درمان دندان درد بسته به علت، سن بیمار و شرایط خاص مثل بارداری یا بیماری‌های زمینه‌ای متفاوت است. از داروهای مسکن قوی مثل مفنامیک اسید تا روش‌های خانگی مانند آب‌نمک؛ هر روشی باید متناسب با شرایط انتخاب شود. درمان‌های دندانپزشکی مثل عصب‌کشی، پر کردن یا کشیدن دندان نیز در موارد حاد انجام می‌شود. در این مقاله از دکترتو بهترین راهکارها برای شرایط مختلف از جمله مادران باردار، افراد دیابتی و مبتلایان به دندان درد عصبی یا عفونتی را معرفی کردیم که می‌توانند کمک‌کننده باشند. البته اگر زمان زیادی است که با دندان درد دست و پنجه نرم میکنید، هرچه زودتر به دندانپزشک باتجربه در شهرخود مثل دکتر دندانپزشک تهران مراجعه کنید. در سایت دکترتو امکان دریافت نوبت ویزیت حضوری به شکل آنلاین و مشاوره با دکتر متخصص برای شما فراهم شده است.
راه های درمان دندان درد چیست؟
راه حل برای دندان درد بر اساس علت درد انتخاب می‌شوند و برای همه افراد یکسان نیستند. اگر درد به پوسیدگی سطحی مربوط باشد، معمولاً ترمیم دندان کافی است. اگر پوسیدگی به عصب رسیده باشد، دندان ممکن است به عصب کشی و سپس ترمیم یا روکش نیاز داشته باشد. اگر عفونت یا آبسه وجود داشته باشد، درمان باید منبع عفونت را از بین ببرد و فقط مصرف آنتی‌بیوتیک کافی نیست. در دردهای ناشی از دندان عقل، لثه، روکش، پرکردگی یا دندان مصنوعی، دندانپزشک درمان اختصاصی همان مشکل را انجام می‌دهد. مهم‌ترین راه های درمان دندان درد عبارت‌اند از:
- ترمیم پوسیدگی دندان
- عصب کشی یا درمان ریشه
- تخلیه آبسه و درمان عفونت
- جرم‌گیری و درمان التهاب لثه
- تنظیم پرکردگی یا روکش بلند
- کشیدن دندان غیرقابل‌ترمیم
- درمان دندان عقل نهفته یا پوسیده
- کنترل موقت درد با داروی مناسب
- مراقبت خانگی ایمن تا زمان مراجعه
قاتل دندان درد عبارت است از محصولات دارویی یا مواد طبیعی که برای کاهش دندان درد استفاده می‌شوند. هدف اصلی این محصولات، کاهش درد و ناراحتی ناشی از التهاب، عفونت یا دیگر عوامل دندانی است. مهم است بدانید که قاتل دندان درد، صرفا راهکار موقتی برای کاهش درد است و برای درمان کامل و مشکلات دندانی، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید تا علت درد دندان مشخص شود.
| علت احتمالی دندان درد | درمان مناسب |
|---|---|
| پوسیدگی سطحی یا متوسط | ترمیم پوسیدگی و پر کردن دندان |
| پوسیدگی عمیق و درگیری عصب | عصب کشی یا درمان ریشه |
| آبسه و عفونت دندان | تخلیه آبسه، درمان ریشه یا کشیدن دندان |
| التهاب لثه و جرم دندان | جرم‌گیری و درمان بیماری لثه |
| درد بعد از پرکردگی یا روکش | تنظیم پرکردگی یا روکش بلند |
| آسیب شدید و غیرقابل‌ترمیم | کشیدن دندان |
| دندان عقل نهفته یا پوسیده | درمان یا کشیدن دندان عقل |
| درد موقت تا زمان مراجعه | مصرف داروی مناسب با نظر پزشک یا دندانپزشک |
| درد خفیف و قابل کنترل | مراقبت خانگی ایمن تا زمان مراجعه |
ترمیم پوسیدگی دندان
وقتی پوسیدگی فقط بخش سخت دندان را درگیر کرده باشد، دندانپزشک بخش خراب دندان را برمی‌دارد و دندان را با مواد ترمیمی پر می‌کند. درمان پوسیدگی دندان معمولاً برای دندان‌هایی مناسب است که هنوز عصب آن‌ها درگیر نشده است. اگر پوسیدگی عمیق‌تر شود، درد خودبه‌خودی، حساسیت شدید یا عفونت ایجاد می‌شود و ممکن است درمان ساده کافی نباشد.
عصب کشی یا درمان ریشه
اگر پوسیدگی یا شکستگی به عصب دندان برسد، ممکن است دندان به عصب کشی نیاز داشته باشد. در این روش، بافت عفونی یا آسیب‌دیده داخل ریشه خارج می‌شود، کانال‌های ریشه تمیز می‌شوند و سپس دندان پر و بسته می‌شود. بعد از درمان ریشه، گاهی برای محافظت بیشتر از دندان، روکش هم لازم است.
تخلیه آبسه و درمان عفونت
آبسه دندان یعنی چرک در اطراف ریشه یا لثه جمع شده است. این وضعیت معمولاً با درد ضربان‌دار، تورم، حساسیت به جویدن، بوی بد دهان یا تب همراه می‌شود. درمان عفونت دندان و آبسه معمولاً با تخلیه چرک انجام می‌شود. بسته به علت عفونت، دندانپزشک ممکن است درمان ریشه، درمان لثه یا کشیدن دندان را هم انجام دهد. آنتی‌بیوتیک به‌تنهایی معمولاً مشکل اصلی را برطرف نمی‌کند، مگر اینکه عفونت پخش شده باشد یا علائم عمومی وجود داشته باشد.
متن انگلیسی:
به نقل از nhs
Tooth decay is often caused by having too much sugary food and drink and not cleaning your teeth and gums regularly. See a dentist as soon as possible if you think you or your child has tooth decay.
ترجمه فارسی:
پوسیدگی دندان اغلب به‌دلیل مصرف زیاد خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین و تمیز نکردن منظم دندان‌ها و لثه‌ها ایجاد می‌شود. اگر فکر میکنید شما یا فرزندتان دچار پوسیدگی دندان شده‌اید، هرچه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید.
جرم گیری و درمان التهاب لثه
اگر درد دندان به التهاب لثه، جرم، تحلیل لثه یا بیماری‌های اطراف دندان مربوط باشد، جرم‌گیری و تمیز کردن عمقی ریشه می‌تواند بخشی از درمان باشد. این کار تجمع جرم و باکتری را کم می‌کند و به کاهش التهاب، خونریزی و حساسیت لثه کمک می‌کند. در موارد پیشرفته‌تر، ممکن است درمان تخصصی لثه هم لازم شود.
تنظیم پرکردگی یا روکش بلند
گاهی دندان بعد از پرکردگی یا روکش، هنگام جویدن درد می‌گیرد. یکی از علت‌های این درد، بلند بودن پرکردگی یا روکش دندان پر شده است. در این حالت، فشار جویدن روی همان دندان بیشتر می‌شود و درد یا حساسیت ایجاد می‌کند. دندانپزشک با بررسی تماس دندان‌ها، سطح ترمیم یا روکش را تنظیم می‌کند تا فشار به شکل طبیعی پخش شود.
کشیدن دندان غیر قابل ترمیم
اگر پوسیدگی، شکستگی یا عفونت آن‌قدر شدید باشد که امکان نگه داشتن دندان وجود نداشته باشد، کشیدن دندان مطرح می‌شود. این تصمیم معمولاً بعد از معاینه و بررسی عکس دندان گرفته می‌شود. بعد از کشیدن دندان، دندانپزشک درباره روش‌های جایگزینی دندان، مانند ایمپلنت، بریج یا پروتز توضیح می‌دهد تا جای خالی دندان باعث مشکل جویدن یا جابه‌جایی دندان‌های دیگر نشود.
