علت و دلایل خارش مقعد چیست و چه راه های درمانی دارد؟

تنظیم و ترجمه:

دلایل خارش مقعد

خارش مقعد چیست؟

خارش شدید اطراف مقعد (مقعد ناحیه‌ی انتهایی دستگاه گوارش است، که مواد جامد زائد از این ناحیه دفع می‌شود.) ممکن است شرم آور باشد. خارش مقعد یک علامت است و نه یک بیماری و مشکلی شایع است که بسیاری از مردم از بیان این مشکل به پزشک خود خجالت می‌کشند. خارش مقعد ممکن است در هر فردی رخ دهد، اما شیوع آن در بزرگسالان بیشتر از کودکان و افراد مسن است و همچنین در مردان بیشتر از زنان است.

اگر شروع به خاراندن این خارش‌ها کنید، این مشکل می‌تواند از یک سوزش خفیف به یک مشکل مزمن تبدیل شود. در نظر داشته باشید خراش پوست اطراف مقعد باعث پوسته پوسته شدن پوست در آن ناحیه می‌شود، که در این حالت رطوبت معمولی ناحیه‌ی اطراف مقعد سبب افزایش بسیار شدید خارش و در نتیجه خاراندن بیشتر را به دنبال خواهد داشت و در این صورت این چرخه‌ی معیوب تکرار می‌شود. در نظر داشته باشید این چرخه در شب شدید‌تر است، زمانی که نیمه خواب و ناآگاهانه شروع به خاراندن می‌کنید و ضمنا پوشیدن لباس‌های خواب گشاد خاراندن را راحت‌تر می‌کنند.
در خانم‌ها این خارش زمانی که ادرار می‌کنند، بیشتر می‌شود. این خارش ممکن است با پاک کردن بیش از حد با دستمال توالت تسکین یابند، اما در نظر داشته باشید که این عمل نیز باعث آسیب به پوست می‌شود. اغلب این شرایط با یک دوره‌ی بدون خاراندن درمان می‌شود، زیرا باعث می‌شود که این چرخه شکسته شده و پوست جهت بهبود زمان پیدا می‌کند، با این حال معاینه توسط متخصص گوارش برای رد مشکلات جدی توصیه می‌شود.

اگر شروع به خاراندن این خارش‌ها کنید، این مشکل می‌تواند از یک سوزش خفیف به یک مشکل مزمن تبدیل شود. در نظر داشته باشید خراش پوست اطراف مقعد باعث پوسته پوسته شدن پوست در آن ناحیه می‌شود، که در این حالت رطوبت معمولی ناحیه‌ی اطراف مقعد سبب افزایش بسیار شدید خارش و در نتیجه خاراندن بیشتر را به دنبال خواهد داشت و در این صورت این چرخه‌ی معیوب تکرار می‌شود.

دلایل خارش مقعد چیست؟

خارش مقعد می‌تواند علت اولیه یا ثانویه داشته باشد:

علت اولیه: خارش نتیجه‌ی مشکل دیگری نیست.

علت ثانویه: یک مشکل و بیماری زمینه‌ای باعث خارش می‌شود. علل ثانویه عبارتند از:

  • عدم رعایت بهداشت یا رعایت بیش از حد و افراطی آن
  • تحریک کننده‌های پوست مانند صابون
  • استفاده از لباس زیر تنگ و چسبیده باعث افزایش رطوبت و در نتیجه خارش می‌شود.
  • مشکلات پوستی مانند درماتیت و پسوریازیس
  • مشکلات مقعد و راست روده مانند توده، شقاق یا آبسه‌ی مقعدی
  • عفونت‌ها از جمله انگلی یا انتقال یافته از طریق جنسی
  • بیماری‌های سیستمیک بدن از جمله کم خونی آپلاستیک، دیابت، بیماری التهابی روده ، زردی، لوسمی یا سرطان خون، لنفوم و مشکلات تیروئید
  • مواد غذایی، تحریک کننده‌های غذایی، از قبیل فلفل چیلی
  • داروها، از جمله شیمی درمانی، کلشی سین، نئومایسین و کینیدین
  • استفاده از داروهای آنتی بیوتیک منجر به از بین رفتن باکتری‌های مفید روده و اسهال می‌شود، مصرف ماست و مکمل‌ها حاوی ترکیبات پروبیوتیک می‌تواند کمک کننده باشد.
مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

