فهرست مطالب
گاهی با وجود مراقبت درست و منظم از دندانها، پرهیز از مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهای مضر و مراجعه منظم به دندانپزشک، دندانها دچار پوسیدگی میشوند یا با مشکلات دیگری روبرو میشوند. زمانی که دندان بپوسد دچار عفونت میشود و وقتی این عفونت به ریشه دندان برسد میتواند درد شدیدی ایجاد کند. در این زمان تنها راه چاره و خلاصی از این درد عصب کشی دندان یا اسم دقیقتر آن درمان کانال ریشه است. بسیاری از افراد زمانی به دندانپزشک مراجعه میکنند که درد، حساسیت یا تورم آنقدر شدید شده که زندگی روزمره را مختل کرده است. پرسش اصلی این بیماران این است که آیا دندان آنها نیاز به عصبکشی دارد و این درمان دقیقا چگونه انجام میشود. در این مقاله از دکترتو تمام مراحل، علائم نیاز به درمان، عوارض احتمالی، مراقبتها، هزینهها و سوالات رایج درباره درمان کانال ریشه را به طور کامل و علمی توضیح میدهیم.
درمان کانال ریشه یا عصب کشی دندان چیست؟
عصب کشی دندان (به انگلیسی Root Canal Treatment) یا درمان کانال ریشه است یکی از خدمات رایج دندانپزشکی و برخی از تکنیکهای آن نوعی جراحی دندان هستند. این جراحی دندان اندودنتیک شامل برداشتن قسمت مرکزی و نرم دندان (پالپ) است. پالپ از عصبها، بافت همبند و رگهای خونی تشکیل شدهاست که به رشد دندان کمک میکنند. این فرایند درمانی برای ترمیم و نجاتدادن دندانی که بهشدت پوسیده یا عفونی شدهاست، استفاده میشود. در اکثر موارد، این درمان توسط یک دندانپزشک عمومی یا دکتر متخصص عصب کشی دندان و درحالیکه تحت بیحسی موضعی هستید انجام میشود. برای انتخاب دکتر لیست بهترین دکتر عصب کشی دندان ایران را مشاهده کنید.
همچنین هرچه تعداد کانالهای ریشه بیشتر باشد (مانند دندانهای چهار کاناله)، هزینه درمان نیز افزایش مییابد. در مواردی که نیاز به عصبکشی مجدد، جراحی انتهای ریشه، یا استفاده از میکروسکوپ دندانپزشکی باشد، هزینه بالاتر خواهد بود.
تعداد کانال های دندان چقدر است؟
همهی دندانها مثل هم نیستند. دندانهای ثنایای جلویی و دندان کانین (دندان نیش) معمولا دارای یک ریشه هستند که دارای ۱ کانال ریشه است. دندانهای پرمولر (دندانهای آسیاب کوچک) و دندانهای مولر یا دندانهای آسیای عقبی دارای ۲ یا ۳ ریشه هستند که هر یک دارای ۱ یا ۲ کانال ریشه است. هر چه تعداد ریشههای یک دندان بیشتر باشد، درمان به میزان بیشتری طول میکشد و هزینه بالاتری دارد. هزینه عصب کشی دندان به عوامل مختلفی بستگی دارد. برای مثال دندانهای خلفی (آسیاب) که معمولاً کانالهای بیشتری دارند (مانند دندان شماره ۶ و ۷) هزینه بیشتری نسبت به دندانهای جلویی دارند.
اگرچه احتمال داشتن دندانهای مولر با چهار کاناله نادر است، اما این اتفاق ممکن است رخ دهد و پزشکان باید از این واقعیت آگاه باشند و برای رویارویی با آن آماده باشند. تنوع آناتومیک در تعداد ریشهها و کانالهای ریشه، ممکن است در هر دندانی رخ دهد. دندانپزشک قبل از انجام هردرمانی روی دندانهای شما یک عکس از دندانها میگیرد تا موقعیت دقیقت ریشه و کانالها مشخص شود.
عصب کشی دندان برای چیست؟
عصب کشی زمانی انجام میشود که پالپ دندان دچار التهاب شدید یا عفونت شده باشد و امکان درمان آن با روشهای سادهتر وجود نداشته باشد. علت عصب کشی دندان و درمان کانال ریشه، حفظ دندان طبیعی و جلوگیری از کشیدن آن است. عصبکشی میتواند درد شدید دندانی را که به علت التهاب پالپ ایجادشده کاهش دهد و از پخش عفونت به استخوان فک یا بافتهای اطراف جلوگیری کند.