درمان دندان عقل نهفته یا پوسیده
کشیدن دندان عقل نهفته یا نیمه‌نهفته می‌تواند باعث درد، التهاب لثه، گیر غذایی، عفونت یا فشار به دندان‌های کناری شود. اگر دندان عقل باعث درد یا عفونت مکرر شود، معمولاً کشیدن آن بررسی می‌شود. در بعضی موارد، جراحی لازم است، به‌خصوص اگر دندان کامل بیرون نیامده باشد یا نزدیک عصب فک قرار گرفته باشد.
کنترل موقت درد با داروی مناسب
قرص برای دندان درد فقط برای کنترل موقت درد استفاده می‌شود و علت اصلی دندان درد را درمان نمی‌کند. مسکنهای رایج ممکن است برای بعضی افراد مناسب باشند، اما در بارداری، بیماری کلیوی، بیماری کبدی، زخم معده، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا حساسیت دارویی باید با احتیاط بیشتری مصرف شوند. آنتی‌بیوتیک هم نباید خودسرانه مصرف شود، چون همه دندان دردها عفونی نیستند و درمان عفونت دندان معمولاً به اقدام دندانپزشکی نیاز دارد.
مراقبت خانگی ایمن تا زمان مراجعه
تا زمان مراجعه به دندانپزشک، می‌توانید دهان را با آب نمک ولرم بشویید، از فشار دادن یا جویدن با دندان دردناک خودداری کنید و غذاهای خیلی سرد، خیلی گرم یا شیرین نخورید. کمپرس سرد روی گونه می‌تواند در تورم یا درد ضربه‌ای کمک کند. قرص مسکن را روی دندان یا لثه نگذارید، چون ممکن است باعث سوختگی بافت شود. اگر تورم صورت، تب، مشکل بلع، مشکل تنفس یا باز نشدن دهان دارید، مراجعه فوری لازم است.
درمان انواع درمان دندان درد چیست؟
درمان دندان درد به علت ایجاد درد بستگی دارد. دندانی که به‌دلیل پوسیدگی درد می‌کند، با دندانی که آبسه کرده یا به‌علت التهاب لثه دردناک شده است، درمان یکسانی ندارد. دندانپزشک با معاینه، بررسی شدت درد و در صورت نیاز عکس دندان، علت درد را مشخص می‌کند و یکی از روش‌های درمانی زیر را انجام می‌دهد. تا زمان مراجعه به دندانپزشک، می‌توان با شست‌وشوی دهان با آب نمک ولرم، پرهیز از جویدن با دندان دردناک، استفاده از کمپرس سرد و مصرف مسکن مناسب درد را موقت کنترل کرد. گذاشتن قرص مسکن روی دندان یا لثه کار درستی نیست و می‌تواند باعث آسیب بافتی شود. اگر دندان درد با تورم صورت، تب، خروج چرک، سختی بلع یا مشکل تنفس همراه است، مراجعه فوری لازم است.
۱. درمان دندان درد عصبی
اگر عصب دندان آسیب دیده و التهاب داخلی دندان رخ داده باشد، درمان دندان درد عصبی لازم می‌شود. بعد از بی‌حسی موضعی، دندانپزشک با ابزارهای خاص، عصب‌های دندان آسیب دیده را از بین برده و بعد از پاکسازی مجرای ریشه، جای خالی عصب را پر می‌کند تا باکتری و آلودگی وارد نشود. پس از درمان ریشه، دندان با ترمیم مناسب مهر و موم می‌شود و در صورت نیاز، به‌خصوص در دندان‌های خلفی یا تخریب‌شده، روکش توصیه می‌شود.. درمان دندان درد عصبی، فرآیند پیچیده‌ای است که بهتر است توسط دندانپزشک مجرب و متخصص انجام شود.
۲. درمان درد دندان عفونتی
درد دندان عفونتی معمولاً با تورم لثه، جوش چرکی، بوی بد دهان، مزه بد، تب یا درد ضربان‌دار همراه است. درمان اصلی، خارج کردن منبع عفونت است. این کار می‌تواند با تخلیه آبسه، عصب کشی، جرم‌گیری عمیق یا کشیدن دندان آسیب‌دیده انجام شود. استفاده از کمپرس سرد، شستشوی دهان با آب نمک و مسکن‌ها درمان عفونت دندان نیست اما می‌تواند علائم آبسه دندان را بهبود بخشد. اگر آبسه و التهاب دندانتان بهتر نشد، بهتر است برای درمان درد دندان عفونتی به دندانپزشک مراجعه کنید. عفونت دندانی خطرناک بوده و ممکن است باعث ایجاد بیماری‌های قلبی شود.
آنتی‌بیوتیک همیشه برای دندان درد لازم نیست. حتی وقتی تجویز می‌شود، معمولا به‌تنهایی کافی نیست؛ چون تا وقتی چرک تخلیه نشود یا دندان عامل عفونت درمان نشود، احتمال برگشت درد وجود دارد. اگر تورم صورت، تب، بی‌حالی، مشکل باز کردن دهان یا مشکل بلع دارید، درمان فوری لازم است.
۳. برای دندان درد کودکان چی خوب است؟
برای دندان درد کودکان، اولین کار آرام کردن کودک و بررسی ساده دهان است. گاهی تکه غذا، پوست خوراکی یا جسم ریز بین دندان‌ها گیر می‌کند و باعث درد لثه یا دندان می‌شود. اگر کودک همکاری می‌کند، دهان او را با آب ولرم بشویید و بین دندان‌ها را با نخ دندان به‌آرامی تمیز کنید. کمپرس سرد روی گونه می‌تواند درد و تورم را کمتر کند، اما یخ نباید مستقیم روی پوست گذاشته شود. برای درمان دندان درد کودکان ابتدا با بررسی دهان کودک شروع کنید (مثلا گیر کردن غذا یا پوسیدگی). کمپرس سرد روی گونه در ناحیه دردناک هم بسیار مؤثر است:
- دارو: استامینوفن یا ایبوپروفن مخصوص کودکان (طبق وزن کودک و با مشورت پزشک)
- درمان خانگی: دهانشویه آب‌نمک ولرم (برای کودکان بالای ۶ سال)، کمپرس سرد
- موارد احتیاط: استفاده از ژل‌های بی‌حسی موضعی در کودکان زیر ۲ سال ممنوع است. اگر درد بیش از ۲۴ ساعت طول کشید یا کودک تب و ورم داشت، حتما باید به دندانپزشک اطفال در شهرخود مثل دکتر دندانپزشکی کودکان تهران مراجعه کنید
۴. درمان دندان درد در بارداری
درمان دندان درد در بارداری باید جدی گرفته شود، چون درد شدید و عفونت می‌تواند سلامت مادر را تحت فشار قرار دهد. بعضی مادران به دلیل نگرانی از درمان دندانپزشکی، مراجعه را عقب می‌اندازند، اما درمان ضروری دندان معمولاً قابل انجام است. دندانپزشک با اطلاع از سن بارداری، شدت درد و وضعیت عمومی مادر، روش مناسب‌تری را انتخاب می‌کند. عفونت دندان، تورم، تب و درد مقاوم به مسکن نباید تا بعد از زایمان رها شود. کنترل درد و درمان منبع عفونت برای آرامش مادر و پیشگیری از گسترش مشکل اهمیت دارد. دندان درد در بارداری ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی یا التهاب لثه اتفاق بیفتد. بهتر است حتما موارد زیر را در نظر داشته‌باشید:
- دارو: استامینوفن معمولاً گزینه اول درد در بارداری است، اما درمان ضروری دندانپزشکی نباید به‌دلیل بارداری عقب بیفتد. مصرف دارو، آنتی‌بیوتیک و NSAIDها باید بر اساس سن بارداری و نظر دندانپزشک انتخاب شود
- قاتل دندان درد خانگی: دهانشویه آب‌نمک، کمپرس سرد، استفاده محدود و سطحی از روغن میخک
- مراقبت دوران بارداری: رعایت بهداشت دهان با مسواک نرم و خمیردندان مخصوص بارداری
توجه کنید که آنتی‌بیوتیک و بی‌حسی‌های دندانی باید حتما با تأیید پزشک زنان و دندانپزشک استفاده شوند. معاینات دندانپزشکی هم در سه‌ماهه دوم بارداری ایمن‌تر است.
