فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
پانیک یا حمله عصبی یک موج ناگهانی از ترس و اضطراب شدید است که خیلی سریع، در عرض چند دقیقه به اوج میرسد. در این حالت ممکن است فرد علائمی مانند تپش قلب، نفستنگی، سرگیجه یا فکر «الان میمیرم» را تجربه کند. این حملات معمولا خطر جانی ندارند اما میتوانند آنقدر آزاردهنده باشند که زندگی روزمره را مختل کنند. اگر این حملات تکرار شوند، به آن «اختلال پانیک» میگویند. حمله پانیک میتواند بیهشدار شروع شود یا بعد از یک موقعیت پراسترس اتفاق بیفتد. معمولا علت آن فعال شدن بیشازحد سیستم دفاعی بدن و برداشت اشتباه از نشانههای بدنی است. شناخت این وضعیت اولین قدم برای درمان و کاهش ترس از آن است.
حمله پانیک چیست؟
حمله پانیک (Panic Attack) یا حمله عصبی، موجی از حملات ناگهانی و شدید ترس، هراس و ناراحتی است که در عرض چند دقیقه به اوج میرسد. افراد مبتلا به این اختلال، با اضطراب شروع مجدد حملات زندگی میکنند. در حملات پانیک ممکن است نشانههای فیزیکی مانند افزایش ضربان قلب، مشکلات تنفسی و عرقکردن زیاد را تجربه کنید. اگرچه نشانههای این اختلال میتواند بسیار طاقفرسا و ترسناک باشند اما با مدیریت درست میتوان به بهبود علائم آن کمک کرد.
اختلال وحشتزدگی از اختلالات اضطراب است. حملات پانیک میتوانند در این اختلال و حتی در سایر اختلالات هم رخ دهند.
| نکات مهم درباره پانیک | توضیحات |
|---|---|
| پانیک چیست؟ | موجی از حملات ناگهانی و شدید ترس، هراس و ناراحتی است که در عرض چند دقیقه به اوج میرسد. |
| علائم | تپش قلب، تنگینفس، سرگیجه، لرزش |
| علت ابتلا | ژنتیک، استرس، تغییرات شیمیایی مغز |
| عوارض | کاهش کارایی، افسردگی، مصرف مواد |
| روشهای درمان | رواندرمانی CBT، دارودرمانی، تمرین تنفسی |
مشاوره روانشناسی
با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران
انواع حمله عصبی پانیک
حملات پانیک را میتوان به چندین دستهی پانیک غیرمنتظره، پانیک موقعیتی، پانیک پیشبینی شده و حملات عصبی با علائم محدود طبقهبندی کرد:
- حملات پانیک غیر منتظره: این حملات بدون هیچ محرک مشخصی رخ میدهند و میتوانند به صورت ناگهانی ایجاد شوند.
- پانیک موقعیتی: در موقعیتهای خاص مانند سخنرانی عمومی یا مکانهای شلوغ ایجاد میشود.
- حملات پانیک پیشبینی شده: زمانی رخ میدهد که فرد یک رویداد ترسناک مانند ارائه درسی در آینده را پیشبینی میکند.
- حملات عصبی با علائم محدود: در مقایسه با حملات هراس کامل، علائم کم و خفیفتری را شامل میشود.
علائم حمله پانیک چیست؟
در طول حملات پانیک سطح آدرنالین افزایش مییابد. این اتفاق هوشیاری، انرژی و انقباضات بدنی را زیاد میکند که باعث آماده شدن بدن برای مبارزه یا دویدن میشود. این شرایط حمله پانیک را ایجاد میکند که علائم پانیک در بیشتر افراد شامل احساس خفگی، حالت تهوع، عرق کردن و لرزش بدن هستند. بعد از اینکه حمله پانیک اتفاق افتاد و تحریک بدنی از بین رفت، فرد احساس خستگی یا درد شدید میکند.
بهترین روش برای درمان حمله پانیک چیست؟
همین حالا ازپزشک متخصص مشاوره بگیر.