هنگامی که بافت عصبی یا پالپ دندان آسیب میبیند، تجزیه شده و باکتریها در پالپ دندان تکثیر میشوند. باکتریها و سایر اجزای باقیمانده پوسیده میتوانند باعث عفونت یا آبسه دندان شوند. آبسه، یک کیسه پر از چرک است که در انتهای ریشههای دندان ایجاد میشود. آبسه زمانی رخ میدهد که عفونت تا انتهای ریشههای دندان گسترش پیدا میکند. این عفونت ممکن است گسترش پیدا کند و موجب ازدسترفتن دندان شود، به همین خاطر به عصب کشی دندان عفونت کرده یا درمان کانال ریشه نیاز است. عفونت باعث موارد زیر میشود:
- ورمی که ممکن است به سایر نواحی صورت، گردن یا سر گسترش پیدا کند
- تحلیل استخوان در اطراف نوک ریشه.
چه زمانی به عصب کشی دندان نیاز داریم؟
وقتی درد شدید دندان با تغییر دمای دهان و یا هنگام جویدن غذا بیشتر میشود و یا زمانی که لثه متورم میشود و حساسیت زیاد شود، دندان به عصبکشی نیاز دارد. همچنین اگر دندان تغییر رنگ بدهد یا در عکس رادیوگرافی نشانهای از التهاب ریشه دیده شود، درمان کانال ریشه ضروری خواهد بود. تشخیص نهایی همیشه بر عهده دندانپزشک است و بررسی تخصصی برای جلوگیری از درمان های غیرضروری اهمیت دارد. برخی از علائم عصب کشی دندان عبارت است از:
- دندان درد شدید هنگام جویدن یا اعمال فشار
- حساسیت طولانیمدت (درد) به دمای گرم یا سرد (حتی پس از این که محرک گرم یا سرد از بین رفت)
- تغییر رنگ تیره شدن دندان
- ورم و حساسیت در لثه مجاور دندان آسیبدیده
- آبسه مقاوم یا تکرارشونده روی لثه.
چه دندانی نیاز به عصب کشی دارد؟
دندانی که نیاز به عصب کشی دارد معمولا علائم مشخصی مثل درد شدید، حساسیت طولانیمدت به سرما و گرما، تورم یا تغییر رنگ دندان را دارد. با این حال، در برخی موارد ممکن است بیمار هیچ علامتی نداشته باشد و تنها از طریق عکس رادیوگرافی مشخص شود که پالپ دندان آسیب دیده است. در چنین شرایطی درمان ریشه و درمان عفونت دندان از پیشرفت عفونت جلوگیری کرده و سلامت دندان را حفظ میکند.
عصب کشی چگونه انجام میشود؟
فرآیند عصب کشی دندان شامل چند مرحله است که با هدف پاکسازی کامل کانالهای ریشه، حذف بافت عفونی و پر کردن فضای خالی انجام میشود. این درمان معمولاً در یک یا دو جلسه انجام میشود و پس از آن ممکن است به روکش دندان نیاز باشد. برای انجام عصب کشی دندان، ابتدا دکتر دندانپزشک قسمت مورد نظر را بیحس میکند. سپس دندان را تراشیده و با استفاده از ابزار مخصوصی عصب آسیبدیده و بافت مرده پالپ دندان برداشته میشود. بعد این حفرهی ایجادشده با استفاده از مواد خاصی پر میشود. در نهایت ممکن است دنداپزشک استفاده از روکش را بر روی دندان ترمیمشده ضروری بداند. در ادامه مراحل عصب کشی دندان را توضیح میدهیم.
۱. بی حسی موضعی
اولین مرحله از فرآیند عصب کشی دندان بیحسی موضعی است که برای بی حس کردن دندان و ناحیه اطراف آن استفاده میشود. برای شروع درمان، پزشک کمی پس از استعمال بیحسی صبر میکند تا ناحیه موردنظر کاملاً بی حس شود. این کار باعث میشود بیمار در طول کل فرآیند درمانی هیچ دردی احساس نکند. میزان و مدت زمان بیحسی بسته به نوع ماده و دوز مصرفی متفاوت است.
۲. سوراخ کردن دندان برای عصب کشی
بعد از بیحسی کامل دندان، دندانپزشک با استفاده از یک مته دندانپزشکی مخصوص (دریل) یک حفره کوچک و دقیق برای دسترسی به اتاق پالپ مرده در تاج دندان ایجاد میکند. این حفره به گونهای طراحی میشود که دسترسی مستقیم و آسانی به محفظه پالپ و سپس کانالهای ریشه دندان فراهم کند. محل ایجاد این حفره بسته به موقعیت دندان متفاوت است؛ برای دندانهای خلفی (آسیاب)، حفره معمولاً در سطح جونده و برای دندانهای قدامی، در سطح پشتی دندان ایجاد میشود.

۳. برداشتن بافت و عصب ها
این مرحله، اصلیترین مرحله درمان عصب کشی است. دندانپزشک با استفاده از مجموعهای از ابزارهای ظریف و انعطافپذیر به نام فایلهای ریشهتراشی (Root Canal Files)، بافت پالپ آلوده، عفونی یا نکروز شده را به طور کامل از داخل کانالهای ریشه خارج میکند.
۴. ضدعفونی دندان های عصب کشی شده
همزمان با پاکسازی، کانالها با محلولهای ضدعفونی کننده قوی مانند هیپوکلریت سدیم (آب ژاول) شستشو داده میشوند تا تمام باکتریها، سموم و بقایای بافت مرده از بین بروند. پس از پاکسازی اولیه، کانالها با استفاده از فایلهای با اندازههای مختلف شکلدهی (Shaping) میشوند تا دیوارههای داخلی آنها صاف، یکنواخت و آماده برای پر کردن نهایی گردند. این مرحله نیازمند دقت بسیار بالایی است تا تمام انشعابات کانال نیز پاکسازی شوند.
۵. قراردادن ابزار انعطاف پذیر مخصوص عصب کشی
ابزار انعطافپذیر مخصوص عصب کشی در کانالهای دندان قرار داده میشوند تا به شکلدهی قسمت موردنظر برای پرکردن دندان و قراردادن سیلر کمک کنند. در این مرحله هم یک پاکسازی کامل انجام میشود تا هرگونه آثار باقیمانده کاملا پاک شود.
۶. پر كردن دندان بعد از عصب كشی
برای پر کردن دندان از یک ماده پرکننده ترموپلاستیک و لاستیک مانند (به نام گوتا پرکا) در کانالهای ریشه استفاده میشود. این ماده توسط یک سیلر چسبنده در جای خود قرار میگیرد. سیلر برای پیشگیری از عفونت مجدد دندان در آینده، نقش بسیار مهمی دارد.
چند روز بعد از عصب کشی دندان را پر کنیم؟
معمولاً پرکردن نهایی دندان و بستن سوراخ ایجادشده، بلافاصله پس از تکمیل مراحل پاکسازی و پرکردن کانالها انجام میشود. در صورتی که دندان نیاز به روکش داشته باشد، ممکن است دندانپزشک ابتدا یک پرکردگی موقت روی دندان قرار دهد و پس از چند روز یا یک هفته، در مراجعه بعدی، روکش نهایی را نصب کند. اما پر کردن خود کانال ریشه بلافاصله پس از پاکسازی انجام میگیرد.
۷. قرارگیری پست در صورت نیاز پس از عصب کشی
بسته به ساختار دندان آسیبدیده، ممکن است در طول فرایند پرکردن دندان، یک پست در کانال ریشه قرار داده شود. این پست به نگهداشتن مواد پر کننده موقت یا دائمی در جای خود کمک میکند. اگر از مواد پر کننده موقت برای شما استفاده شده باشد، باید دوباره برای پرکردن دائمی یا قراردادن روکش دندان برگردید تا از عفونت جلوگیری شود.
در اکثر موارد، برای درمان هر عفونت باقیماندهای، یک آنتیبیوتیک تجویز میشود. احساس درد و ناراحتی جزئی پس از عصب کشی دندان معمول است، اما این احساس نباید بیشتر از چند روز طول بکشد.
| مرحله | شرح | ابزار یا مواد مورد نیاز | هدف |
|---|---|---|---|
| بی حسی | تزریق ماده بی حس کننده موضعی | سرنگ، کارتریج بی حس کننده | جلوگیری از درد بیمار |
| دسترسی | ایجاد سوراخ در تاج دندان | مته دندانپزشکی | دسترسی به پالپ و کانال ریشه |
| پاکسازی | خارج کردن بافت پالپ و عفونت | فایلهای دستی یا چرخشی، مواد شستشو | حذف بافت بیمار و آلودگی |
| شکل دهی | آماده سازی کانال برای پرکردن | فایلهای شکل دهنده | ایجاد فضای مناسب برای پرکردگی |
| ضدعفونی | شستشوی کانال با محلول | هیپوکلریت سدیم، کلرهگزیدین | از بین بردن باکتریها |
| پر کردن | پر کردن کانال با گوتا پرکا | گوتا پرکا، مایع آب بندی | مهر و موم کردن کانال |
| پست (در صورت نیاز) | قرار دادن میله تقویتی | پست، سمان | افزایش استحکام دندان |
| روکش (در صورت نیاز) | ساخت و نصب روکش | مواد ساخت روکش | محافظت و بازگرداندن ظاهر دندان |
۸. روکش دندان بعد از عصب کشی
دندان بعد از درمان کانال ریشه شکنندهتر و حساستر از قبل است. دندانی که بدون پالپ است باید مواد مغذی موردنیاز خود را از طریق رباطی که دندان را به استخوان متصل میکند، دریافت کند. این منبع کافی است، اما باگذشت زمان، دندان شکنندهتر از قبل خواهد شد؛ بنابراین روکش یا پرکردن دندان، از دندان محافظت میکند.
تا زمانی که فرایند روکش دندان عصب کشی شده یا پرکردن کامل نشده است، بیمار نباید با دندان موردنظر چیزی بجود یا گاز بگیرد. هنگامی که روکش یا پرکردن دندان تکمیل شد، فرد میتواند همچون قبل از دندان استفاده کند. روکش پس از چند روز تا چند هفته پس از عصب کشی نصب میشود.

فاصله بین عصب کشی و روکش دندان چقدر است؟
انواع روش های عصب کشی
روش اصلی عصبکشی دندان که در بخشهای قبل توضیح داده شد، یک فرآیند استاندارد است که برای اکثر موارد کاربرد دارد. با این حال، بسته به شرایط دندان، پیچیدگی کانالها و وضعیت بیمار، ممکن است روشهای تکمیلی یا جایگزین نیز مورد استفاده قرار گیرند. روشهای مختلفی برای درمان کانال ریشه وجود دادر که در ادامه توضیح میدهیم.
۱- درمان غیر جراحی کانال ریشه
این درمان، یک نوع استاندارد درمان کانال ریشه برای برداشتن بافت عصبی است. اگر دندانتان دچار پوسیدگی دندان اساسی شده باشد تا جایی که حتی پرکردن هم نتواند آن را درمان کند، به درمان غیرجراحی کانال ریشه نیاز دارید. همچنین زمانی که عفونت به عصبها میرسد، ازبینبردن آن با روشهای دیگر دشوار خواهد بود؛ بنابراین، متخصص اندودنتیست، عصب کشی دندان عفونت کرده را بهعنوان یک گزینه درمانی توصیه میکند.
۲- اپیکواکتومی
زمانی که عصب کشی با روش غیر جراحی ناموفق باشد، ممکن است اندودنتیست اپیکواکتومی را توصیه کند. این درمان زمانی مناسباست که عفونت و التهاب به استخوان آلوئولار رسیدهاست (این استخوان بخشی از فک است). ازآنجاییکه در این شرایط درد شدیدی در سرتاسر صورتتان منتشر میشود، انجام این فرایند ضروری خواهد شد.
طی این درمان، اندودنتیست بیحسی موضعی را در ناحیهای که دچار عفونتشده تزریق میکند. سپس نوک ریشه دندان را برمیدارد و از مواد پرکننده برای محافظت از کانال استفاده میکند. چند ماه پس از جراحی، ریشه دندان شما بهطور خودبهخود بهبود پیدا میکند. بااینحال، نیازی نیست که مدت خیلی طولانی منتظر بمانید. اپیکواکتومی یک فرایند جراحی دندان است که در آن میتوانید بلافاصله پس از جراحی به خانه بروید. همچنین میتوانید پس از این درمان، فعالیتهای روزمرهتان را انجام دهید.

۳- پالپوتومی و پالپکتومی
پالپوتومی و پالپکتومی برای عصب کشی دندان شیری کودک مناسب هستند. متخصص اندودنتیست از این تکنیکها به برای عصب کشی دندان کودک استفاده میکند. این درمانها دندانهای طبیعی کودک را نجات میدهند و از رشد سالم دندانها پشتیبانی میکنند. در قسمت زیر به توضیح مفصل درباره هر دو درمان پرداختهایم:
- در پالپوتومی، متخصص اندودنتیست پالپ دندان را از اتاق پالپ خارج میکند. علاوه بر این، برای رشد طبیعی ریشه دندان، به پالپ سالم دست نمیزند. این درمان برای بافتهای عصبی داخلی آسیبدیده یا عفونی دندانهای کودکان مناسب است
- در پالپکتومی، اندودنتیست تمام پالپ را خارج میکند و از مواد پرکننده در کانال استفاده میکند. زمانی که اندودنتیست بر این باور است که درمان پالپوتومی نمیتواند مؤثر باشد از این درمان استفاده میکند. این درمان، پوسیدگی یا عفونت گسترده دندانهای کودک را درمان میکند.
۴- عصب کشی دندان به روش سنتی
درمان کانال ریشه یک فرآیند پزشکی تخصصی است و به هیچ عنوان نباید در خانه و با روشهای سنتی یا مواد غیربهداشتی مانند فلفل قرمز انجام شود. تلاش برای درمان خانگی عصبکشی نه تنها مؤثر نیست، بلکه میتواند منجر به تشدید عفونت، آسیبهای جدیتر به دندان و لثه، و حتی گسترش عفونت به سایر نقاط بدن شود. این روشها فاقد اعتبار علمی بوده و میتوانند خطرات جبرانناپذیری به همراه داشته باشند. تنها راه درمان صحیح، مراجعه به دندانپزشک متخصص و عصب کشی دندان عفونت کرده است.
۵- عصب کشی دندان عقل
دندان عقل (آخرین دندان در هر قوس فکی) به دلیل موقعیت قرارگیری دشوار و گاهی اوقات پیچیدگی ساختار ریشهها، ممکن است نیاز به عصبکشی داشته باشد. دلایل آن میتواند پوسیدگی عمیق، ضربه یا عفونت باشد. عصبکشی دندان عقل به دلیل دسترسی محدود و تعداد کانالهای بیشتر، ممکن است پیچیدهتر از سایر دندانها باشد و اغلب توسط متخصص درمان ریشه انجام میشود.
عصب کشی دندان جلو
دندانهای جلویی (ثنایا و کانینها) معمولاً دارای یک کانال ریشه هستند. عصبکشی این دندانها به دلایل پوسیدگی دندان، ضربه یا ترک خوردگی انجام میشود. این درمان برای حفظ زیبایی لبخند و جلوگیری از کشیدن دندان ضروری است. پس از عصبکشی، ممکن است نیاز به ترمیم تاج با مواد همرنگ دندان یا روکش برای حفظ زیبایی و استحکام باشد.
عصب کشی دندان در بارداری
عصب کشی در بارداری فقط در صورت ضرورت انجام شود. دندانپزشکان ترجیح میدهند این درمان را در سه ماهه دوم بارداری انجام دهند، زمانی که خطر برای مادر و جنین کمتر است. از بیحسیهای ایمن برای بارداری استفاده میشود و از فشارهای طولانی مدت بر روی بیمار جلوگیری به عمل میآید. در صورت درد شدید یا عفونت، درمان عصبکشی ارجح بر کشیدن دندان است.
عصب کشی دندان در دوران شیردهی
درمان عصبکشی در دوران شیردهی نیز ایمن است. اکثر داروهای مسکن و آنتیبیوتیکهایی که ممکن است پس از عصبکشی تجویز شوند، برای مادران شیرده مشکلی ایجاد نمیکنند یا اثرات کوتاهمدتی دارند. دندانپزشک در مورد مصرف داروها توصیههای لازم را به مادر ارائه خواهد داد.

مراقبت های قبل از عصب کشی
قبل از مراجعه به دندانپزشک برای درمان کانال ریشه، داشتن یک خواب خوب در شب ضروری است. بدنتان باید قوی باشد و سیستم ایمنیتان باید در بهترین وضعیت خود باشد. در این صورت میتوانید درمان را تحمل کنید و دوره بهبودی سریع و موفقی داشته باشید. یکی از اقدامات مؤثر برای تقویت سیستم ایمنی این است که خوب غذا بخورید. بدنتان به تمام مواد مغذی ضروری نیاز دارد. بلافاصله پس از اتمام عصب کشی، تا چند روز و گاهی تا یک هفته نمیتوانید بهدرستی غذا بخورید.
قبل از درمان مقداری یخ منجمد کنید. پس از این فرایند دهانتان بی حس خواهد بود. یخ به بهبود هر درد و ورمی که ممکن است رخداده باشد کمک میکند. آمادهکردن یخ، به شما این امکان را میدهد که دسترسی سریع و آسانی به یک روش تسکیندهنده درد داشته باشید. همچنین رعایت نکات زیر میتواند به روند درمانی بهتر و کاهش عوارض احتمالی کمک کند:
- تمام سوابق پزشکی، داروها، آلرژیها و شرایط خاص خود (مانند بارداری یا بیماریهای زمینهای) را به دندانپزشک اطلاع دهید
- اگر دندانپزشک قبل از درمان، آنتیبیوتیک یا داروی دیگری تجویز کرده است، طبق دستور مصرف کنید
- روز درمان را طوری برنامهریزی کنید که استرس نداشته باشید و زمان کافی برای رفت و آمد و خود درمان در نظر گرفته باشید
- معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست، مگر اینکه دندانپزشک به دلیل استفاده از داروهای خاص، دستور دیگری داده باشد. بهتر است قبل از درمان، وعده غذایی سبک و مقوی میل کنید
- دهان خود را به طور کامل مسواک بزنید و نخ دندان بکشید.
مراقبت های بعد از عصب کشی دندان
پس از درمان کانال ریشه آسیبدیده، لثه اطراف دندان درمان شده به میزان زیادی در معرض عفونت قرار دارد. در صورت بروز عفونت، ممکن است فرد درد بسیار زیادی را تجربه کند. برای جلوگیری از بروز آن، شستشوی منظم دهان با آب گرم و مقداری نمک، به تمیز نگهداشتن دهان و جلوگیری از بروز عفونت کمک زیادی میکند. تاحدامکان چند روز اول پس از عصب کشی، کمی به خودتان استراحت دهید. حداقل به مدت ۴۸ ساعت، هیچگونه فعالیت بدنی شدیدی را انجام ندهید. این به این معناست که از انجام فعالیتهایی نظیر دویدن، کوهنوردی و ورزش خودداری کنید.
بعد از درمان کانال ریشه، روتین بهداشت دهان و دندانتان را تغییر ندهید. شکلگیری پلاک منبع اصلی پوسیدگی دندان است. به همین علت از رعایت بهداشت غافل نشوید. مراقبت باشید که بهآرامی مسواک بزنید تا به لثه و دندانی که تحت درمان قرار گرفته آسیبی وارد نکنید. قبل از این که بتوانید دوباره به سبک زندگی عادیتان برگردید، به دندانهایتان زمان کافی برای بهبودی بدهید.