۵. درمان دندان درد در شیردهی
بسیاری از درمان‌های دندانپزشکی، از جمله بی‌حسی موضعی، با شیردهی قابل انجام هستند؛ اما بهتر است دندانپزشک بداند که شما در دوران شیردهی هستید. برای کنترل موقت درد، بعضی مسکن‌ها انتخاب‌های رایج‌تری هستند، اما انتخاب دارو به وضعیت مادر، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای همزمان بستگی دارد. قاتل دندان درد در شیردهی، مصرف خودسرانه داروی قوی نیست. بهترین کار، کنترل کوتاه‌مدت درد با گزینه ایمن و درمان علت اصلی توسط دندانپزشک است. در این دوران، محدودیت دارویی کمتر از بارداری است اما همچنان احتیاط لازم است:
- قاتل دندان درد با دارو: استامینوفن و ایبوپروفن در دوز معمول، برای بسیاری از مادران شیرده قابل استفاده‌اند، اما مقدار کمی از دارو می‌تواند وارد شیر شود؛ در نوزاد نارس، زردی یا بیماری زمینه‌ای باید مشورت شود
- درمان خانگی: دهانشویه آب‌نمک، کمپرس یخ، نوشیدن دمنوش بابونه
- درمان پزشکی: بیشتر درمان‌های دندانپزشکی مثل ترمیم یا جرم‌گیری با بی‌حسی لیدوکائین ایمن هستند. البته مصرف آنتی‌بیوتیک یا مسکن قوی باید با مشورت دندانپزشک انجام شود
۶. قاتل دندان درد دیابتی
دندان درد در افراد دیابتی باید جدی‌تر بررسی شود. قند خون بالا می‌تواند خطر بیماری لثه، عفونت دهان و کند شدن روند ترمیم را بیشتر کند. اگر دیابت دارید و دندان درد شما با تورم، چرک، تب یا خونریزی لثه همراه است، مراجعه سریع اهمیت بیشتری دارد. برای کنترل درد، از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک، آمپول دگزامتازون یا داروهای ضدالتهاب قوی پرهیز کنید. بعضی داروها می‌توانند قند خون، معده، کلیه یا فشار خون را تحت تأثیر قرار دهند.
قاتل دندان درد دیابتی، درمان دقیق عفونت یا پوسیدگی و کنترل همزمان قند خون است. افراد دیابتی باید مراقب عفونت‌های دهان باشند زیرا خطر گسترش عفونت در این افراد بیشتر است. عفونت دندانی در دیابت می‌تواند خطرناک باشد. در صورت وجود ورم، تب یا چرک، مراجعه فوری به دندانپزشک ضروری است.
۷. قاتل دندان درد ضربان دار
درد ضربان‌دار دندان معمولا نشانه التهاب عصب یا آبسه است. اگر درد همراه تب یا ورم است، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است نیاز به عصب‌کشی یا تخلیه عفونت باشد. استفاده از مفنامیک اسید یا ایبوپروفن برای کاهش التهاب و روش‌های خانگی مانند کمپرس سرد، دهانشویه آب‌نمک غلیظ و روغن میخک هم می‌توانند کمک‌کننده باشند. البته خوددرمانی زیاد ممکن است به جای اینکه قاتل دندان درد باشد، باعث گسترش عفونت شود.
۸. برای درد دندان عقل چه کنیم؟
برای درد دندان عقل، ابتدا باید مشخص شود درد از رویش دندان، گیر غذایی، التهاب لثه اطراف دندان، پوسیدگی، عفونت دندان عقل یا نهفتگی است. دندان عقل نیمه‌نهفته می‌تواند بخشی از لثه را ملتهب کند و محل جمع شدن غذا و باکتری شود. در این حالت، درد ممکن است هنگام باز کردن دهان، جویدن یا لمس لثه بیشتر شود. اگر دندان عقل پوسیده باشد، درد می‌تواند مانند پوسیدگی سایر دندان‌ها به عصب برسد و شدیدتر شود. گاهی هم فشار دندان عقل به دندان کناری باعث درد فک یا درد دندان مجاور می‌شود.
تا زمان مراجعه، شست‌وشوی ملایم دهان و تمیز کردن آرام اطراف دندان کمک می‌کند. اگر تورم دارید، کمپرس سرد روی گونه می‌تواند درد را کمتر کند. نباید با وسیله تیز زیر لثه را دستکاری کنید، چون التهاب و خونریزی بیشتر می‌شود. دندانپزشک با معاینه و عکس مشخص می‌کند که درمان دارویی، شست‌وشوی تخصصی، ترمیم یا کشیدن دندان عقل لازم است. دندان عقل پوسیده یا نهفته‌ای که مدام عفونت می‌کند، معمولاً با درمان موقت به‌طور پایدار خوب نمیشود.
۹. درمان درد دندان روکش شده
درد دندان روکش شده می‌تواند از بلند بودن روکش، التهاب لثه، پوسیدگی زیر روکش، مشکل عصب، ترک دندان یا گیر غذایی ایجاد شود. اگر درد فقط هنگام جویدن احساس می‌شود، ممکن است ارتفاع روکش یا تماس دندان‌ها نیاز به تنظیم داشته باشد. اگر درد خودبه‌خود، ضربان‌دار یا شبانه است، احتمال درگیری عصب یا عفونت زیر روکش مطرح می‌شود. حساسیت خفیف بعد از تراشیدن دندان برای روکش ممکن است موقت باشد، اما نباید شدید یا طولانی شود. بوی بد اطراف روکش، خونریزی لثه یا گیر کردن غذا هم نشانه نیاز به بررسی است.
