خوابیدن روی بازوها، گاهی می ­توانند باعث کرختی شوند. این ­ها مثال­ هایی از قطع جریان خون یک ناحیه در مقطعی از زمان هستند.

حالات مختلفی وجود دارد که می ­تواند باعث احساس بی ­حسی و مور مور شود. برای مثال نیش حشره یا گاز گرفتن حیوان، سموم موجود در غذاهای دریایی، سردرد میگرنی، یا پرتودرمانی می ­توانند باعث احساس سوزن سوزن شدن شوند. به علاوه سطح غیرطبیعی ویتامین B12، پتاسیم، کلسیم یا سدیم علل بالقوه ی دیگر هستند. پرتو درمانی نیز می ­تواند احساس عجیب بی حسی را ایجاد کند.

گاهی آسیبی خاص، مانند آسیب عصبی در گردن یا دیسک بیرون زده در ستون فقرات، می ­تواند بی ­حسی یا مور مور شدن را ایجاد کنند. وجود فشار روی یک عصب دلیل شایعی در مورد بی حسی است. سندرم تونل کارپال، بافت آسیب ­دیده، عروق خونی بزرگ شده، عفونت، یا تومور می ­تواند روی یک عصب فشار وارد کند. همچنین، التهاب یا تورم نخاع یا مغز می ­تواند روی یک عصب یا تعداد بیشتری عصب فشار ایجاد کند.

در برخی بیماری ­ها بی ­حسی یا مور مور شدن به عنوان یک علامت است. دیابت، پدیده ی رینود، مالتیپل اسکلروز یا ام اس، صرع، سخت شدن شریان­ها، یا تیروئید کم­ کار(هیپوتیروئیدیسم، تیروئیدیت هاشیموتو) مثال ­هایی از این بیماری ­ها هستند. سکته ی مغزی یا حمله ی ایسکمیک گذرا (یک سکته ی مغزی جزئی) مثال ­های دیگر هستند.

همچنین آسیب به پوست با جوش، التهاب یا جراحت علت دیگری برای کرختی یا مور مور شدن هستند. به علاوه شرایطی که می ­توانند آسیب هایی مثل سرمازدگی و زونا(جوش­ های دردناکی که با ویروس آبله مرغان ایجاد می ­شوند) را ایجاد کنند.

درمان بی ­حسی یا کرختی چیست؟

به ­دلیل علل متنوع کرختی و مور مور شدن، درمان به علت علائم بستگی دارد. درمان در راستای برطرف کردن علت زمینه­ ای متمرکز است.

چه مواقعی برای درمان بی ­حسی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

هر فردی ممکن است گاهی کرختی، مور مور شدن، یا احساس سوزش را تجربه کند. مثلا هنگام ایستادن بعد از نشستن طولانی مدت احساس می ­شود و معمولا طی چند دقیقه برطرف می ­شود. با این حال، اگر هیچ دلیل واضحی برای ادامه ی بی ­حسی و مور مور شدن وجود نداشت، و همراه آن احساس سرگیجه، اسپاسم عضلانی و یا جوش وجود داشت، لازم است به پزشک مراجعه شود. همچنین اگر علائم در پاها هنگام راه رفتن بدتر شد، یا اگر مکررا احساس ادرار داشتید، به پزشک مراجعه کنید.

گاهی اوقات، احساس بی ­حسی و مور مور شدن نشانه ی آسیب یا شرایط پزشکی جدی است. اگر به تازگی آسیب به سر، گردن یا پشت داشتید، یا توان راه رفتن یا حرکت ندارید، سریعا به اورژانس مراجعه کنید. از دست دادن هوشیاری، حتی اگر برای مدت کوتاهی باشد نیز یک نشانه ی هشدار دهنده است که در این شرایط نیازمند مراجعه به پزشک هستید.

سایر علائمی که باید برای مراجعه ی سریع به پزشک مدنظر داشته باشید احساس گیجی یا اختلال تفکر، صحبت منقطع، اختلال بینایی، احساس ضعف یا درد شدید، و بی ­اختیاری ادرار و یا مدفوع هستند.

تنظیم و ترجمه: فائزه باستان

منابع: healthline  ، mayoclinic

دکترتو: سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب