فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
پوسیدگی دندان بعد از زایمان یکی از مشکلات شایع در خانمها است که ارتباط زیادی با تغییرات دوران بارداری و شیردهی دارد. در این زمان، هورمونها روی لثه و دندان اثر گذاشته و احتمال التهاب و آسیب را بیشتر میکنند. با وجود این، بسیاری از زنان مراقبت کافی از دندانهایشان ندارند. آمار نشان میدهد بیش از نیمی از خانمها در دوران بارداری به سلامت دهان توجه نمیکنند و مشاوره دندانپزشکی قبل از بارداری هم کمتر انجام میشود. همین موضوع باعث پوسیدگی و درد دندان میشود. اما برای جلوگیری از خرابی دندان در دوران شیردهی و بعد از زایمان چه کنیم؟ در ادامه این مطلب همراه ما باشید.
علت پوسیدگی دندان بعد از زایمان چیست؟
پوسیدگی دندان بعد از زایمان یک مشکل رایج در میان مادران است که معمولا به دلیل تغییرات هورمونی، رژیم غذایی و سبک زندگی پس از تولد نوزاد رخ میدهد. در دوران بارداری و شیردهی، سطح هورمونهایی مانند پروژسترون و استروژن افزایش مییابد که میتواند باعث افزایش پلاک باکتریایی روی دندانها شود. این پلاکها اسید تولید میکنند که مینای دندان را تخریب کرده و باعث پوسیدگی میشود.
علاوه بر این، مادران پس از زایمان ممکن است بهداشت دهان خود را نادیده بگیرند، مانند مسواک زدن نامنظم یا عدم استفاده از نخ دندان. تغییرات رژیم غذایی هم نقش مهمی در پوسیدگی دندان دارد؛ بسیاری از مادران برای جبران انرژی از دست رفته، مصرف غذاهای شیرین و کربوهیدراتدار را افزایش میدهند که باکتریهای دهان را تغذیه کرده و اسیدیته دهان را بالا میبرد:
- تغییرات هورمونی
- افزایش مصرف قند و غذاهای شیرین
- افزایش اسیدیته دهان
- کمبود کلسیم و مواد مغذی
- کاهش بهداشت دهان
- استرس و خواب کم
۱. آیا تغییرات هورمونی در پوسیدگی دندان در شیردهی تاثیر دارد؟
معمولا مشکلات لثه ناشی از تغییرات هورمونی در دوران بارداری شدید بوده و بعد از زایمان برطرف میشوند. اما گاهی ممکن است بیماری لثه شدید باشد و بعد از زایمان هم برطرف نشود. بهتر است قبل از زایمان به دندانپزشک مراجعه کنید.
به طور کلی، تغییرات هورمونی در طول بارداری و بعد از زایمان میتوانند باعث بروز مشکلات لثه شوند. از مهمترین بیماریهای لثه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ژنژیویت (عفونت لثه): معمولا عفونت و خونریزی لثه در سهماهه دوم بارداری ایجاد میشود و در برخی مواقع بعد از زایمان هم ادامه دارد. از علائم آن میتوان به تورم لثه و خونریزی بهخصوص هنگام مسواک زدن و کشیدن نخ دندان اشاره کرد.
- بیماری پریودنتال: این بیماری باعث عفونت لثه، رباط و استخوان میشود. اگر التهاب لثه درمان نشود، شخص دچار بیماری پریودنتال خواهد شد. در نتیجه احتمال ازدستدادن دندان وجود دارد.
- اپولیس حاملگی: زائده قرمز و دایرهای شکل که روی لثه ایجاد میشود و خونریزی میکند.
- التهاب لثه: بالارفتن سطح هورمون پروژسترون در دوران بارداری باعث اسیدی شدن دهان شده و احتمال التهاب لثه را افزایش میدهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت hannadentalimplants
While pregnancy itself does not cause direct harm to teeth, the demands of pregnancy affect nearly every part of the body, including the mouth. Hormonal fluctuations, dietary changes, and a shift in routine all contribute to oral health changes, some of which may persist even after childbirth
ترجمه فارسی:
بارداری به خودی خود مستقیم به دندانها آسیب نمیرساند اما نیازهای بارداری تقریبا روی تمام قسمتهای بدن، از جمله دهان، تأثیر میگذارد. تغییرات هورمونی، تغییر در رژیم غذایی و تغییر در برنامه روزانه همگی به تغییر سلامت دهان و دندان کمک میکنند که برخی از این موارد حتی پس از زایمان هم ادامه مییابند.