برای کاهش موقت درد، از روش‌های درمان خانگی درد دندان روکش شده استفاده کنید. با دندان روکش‌شده غذاهای سفت نجوید و ناحیه را با مسواک و نخ دندان به‌آرامی تمیز کنید. اگر درد به گرما حساس است یا شبها بدتر می‌شود، مراجعه را عقب نیندازید. دندانپزشک ممکن است با معاینه، عکس و بررسی تماس دندان‌ها علت را پیدا کند. درمان می‌تواند شامل تنظیم روکش، درمان لثه، تعویض روکش، درمان ریشه یا درمان پوسیدگی زیر روکش باشد. اگر دندان زیر روکش ترک عمیق یا تخریب شدید داشته باشد، گاهی نگهداری آن ممکن نیست.
| شرایط و نوع درد | داروی مسکن | درمان خانگی و طب سنتی | درمان دندانپزشکی |
|---|---|---|---|
| دندان درد عصبی | ایبوپروفن، مفنامیک اسید | روغن میخک، تنفس عمیق برای آرام‌سازی اعصاب | عصب‌کشی یا ترمیم کانال عصب |
| دندان درد عفونتی | آنتی‌بیوتیک، مسکن قوی | دهانشویه آب‌نمک، سیر | تخلیه عفونت، روت کانال |
| کودکان | استامینوفن کودکان، ایبوپروفن | کمپرس سرد | بررسی پوسیدگی، فلورایدتراپی |
| بارداری | استامینوفن (با تأیید پزشک) | آب‌نمک، کمپرس سرد | جرم‌گیری، درمان غیرتهاجمی با مشورت پزشک |
| شیردهی | استامینوفن، ایبوپروفن | دهانشویه آب‌نمک، چای سبز | درمان فوری در صورت لزوم |
| افراد دیابتی | ایبوپروفن (با مشورت پزشک) | کنترل قند خون، روغن درخت چای | درمان دقیق با کنترل عفونت |
۱۰. برای آرام شدن درد دندان بعد از عصب کشی چه کنیم؟
درد خفیف بعد از عصب کشی تا چند روز می‌تواند طبیعی باشد، چون بافت اطراف ریشه در جریان درمان تحریک شده است. این درد معمولاً هنگام جویدن یا فشار دادن دندان بیشتر احساس می‌شود و به‌تدریج کمتر می‌شود. تا زمان کامل شدن ترمیم، بهتر است با آن دندان غذاهای سفت نجوید. اگر دندان پانسمان موقت دارد، غذاهای چسبنده و سخت می‌توانند پانسمان را خراب کنند. مسکن مناسب، غذای نرم و رعایت بهداشت دهان می‌تواند دوره بهبود را قابل تحمل‌تر کند.
اگر درد بعد از عصب کشی شدیدتر می‌شود، با تورم همراه است یا بیشتر از چند روز ادامه دارد، باید دندان دوباره بررسی شود. گاهی بلندی ترمیم موقت یا دائم باعث فشار بیش از حد به دندان می‌شود و درد را ادامه‌دار می‌کند. در بعضی موارد، التهاب یا عفونت باقی‌مانده در اطراف ریشه به درمان تکمیلی نیاز دارد. اگر دندان عصب کشی شده هنوز روکش یا ترمیم نهایی ندارد، احتمال شکستگی یا نفوذ آلودگی بیشتر می‌شود.
۱۱. درمان درد دندان بعد از تراشیدن
درد دندان بعد از تراشیدن معمولاً به تحریک عاج، نزدیک شدن تراش به عصب، التهاب لثه یا باز ماندن سطح حساس دندان مربوط است. این درد ممکن است به شکل حساسیت به سرما، گرما، شیرینی یا جریان هوا ظاهر شود. اگر تراش برای روکش یا ترمیم انجام شده باشد، دندان تا مدتی به محرک‌ها واکنش بیشتری نشان می‌دهد. درد خفیف و کوتاه‌مدت ممکن است طبیعی باشد، اما درد ضربان‌دار یا شبانه علامت خوبی نیست. اگر درد هر روز بیشتر می‌شود، احتمال التهاب عصب یا مشکل در ترمیم موقت وجود دارد.
۱۲. درمان فوری درد دندان پر شده
درد دندان پر شده ممکن است از حساسیت موقت، بلند بودن پرکردگی، پوسیدگی عمیق، ترک دندان یا التهاب عصب ایجاد شود. اگر درد فقط هنگام فشار دادن یا جویدن دیده می‌شود، ممکن است پرکردگی کمی بلند باشد و نیاز به تنظیم داشته باشد. اگر درد به سرما سریع ایجاد می‌شود و سریع از بین می‌رود، ممکن است حساسیت موقت بعد از ترمیم باشد. اگر درد طولانی، ضربان‌دار یا شبانه است، احتمال التهاب عصب بیشتر می‌شود. در دندان پر شده، نوع درد برای تشخیص علت اهمیت زیادی دارد.
۱۳. درمان درد بعد از گذاشتن دندان مصنوعی
درد بعد از گذاشتن دندان مصنوعی بیشتر به فشار نامناسب روی لثه، نقاط تیز، زخم مخاط، تغییر شکل لثه یا عادت نکردن دهان مربوط است. دندان مصنوعی جدید ممکن است در چند روز اول احساس فشار، پر بودن دهان یا ناراحتی ایجاد کند. با این حال، زخم واضح، خونریزی، درد شدید یا ناتوانی در غذا خوردن طبیعی نیست. اگر دندان مصنوعی لق باشد یا هنگام صحبت و غذا خوردن جابه‌جا شود، ممکن است به تنظیم نیاز داشته باشد. درد مداوم نشان می‌دهد فشار روی یک نقطه بیشتر از حد تحمل لثه است.
۱۴. درمان درد لثه بین دو دندان
درد لثه بین دو دندان معمولا به گیر کردن غذا، التهاب لثه، جرم، پوسیدگی بین دندانی، فشار پرکردگی یا آبسه لثه مربوط است. اگر درد بعد از خوردن گوشت، آجیل یا غذاهای الیافی شروع شده، ممکن است چیزی بین دندان‌ها گیر کرده باشد. نخ دندان کشیدن آرام و شست‌وشوی دهان می‌تواند در این شرایط کمک کند. اگر لثه قرمز، متورم یا خونریزی‌دهنده است، التهاب لثه یا جرم دندانی مطرح می‌شود. درد همراه با چرک، بوی بد و لق شدن دندان نیاز به بررسی سریعتر دارد.