برخی از مواد غذایی ممکن است خارش را بدتر کنند، بنابراین شناسایی و اجتناب از آنها کمک کننده است. این مواد غذایی عبارتند از:

  • گوجه فرنگی
  • غذاهای ادویه دار و تند
  • مرکبات، مانند پرتقال
  • آجیل
  • شکلات
  • محصولات لبنی
  • قهوه باعث شل شدگی عضلات مقعد و در نتیجه نشت مدفوع می‌شود.
  • چای، نوشابه، نوشیدنی‌های انرژی زا
  • مصرف بیش از حد از مایعات، مانند شیر، آبجو یا شراب

اغلب هیچ علتی برای خارش پیدا نمی‌شود که آن را خارش ایدیوپاتیک یا ناشناخته می‌نامند.

علل پوستی:

  • تماس طولانی مدت با مدفوع باعث ایجاد تحریک می‌شود.
  • افراد مبتلا به بی اختیاری مدفوع (کنترل کم یا بدون کنترل حرکات روده) در این افراد نشت مدفوع باعث تحریک و خارش می‌شود.
  • اسهال مداوم به علت مکرر بودن یا کارکرد زیاد روده و استفاده‌ی مداوم از دستمال توالت باعث تحریک می‌شود.
  • اگزما و درماتیت ایدیوپاتیک می‌توانند ناحیه مقعد را تحت تاثیر قرار دهد، که علت این التهاب پوست نامشخص است.
  • اسکار کلوئید پوست یا گوشت اضافی که نرم یا سفت هستند و رشد بیش از حد آنها باعث تحریک پوست می‌شود.
  • گال که یک عفونت پوستی است.
  • درماتیت آلرژیک که ممکن است به علت واکنش‌های آلرژیک به کرم‌ها، لوسیون‌ها، پودر‌های شستشو، دستمال مرطوب و غیره باشد. گاهی اوقات کرم‌هایی که برای خارش یا درمان خارش استفاده می‌شوند به علت ترکیبات شیمیایی موجود در خود موجب بدتر شدن مشکل می‌شوند.
  • مخمرها (کاندیدا)، باکتری‌ها (استرپتوکوک‌های بتا همولیتیک، استاف اورئوس) و ویروس‌هایی مانند ویروس هرپس تناسلی می‌توانند عفونت‌های پوستی را در ناحیه مقعد ایجاد کنند.
  • کرمک یک علت بسیار رایج در کودکان و خانواده‌ها با کودکان خردسال است. کرمک ماده در بین چین‌های مقعد تخمک گذاری می‌کند، که باعث خارش می‌شود.
  • عفونت کرم قلابدار نوعی انگل است که می‌تواند ریه و روده‌ی کوچک را تحت تاثیر قرار دهد.
  • برچسب‌های پوستی کوچک، ممکن است موجب باقی ماندن مدفوع یا به دام افتادن رطوبت و در نتیجه خارش شوند.
  • برخی عفونت‌های منتقله‌ی آمیزشی می‌توانند باعث ایجاد خارش در منطقه شوند.
  • پسوریازیس یک بیماری پوستی مزمن است، که می‌تواند اطراف مقعد را تحت تأثیر قرار دهد.
  • التهاب لایه‌ی داخلی راست روده

علل گوارشی:

  • بواسیر که می‌تواند باعث تحریک موضعی شود.
  • همیشه سرطان مقعد باید در نظر گرفته شود و فرد از این جهت بررسی شود.
  • بیماری التهابی روده می‌تواند موجب اسهال مکرر و سوزش شود.

علل سیستمیک (کل بدن):

  • دیابت نوع ۲
  • مشکلات کبد و نارسایی کلیه
  • مشکلات تیروئید (پرکاری تیروئید)
  • سرطان خون
  • کم خونی (ناشی از فقر آهن)
  • بیماری‌های روماتولوژیک و روماتیسمی
  • بیماری‌های خود ایمنی

علل روانی:

اضطراب، استرس و افسردگی، دلایل شناخته شده‌ای هستند که باعث بدتر شدن خارش مقعد می‌شوند.