۲. تغییرات رژیم غذایی و دندان درد بعد از زایمان
افزایش مصرف قند و تغییرات رژیم غذایی یکی از علل اصلی پوسیدگی دندان بعد از زایمان است. پس از تولد نوزاد، مادران معمولا احساس خستگی و کمبود انرژی میکنند و برای جبران، به غذاهای شیرین و کربوهیدراتدار مانند شکلات، کیک یا نوشابههای شیرین روی میآورند. این قندها توسط باکتریهای دهان (مانند استرپتوکوکوس موتانس) تجزیه شده و اسید لاکتیک تولید میکنند که مینای دندان را حل کرده و پوسیدگی ایجاد میکند.
در دوران شیردهی، نیاز به کالری بیشتر است (حدود ۵۰۰ کالری اضافی در روز)، اما اگر این کالری از منابع ناسالم تأمین شود، خطر خرابی دندان افزایش مییابد. برای جلوگیری، مادران باید قندهای افزوده را محدود کنند و به جای آن از میوهها، سبزیجات و پروتئینها استفاده کنند. نوشیدن آب زیاد و جویدن آدامس بدون قند پس از غذا میتواند بزاق را افزایش دهد و اسید را خنثی کند
۳. خرابی دندان در شیردهی با افزایش اسیدیته دهان
افزایش اسیدیته دهان در شیردهی یک عامل مهم برای خرابی دندان در شیردهی است. در این دوره، تغییرات هورمونی باعث کاهش تولید بزاق میشود که بزاق نقش محافظتی در خنثی کردن اسیدها دارد. علاوه بر این، رژیم غذایی مادران شیرده معمولا شامل غذاهای اسیدی مانند میوههای ترش یا آبمیوه است که pH دهان را پایین میآورد.
باکتریهای دهان در محیط اسیدی رشد کرده و اسید بیشتری تولید میکنند که مینای دندان را فرسوده میکند. علائم اولیه شامل حساسیت به غذاهای سرد و گرم و لکههای سفید روی دندانها است. استفاده از خمیر دندان فلورایددار میتواند مینا را تقویت کند. دندانپزشکان توصیه میکنند که حداقل دو بار در روز مسواک بزنید و از دهانشویههای خنثیکننده اسید استفاده کنید.
۴. کمبود کلسیم و مواد مغذی در شیردهی
کمبود کلسیم و مواد مغذی در شیردهی میتواند به خرابی دندان بعد از زایمان کمک کند، هرچند مستقیما کلسیم از دندانها گرفته نمیشود. در شیردهی، بدن مادر حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیگرم کلسیم روزانه برای شیر تولید میکند که اگر رژیم غذایی کافی نباشد، از ذخایر استخوانی برداشت میشود.
این کمبود میتواند استخوانهای فک را ضعیف و دندانها را آسیبپذیرتر کند. ویتامین D، منیزیم و فسفر هم برای سلامت دندان ضروری هستند؛ کمبود ویتامین D جذب کلسیم را کاهش میدهد و باعث ضعیف شدن مینای دندان میشود. تحقیقات نشان میدهد که مادرانی با رژیم نامتعادل (کم لبنیات، سبزیجات برگدار) خطر بالاتری برای پوسیدگی دارند. برای جلوگیری، مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ میلیگرم کلسیم از منابع مانند شیر، ماست، پنیر یا مکملها توصیه شده است.
عوارض بارداری چیست؟
۵. کاهش بهداشت دهان و دندان بعد از زایمان
کاهش بهداشت دهان و دندان بعد از زایمان یکی از شایعترین علل پوسیدگی دندان در شیردهی است. بیتوجهی به بهداشت دهان و دندان، باعث تجمع پلاک باکتریایی میشود که اسید تولید کرده و مینای دندان را تخریب میکند.