چه چیزی برای دندان درد خوب است؟
برای دندان درد، چیزهایی خوب هستند که بدون آسیب رساندن به لثه و دندان، درد را تا زمان درمان اصلی کمتر کنند. شست‌وشوی دهان، تمیز کردن بین دندان‌ها، کمپرس سرد، غذای نرم و مسکن مناسب از روش‌های ایمن‌تر هستند. اگر درد شدید است، این روش‌ها فقط موقتی عمل می‌کنند و نباید جای مراجعه را بگیرند. در دندان درد همراه با عفونت، تورم یا تب، درمان خانگی نمی‌تواند چرک و منبع عفونت را از بین ببرد. بهترین کار این است که درد را کنترل کنید و همزمان برای درمان علت اصلی اقدام کنید. مواردی که برای دندان درد می‌توانند کمک‌کننده باشند عبارتند از:
- آب ولرم برای شست‌وشوی دهان
- نخ دندان برای خارج کردن غذای گیرکرده
- کمپرس سرد روی گونه
- غذای نرم و ولرم
- پرهیز از مواد خیلی سرد، گرم، شیرین و سفت
- مسکن مناسب با شرایط فرد
- مراجعه به دندانپزشک برای درمان علت درد
درمان دندان درد فوری
درمان‌های فوری معمولا برای تسکین سریع درد و کاهش التهاب مؤثر هستند. این درمان‌ها از طریق استفاده از داروهای ضد درد، مواد بی‌حسی موضعی یا روش‌های طبیعی مثل کمپرس سرد و شست‌وشوی دهان با محلول‌های ضدعفونی‌کننده انجام می‌شوند. این روش‌ها معمولا اثرات کوتاه‌مدت دارند و برای درمان طولانی‌مدت دندان‌درد باید به دندانپزشک مراجعه کنید:
- مسکنهای خوراکی (ایبوپروفن یا مفنامیک اسید)
- بی‌حسی موضعی با لیدوکائین یا روغن میخک
- شست‌وشو با آب نمک یا آب گرم
- کمپرس سرد
- استفاده از سیر یا چای کیسه‌ای گرم
| درمان دندان درد | کاربرد اصلی | نکته مهم |
|---|---|---|
| شست‌وشوی دهان | پاک کردن دهان و کاهش تحریک سطحی | برای کودکان کوچک مناسب نیست اگر آب را قورت می‌دهند |
| نخ دندان آرام | خارج کردن غذای گیرکرده | نباید با فشار زیاد باعث زخم لثه شود |
| کمپرس سرد | کاهش تورم و درد ضربان‌دار | یخ مستقیم روی پوست قرار نگیرد |
| غذای نرم | کاهش فشار روی دندان دردناک | جویدن با سمت دردناک انجام نشود |
| مسکن مناسب | کاهش موقت درد | در بارداری، کودکان و بیماری‌های زمینه‌ای با احتیاط مصرف شود |
| درمان دندانپزشکی | رفع علت اصلی درد | تنها راه درمان پایدار دندان درد است |
درمان سریع دندان درد در شب چیست؟
گاهی اوقات درد دندان در شب شدت پیدا می‌کند و غیرقابل تحمل می‌شود. بهترین راهکار برای درمان سریع دندان درد در شب، مصرف مسکن و شستن دهان با آب نمک یا دهانشویه است. این راهکارها، قاتل دندان درد هستند و به‌سرعت التهاب را کاهش می‌دهند. مسکن‌هایی مثل ایبوپروفن، نوافن یا ژلوفن و مفنامیک اسید برای درمان دندان درد در شب توصیه می‌شوند. برخی معتقدند که مصرف چای نعناع، غرغره دهان با عرق بابونه یا قرار دادن یک حبه نمک در نزدیکی دندان ملتهب، می‌تواند درد دندان را کم کند. کارهایی که برای دندان درد شبانه می‌توانید انجام دهید:
- بالا نگه داشتن سر هنگام خواب
- شست‌وشوی ملایم دهان
- خارج کردن غذای گیرکرده با نخ دندان
- کمپرس سرد روی گونه
- خوردن غذای نرم و ولرم
- مصرف مسکن مناسب در صورت نداشتن منع مصرف
- پرهیز از گرم کردن صورت در درد عفونی
- پیگیری دندانپزشکی در اولین فرصت
درمان فوری دندان درد شبانه کودکان
برای درمان فوری دندان درد شبانه کودکان ابتدا کودک را آرام کنید و از او بخواهید محل درد را نشان دهد. اگر غذا بین دندان‌ها گیر کرده، با نخ دندان و بدون فشار آن را خارج کنید. کمپرس سرد روی گونه می‌تواند درد و ورم را کمتر کند، اما نباید مدت طولانی روی پوست بماند. اگر کودک تب، ورم صورت، بی‌حالی، مشکل بلع یا درد شدید دارد، مراجعه فوری لازم است.
برای دارو، فقط از داروی مخصوص کودک و مناسب سن و وزن استفاده شود. دادن قرص بزرگسالان، آسپرین، آنتی‌بیوتیک باقی‌مانده یا ژل بی‌حس‌کننده بدون راهنمایی درست نیست. اگر کودک کوچک است و نمی‌تواند دهان را کامل بشوید، غرغره آب نمک مناسب نیست. درد دندان کودک معمولاً از پوسیدگی، ضربه، التهاب لثه یا آبسه ایجاد می‌شود و باید علت آن معاینه شود. آرام شدن درد در شب به معنی برطرف شدن مشکل نیست و مراجعه روز بعد هنوز لازم است.
بهترین دارو برای دندان درد چیست؟
بعضی داروها درد را کم می‌کنند، بعضی التهاب را کاهش می‌دهند و بعضی فقط در صورت عفونت کاربرد دارند. هیچ دارویی پوسیدگی، ترک دندان، عصب آسیب‌دیده یا آبسه را به‌تنهایی درمان نمی‌کند. به همین دلیل، دارو باید به عنوان کنترل موقت درد استفاده شود، نه جایگزین درمان دندانپزشکی. مصرف همزمان چند مسکن یا تکرار دوز بدون راهنمایی می‌تواند خطرناک باشد. داروهایی که ممکن است برای دندان درد بررسی شوند:
- استامینوفن برای کاهش درد
- ایبوپروفن برای کاهش درد و التهاب در افراد مجاز
- ناپروکسن برای درد و التهاب با اثر طولانی‌تر در افراد مجاز
- آنتی‌بیوتیک فقط در عفونت‌های مشخص
- قطره یا ژل بی‌حس‌کننده برای درد سطحی و کوتاه‌مدت
- داروهای قوی‌تر فقط با تجویز پزشک یا دندانپزشک
- شیاف مسکن در موارد خاص که مصرف خوراکی ممکن نیست
انتخاب دارو در کودکان، بارداری، شیردهی، سالمندان، افراد دیابتی، بیماران کلیوی و افراد دارای زخم معده باید با احتیاط بیشتری انجام شود. داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن و ناپروکسن برای همه مناسب نیستند و می‌توانند عوارض گوارشی، کلیوی یا قلبی داشته باشند. استامینوفن هم اگر بیش از حد مصرف شود یا با داروهای مشابه همراه شود، می‌تواند به کبد آسیب بزند. آنتی‌بیوتیک بدون تشخیص عفونت، نه درد را درست درمان می‌کند و نه از عوارض جلوگیری می‌کند. اگر درد دندان با دارو کم نمیشود، باید علت دندانپزشکی آن سریعتر بررسی شود.
دارو برای دندان درد کودکان
برای دندان درد کودکان دارو باید بر اساس سن، وزن و وضعیت سلامت کودک انتخاب شود. شربت‌های مسکن کودک می‌توانند درد را موقت کمتر کنند، اما علت درد را درمان نمی‌کنند. اگر دندان شیری پوسیده یا عفونی شده باشد، ممکن است کودک به ترمیم، عصب کشی دندان شیری یا درمان آبسه نیاز داشته باشد. تأخیر در درمان می‌تواند باعث درد شدیدتر، مشکل غذا خوردن، بدخوابی و گسترش عفونت شود. والدین نباید فقط به آرام شدن موقت کودک بعد از شربت اکتفا کنند.
آسپرین برای کودکان انتخاب مناسبی نیست و نباید خودسرانه داده شود. ایبوپروفن یا استامینوفن کودک هم باید با مقدار درست و فاصله مناسب مصرف شود. اگر کودک بیماری زمینه‌ای، حساسیت دارویی، مشکلات کبدی، کلیوی یا سابقه آسم حساس به دارو دارد، باید قبل از مصرف مسکن راهنمایی گرفته شود. آنتی‌بیوتیک باقی‌مانده در خانه نباید برای دندان درد کودک استفاده شود. اگر درد کودک با ورم صورت، تب، بی‌حالی یا مشکل بلع همراه است، مراجعه فوری ضروری است.
درمان گیاهی دندان درد کودکان
دهان و لثه کودک حساس‌تر از بزرگسالان است و بسیاری از روغن‌ها، عصاره‌ها و مواد گیاهی می‌توانند باعث سوزش یا حساسیت شوند. گذاشتن سیر، میخک غلیظ، الکل، پودرهای تند یا مواد ناشناخته روی لثه کودک مناسب نیست. این مواد ممکن است لثه را بسوزانند و درد کودک را بیشتر کنند. اگر کودک ماده را قورت دهد، احتمال عوارض گوارشی یا مسمومیت هم وجود دارد. اگر درد کودک مربوط به رویش دندان باشد، ماساژ ملایم لثه با انگشت تمیز یا استفاده از حلقه دندانی مناسب و خنک می‌تواند کمک کند. اگر درد از پوسیدگی، شکستگی دندان یا عفونت باشد، درمان گیاهی مشکل را حل نمی‌کند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت mayoclinic
Rinse your mouth with warm water. Use dental floss to remove any food particles or plaque wedged between your teeth. Consider taking an over-the-counter (OTC) pain reliever to dull the ache, but don’t place aspirin or another painkiller directly against your gums because it may burn your gum tissue
ترجمه فارسی:
دهانتان را با آب گرم بشویید. از نخ دندان برای از بین‌بردن ذرات غذا یا پلاک‌های بین دندان استفاده کنید. مصرف مسکنهای بدون نسخه برای کاهش درد را در نظر داشته‌باشید اما آسپرین یا هر مسکن دیگری را مستقیما روی لثه‌ها قرار ندهید زیرا ممکن است بافت لثه شما را بسوزاند.