درمان خارش مقعد چیست؟

در زیر برخی از راهنمایی‌های عملی برای کمک به درمان و جلوگیری از خارش مقعد نوشته شده است.

درمان خانگی

  • اجتناب از مصرف غذاهای تند و ادویه دار و تنظیم منظم اجابت مزاج
  • پس از هر بار دفع مدفوع، خود را به درستی تمیز کنید.
  • از صابون‌های و اسپری‌های دارویی و معطر اجتناب کنید، زیرا ممکن است باعث از بین رفتن چربی پوست، جهت تمیز کردن خود از آب گرم یا کرم‌های مرطوب کننده یا امولسیون استفاده کنید.
  • برای تمیز کردن خود به جای کاغذ از دستمال مرطوب استفاده کنید و اگر احساس سوزش داشتید می‌توانید از سشوار برای خشک کردن استفاده کنید.(از سشوار در درجه‌ی پایین و فاصله‌ی امن استفاده شود.)
  • از مرطوب ماندن ناحیه‌ی مقعد اجتناب کنید و آن را به آرامی خشک کنید.
  • از پودر‌های خشک کردن استفاده کنید، اما از استفاده از نوع دارویی و معطر آن اجتناب کنید.
  • از خاراندن و خراش دادن مقعد بپرهیزید، زیرا باعث آسیب و بدتر شدن مشکل می‌شود.
  • استفاده از دستکش‌های کتان می‌تواند به افرادی که نمی‌توانند از خاراندن اجتناب کنند یا به طور ناخودآگاه در خواب این کار را انجام میدهند، باعث کاهش آسیب می‌شود.
  • لباس‌های راحت و گشاد بپوشید و از پوشیدن لباس‌هایی از جنس آکریلیک و نایلون اجتناب کنید، زیرا باعث به دام افتادن عرق می‌شود و لباس‌های خود را هر روز یا بعد از ورزش کردن عوض کنید و آنها را بشویید.
  • از صابون‌ها و کرم‌های تحریک کننده‌ی پوست اجتناب کنید، پوست را سرد، خشک و تمیز نگه دارید.
  • ناخن‌های خود را کوتاه نگه دارید و در صورت خارش شدید جهت آرام کردن می‌توانید از یک پنبه‌ی خیس استفاده کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اکثر خارش‌های مقعدی نیاز به مراقبت‌های پزشکی ندارند. در موارد زیر به دکتر گوارش مراجعه فرمایید:

  • خارش مقعدی شدید یا پایدار
  • در صورت خونریزی از مقعد یا نشت مدفوع
  • عفونت ناحیه‌ی مقعد
  • علت خارش مداوم را نمی‌توانید تشخیص دهید.
  • خارش مقعدی ممکن است با بیماریهای پوستی یا سایر بیماری‌ها مرتبط باشد، که نیاز به درمان پزشکی دارد.

منابع: webMD ، mayoclinic ، medicalnewstoday

مشاوره تلفنی با بهترین پزشکان

نظرات کاربران

نظر دهید
  1. سلام ببخشید من براى اولین بار وقتى دستشوئى بزرگم تموم شده بعد از تموم شدن سه یا چهار قطره هم خون امد ، نه دردى دارم ونه هیچ مشگل دیگه ائى فقط چند روز قبلش یبوست داشتم یه خورده درحال دستشوئى کردن زور زدم ، ممنون میشم راهنماییم کنید

  2. کسرا عمیدی

    سلام
    خارش مقعدم بعد از چند بار استفاده از صابون و شستن ناحیه مقعد شروع شده ودرد ندارم…موقع خواب شبانه شروع میشه و صبح ولی مداوم نیست
    به تازگی وقتی مدفوعم تموم میشه و یه کمی زور میزنم مثل سر سوزن سرنگ و با فشار از مقعدم خون فوران میکنه بطوری که کاسه توالت پر از خون میشه و اگه به فشار ادامه بدم خون ریزی بند نمیاد😔😔

سوال پزشکی دارید؟

با بهترین پزشکان از راه دور مشاوره کنید

مشاوره با پزشک
دیدگاه شما

نظر دهید

مشاوره با پزشک نوبت دهی مطب