بعد از عصب کشی دندان چه بخوریم؟
تا زمانی که اثر بیحسی کاملاً از بین نرفته و دندان کمی حساس است، از مصرف غذاهای سفت و جویدنی خودداری کنید. مایعات ولرم، سوپ، پوره، ماست، بستنی و غذاهای نرم مانند تخم مرغ یا ماهی توصیه میشوند. غذاهای داغ و چسبنده مصرف نکنید. غذاهای بسیار داغ میتوانند باعث تحریک دندان شوند و غذاهای چسبنده ممکن است به ترمیم موقت آسیب بزنند. سعی کنید رژیم غذایی متعادل و سرشار از ویتامینها و مواد معدنی داشته باشید تا به روند بهبودی بدن کمک کند.
برای ارام شدن درد دندان بعد از عصب کشی چه کار کنیم؟
درد خفیف تا متوسط پس از عصبکشی طبیعی است و معمولاً طی چند روز با رعایت توصیههای دندانپزشک بهبود مییابد. طبق دستور دندانپزشک از مسکنهای تجویز شده یا بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن استفاده کنید. قرار دادن کمپرس سرد بر روی گونه در ناحیه دردناک میتواند به کاهش تورم و درد کمک کند (هر بار ۱۵-۲۰ دقیقه با فاصله).
همچنین استراحت کافی به بدن کمک میکند تا روند بهبودی را تسریع بخشد. بهتر است برای آرامشدن درد دندان تا زمان ترمیم نهایی، از فشار به دندان درمان شده خودداری کنید. غرغره کردن آب نمک ولرم (نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب ولرم) میتواند به کاهش التهاب و تمیز نگه داشتن ناحیه کمک کند.
بهترین قرص برای درد دندان بعد از عصب کشی
دندانپزشک معمولا ترکیبی از داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن همراه با مسکنهای معمولی مانند استامینوفن تجویز میکند. این داروها به کاهش التهاب و درد کمک میکنند. حتماً طبق دستور پزشک و با توجه به شرایط پزشکی خود (مانند مشکلات گوارشی یا کلیوی) دارو مصرف کنید.
خطرات و عوارض عصب کشی دندان
همچون هر فرایند درمانی، این روش هم ممکن است عوارضی را به دنبال داشته باشد. این عوارض برای همه افراد رخ نمیدهند و معمولا بعد از چند ساعت یا چند روز با رعایت دستورات پزشک بهبود مییابند. برخی از عوارض عصب کشی دندان عبارت است از:
- گاهی دندانپزشک فقط سه کانال ریشه را در دندانی که چهار کانال دارد پیدا میکند. اگر یک کانال درمان نشده باقی بماند، ممکن است عفونت ادامه پیدا کند و به استخوان منتقل شود
- دندانپزشک باید اطمینان حاصل کند که مواد پرکننده به اندازه کافی داخل کانال رفتهاند تا آن را کاملا پر کنند. اگر کانال ریشه بهدرستی درزگیری نشده باشد، احتمال بازگشت عفونت وجود دارد
- در طول این فرایند، ممکن است ریشه دندان ترک بخورد یا ابزار در کانال بشکنند و یا این که کانال را سوراخ کنند. این اتفاق، پرکردن مؤثر دندان را دشوار میکند.
بااینحال، عوارض عصبکشی نکردن دندان از عوارض عصبکشیکردن آن بسیار بیشتر هستند. در صورت بروز عوارض، متخصص میتواند مشکل را رفع کند و درمان کانال ریشه را تکمیل کند. برای جلوگیری از بروز عوارض، باید همیشه از دستورالعملهای دندانپزشک پیروی کنید. در صورت نیاز به آنتیبیوتیک، حتما به میزان توصیهشده آنتیبیوتیک مصرف کنید.
عوارض عصب کشی دندان در دوران بارداری
در دوران بارداری، عصبکشی دندان با چالشهایی همراه است. به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش حساسیت لثهها، زنان باردار ممکن است در معرض ریسک بالاتری برای عفونت و عوارض جانبی عصبکشی قرار داشته باشند. علاوه بر این، برخی داروهای بیحس کننده یا آنتیبیوتیکها ممکن است بر جنین تأثیر بگذارند. به همین دلیل، تصمیمگیری برای انجام عصبکشی باید با مشورت دقیق دندانپزشک و مراقبان بهداشتی صورت گیرد و در صورت امکان، این درمان در سهماهه دوم بارداری انجام شود که خطرات به حداقل برسند.