قوی ترین مسکن برای دندان درد چیست؟
برای کاهش و درمان دندان درد می‌توانید از قرص‌های مسکن ضد درد بدون نیاز به نسخه پزشک استفاده کنید، مانند پاراستامول و ایبوپروفن. ژلوفن و نوافن هم از انواع مسکن قوی و قرص برای دندان درد هستند که در کنار مفنامیک اسید به‌عنوان قاتل دندان درد مطرح می‌شوند. مصرف داروهای ضدالتهاب قوی، داروهای کدئین‌دار یا مسکنهای نسخه‌ای بدون بررسی می‌تواند خطرناک باشد. بهتر است به جای افزایش خودسرانه دارو، علت درد مشخص شود.
آمپول برای دندان درد شدید
برای دندان درد شدید نباید بدون ارزیابی پزشکی از آمپول استفاده شود. آمپول کتورولاک یک داروی ضدالتهاب قوی است و معمولاً برای دردهای متوسط تا شدید کوتاه‌مدت کاربرد دارد. این دارو می‌تواند برای معده، کلیه، خونریزی و بعضی مشکلات قلبی خطرساز باشد. افرادی که سابقه زخم معده، خونریزی گوارشی، بیماری کلیوی، مصرف رقیق‌کننده خون یا حساسیت به داروهای ضدالتهاب دارند، باید از مصرف خودسرانه آن پرهیز کنند. تزریق آمپول، علت دندان درد را درمان نمی‌کند و فقط ممکن است درد را موقت کم کند.
آمپول دگزامتازون مسکن اصلی دندان درد نیست و از گروه داروهای کورتونی است. این دارو ممکن است التهاب را کم کند، اما می‌تواند علائم عفونت را پنهان کند یا در افراد دیابتی قند خون را بالا ببرد. استفاده بی‌مورد از دگزامتازون برای دندان درد عفونی می‌تواند باعث تأخیر در درمان اصلی شود. اگر درد دندان به دلیل عفونت یا آبسه است، درمان اصلی تخلیه عفونت یا درمان دندان است. تزریق آمپول برای فرار از مراجعه، خطر عوارض دارویی و پیشرفت مشکل را بیشتر می‌کند.
بهترین قطره برای دندان درد
بعضی قطره‌ها یا ژل‌های دهانی با بی‌حس کردن سطح لثه و مخاط، احساس درد را موقت کاهش می‌دهند. این اثر معمولاً کوتاه است و اگر پوسیدگی عمیق، التهاب عصب یا عفونت وجود داشته باشد، درد برمی‌گردد. استفاده زیاد از قطره‌های بی‌حس‌کننده می‌تواند باعث تحریک مخاط، بی‌حسی زبان و گونه یا گاز گرفتن بافت دهان شود. در کودکان، مصرف این محصولات باید با احتیاط بیشتری انجام شود.
قطره دنتول و محصولات مشابه نباید روی زخم‌های وسیع، لثه خیلی ملتهب یا در مقدار زیاد استفاده شوند. اگر فرد باردار است، شیردهی دارد، کودک است یا بیماری زمینه‌ای دارد، بهتر است قبل از مصرف از پزشک یا داروساز سوال کند. قطره‌های دندان‌درد معمولا خاصیت بی‌حسی موضعی یا ضدعفونی‌کننده دارند و تسکین موقت ایجاد می‌کنند، مخصوصا برای درد ناشی از پوسیدگی، التهاب لثه یا دندان عقل. موارد زیر لیستی از قطره‌های قاتل دندان درد هستند.
| اسم قطره برای دندان درد | ترکیبات | کاربرد | ویژگی |
|---|---|---|---|
| قطره دنتول (Dentol Drop) | اسانس میخک (اوژنول) | بی‌حس‌کننده طبیعی؛ مؤثر برای تسکین دندان‌درد | گیاهی، اثر سریع، در دسترس |
| قطره لیدوکائین ۲٪ (Lidocaine ۲%) | لیدوکائین | بی‌حسی موضعی قوی | فقط برای مدت کوتاه و موضعی استفاده شود |
| قطره کامومیل (بابونه) | از عصاره گیاه بابونه | ضدالتهاب و آرام‌بخش گیاهی | برای التهاب لثه کاربرد دارد |
شربت قاتل دندان درد کودکان و بزرگسالان
برای کودکان، شربت استامینوفن یا ایبوپروفن فقط بر اساس سن و وزن استفاده می‌شود. ژل‌ها، قطره‌ها یا محلول‌های بی‌حس‌کننده مانند بنزوکائین و لیدوکائین نباید به‌عنوان شربت مسکن معرفی شوند و در کودکان فقط با راهنمایی تخصصی قابل استفاده‌اند. همچنین، نکته مهمی که باید در نظر داشته‌باشید این است که استفاده از داروها و شربت‌ها برای کودکان باید با دقت و با رعایت دستورات و دوزهای توصیه شده توسط پزشک انجام شود. سوسپانسیون خوراکی ادویل و سوسپانسیون خوراکی موترین، ۲ شربت برای دندان درد کودکان ۲ تا ۱۱ ساله هستند. برای نوزادان هم شکل قطره این داروها تجویز می‌شود. مصرف هرگونه شربت مسکن در کودکان زیر ۲ سال فقط با تجویز پزشک مجاز است.
| شربت‌های دندان درد کودکان | شربت‌های دندان درد بزرگسالان |
|---|---|
| شربت استامینوفن کودکان (Paracetamol Syrup) | شربت ایبوپروفن بزرگسال (Ibuprofen Oral Suspension) |
| شربت ایبوپروفن کودکان (Ibuprofen Syrup) | شربت لیدوکائین موضعی (Lidocaine Oral Solution) |
شیاف برای دندان درد
شیاف‌های مسکن هم مانند قرص و شربت فقط درد را کنترل می‌کنند و پوسیدگی، عفونت یا التهاب عصب را درمان نمی‌کنند. بعضی شیاف‌ها از گروه داروهای ضدالتهاب هستند و برای همه افراد مناسب نیستند. مصرف خودسرانه شیاف، مخصوصاً در کودکان و بارداری، انتخاب درستی نیست. شیاف دیکلوفناک ممکن است در بعضی دردها التهاب و درد را کم کند، اما محدودیت‌های مهمی دارد. سابقه زخم معده، بیماری کلیوی، بیماری قلبی، فشار خون بالا، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون و حساسیت دارویی باید جدی گرفته شود.
اگر درد دندان عفونی باشد، شیاف ممکن است فقط درد را پنهان کند و عفونت همچنان پیش برود. اگر بعد از مصرف مسکن درد برمی‌گردد یا شدیدتر می‌شود، علت باید بررسی شود. برای کودکان، مقدار و نوع شیاف باید حتماً بر اساس سن و وزن تعیین شود.