مطالعات نشان میدهد که در ۶ ماه اول پس از زایمان، بهداشت دهان تا ۳۰ درصد کاهش مییابد و خطر پوسیدگی و دندان درد بعد از زایمان ۲ برابر میشود. بهتر است مادران دو بار در روز مسواک بزنند (با خمیر فلورایددار)، روزانه نخ دندان بکشند و دهانشویه استفاده کنند. بازدید منظم دندانپزشک هم حداقل هر ۶ ماه ضروری است.
دلایل | علائم |
---|---|
تغییرات هورمونی (افزایش پروژسترون) | تورم لثه، خونریزی هنگام مسواک |
افزایش مصرف قند و تغییرات رژیم غذایی | لکههای قهوهای روی دندان |
افزایش اسیدیته دهان در شیردهی | درد خفیف در جویدن |
کمبود کلسیم و مواد مغذی | بوی بد دهان |
کاهش بهداشت دهان و دندان | التهاب لثه |
روش های درمان پوسیدگی دندان بعد از زایمان
اگر بعد از زایمان دچار پوسیدگی دندان شدهاید، باید در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید تا دندانها بررسی شوند. حتما به روال روزانه بهداشت دهان و دندان توجه داشتهباشید. در طول بارداری و بعد از زایمان باید حداقل روزی دو بار دندانها را مسواک زده و روزی یک بار از نخ دندان استفاده کنید. دهانشویه کشنده باکتری نیز میتواند گزینه خوبی باشد.
مشکلات دهان و دندان بعد از زایمان باعث خشکی دهان هم میشود. حتما در طول روز آب زیاد بنوشید و رژیم غذایی با قند و نشاسته کم داشتهباشید. بعد از خوردن غذاهای شیرین مسواک بزنید.
برخی افراد تصور میکنند اقدامات دندانپزشکی و درمان پوسیدگی دندان مانند پرکردن دندان یا عکس با اشعه ایکس در طول بارداری خطرناک است. در نتیجه به پزشک مراجعه نکرده و بعد از زایمان وضعیت پوسیدگی دندانها شدیدتر میشود. سعی کنید اگر در طول بارداری دچار مشکلات دندان و لثه شدید، در سهماهه دوم به دندانپزشک مراجعه کنید. زیرا انجام خدمات دندانپزشکی در سهماهه سوم میتواند برای شما کمی مشکل باشد:
- پر کردن دندان
- روت کانال: اگر پوسیدگی به عصب رسیده، عفونت را پاک کرده و کانال را پر میکنند
- کشیدن دندان
- فلوراید درمانی
- درمان لثه
- داروهای تسکین درد
- مسواک منظم و رژیم غذایی کمقند
بهترین روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان بعد از زایمان چیست؟
در دوران شیردهی مادران حدود ۵ درصد از توده استخوانی خود را از دست میدهند. زیرا نوزاد درحالرشد به کلسیم بیشتری نیاز دارد. کاهش کلسیم بدن در دوران شیردهی احتمال بیماری پریودنتال و التهاب لثه را بیشتر میکند. برای پیشگیری از این مشکل باید به رژیم غذایی خود در طول بارداری و بعد از زایمان توجه داشتهباشید. مقدار کلسیم و ویتامین D در برنامه غذایی شما باید افزایش پیدا کند:
- دو بار مسواک با خمیر فلورایددار و نخ دندان روزانه
- کاهش قندها، افزایش کلسیم و ویتامین D از لبنیات و سبزیجات
- نوشیدن آب زیاد برای کاهش اسیدیته و افزایش بزاق
- بازدید دندانپزشک هر ۶ ماه برای بررسی و جرمگیری
- جویدن آدامس بدون قند پس از غذا برای خنثی کردن اسیدها
نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به دکتر
پوسیدگی دندان بعد از زایمان از عوارض شایع بارداری است. برخی خانمها در طول بارداری یا در زمان شیردهی دچار این مشکل میشوند. تغییرات هورمونی در طول بارداری و بعد از آن یکی از دلایل اصلی خرابی دندان است. در دوران شیردهی مقدار کلسیم بدن کاهش پیدا کرده و برای جبران آن باید در رژیم غذایی مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D را افزایش داد.
اگر دچار علائمی مانند دنداندرد، تورم لثه، بوی بد دهان و لکههای قهوهای روی دندان شدید، حتما به دندانپزشک مراجعه کنید. این علائم از اولین نشانههای پوسیدگی دندان است. پرکردن دندان و انجام عکسبرداری با اشعه ایکس در طول بارداری و بعد از زایمان برای شما خطری نداشته و میتوانید بدون هیچ نگرانی اقدامات لازم را برای سلامت دهان و دندان انجام دهید.