آیا عصب کشی دندان درد دارد؟
عصبکشی دندان معمولا درد ندارد، زیرا قبل از انجام آن ناحیه مورد نظر با بیحس کننده موضعی بیحس میشود. با این حال، پس از درمان، برخی بیماران ممکن است احساس درد و ناراحتی کنند. معمولا علت درد دندان بعد از عصب کشی، التهاب در ناحیه دندان و بافت اطراف آن است و باید در عرض چند روز بهبود یابد. در صورتی که درد بیش از حد شدید باشد یا ادامه یابد، لازم است با دندانپزشک مشورت شود. در موارد نادر، علت درد دندان عصب کشی شده هنگام جویدن میتواند نشانهای از عفونت یا عصب کشی ناقص باشد.
عوارض عصب کشی نادرست دندان
اگر عصبکشی به درستی انجام نشود، عوارض جدی میتواند به وجود آید. معمولاً در چنین مواردی، باقیمانده بافت عصبی یا عفونت میتواند باعث بروز درد در دندان و بافتهای اطراف شود. همچنین، عدم پاکسازی کامل کانالها میتواند منجر به عفونت مجدد یا تشکیل کیست در آینده گردد. در این موارد، ممکن است درمان مجدد یا حتی کشیدن دندان لازم باشد. بنابراین، انتخاب دندانپزشک متبحر و استفاده از تکنیکهای مدرن درمانی از اهمیت بالایی برخوردار است.
در صورتی که عمل عصبکشی به درستی انجام نشود و بیمار دچار عوارض جدی شود، ممکن است بحث دیه عصبکشی ناقص مطرح شود. در بسیاری از کشورها و سیستمهای قانونی، در صورت ناتوانی درمان بیمار در نتیجه خطاهای دندانپزشکی، بیمار حق درخواست دیه دارد.
چرا گاهی اوقات دندان عصب کشی شده دوباره باید درمان شود؟
گاهی درمان عصب کشی موفقیتآمیز نیست، در این شرایط بیمار باید مجدداً عصب کشی را انجام دهد یا این که دندان را بکشد. برخی از دندانها دارای چهار کانال هستند و گاهی بدون این که دندانپزشک تشخیص دهد، ممکن است پشت یکدیگر پنهان شوند. درصورتیکه این شاخههای کانال شناسایی نشده، تحت درمان قرار نگیرند، ممکن است باعث عدم موفقیت درمان عصب کشی شوند.
همچنین اگر انسدادی (نظیر پرکردن یا یک دندان دیگر) در دندانهای شما وجود داشته باشد که مانع از انجام کامل این فرایند توسط دندانپزشک شود، ممکن است منجر به ناموفق بودن درمان عصب کشی شود. برای یک عصب کشی موفق، دندانپزشک باید به کانال دندان دسترسی پیدا کند و آن را بهطور کامل تمیز کند.
یکی دیگر از علل عدم موفقیت درمان عصب کشی، ترک خوردن ریشه است. گاهی ممکن است ریشهها در عمق لثه شکسته شوند یا شکاف بردارند. این امر، بستن کامل کانال ریشه را با مشکل روبرو میکند. در این شرایط احتمال عفونت دندان عصب کشی شده، حساسیت، و درد شدید دندان عصب کشی شده بالا میرود. بهطور کلی از رایجترین علائم ناموفق بودن درمان عصب کشی یا نشانههای عصب کشی بد عبارتند از:
- شاخهی کانال کشفنشده
- انسداد در دندانها
- شکاف در ریشه دندان.
جایگزین عصب کشی دندان چیست؟
تاحدامکان حفظ دندانهای طبیعی بهترین گزینه است. تنها درمان جایگزین برای عصب کشی، کشیدن دندان است. سپس دندانی که کشیده شده با بریج، ایمپلنت یا دندان مصنوعی جزئی متحرک جایگزین میشود تا عملکرد جویدن فرد را بازیابی کند و مانع از جابهجایی دندانهای مجاور شود. این جایگزینها نهتنها گرانقیمتتر از درمان کانال ریشه هستند، بلکه به زمان درمان بیشتر و فرایندهای اضافی برای دندانهای مجاور و بافتهای نگهدارنده نیاز دارند.

مراجعه به دندانپزشک پس از درمان کانال ریشه
درصورتیکه درمان عصب کشی شما دو مرحلهای باشد، در عرض چند روز پس از درمان کانال ریشه باید به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک برای اطمینان از برطرفشدن هرگونه عفونت، با استفاده از تصویربرداری اشعه ایکس از دندانهایتان عکس تهیه میکند. سپس دندانپزشک مواد پرکننده موقت را با مواد دائمی جایگزین کرده و دندان را برای قراردادن روکش آماده میکند. قیمت پرکردن دندان را میتوانید در این لیست مشاهده کنید.