درمان دندان درد در طب سنتی
روش‌های درمان دندان درد در طب سنتی معمولاً شامل شست‌وشوی دهان، استفاده از بعضی گیاهان و روش‌های کاهش التهاب است. آب نمک ولرم در بزرگسالان می‌تواند به پاک شدن دهان و کاهش تحریک سطحی لثه کمک کند. بعضی افراد از میخک برای کاهش موقت درد استفاده می‌کنند، چون اثر بی‌حس‌کنندگی ملایم دارد. با این حال، روغن‌ها و عصاره‌های غلیظ می‌توانند مخاط دهان را تحریک یا حتی بسوزانند. درمان‌های سنتی باید با احتیاط و فقط به عنوان کمک موقت استفاده شوند. روش‌ها و تکنیک‌هایی که برای درمان درد دندان در طب سنتی وجود دارند برای تسکین موقت مناسب هستند مانند:
- کمی پودر دارچین را با آب ترکیب نموده تا خمیری شکل شود و روی دندان بگذارید. بعد چند دقیقه، دهان را بشویید.
- استفاده از رازیانه، نعناع، آویشن و زردچوبه به‌خاطر خواص ضدالتهابی برای درمان دندان درد در طب سنتی تجویز می‌شود. پودر این گیاهان را با کمی آب مخلوط کرده تا خمیری به غلظت خمیر دندان به‌دست بیاید. سپس آن را روی دندان گذشته و اجازه بدهید کمی بماند.
- مالیدن یک تکه سیب زمینی روی دندان که قاتل دندان درد است، می‌تواند باعث کاهش التهاب و تسکین موقت درد دندان شود
- آب لیمو برای درمان دندان درد در طب سنتی توصیه می‌شود. البته مراقب باشید که به سطح دندان‌ها نخورد، چرا که خاصیت اسیدی آب لیمو به مینای دندان آسیب می‌زند
- تمرکز بر تنفس و پرهیز از استرس می‌تواند فشار را کاهش داده و حواس را از درد دندان پرت کند
قاتل دندان درد خانگی چیست؟
در مواردی که دندان درد خفیف تا متوسط بوده یا امکان مراجعه به دندانپزشک نباشد، می‌توانید از روش درمان خانگی دندان درد کمک بگیرید. این روش‌ها برای زمانی مناسب‌اند که می‌خواهید تا رسیدن به دندانپزشک درد را قابل تحمل کنید. شست‌وشوی دهان، نخ دندان آرام، کمپرس سرد، غذای نرم و پرهیز از محرک‌ها از روش‌های ایمن‌تر هستند. اگر درد از گیر کردن غذا یا التهاب خفیف لثه باشد، همین کارها ممکن است کمک زیادی کنند. اما اگر درد از عصب، پوسیدگی عمیق یا عفونت باشد، درمان خانگی فقط نقش موقت دارد. راهکارهای قاتل دندان درد خانگی عبارت‌اند از:
- شست‌وشوی دهان با آب نمک گرم
- کمپرس سرد روی صورت
- قرار دادن میخک یا روغن میخک (اوژنول) روی دندان
نتیجه گیری
درمان سریع درد دندان، به علت و شدت درد بستگی دارد. اگر درد خفیف و موقت باشد، شست‌وشوی دهان، نخ دندان، کمپرس سرد و مسکن مناسب می‌تواند تا زمان مراجعه کمک کند. اما درد شدید، ضربان‌دار، شبانه، مقاوم به مسکن یا همراه با تورم، تب و چرک نیاز به بررسی فوری دارد. درمان قطعی دندان درد زمانی انجام می‌شود که علت اصلی، مانند پوسیدگی، التهاب عصب، عفونت، مشکل لثه، دندان عقل، روکش یا پرکردگی مشخص شود. بهترین تصمیم این است که درد را ایمن کنترل کنید، خوددرمانی پرخطر انجام ندهید و برای درمان ریشه مشکل به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورتی که دچار درد شدید دندان هستید و نیاز به درمان فوری دارید، بهترین راه حل این است که به دندانپزشک مراجعه کنید. در هر صورت، بهتر است به دنبال علت اصلی درد دندان خود بگردید و در صورت لزوم به بهترین دکتر دندانپزشک ایران یا بهترین دکتر دندانپزشکی کودکان ایران مراجعه کنید. شما می‌توانید از طریق سایت دکترتو با بهترین پزشکان در ارتباط باشید. در دکترتو علاوه بر سیستم تعیین وقت حضوری امکان مشاوره آنلاین دندانپزشکی هم وجود دارد.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
پرسش‌های متداول
دندان‌درد زمانی خطرناک است که همراه با علائم عفونت باشد، مانند تب، تورم لثه‌ها، یا درد شدید که به گوش یا فک می‌زند. در این صورت، ممکن است نشانه‌های آبسه دندانی یا مشکلات جدی‌تری مانند عفونت در عصب دندان باشد و نیاز به درمان فوری پزشکی دارد.
درمان دندان درد بدون دارو شامل شست‌وشوی دهان با آب ولرم، تمیز کردن آرام بین دندان‌ها، کمپرس سرد، غذای نرم و پرهیز از جویدن با دندان دردناک است. این روش‌ها وقتی درد از گیر کردن غذا، التهاب خفیف لثه یا تحریک سطحی ایجاد شده باشد، کمک بیشتری می‌کنند. اگر درد از پوسیدگی عمیق، التهاب عصب یا عفونت باشد، بدون دارو هم باید درمان دندانپزشکی انجام شود. استفاده از مسواک نرم و رعایت بهداشت دهان می‌تواند از بدتر شدن التهاب کمک کند. اگر درد ادامه دارد، کنترل بدون دارو فقط یک مرحله موقت است و نباید جای مراجعه را بگیرد.
درد دندان ممکن است از چند ساعت تا چند روز طول بکشد. درد ناشی از پوسیدگی معمولا تا زمانی که درمان نشود ادامه می‌یابد. در صورتی که درد شدید یا مداوم باشد، احتمال وجود عفونت یا آسیب به عصب دندان وجود دارد که نیاز به درمان فوری دارد.
درد دندان به عصب رسیده معمولا شدید و مداوم است. برای کاهش درد، استفاده از مسکنهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن توصیه می‌شود. همچنین می‌توانید از محلول‌های بی‌حسی موضعی مانند روغن میخک یا لیدوکائین برای تسکین موقت استفاده کنید اما در نهایت نیاز به درمان دندانپزشکی دارید.
دندان درد و گوش درد ممکن است همزمان احساس شوند، چون درد دندان‌های عقب، دندان عقل، فک یا عفونت دندانی می‌تواند به گوش تیر بکشد. برای کنترل موقت، می‌توانید با دندان دردناک غذا نجوید، کمپرس سرد بگذارید و از مسکن مناسب استفاده کنید. اگر درد هنگام باز کردن دهان، جویدن یا فشار روی دندان بیشتر می‌شود، احتمال منشأ دندانی بیشتر است. اگر گوش درد با ترشح گوش، کاهش شنوایی، سرگیجه یا تب همراه است، معاینه پزشکی هم لازم می‌شود. درمان سریع واقعی به این بستگی دارد که منبع درد دندان، گوش، فک یا سینوس باشد.
اگر دندان درد شدید دارید، ابتدا از جویدن با دندان دردناک خودداری کنید و دهان را با آب ولرم بشویید. اگر غذا بین دندان‌ها گیر کرده، آن را با نخ دندان آرام خارج کنید. کمپرس سرد روی گونه می‌تواند برای درد همراه با تورم یا ضربان کمک کند. در صورت نداشتن منع مصرف، مسکن مناسب می‌تواند درد را تا زمان مراجعه کمتر کند. اگر درد با تورم صورت، تب، چرک، مشکل بلع یا مشکل تنفس همراه است، باید فوری به مرکز درمانی یا دندانپزشکی مراجعه کنید.