علت حمله پانیک چیست؟
حمله پانیک یک علت ساده و واحد ندارد بلکه نتیجه ترکیب چند عامل است. ژنتیک میتواند زمینه آن را ایجاد کند و تغییرات مواد شیمیایی مغز (مانند سروتونین و نورآدرنالین) نیز نقش دارند. گاهی رویدادهای مهم زندگی مانند مهاجرت، ازدواج یا تولد فرزند باعث شروع آن میشوند.
بعضی بیماریهای جسمی مانند مشکلات تیروئید یا قلب هم میتوانند محرک باشند. مصرف زیاد یا قطع ناگهانی کافئین و مواد محرک نیز احتمال حمله را بیشتر میکند. اضطراب طولانیمدت و حساسیت بالا به تغییرات بدن هم از عوامل مهم هستند. پزشکان هنگام ارزیابی باید همه این جنبهها را بررسی کنند تا بتوانند درمانی متناسب ارائه دهند.
- حساسیت زیاد به احساسات بدنی و افکار فاجعهساز
- ژنتیک و سابقه خانوادگی
- تغییر در مواد شیمیایی مغز
- استرس و تروما
- مشکلات تیروئید یا قلب
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhsinform
Everyone feels anxious or panicky at some point in their life. A little bit of anxiety can even be helpful. For example, feeling anxious before an exam might make you more alert and improve your performance. But too much anxiety or panic can negatively affect your day-to-day life.
ترجمه فارسی:
همه ما در مقطعی از زندگیمان احساس اضطراب یا وحشت میکنیم. کمی اضطراب حتی میتواند مفید باشد. برای مثال، احساس اضطراب قبل از امتحان ممکن است شما را هوشیارتر کند و عملکردتان را بهبود ببخشد. اما اضطراب بیشازحد یا پانیک میتواند زندگی روزمرهتان را به طور منفی تحت تأثیر قرار دهد.
عوامل تشدید کننده حملات پانیک چیست؟
برخی شرایط باعث میشوند احتمال بروز حمله پانیک بیشتر شود یا شدت آن افزایش پیدا کند. این شرایط معمولا استرسزا هستند یا بدن را در حالت آمادهباش بیشازحد قرار میدهند. شناسایی و کنترل این عوامل میتواند تعداد و شدت حملات را کمتر کند. تغییر سبک زندگی، توجه به سلامت جسم و روان و در صورت نیاز استفاده از درمانهای تخصصی بهترین راه برای مدیریت آن است:
- کمخوابی یا کارهای شبانه
- مصرف زیاد کافئین، نیکوتین، الکل یا مواد محرک
- استرسهای شغلی یا خانوادگی
- نفسکشیدن سریع و سطحی (پرتنفسی) یا کمتحرکی
- مشکلات درماننشدهٔ تیروئید یا قلب
- حضور در مکانهای شلوغ یا فضاهایی مانند مترو
نحوه تشخیص پانیک یا حمله عصبی چگونه است؟
بیشتر افرادی که برای اولین بار حمله عصبی را تجربه میکنند، فکر میکنند دچار حمله قلبی شدند. در بخش اورژانس بیمارستان برای بررسی اینکه آیا علائم شما به علت حمله قلبی ایجاد شده یا خیر و برای بررسی عملکرد قلب، پزشک تستهای تشخیصی مانند آزمایش خون و نوار قلب (ECG) را درخواست میکند.
اگر هیچ علت خطرناک جسمانی وجود نداشتهباشد، پزشک در مورد علائمتان از شما سوالاتی خواهد پرسید و معاینهی سلامت روان را انجام خواهد داد. قبل از تشخیص اختلال هراس یا حمله پانیک توسط پزشک، تمام بیماریهای دیگر پزشکی باید بررسی شوند.
آیا بیماری پانیک درمان قطعی دارد؟
درمان حملات پانیک معمولا با رواندرمانی شناختی رفتاری (CBT) و در صورت لزوم داروهای SSRI/SNRI انجام میشود. در شیوه رواندرمانی، متخصص روانشناس یا روانپزشک معمولا از درمان شناختی رفتاری (CBT) یا مواجهه درمانی برای روبهرو شدن فرد با نگرانی و ترسهایش استفاده میکند.
درمان شناختی رفتاری (CBT) روی تغییر الگوهای فکری و رفتارهای مرتبط با حملات عصبی با تکنیکهای آموزش تنفس عمیق و بازسازی تفکرات فرد تمرکز دارد. مواجهه درمانی نیز یکی دیگر از روشهای CBT است که به فرد کمک میکند تا با ترس خود روبهرو شود و بهتدریج آن را کاهش دهد.