نتیجه گیری
عصب کشی جزو خدمات و درمانهای تخصصی دندانپزشکی است. این درمان زمانی انجام میشود که پوسیدگی و عفونت به ریشه دندان رسیده باشد و پالپ دندان را از بین برده باشد. این عفونت و پوسیدگی باعث درد شدیدی میشود که شما به مطب دندانپزشک میکشاند. البته گاهی هم دندانی که به عصب رسیده است علائم خاصی ندارد. اگر دندان شما در میکند، نسبت به سرما و گرما حساس است و یا دائما آبسه میزند احتمالا باید درمان کانال ریشه را انجام دهید. گاهی ممکن است بعد از عصب کشی مجددا دندان عفونت کند و درد داشته باشد. این حالت عموما زمانی اتفاق میافتد که یکی از کانالها عصب کشی نشده باشد یا اینکه کانال بهخوبی پر نشده باشد. این اتفاق زمانی میافتد که دندانپزشک خوبی انتخاب نکرده باشید. در نتیجه انتخاب دندانپزشک خوب در نتیجه نهایی بسیار مهم است.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!


سلام وقت بخیر. بعد دو هفته عصب کشی و پرکردن دندان هنوز درد دارم و به هوای سرد دندونم حساس شده علت چیه
سلام و احترام
درد و حساسیت دندان به هوای سرد تا دو هفته بعد از عصبکشی و پرکردن دندان طبیعی است و معمولاً به دلیل التهاب باقیمانده در بافت اطراف ریشه یا تحریک دندان حین درمان ایجاد میشود. این حساسیت معمولاً به مرور و در طی چند هفته کاهش مییابد. با این حال، اگر درد شدید، مداوم یا با تورم، تب، یا ترشح همراه شد، یا بعد از دو تا سه هفته بهبود پیدا نکرد، باید دوباره به دندانپزشک مراجعه کنید تا مطمئن شود عصبکشی کامل بوده و هیچ عفونت یا مشکل دیگری وجود ندارد.
سلام و وقت بخیر امید که صحت و سرحال باشید مطالب تان واقعا خیلی عالی هست و در امورات تان موفق باشید.
سپاس فراوان از مهر شما
پایدار باشید
سلام و وقت بخیر امید که صحت و سرحال باشید مطالب تان واقعا خیلی عالی هست و در امورات تان موفق باشید.
سلام پسرم ۱۷ساله عصب کشی دندان داشتم عصب کشی کردم مرحله دوم پر کردن دندان دکتر به من گفت دندانت جلو عقب کن گاز بزن ببین احساس راحتی میکنی من گفتم اره بدش یکم شد وسواس پیدا کردم الان احساس سختی میکنم احساس بلندی میکنم مشکل چیه
سلام،
احساسی که بعد از پر کردن دندان دارید و به صورت بلندی یا سفتی در هنگام گاز زدن تجربه میکنید، معمولاً به دلیل بالا بودن سطح مواد پرکننده نسبت به بقیه دندانهاست. این عدم تراز باعث میشود هنگام بستن دهان، فشار نامتعادلی روی دندان وارد شود که میتواند منجر به ناراحتی، درد یا حتی وسواس فکری شود. معمولاً این مشکل با یک اصلاح ساده توسط دندانپزشک و تنظیم سطح پرکردگی برطرف میشود، بنابراین بهتر است برای معاینه مجدد به پزشکتان مراجعه کنید تا اصلاح لازم انجام شود.
سلام پسرم ۱۷ساله عصب کشی دندان داشتم عصب کشی کردم مرحله دوم پر کردن دندان دکتر به من گفت دندانت جلو عقب کن گاز بزن ببین احساس راحتی میکنی من گفتم اره بدش یکم شد وسواس پیدا کردم الان احساس سختی میکنم احساس بلندی میکنم مشکل چیه
سلام من پسرم ۱۵ سالمه دندانم عصب کشی کردم بد مرحله دوم پرکردن که دکتر به من میگه اندازه دندونت خوبه احساس راحتی میکنی من گفتم یه احساس سختی میکنم برام تراشید الان احساس میکنم دندونم کوچیک شده وختی نون چیزی سفت میخوردم درد میاد میخواد بشکنه
سلام، وقت شما بخیر.
با توجه به توضیحات شما، بهنظر میرسد که پس از عصبکشی و پر کردن، دندان دچار حساسیت یا ضعف ساختاری شده است. اگر احساس میکنید دندان هنگام جویدن غذاهای سفت درد میگیرد یا بهنظر میرسد ممکن است بشکند، ممکن است ترمیم انجامشده کافی نباشد یا نیاز به تقویت بیشتر (مثلاً با روکش دندان) داشته باشد. همچنین احتمال دارد که دندان بهدرستی روی فک جفت نشده باشد. پیشنهاد میشود در اسرع وقت برای معاینه و بررسی مجدد به دندانپزشک خود مراجعه کنید تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
دکتر دندانپزشک
سلام وخسته نباشید ایا بعدازعصب کشی وپرکردن دندان روکش هم لازمه
سلام
در صورت نیاز
و با تشخیص دنداپزشک بله
گاهی برای زیبایی هم بهتر است روکش انجام شود