در بارداری، تنها مسکن بی‌خطر، استامینوفن است که می‌توان از آن برای تسکین دندان‌درد استفاده کرد. مصرف مسکنهای ضد التهابی مانند ایبوپروفن یا مفنامیک اسید باید خودداری شود، زیرا ممکن است بر جنین تأثیر بگذارد. همیشه قبل از مصرف دارو با پزشک مشورت کنید.
درمان سه سوته واقعی برای دندان درد وجود ندارد، چون علت درد باید مشخص و درمان شود. بعضی روش‌ها می‌توانند درد را سریعتر کم کنند، مثل کمپرس سرد، مصرف مسکن مناسب، شست‌وشوی دهان و خارج کردن غذای گیرکرده. این کارها فقط شدت درد را کم می‌کنند و درمان قطعی نیستند. اگر درد از عصب یا عفونت باشد، بعد از چند ساعت دوباره برمی‌گردد یا شدیدتر می‌شود. بنابراین بهتر است به جای دنبال کردن درمان فوری غیرواقعی، درد را ایمن کنترل کنید و برای درمان اصلی مراجعه کنید.
برای درد دندان، اول باید ببینید درد با جویدن، سرما، گرما، شیرینی، لمس یا فشار بیشتر می‌شود یا نه. این اطلاعات به تشخیص علت درد کمک می‌کند. تا زمان مراجعه، دهان را تمیز نگه دارید، غذای نرم بخورید و با دندان دردناک چیزی نجوید. اگر تورم وجود دارد، کمپرس سرد بهتر از گرمای مستقیم است. اگر درد ادامه‌دار، شدید، شبانه یا همراه با تب و چرک است، باید دندانپزشک دندان را معاینه کند.
شیاف دیکلوفناک ممکن است در بعضی افراد درد و التهاب را کمتر کند، اما برای همه مناسب نیست. این دارو از گروه ضدالتهاب‌ها است و می‌تواند برای معده، کلیه، فشار خون، قلب و خونریزی مشکل ایجاد کند. افراد دارای زخم معده، بیماری کلیوی، مصرف داروی رقیق‌کننده خون، بارداری یا سابقه حساسیت دارویی نباید خودسرانه از آن استفاده کنند. برای کودکان هم مقدار و نوع دارو باید با توجه به سن و وزن مشخص شود. شیاف دیکلوفناک علت دندان درد را درمان نمی‌کند و اگر درد ادامه دارد، معاینه دندانپزشکی لازم است.
آمپول دگزامتازون از گروه داروهای کورتونی است و مسکن اصلی دندان درد محسوب نمیشود. این دارو می‌تواند قند خون را بالا ببرد، فشار خون و خلق‌وخو را تغییر دهد و علائم عفونت را پنهان کند. در افراد دیابتی، کسانی که عفونت فعال دارند یا افرادی که بیماری زمینه‌ای دارند، مصرف خودسرانه آن خطرناک‌تر است. اگر درد دندان به دلیل آبسه یا عفونت باشد، دگزامتازون ممکن است احساس بهبود موقت بدهد، اما منبع عفونت باقی می‌ماند. به همین دلیل، تزریق آمپول دگزامتازون برای دندان درد بدون نظر پزشک یا دندانپزشک توصیه نمیشود.
اسپری لیدوکائین ۱۰ درصد ممکن است سطح مخاط را بی‌حس کند، اما برای خوددرمانی دندان درد انتخاب مناسبی نیست. بی‌حسی دهان و گلو می‌تواند بلع را مختل کند و خطر گاز گرفتن زبان، گونه یا لب را بالا ببرد. اگر مقدار زیادی از ماده استفاده شود یا به ناحیه وسیعی برسد، احتمال عوارض بیشتر می‌شود. این اسپری پوسیدگی، عفونت یا التهاب عصب دندان را درمان نمی‌کند. برای دندان درد بهتر است از روش‌های ایمن‌تر کنترل درد استفاده کنید و علت را با دندانپزشک بررسی کنید.
برای درمان اورژانسی دندان درد، باید هم درد را موقت کنترل کنید و هم علائم خطر را بشناسید. دهان را بشویید، غذای گیرکرده را آرام خارج کنید، کمپرس سرد بگذارید و با دندان دردناک غذا نجوید. اگر منع مصرف ندارید، می‌توانید از مسکن مناسب استفاده کنید. اگر تورم صورت، تب، مشکل بلع، مشکل تنفس، بی‌حالی شدید یا باز نشدن دهان دارید، مراجعه فوری لازم است. درمان اورژانسی دندان درد ممکن است شامل تخلیه عفونت، درمان ریشه، داروی مناسب یا کشیدن دندان غیرقابل‌ترمیم باشد.
خود دندان درد همیشه به‌طور مستقیم برای جنین خطرناک نیست، اما علت دندان درد می‌تواند مهم باشد. اگر درد از عفونت، تب، التهاب شدید یا آبسه ایجاد شده باشد، سلامت مادر تحت فشار قرار می‌گیرد و درمان نباید عقب بیفتد. تحمل درد شدید می‌تواند خواب، تغذیه و آرامش مادر را مختل کند. مصرف خودسرانه مسکن، آنتی‌بیوتیک یا آمپول در بارداری هم می‌تواند خطرساز باشد. بنابراین، مادر باردار باید دندان درد شدید یا عفونی را با دندانپزشک و پزشک خود پیگیری کند.
درد دندان عصب کشی شده بعد از چند سال ممکن است از عفونت مجدد، ترک ریشه، پوسیدگی زیر ترمیم، مشکل روکش، شکستگی دندان یا التهاب اطراف ریشه ایجاد شود. چون عصب داخل دندان قبلاً برداشته شده، درد معمولاً از بافت‌های اطراف ریشه یا ساختار دندان می‌آید. مصرف مسکن ممکن است درد را موقت کم کند، اما علت را مشخص نمی‌کند. دندانپزشک با معاینه، عکس و بررسی ترمیم یا روکش، علت را پیدا می‌کند. درمان ممکن است شامل درمان مجدد ریشه، جراحی ریشه، تعویض روکش یا در موارد شدید، کشیدن دندان باشد.
درد دندان هنگام فشار دادن می‌تواند از بلند بودن پرکردگی یا روکش، التهاب اطراف ریشه، ترک دندان، آبسه، بیماری لثه یا ضربه به دندان ایجاد شود. اگر درد فقط هنگام جویدن است، فشار زیاد روی دندان یا ترک دندان مطرح می‌شود. اگر لثه اطراف دندان هم متورم است یا مزه بد در دهان دارید، عفونت یا آبسه باید بررسی شود. تا زمان مراجعه، با آن دندان غذا نجوید و از خوراکیهای سفت دوری کنید. درمان بر اساس علت می‌تواند تنظیم پرکردگی، درمان ریشه، درمان لثه یا ترمیم دندان باشد.
دندان دردی که با مسکن خوب نمیشود معمولاً به علت جدی‌تری مثل التهاب شدید عصب، آبسه، ترک دندان یا عفونت فعال ایجاد شده است. مسکن فقط مسیر احساس درد را کمتر می‌کند و منبع درد را از بین نمی‌برد. اگر عفونت فشار ایجاد کرده باشد یا عصب دندان درگیر شده باشد، اثر مسکن کوتاه و ناقص می‌شود. در این شرایط، مصرف دوزهای بیشتر یا ترکیب چند دارو می‌تواند به بدن آسیب بزند. بهتر است سریعتر برای تشخیص و درمان علت، مثل عصب کشی، تخلیه عفونت یا درمان دندان آسیب‌دیده اقدام کنید.