داروهای خط اول (SSRI/SNRI) برای کنترل بلندمدت مؤثر هستند اما اثرشان تدریجی است. بنزودیازپینها ممکن است در کوتاهمدت کمک کنند اما گزینه اصلی و طولانیمدت نیستند.
عوارض حمله عصبی پانیک چیست؟
عوارض بعد از حمله پانیک شامل خستگی طولانی مدت، تنش عضلانی و افزایش اضطراب در مورد حملات آینده است. اگر این اختلال درمان نشود میتواند با افسردگی و مشکلات سوء مصرف مواد همراه شود.
حمله پانیک تنها یک تجربه کوتاه ترسناک نیست، بلکه در صورت تکرار میتواند پیامدهای جدی بههمراه داشتهباشد. خیلی از افراد بعد از حملات، دائما نگران حمله بعدی میشوند یا از موقعیتهایی که ممکن است محرک باشند دوری میکنند. این پرهیزها به مرور زندگی اجتماعی و شغلی را محدود میکند.
در موارد شدید، احتمال ابتلا به آگورافوبیا (ترس از مکانهای باز یا شلوغ)، افسردگی و حتی مصرف مواد بالا میرود. درمان بهموقع میتواند این روند را متوقف و حتی برعکس کند.
دکتر متخصص برای درمان پانیک اینجاست، فقط یک کلیک تا نوبت.
چگونه می توان از پانیک پیشگیری کرد؟
اقدامات پیشگیرانه برای اختلال هراس شامل حفظ یک سبک زندگی سالم با ورزش منظم و خواب کافی، مدیریت استرس و کمک گرفتن از دارودرمانی یا رواندرمانی با مشاهده علائم حمله پانیک است. تشخیص بهموقع این بیماری میتواند از ایجاد اختلالات اضطرابی شدیدتر جلوگیری کند.
پیشگیری از حملات پانیک بیشتر بر ایجاد عادتهای سالم و مدیریت استرس متمرکز است. با رعایت چند اصل ساده، میتوان احتمال وقوع حملات یا شدت آنها را کاهش داد:
- خواب کافی (۷ تا ۹ ساعت در شبانهروز)
- ورزش منظم، بهویژه فعالیتهای هوازی
- محدود کردن مصرف کافئین، نیکوتین و الکل
- تمرینهای تنفسی آرام و تکنیکهای آرامسازی
- استفاده از روشهای درمانی مانند CBT و مواجهه تدریجی
- برنامهریزی برای مدیریت استرس (یوگا یا مدیتیشن)
- مصرف منظم داروهای تجویز شده توسط پزشک
- مراجعه سریع به متخصص در صورت تکرار یا شدید شدن حملات
چند توصیه از تجربیات بیماران پانیک
تجربه هر فرد در مورد علائم حملات پانیک متفاوت است. برخی افراد مبتلا به این اختلال بهخوبی به درمان پاسخ میدهند اما برخی دیگر ممکن است در یک دوره زمانی هیچ نشانهای نداشتهباشند و در زمانی دیگر دچار نشانههای بسیار شدید حمله عصبی پانیک شوند.
کسانی که پانیک داشتند و خوب شدند معمولا مصرف منظم داروهای تجویزی پزشک را توصیه کردند. قطع مصرف دارو میتواند علائم پانیک را برگرداند. سایر تجربیات بیماران پانیک شامل دوری از افرادی که تفکرات منفی دارند (بهعنوان مثال در جمعهایی که احتمال بحث و درگیری شدید وجود دارد وارد نشوید)، بیکار نبودن در طول هفته برای کمتر فکر کردن به مسائل تلخ و انجام یوگا و مدیتیشن هستند.