دکترتو مراقب سلامتی شماست!
سلام خسته نباشید. والا چیزی که میخواهم بهتون بگم ومشورت بگیرم مربوط میشه به چند سال پیش یعنی در زمان دوران فلاکت کرونا بوده:( والا در سال۱۴۰۰ متاسفانه یک بار که بعداز برملاشدن اون حقایق پیرامون سلاح کشتارجمعی تزریقات غیرقانونیMRNA به اسم واکسن کرونا, با۱بنده خدا که قبلا هم قهربودیم و هم عقیده هم نبودیم کاملا تصادفی و بیشتر بخاطر اون فضاهای روانی و هیجانات منفی و ناامیدی هایی که به مردم وجامعه تحمیل کرده بودند, دچار پرخاشگری وخب یک خورده دستش سنگین بود…باهم شده بودیم ,به هرحال داریم از دوران سیاه تاریخ حرف میزنیم اگه فلاکت کرونا هیچوقت پیش نمیومد, خب الان همه چیز یک جور دیگه ای بود….) و خلاصه اصلا حال روحیم خوب نبود و با اینکه حق با افراد هم عقیده وهم گروه باما بوده است و طی سالهای بعدش یکسری از عوارض کوتاه مدت خودشون را نشان دادند و از جاهای مختلف از زبان مردم چیزی های مختلفی را می شنیدیم, راستش فکرکنم بخاطر تغییرات هورمونی نمیدونم همون روز یا چند روز بعدش درست یادم نیست۱چیزی سمت تقریبا آخرهای لثه های سمت فک بالای دهانم حس کردم ولی فقط درحد چند ثانیه بود. بعدش دیگه ساکت شد. بخاطر تغییرات هورمونی بوده مگه نه؟؟؟؟ با اینکه من همیشه سعی کردم که بهداشت دهان ودندان هایم را رعایت کنم و درسته که دندان هام خداروهزاران بارشکر سالم هستند ولی یک مقدار جرم دارند و همچنان بعد از سالها فرصت نکردم برم جرم گیری کنم و یک مقدار رنگشون متمایل به زرد شدند:۰ خلاصه سعی کردم تو این سالها دیگه به اون روز فکرنکنم وشرایط روحیم خیلی بهترشده, ولی گهگاهی یهو در حد چند ثانیه یک چیزهایی یادم می افتد:۰ به هرحال چند سال پیش لااقل۱جلسه رفتم پیش۱مشاور روانشناس وخب آره ای کاش اون فلاکت هرگز پیش نمیدومد وگرنه من هیچوقت آدمی نبودم که کاری به کسی یا عقاید کسی در چیزی کاری داشته باشم:۰ اون فاجعه نباید هرگز رخ میداد وما نباید هرگز شاهد فریب خوردن لااقل نیمی از مردم ناآگاه جهان میبودیم :۰ عوارض بلند مدت اون تزریقات لعنتی ناشناخته هستند:۰ متوجه هستید چی دارم میگم؟؟؟تزریقات MRNA سلاح کشتارجمعی هستند:۰
درود
متوجه صحبتهای شما هستم. شرایط روحی و هیجانات ناشی از بحرانهای جهانی مانند پاندمی کرونا میتواند تأثیر زیادی بر روان انسانها بگذارد. تغییرات هورمونی، استرس و اضطرابهای ناشی از این بحرانها میتواند باعث ایجاد احساسات و واکنشهای جسمانی مختلف شود که مثلاً شما به آن اشاره کردید. همچنین، در مورد واکسنها، در حالی که نگرانیها و باورهای مختلفی وجود دارد، اطلاعات علمی معتبر بر اساس تحقیقاتی که انجام شده، نشان میدهد که واکسنهای کرونا به طور کلی ایمن هستند و عوارض جدی نادر هستند. بهتر است برای مسائل بهداشتی خود همچنان مشورت با متخصصان پزشکی داشته باشید و اگر احساس نیاز به مشاوره روانشناسی دارید، به آن ادامه دهید تا شرایط روحیتان بهبود یابد.