برای پانیک به چه دکتری مراجعه کنیم؟
حملهٔ پانیک جزو اختلالات اضطرابی است و میتواند به صورت ناگهانی یا پس از استرس رخ دهد. علت دقیق این بیماری مشخص نیست اما وراثت و محیط میتوانند در ایجاد آن نقش داشتهباشند. پانیک میتواند روی زندگی روزمره فرد تاثیر بگذارد به همین دلیل برای مدیریت و درمان آن حتما به بهترین دکتر روانشناس ایران یا در صورت لزوم به بهترین دکتر روانپزشک ایران مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام
من ۱۵ سالمه
چند ماهی هست بخاطر یک سری مسائل دچار حمله پانیک میشم
بعد شرایط رفتن به دکتر رو ندارم
میخواستم ببینم خودم میتونم جلوش رو بگیرم
و اینکه حمله پانیک تو این سن خطرناک نیست؟
سلام. در سن شما حمله پانیک به خودی خود از نظر جسمانی معمولاً خطرناک نیست، اما چون بسیار ترسناکه، میتونه زندگی روزمره رو مختل کنه. برای کنترلش در لحظه، تمرین تنفس آرام و عمیق (۴ ثانیه دم، ۴ ثانیه حبس، ۶ ثانیه بازدم) واقعاً کمککنندهست. در طولانیمدت، یادگیری مدیریت استرس و افکار از طریق تکنیکهایی مثل ذهنآگاهی هم مؤثره. اگر در آینده امکانش رو پیدا کردید، حتی یک جلسه مشاوره با روانشناس میتونه ابزارهای بسیار قدرتمندی برای مدیریت این شرایط در اختیارتون بذاره.
متخصص روانپزشک
سلام وقت بخیر من نزدیک به چهار سال هست این علایم دارم مانند تپش قلب مور مور شدن بدن فسخ شخصیت ترس ناگهانی احساس خفگی بیشتر هنگام برقراری ارتباط چشمی و موقعیت های اجتماعی احساس وحشت زدگی بهم دست میده
سلام. علائمی که شرح دادید (تپش قلب، مور مور، ترس ناگهانی و احساس خفگی) بسیار شبیه به اختلال پانیک و اضطراب اجتماعی است. برای تشخیص دقیق و دریافت درمان مؤثر، بهتر است به یک روانپزشک مراجعه کنید. روانپزشک میتواند با ارزیابی کامل، ترکیبی از درمان دارویی و رواندرمانی (مانند شناختدرمانی) را برای مدیریت این شرایط به شما پیشنهاد دهد.
متخصص روانپزشک
سلام خسته نباشید من هنگام مواجه یا ارتباط چشمی و در موقعیت های اجتماعی دچار همین علایم میشم مثل تپش قلب احساس پروانه در شکم نگاه خیره وحشت زده مور مور شدن بدن احساس خطر ترس ناگهانی و شدید و احساس خفگی آیا پنیکه؟
سلام من ده سال هست هست استرس و اضطراب دارم قرص میخورد م چند مدت هست قرص نمخورم دوباره امده سراغم دلشوره میگیرم خیلی مترسم تپش قلب دارم احساس مرگ دارم بدنم داغ میشه دست پاهام بی حس میشه فکر خیال خیلی اذیتم میکند
سلام. به نظر میرسد علائم اضطراب شما با قطع دارو عود کرده است. این نشان میدهد که احتمالاً نیاز به تنظیم مجدد درمان دارید. بهتر است برای ارزیابی دقیق و تنظیم یک برنامه درمانی پایدار (که ممکن است شامل دارودرمانی و رواندرمانی باشد)، به یک روانپزشک مراجعه کنید تا بتوانید این علائم را به طور مؤثر مدیریت کنید.
متخصص روانپزشک
سلام دکتر عزیز آب دهن خشک بشه ربطی ب پانیک داره؟چون هر وقت حمله پانیک بهم دست میده دهنم خشک میشه بدنم داغ عرق لرز و سستی اندامها
سلام. بله، خشکی دهن در هنگام حمله پانیک کاملاً مرتبط است. هنگام اضطراب شدید، بدن در حالت “جنگ یا گریز” قرار میگیرد که موجب کاهش ترشح بزاق و خشکی دهان میشود. این علائم همراه با تپش قلب و لرز، بخشی از واکنش طبیعی بدن به ترس شدید هستند. برای مدیریت بهتر این حملات، مراجعه به یک روانپزشک یا روانشناس متخصص در حوزه اضطراب میتواند بسیار کمککننده باشد.
متخصص روانپزشک